بخش 4

۴–۱ زمانی که روشهای آزمون مرجع برای هماهنگی با ویژگیهای الزامی شیمیایی انجام می شود، سیمان در صورتی می تواند به علت عدم هماهنگی با ویژگیهای شیمیایی مردود گردد که آزمون به صورت دوتایی در روزهای مختلف انجام شود. اگر دو نتیجه بدست آمده با محدوده تغییرات مجاز داده شده در جدول یک مطابقت نداشته باشد، آزمون باید تا زمانی که دو تا سه نتیجه با محدوده تغییرات مجاز داده شده در جدول یک مطابقت داشته باشد، تکرار شود و میانگین اعداد بدست آمده به عنوان مقدار صحیح پذیرفته شود. به منظور مقایسه آزمونها و محاسبه متوسط نتایج قابل قبول، درصدها باید با تقریب ۰/۰۱ محاسبه شوند. در صورت نیاز به شاهد، برای هر یک از آزمونهای دوتایی باید یک شاهد در همان روز تهیه شود.

زمانی که یک استاندارد دقیق پذیرفته شده برای مواد تشکیل دهنده وجود داشته باشد (نمونه مرجع استاندارد شیمیایی سیمان پرتلند)¹ آزمون بر روی این نمونه ها نیز مطابق آنچه در بالا گفته شد صورت می گیرد و میانگین نتایج بدست آمده برای هر ترکیب باید مطابق ستون سوم از جدول یک باشد.

۴–۲ روشهای آزمون باید هر دو سال یکبار بازنگری شوند و بازنگری روش آزمون باید مبتنی بر مدارک معتبری باشد که نشان دهد نتایج بدست آمده منطبق با جدول یک نمی باشد. این بازنگری صرفا به روشهای محدود می شود که خطای آنها مشخص گردیده باشد. لذا قبل از استفاده بیشتر از آن روش، بازنگری باید صورت پذیرد.

1- S.R.M

۱– در مواردی نظیر شرح روشهای آزمون سریع که به هفت نمونه سیمان استاندارد مرجع نیاز است. حداقل شش نمونه از این هفت نمونه باید مطابق حدود داده شده باشند و هفتمین نمونه نیز نباید با بیش از دو برابر مقدار حدود داده شده تفاوت داشته باشد و در مواردی که بیش از هفت نمونه استاندارد مرجع استفاده می شود. حداقل ۷۷ درصد نتایج باید در محدوده داده شده باشند و بقیه نتایج نباید با بیش از دو برابر مقادیر داده شده تفاوت داشته باشند. زمانی که تعداد کمتری

ادامه زیرنویس جدول ۱

از نمونه سیمان استاندارد مرجع لازم باشد تمام مقادیر باید در محدوده های ذکر شده قرار گیرند.

۲– می توان تصحیح های بین عنصری (روشهای تصحیح زمینه برای عناصری که تداخل دارند) جهت استاندارد کردن هر اکسیدی بکار برد به شرطی که تصحیح روی هر هفت نمونه سیمان استاندارد مرجع اعمال شود، صحت بیشتری احاصل می شود.

۳– زمانی که مقدار گواهی شده استاندارد مرجع دارای یک عدد زیرنویس باشد. آن عدد باید به عنوان یک شاخص معتبر مطرح شود.

۴– زمانی که در ستون سوم مقادیری برای استاندارد مرجع ذکر نشده باشد. در چنین مواردی فقط ویژگیهای ستون دوم باید بکار رود.

۵– W وزن آزمونه مورد استفاده بر حسب گرم است.

۶– عبارت غیر قابل کاربرد، مقدار گواهی شده ای گزارش نشده است.

۷– شرح نحوه اجرای آزمون به صورت دوتایی کمینه برای یک نمونه سیمان پرتلند هر یک از سه استاندارد زیر را به صورت دوتایی آماده نمائید.

استاندارد A باید سیمان پرتلند انتخاب شود. سیمان پرتلند A=[ناخوانا] استاندارد B باید استاندارد A باشد که حاوی ۲/۰۰ درصد کلسیم کربنات (CaCO₃) گواهی شده است.

استاندارد C باید استاندارد A با ۵/۰۰ درصد کلسیم کربنات گواهی شده باشد.

برای هر استاندارد دو آزمونه مجزا وزن و آماده نمائید. مقدار CO₂ استاندارد A را به عنوان میانگین دو مقدار تعیین شده حساب کنید. به شرطی که با حدود لازم در ستون دوم مطابقت داشته باشند. مقدار CO₂ استاندارد C و B را مطابق زیر تعیین کنید:

مقدار کلسیم کربنات گواهی شده (Y) برای کربن دی اکسید (از مقدار گواهی شده) را در نسبت جرمی کلسیم کربنات گواهی شده که به آن استاندارد اضافه شده، ضرب کنید (درصد اضافه شده تقسیم بر ۱۰۰) و مقدار تعیین شده برای استاندارد A را در نسبت جرمی استاندارد A در هر یک از استانداردهای دیگر ضرب نمائید. (که ۰/۹۸ و ۰/۹۵ به ترتیب برای استاندارد B و C هستند)، دو مقدار را به ترتیب برای استاندارد B و C اضافه کنید، این مقادیر را B و C بنامید.

مثال:

که برای کلسیم کربنات گواهی شده، در صورتی که Y=%۳۹/۹ باشد:

بیشینه تفاوت بین مقادیر دوتایی کربن دی اکسید (CO₂) برای استانداردهای B و C باید به ترتیب ۰/۱۷ و ۰/۲۴ جرمی باشد. میانگین مقادیر نتایج دوتایی برای استاندارد B و C نباید متفاوت از بیش از ۱۰ درصد مقادیر تعیین شده مربوطه (برای B و C) باشد.