بخش 5.5

نمونه را با۷۵ میلی لیتر آب پخش کنید. بی‌درنگ و به آرامی۲۵ میلی لیتر نیتریک اسید رقیق(۱+۱) اضافه کنید. کلوخه‌ها را با میله شیشه‌ای بشکنید. در صورتی که بوی هیدروژن سولفید در این مرحله شدیداً استشمام شود، سه میلی لیتر محلول۳۰درصد هیدروژن پراکسید اضافه کنید(رجوع شود به یادآوری۲). سپس سه قطره شناساگر متیل اورانژ اضافه کنید و آنرا هم بزنید. در بشر را با یک شیشه ساعت بپوشانید و بگذارید یک تا دو دقیقه در همین حالت بماند. در صورتی که در سطح بالای جامد ته نشین شده، رنگ زرد تا زرد نارنجی ظاهر شود، محلول به اندازه کافی اسیدی نیست. ضمن همزدن به آن قطره قطره مقدار بیشتری نیتریک اسید رقیق(۱+۱) اضافه کنید تا رنگ صورتی کم رنگ یا قرمز ایجاد شود. سپس۱۰ قطره دیگر نیز اضافه کنید. بشر سرپوشیده را به سرعت گرم کنید تا بجوشد. نگذارید که بیش از چند ثانیه بجوشد. سپس از روی اجاق برقی بردارید(رجوع شود به یادآوری۳).

یادآوری۱– برای سیمان از پنج گرم نمونه و برای بتن و سایر موادی که مقدار کلرید مورد انتظار آنها کمتر از۰/۱۵ درصد است، از۱۰ گرم نمونه استفاده کنید. برای موادی که غلظت کلرید آنها بیشتر است، از نمونه‌های با وزن نسبتاً کمتر استفاده کنید. سیمان و سایر مواد پودری را بدون آسیاب کردن، استفاده کنید. نمونه‌های درشت باید آسیاب شود به طوری که از الک۲۰ مش عبور کند. اگر نمونه‌ای خیلی نرم باشد هنگام هضم(انحلال) با نیتریک اسید ممکن است ژل سیلیس اضافی تشکیل شود. بدین جهت صاف کردن بعدی به کندی انجام می‌شود.

یادآوری۲– سرباره و سیمانهای سرباره‌ای با غلظتی از سولفید که بتواند مانع اندازه‌گیری شود.

1- Silver billet

یادآوری۳– ضمن گرم کردن و هضم(انحلال) بسیار مهم است که در بشر، بسته باشد زیرا از کاهش کلرید در نتیجه تبخیر جلوگیری می‌کند. از اسید به مقدار زیاد نباید استفاده شود زیرا باعث جدا شدن زود هنگام پوشش نقره کلرید از الکترود نقره می‌شود. فقط مقداری که آنرا اندکی اسیدی کند، کافی است.

آب شستشو را دور بریزید و یکبار ارلن را با آب بشوئید. دستگاه مکش را دوباره سوار کنید و محلول نمونه را صاف کنید. بشر و کاغذ صافی را دوبار با مقادیر کمی آب بشوئید. محلول زیر صافی را از ارلن به یک بشر۲۵۰ میلی لیتر منتقل کنید و ارلن را یکبار با آب بشوئید. می‌توان از بشر اولیه استفاده نمود(رجوع شود به یادآوری). محلول زیر صافی را تا دمای محیط خنک کنید. حجم محلول از۱۷۵ میلی لیتر نباید تجاوز کند.

یادآوری– لازم نیست که حتماً تمام بشر تمیز شود و هیچ چیز در آن باقی نماند. همچنین لازم نیست که کاغذ صافی تمام ذرات را جدا کند چون سنجش می‌تواند در حضور مقدار کمی از ماده جامد نیز انجام شود.

عدد خوانده شده توسط ولت سنج را ثبت کنید. بشر را کنار بگذارید و الکترودها را با کاغذ جاذب خشک کنید.

بشر را روی همزن مغناطیسی بگذارید و به آن یک مگنت¹ TFE با پوشش فلوئوروکربن اضافه کنید. الکترودها را وارد محلول کنید. دقت کنید که مگنت با الکترود برخورد نکند. به آرامی همزدن را شروع کنید. سپس بورت را با محلول استاندارد شده۰/۰۵ نرمال نقره نیترات پر کنید و آنرا در داخل(ترجیحاً) یا در بالای محلول قرار دهید(رجوع شود به یادآوری۲).

یادآوری۱– دما را ضمن اندازه‌گیری باید ثابت نگه داشت زیرا در غلظتهای پایین نسبت انحلال نمک نقره کلرید با دما تغییر می‌کند.

1- Stirring Bar

یادآوری۲– در صورتی که نوک بورت خارج از محلول باشد، هر قطره چسبیده شده باید با چند میلی‌لیتر آب بدنبال هر بار افزایش، به داخل بشر شستشو شود.

مقدار قرائت شده از بورت و مقدار قرائت شده معادل آن میلی ولت سنج را در ستونهای اول و دوم یک جدول چهار ستونه مانند آنچه در پیوست الف۱ نشان داده شده است، ثبت کنید. بعد از هر افزایش به اندازه کافی به الکترود فرصت دهید تا با محلول نمونه به تعادل برسد. تجربه نشان داده است که قرائتهای قابل قبول زمانی بدست می‌آید که کمینه قرائت مقیاس در مدت پنج ثانیه تغییر نکند(معمولاً در مدت دو دقیقه)

بعد از نقطه اکی والان دوباره میزان تغییر در هر افزایش کم می‌شود. به سنجش ادامه دهید و سه قرائت بعد از نقطه اکی والان تقریبی را ثبت کنید.

تفاوت بین مقادیر متوالی ستون سوم را محاسبه و در ستون چهارم جدول وارد کنید. بیشینه تفاوت(Δmv) در ستون سوم نشان دهنده نقطه اکی والان تیتراسیون می‌باشد. دقت نقطه اکی والان می‌تواند با اطلاعات وارد شده در ستون چهارم همانند آنچه در پیوست الف۱ نشان داده شده درون یابی شود.

شاهدی با استفاده از۷۵ میلی‌لیتر آب به جای نمونه درست کنید. با همان روش از جمله دوم بند۵–۵–۱(بی‌درنگ)، آزمون را انجام دهید. نتایج بدست آمده بر اساس آن(رجوع شود به یادآوری) را، با کسر شاهد تصحیح کنید.

یادآوری– برای تجزیه در روشهای غیر مرجع، آزمون شاهد می‌تواند حذف شود.