روشهای آزمون
زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
روشهای آزمون
نوع رزین
چسب حلالی باید از محلول رزین پلی وینیل کلراید باشد که میتوان آن را با گرفتن طیف IR (مادون قرمز) از فیلم چسب با قطر۱۰۰ μ شناسایی کرد.
مشخصات ظاهری
چسب حلالی باید عاری از هرگونه ذرات خارجی و حل نشده باشد، همچنین باید در دمای۲۳°C±۱°C شفاف، یکنواخت و روانورد بوده و حالت ژلهای کامل نداشته باشد و قابلیت کاربرد با قلم موی را نیز دارا باشد.
حلال
حلالهای تتراهیدروفوران و سیکلوهگزانون موجود در چسبهای حلالی را میتوان با روشهای متداول مانند کروماتوگرافی گازی شناسایی کرد.
قدرت حلالیت
چسب حلالی باید قابلیت حل کردن سه درصد وزنی دیگر از یک پودر P.V.C (پی وی سی) نوع S با مقدارK در محدوده۵۷ تا۶۷، در دمای۲۳°C±۱°C بدون این که ایجاد ژله نماید، را داشته باشد.
گرانروی
وسایل لازم
ویسکومتر بروکفیلد؛
۴–۵–۱–۲ حمام آب با قابلیت کنترل دما، مجهز به ترموستات تا دمای آزمون را با رواداری±۲°C تثبیت کند؛
۴–۵–۱–۳ نگهدارنده، قابلیت دستگاه برای قرارگیری در جایگاه و حرکت دادن ویسکومتر در محور عمودی؛
۴–۵–۱–۴ بشر، با قطر۹۰m تا۹۲ mm و ارتفاع۱۶۰ mm؛
۴–۵–۱–۵ دماسنج، درجه بندی شده با تفکیک پذیری۰/۱°C.
آماده سازی آزمونه
۴–۵–۲–۱ چسب را مخلوط کنید تا یکنواخت (همگن) شود. و مقدار کافی آزمونه که بتواند شرایط آزمون را فراهم آورد را از مخلوط بردارید.
۴–۵–۲–۲ آزمونه باید عاری از حبابهای هوا، ذرات خارجی و حل نشده باشد.
۴–۵–۲–۳ آزمونه را در داخل بشر ریخته و آن را به صورت یک محیط بسته درزبندی کنید.
۴–۵–۲–۴ ظرف محتوی آزمونه را در یک حمام(۴–۵–۱–۲) قرار دهید و دمای آن را در اندازه مورد نظر با رواداری مجاز، تنظیم کنید؛ آن را در این وضعیت تازمانی که آزمونه در تمام نقاط، یکشکل و یکنواخت شود، نگهدارید.
روش اجرای آزمون
گرانروی محلول با استفاده از ویسکومتر بروکفیلد¹ از نوعRV با سرعت۲۰ دور در دقیقه و با اسپیندل شماره۴ اندازهگیری میشود. این ویسکومتر امکان انجام آزمون گرانروی را در محدوده۲۰ سانتیپواز تا(۸×۱۰⁶) سانتیپواز را فراهم میکند.
از انواع دیگر ویسکومتر بروکفیلد در محدوده کاربرد عنوان شده برای ویسکومترRV، نیز میتوان استفاده کرد.
یادآوری۱ در صورت وجود اختلاف نظر، نتایج بهدست آمده از ویسکومترRV قابل قبول است.
یادآوری۲ ظرف محتوی چسب و اتصالات دستگاه ویسکومتر باید به طور کامل در دمای۲۳°C±۱°C تثبیت شوند.
یادآوری۳ انتخاب سرعت و اسپیندل باید به گونهای باشد که اندازهگیریها در محدوده۲۰% تا۹۵% مقیاس کامل دستگاه قرار داشته باشند؛ اگرچه، برای دستیابی به نتایج با صحت بالاتر، توصیه میشود که این اندازهگیریها در محدوده۴۵% تا۹۵% باشند.
۱– منظور از ویسکومتر بروکفیلد، ویسکومتر دورانی است که با استفاده از روش بروکفیلد کار میکند.
مقاومت برشی قطعات به هم چسبیده
وسایل لازم
ماشین آزمون کشش؛
۴–۶–۱–۲ رابط، جهت اتصال مجموعه آزمونه به ماشین مطابق با شکل(۱)؛
۴–۶–۱–۳ قطعات آزمون، قطعه آزمون باید از چسباندن لوله پی وی سی به قطر۲۰mm و به طول۷۵ mm به یک بوشن از جنسPVC-U طبق شکل شماره(۱) تهیه شود، به گونهای که فاصله بین جدار داخلی بوشن و جدار خارجی لوله ۰/۰۵ mm −۰، ۰/۸+۰ (مجاز به رواداری به سمت منفی) باشد.

1: شکل(۱)– آماده سازی قطعات آزمون به هم چسبیده برای آزمون مقاومت برشی
برچسبهای شکل: ۷۵mm؛ ۲۰mm؛ h
راهنما
۱ محل اتصال به ماشین کشش
۲ بوشن
۳ حلقه نگهدارنده
۴ اتصال مورد آزمون
h قطرخارجی لوله
روش اجرای آزمون
۴–۶–۲–۱ تعداد۵ قطعه آزمون مطابق با روش شرح داده شده در پیوست الف تهیه کنید.
۴–۶–۲–۲ قطعات مورد آزمون که به مدت۱ ساعت،۲۴ ساعت یا۳۳۶ ساعت نگه داری شدهاند را به مدت۳۰ دقیقه در شرایط استاندارد۲۳°C±۱°C تثبیت کنید.
۴–۶–۲–۳ مجموعه قطعه آزمون را به ماشین کشش متصل کنید و آزمون را با سرعت۵ mm/min، انجام دهید؛ مقدار حداکثر نیروی لازم برای انفصال را یادداشت کنید.
بیان نتایج
مقاومت برشی(S) برای هر قطعه آزمون را از معادله(۱) محاسبه میشود:
که در آن:
S مقاومت برشی برحسب مگاپاسکال؛
F نیروی لازم جهت انفصال بر حسب نیوتن؛
d قطر داخلی بوشن بر حسب میلی متر؛
L طول قسمت اتصال بر حسب میلی متر؛
درصد مواد جامد
اساس آزمون
این روش با رسوبدهی نمونه مورد آزمون، تبخیر حلال و سپس خشک کردن در دمای۱۱۰°C به مدت۶۰ دقیقه و انجام محاسبات مربوطه به مقدار ماده خشک موجود انجام میگیرد.
وسایل لازم
۴–۷–۱–۱ گرمخانه با تهویه طبیعی که دارای شبکهای در یک سوم بالای آن باشد و دمای آن در۱۱۰°C±۲°C قابل تنظیم باشد؛
ترازو با دقت یک میلی گرم؛
دسیکاتور؛
سرنگ با مقدار ظرفیت کافی برای جا دادن حداقل سه آزمونه؛
۴–۷–۱–۵ شش صفحه مربع شکل به اندازه اضلاع۷۵ mm و یا گِرد به قطر۷۵ mm، از جنس شیشه و یا سایر موادی که با چسب نیامیزد.
تهیه آزمونه
چسب را یکنواخت نموده و مقدار کافی از آن را برای انجام سه آزمون بردارید، تا آزمون با توجه به شرایط تعریف شده در بند۴–۱۰–۲ انجام شود.
روش آزمون
۴–۷–۳–۱ شش صفحه مربع شکل(۴–۱۰–۱–۵) را تمیز و در یک گرمخانه به مدت۳۰دقیقه در دمای۱۱۰°C خشک کنید. صفحهها را از گرمخانه خارج و به مدت۱۵دقیقه در یک دسیکاتور قرار دهید.
۴–۷–۳–۲ صفحات را جفت جفت با شماره، گروه بندی کنید به عنوان مثال: (۱و۲)،(۳و۴)،(۵و۶)
۴–۷–۳–۳ صفحهها را جداگانه با دقت میلی گرم توزین کنید و وزن آنها را(m₁،m₂) و(m₃،m₄) و(m₅،m₆) یادداشت کنید.
۴–۷–۳–۴ حدود(۰/۵–۱) g از نمونه مورد آزمون را با سرنگ(۴–۱۰–۱–۴) در مرکز یکی از سه جفت صفحات قرار دهید(وزن خالص آزمونه برداشته شده،m₀، با توزین سرنگ بدون آزمونه، سرنگ همراه با آزمونهها و سرنگ پس از تخلیه آزمونه با دقت میلی گرم و محاسبات تفاضلی حاصل میشود).
۴–۷–۳–۵ به سرعت صفحه دوم را روی آزمونه قرار دهید و محصول را به طور یکنواخت با چرخاندن ملایم بدون این که از سطح صفحه خارج شود، پخش کنید.
۴–۷–۳–۶ دو صفحه را از هم جدا کرده و برای مدت۱۰دقیقه تا۱۵ دقیقه آن را در دمای محیط آزمون قراردهید تا مقدار بیشتر حلال تبخیر شود. عملیات بالا را با دو جفت دیگر صفحهها تکرار کنید.
۴–۷–۳–۷ صفحهها را برای مدت حداقل۶۰ دقیقه در گرمخانهای که دمای آن از قبل روی۱۱۰°C تنظیم شده است، قرار دهید تا به وزن ثابت برسند.
۴–۷–۳–۸ صفحهها را از گرمخانه خارج کنید و آنها را در یک دسیکاتور به حالتی که به هم برخورد نداشته باشند قرار دهید تا سرد شوند.
۴–۷–۳–۹ هر جفت صفحه را جداگانه، بدون این که روی هم قرار گیرند و با دقت یک میلی گرم توزین کنید و وزن آنها را(m′₅،m′₆) و(m′₃،m′₄) و(m′₁،m′₂) یادداشت کنید.
بیان نتایج
برای هر جفت صفحه(۱ و۲) با توجه به معادلههای زیر درصد مواد جامد محاسبه و بیان میشود:
که در آن:
m_d جرم ماده جامد؛
m₀ جرم بر حسب گرم آزمونه؛
m₁،m₂ جرمها بر حسب گرم مربوط به صفحات تمیز شده و خشک قبل از آزمون؛
m′₁،m′₂ جرمها بر حسب گرم همان صفحات پس از انجام آزمون.
همین روش را برای جفت صفحات(۳و۴) و(۵و۶) به کار ببرید.
یادآوری نتایج مقدار ماده جامد متداول را در هر مورد با یک رقم اعشار نشان دهید.
یادآوری در صورتی که در هر مورد از سه بارآزمون نتایج با میانگین بیش از۲ درصد یا بیشتر اختلاف داشته باشد، غیرواقعی بوده و در این صورت آزمون تکرار میشود.
مقدار خاکستر
اصول آزمون
این روش با خاکستر کردن آزمونه در دمای بین۶۰۰°C تا۷۰۰°C، تا زمانی که وزن ثابت حاصل شود، انجام میگیرد.
وسایل لازم
۴–۸–۲–۱ کروزه از جنس سیلیکا، پرسیلان یا پلاتین، با قطر۴/۵ cm تا۷/۵ cm و عمق زیاد؛
چراغ بونزن یا صفحه داغ یا گرمخانه مجهز به تهویه؛
۴–۸–۲–۳ کوره، قابل تنظیم در دمای۶۰۰°C تا۷۰۰°C؛
ترازو با تفکیک پذیری یک میلی گرم؛
دسیکاتور؛
سرنگ
تهیه آزمونه
چسب را مخلوط کرده تا یکنواخت شود و مقدار کافی از نمونه را بردارید تا بتوان سه آزمون را با آن انجام داد.
روش آزمون
۴–۸–۴–۱ کروزه(۴–۸–۲–۱) را به مدت۳۰ دقیقه در دمای۶۰۰°C تا۷۰۰°C حرارت دهید و پس از سرد کردن در یک دسیکاتور(۴–۸–۲–۵) با دقت یک میلی گرم وزن کنید.
۴–۸–۴–۲ ۵g آزمونه را به وسیله سرنگ به داخل کروزه که قبلاً توزین شده است، منتقل کنید.(وزن خالص آزمونه برداشته شده،m₀، با توزین سرنگ بدون آزمونه، سرنگ همراه با آزمونهها و سرنگ پس از تخلیه آزمونه با دقت میلی گرم و محاسبات تفاضلی حاصل میشود)
۴–۸–۴–۳ مقدار بیشتر حلال آزمونه را با حرارتدهی مقدماتی(۴–۸–۲–۲) خارج کنید.
یادآوری این روش از احتراق ناقص ترکیبات کربندار جلوگیری میکند.
۴–۸–۴–۴ کروزه حاوی آزمونه جامد را در یک کوره تا زمان رسیدن به وزن ثابت(به مدت حداقل۱ ساعت) در دمای۶۰۰°C تا۷۰۰°C در کوره(۴–۸–۲–۳) قرار دهید. در پایان، کروزه را در یک دسیکاتور قرار دهید تا سرد شود و سپس آن را با دقت یک میلی گرم وزن کنید.
۴–۸–۴–۵ آزمون را برای دو آزمونه دیگر که توسط سرنگ گرفته شده بود، تکرار کنید.
بیان نتایج
۴–۸–۵–۱ برای هر آزمون مقدار خاکستر را بر حسب درصد با توجه به معادله زیر محاسبه کنید:
که در آن:
m₀ وزن نمونه مورد آزمایش بر حسب گرم؛
m_A وزن خاکستر بر حسب گرم؛
۴–۸–۵–۲ اگر اختلاف(به عنوان قدر مطلق) بین نتایج سه آزمون کمتر از۰/۱۰ درصد باشد میانگین حسابی آنها را با تقریب۰/۰۱ بیان کنید.
۴–۸–۵–۳ اگر اختلاف(به عنوان قدر مطلق) بین نتایج سه آزمون بیشتر از۰/۱۰ درصد باشد، آزمون راتکرار کنید.
۴–۸–۵–۴ اگر مقدار عددی سه آزمون کمتر از۰/۲۰ باشد، هرگونه تفاوتی که بین آنها باشد، نیازی به تکرار آزمون نیست.
مصالح مرتبط با بند
روشهای آزمون
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 4
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.