بخش 9

برای این نوع بلوک‌های گچی باید از روش‌های انجام آزمون شرح داده شده در بندهای ۹-۳-۱ تا ۹-۳-۳ استفاده شود و علاوه بر آن فاصله بین سوراخ‌ها و بین هر سوراخ و سطح بلوک باید در باریک‌ترین نقطه آن اندازه‌گیری شود (شکل ۳).

ابعاد به میلی‌متر

بلوک گچی را روی یک سطح صاف قرار داده و حداکثر فاصله بین رویه‌های بلوک و سطح صاف اندازه‌گیری می‌شود.

– یک سطح تخت و صاف؛
– یک خط‌کش فلزی؛
– فیلر اندازه‌گیری¹.

بلوک گچی را روی یک سطح تخت و صاف قرار دهید، خط‌کش را موازی با سطح تخت بر روی قطرهای بلوک بگذارید و با فیلر فاصله بین خط‌کش و سطح بلوک را اندازه بگیرید.
بلوک گچی را برگردانده و عمل اندازه‌گیری را با سطح دیگر آن انجام دهید.

۱- فیلر، نوار فلزی باریکی با ضخامت‌های مشخص گوناگون است که برای اندازه‌گیری پهنای شکاف و فاصله بین دو سطح، از آن استفاده می‌شود.

انحراف از تخت بودن، میانگین مقادیر اندازه‌گیری شده برحسب میلی‌متر است.

بلوک‌های گچی را پیش از تثبیت شرایط (جرم M₁) و بعد از آن (جرم M₂) وزن کنید.

یک ترازو که در اندازه‌گیری نسبت جرم به وزن دقتی برابر ۰/۱ درصد داشته باشد.

بلوک‌های گچی را وزن و جرم اولیه (M₁) را یادداشت کنید. سپس بلوک‌ها را مطابق بند ۹-۲ تثبیت شرایط و مجدداً توزین و جرم ثانویه (M₂) را یادداشت کنید.

میانگین جرم بلوک‌های گچی، میانگین عددی جرم‌های اندازه‌گیری شده (M₂) است.

وزن و ابعاد یک بلوک گچی یا یک قطعه مورد آزمون، اندازه‌گیری شده و پس از تعیین حجم، چگالی آن از طریق محاسبه به دست می‌آید.

– یک ترازو که در اندازه‌گیری نسبت جرم به وزن دقتی برابر ۰/۱ درصد داشته باشد؛
– یک گرمخانه که بتواند دما را در (۴۰ ± ۲) درجه سلسیوس ثابت نگه‌دارد؛
– یک محفظه هوابندی شده.

۹-۶-۳-۱ چنانچه بلوک‌های گچی مطابق روش الف بند ۹-۲، تثبیت شرایط شوند، چگالی آزمونه‌ها را از روی قطعات به دست آمده از آزمون خمشی اندازه‌گیری کنید.
هر آزمونه باید از یک بلوک گچی جداگانه برداشته شود. قطعات مورد آزمون را در گرمخانه‌ای با دمای (۴۰ ± ۲) درجه سلسیوس تا رسیدن به وزن ثابت خشک و سپس آنها را در یک محفظه هوابندی شده خنک و با دقت ۰/۱ درصد وزن کنید. ابعاد هر قطعه مورد آزمون را اندازه‌گیری کنید.

۹-۶-۳-۲ چنانچه بلوک‌های گچی مطابق روش ب بند ۹-۲، تثبیت شرایط شوند، وزن هر بلوک را مطابق بند ۹-۵، تعیین کنید.

این روش برای بلوک‌های گچی سوراخ‌دار کاربرد ندارد (اندازه‌گیری مطابق روش بند ۹-۶-۳-۳).

وزن بلوک‌ها را مطابق بند ۹-۵، به دست آورید و ابعاد آنها را مطابق بند ۹-۳، اندازه‌گیری کنید.

۹-۶-۳-۳ در مورد بلوک‌های گچی سوراخ‌دار، اندازه‌گیری چگالی را روی قطعات بدست آمده از آزمون خمشی انجام دهید.

هر قطعه مورد آزمون باید مربوط به بلوک‌های جداگانه باشد.

قطعات مورد آزمون را در گرمخانه‌ای با دمای (۴۰ ± ۲) درجه سلسیوس تا رسیدن به وزن ثابت خشک و سپس آنها را در یک محفظه هوابندی شده خنک و با دقت ۰/۱ درصد وزن کنید. ابعاد هر قطعه مورد آزمون را اندازه‌گیری کنید.

چگالی بلوک‌های گچی یا قطعه مورد آزمون را از طریق محاسبه میانگین نسبت جرم بر حجم کل آنها مطابق معادله زیر به دست آورید.

که در آن:
ρ چگالی بلوک گچی؛
M₂ جرم بلوک گچی (پس از تثبیت شرایط)؛
V حجم کل بلوک گچی.

حجم باید از طریق محاسبه برمبنای ابعاد اندازه‌گیری شده بلوک‌های گچی یا قطعات مورد آزمون، به دست آید.

مقاومت خمشی از طریق اندازه‌گیری بار شکست خمشی بلوک‌های گچی با روش بارگذاری سه نقطه‌ای به دست می‌آید.

دستگاه اندازه‌گیری متشکل از دو تکیه‌گاه موازی (یک تکیه‌گاه ثابت و تکیه‌گاه دیگر با قابلیت متمایل شدن در جهت موازی با بار) است که روی کف تراز شده مستقر است و وسیله بارگذار قابلیت متمایل شدن در جهت بار موازی با تکیه‌گاه را دارد. وسیله بارگذار با توجه به تکیه‌گاه‌ها در مرکز قرار می‌گیرد (شکل ۴).

تکیه‌گاه‌ها و وسیله بارگذار با شعاع (۹/۵ تا ۱۰/۵) میلی‌متر مدور شده‌اند. فاصله بین تکیه‌گاه‌ها را می‌توان بسته به طول بلوک‌ها تغییر داد.

– فاصله بین تکیه‌گاه‌ها ۵۶۶ میلی‌متر است.

چنانچه طول بلوک کمتر از ۶۵۰ میلی‌متر باشد، تکیه‌گاه‌ها باید در ۵۰ میلی‌متری دوسر بلوک مستقر شوند.

وسیله بارگذار باید بتواند بار را با سرعت تقریبی ۲۰ نیوتن بر ثانیه وارد کند.

ابعاد به میلی‌متر

F
9,5 ≤ R ≤ 10,5
283
9,5 ≤ R ≤ 10,5
> 50
566
> 650

بلوک‌های گچی مورد آزمون باید به طور منفرد و در وضعیت افقی بر روی دو تکیه‌گاه موازی هم قرار گیرد و از طریق غلتک، در وسط آن بارگذاری شود.

بار را به طور پیوسته با سرعت تقریبی ۲۰ نیوتن بر ثانیه وارد کنید تا بلوک گچی گسیخته شود.

هنگامی که بلوک‌های گچی کوتاه‌تر از ۶۵۰ میلی‌متر باشند، دهانه را برابر با طول آزمونه منهای ۵۰ میلی‌متر از هر طرف آن درنظر بگیرید. در این حالت مقادیر ارائه شده در جدول‌های ۷ یا ۸ باید به نسبت کسری فاصله بین تکیه‌گاه‌ها بر روی ۵۶۶ میلی‌متر اصلاح شوند.

هنگامی که ارتفاع بلوک‌های گچی مقداری غیر از ۵۰۰ میلی‌متر است، مقادیر ارائه شده در جدول‌های ۷ یا ۸ باید به نسبت ارتفاع اصلاح شود.

مقاومت خمشی، میانگین مقادیر اندازه‌گیری شده است.

جرم بلوک گچی قبل و بعد از خشک شدن تا رسیدن به جرم ثابت، مطابق بند ۹-۵، اندازه‌گیری می‌شود.

مقدار رطوبت، Mc بلوک‌های گچی باید بر حسب درصد جرم M₂ و بر مبنای مقادیر اندازه‌گیری شده M₁ و M₂ همان‌گونه که در بند ۹-۵، مشخص شده است، از معادله زیر محاسبه شود:

مقدار رطوبت بلوک‌های گچی میانگین مقادیر سه اندازه‌گیری است.

جرم بلوک گچی دافع آب قبل و بعد از دو ساعت غرقاب شدن در آب، اندازه‌گیری می‌شود.

– یک ترازو که در اندازه‌گیری نسبت جرم به وزن دقتی برابر ۰/۱ درصد داشته باشد؛
– یک گرمخانه که با قابلیت کنترل دما در ۴۰ ± ۲ درجه سلسیوس؛
– یک محفظه هوابندی شده؛
– یک مخزن پر از آب؛
– دو تکیه‌گاه.

در این آزمون سه بلوک گچی بیشتر از آنچه که برای آزمون‌های فیزیکی، شیمیایی و مکانیکی مورد استفاده قرار داده‌اید، انتخاب کنید.

بلوک‌های گچی را در گرمخانه تا رسیدن به وزن ثابت به یکی از روش‌های (الف یا ب) که در بند ۹-۲ شرح داده شده است، خشک و سپس آنها را وزن کنید (جرم M₂).

سوراخ‌های مربوط به بلوک‌های سوراخ‌دار، باید قبل از قرارگیری آنها در آب با اسفنج پلی‌یورتان منبسط شده پر شود.

بلوک‌های گچی را در یک مخزن پر از آب که دمای آن (۲۳ ± ۲) درجه سلسیوس است به‌صورت خوابیده روی دو تکیه‌گاه نواری باریک به گونه‌ای قرار دهید که سطح زیری بلوک‌ها در تماس با کف مخزن نباشد و سطح بالایی آنها با (۵۰ ± ۱۰) میلی‌متر از آب پوشانده شود.

پس از ۱۲۰ دقیقه غرقاب شدن بلوک‌ها در آب، آنها را خارج کنید و به مدت پنج دقیقه بر روی آبکش قرار دهید و مجدداً وزن کنید (جرم M₃).

جذب آب بلوک (A) بر حسب درصد باید از معادله زیر محاسبه شود.

جذب آب بلوک‌های گچی میانگین مقادیر سه اندازه‌گیری است.

pH یک نمونه بلوک گچی، با پراکنده کردن پودر آن در آب، اندازه‌گیری می‌شود.

pH متر، معرف رنگی یا کاغذ pH که قابلیت خوانش ۰/۵ واحد pH را داشته باشد.

با خراش دادن سطح تکه‌هایی از آزمونه به عمق تقریبی یک میلی‌متر، نمونه‌هایی به وزن حدود یک گرم تهیه کنید. تکه‌هایی را که نمونه‌برداری می‌کنید باید هرکدام مربوط به یک بلوک جداگانه باشد.

برای تهیه هر نمونه، پودر گچ به دست آمده را در ده گرم آب مقطر بپاشید و پس از ۵ دقیقه pH آن را اندازه بگیرید.

نتیجه‌های به دست آمده را یادداشت کنید.

pH بلوک‌های گچی میانگین سه اندازه‌گیری است.