بخش 4

برای طراحی قطعه ای که نیازمند به پرداخت نهایی است، توصیه می شود که علاوه بر عملکرد قطعه و روش ساخت، محدودیت های انجام پرداخت نیز در نظر گرفته شوند.

رویینه کاری خشک فرآیندی است که جهت حفاظت اجزاء با اندازه های مختلف، اما بیشتر قطعات کوچک، در برابر خوردگی و سایش توسعه یافته است. بعد از رویینه کاری خشک اثری از قید دیده نمی شود. تجهیزات معمول رویینه کاری خشک دارای محفظه ای با ابعاد اسمی۲۰۰۰mm×۴۸۰mm×۴۰۰mm هستند.

تجهیزات ویژه برای پوشش لوله های بزرگ، جهت کاربرد در صنعت نفت و گاز و قطعات بزرگ با شکل های پیچیده جهت کاربرد در صنعت خودروسازی، توسعه یافته اند.

برخی تنش های داخلی در قطعاتی که قرار است رویینه کاری خشک شوند، در طول فرآیند آزاد شده که ممکن است موجب تغییر شکل قطعه پوشش یافته شوند. رویینه کاری خشک معمولاً در دمایی بین۳۲۰°C و۴۱۹°C انجام می شود.

1- Passivating process

توصیه می شود خریدار قبل از طراحی یا تولید محصولی که قرار است تحت عملیات رویینه کاری خشک قرار گیرد، نظر رویینه کار¹ را درخواست کند. این عمل ممکن است جهت ایجاد سازگاری ساختار محصول با فرآیند رویینه کاری خشک، به ویژه زمانی که اجزاء بسیار شکننده برای عملیات ارسال می شوند، نیاز باشد. امکان آسیب دیدن یا اعوجاج این اجزاء در حین فرآیند وجود دارد. در این موارد رویینه کار مجاز است که اصلاحیه ای را برای طراحی ارائه کند.

توصیه می شود که طراحی و مواد مصرف شده به گونه ای باشند که امکان آماده سازی مناسب سطح مورد نظر فراهم شود. این آماده سازی برای تولید یک پوشش با کیفیت بالا الزامی است. رویینه کاری خشک تنها بر سطوحی عاری از روغن، چربی و زنگ آهن، پوسته یا دیگر آلاینده های سطحی، موثر است. توصیه می شود از لاک، موم، رنگ، روغن و نشانه گذاری های با استفاده از مواد پایه چربی اجتناب شود. برای اطمینان از داشتن پوششی با ظاهری مناسب و عملکرد خوب در حین کار، بهتر است سطوح عاری از عیوب باشند. عملیات سطحی مطلوب برای رویینه کاری خشک، شن زنی² می باشد، زیرا:

–سطح ساییده شده نسبت به این عملیات رفتار بسیار خوبی نشان می دهد،

–از خطر تردی هیدروژنی در فولادهای فنر و فولادهای با استحکام کششی بالا یا آسیب به فولادهای خوش تراش جلوگیری می شود.

در موارد استفاده از چربی زدای قلیایی، توصیه می شود قطعات پیش از شن زنی یا عملیات رویینه کاری، خشک شوند.

توصیه می شود که مواد تف جوشی شده پیش از ارسال برای رویینه کاری خشک، عاری از روغن و رزین باشند.

انجام شن زنی جهت حذف ماسه های قالب گیری قطعات ریختگی، الزامی است.

در موارد خاص، مانند حذف پوسته، می توان از اسیدشویی با هیدروکلریک اسید استفاده کرد. با این حال به منظور دستیابی به پوششی با ظاهر مناسب و عملکرد خوب در حین کار، پیشنهاد می شود قبل از ماشین کاری نهایی، به گونه ای که قطعات در مرحله پیش عملیات رویینه کاری خشک آسیب نبینند، پوسته ها حذف شوند.

توصیه می شود در مواردی که انجام پیش عملیات نیاز است، خریدار نظر رویینه کار را دریافت کند.

از آنجایی که بیشتر محفظه های که برای این عملیات استفاده می شود دارای ابعاد اسمی۲۰۰۰mm×۴۸۰mm×۴۰۰۰mm هستند، قطعاتی که قرار است رویینه کاری خشک شوند، از نظر اندازه دارای محدودیت می باشند. قطعات بسیار بزرگ تر از اندازه محفظه نمی توانند به صورت بخش به بخش رویینه کاری

1- Sherardizer

2- Grit blasting

شوند. زمانی که مجموعه های متصل شده (به استثنای مجموعه های جوش داده شده) در قطعات ساخته شده، ابعادی بیش از ابعاد محفظه داشته باشند، توصیه می شود قطعات به صورت جدا از هم رویینه و سپس نصب شوند.

رزوه های داخلی یا آچارخورها¹ را می توان پیش از ارسال قطعات برای عملیات ایجاد کرد. لایه های یکنواخت آلیاژ روی، کاملاً بر سطوح پستی و بلندی قطعه قرار می گیرند.

رویینه کاری خشک را می توان روی لوله ها و قطعات توخالی انجام داد. جهت اطمینان از پوشش یافتن بخش های داخلی این محصولات، می توان قسمت های توخالی را پیش از انجام عملیات با مخلوط رویینه کننده پر نمود.

فنرها و فولادهای با استحکام کششی بالا نیز برای رویینه کاری خشک مناسب هستند. جهت پیش گیری از اثرگذاری بر خواص این قطعات، توصیه می شود رویینه کاری خشک در دمای مناسب، بسته به دماهای سخت کاری و بازپخت قطعات انجام شود. توصیه می شود که فنرها به صورت نصب نشده، در حالت آزاد و بدون بارگذاری، رویینه کاری شوند. بسته به عملیات حرارتی این قطعات قبل از پرداخت، رویینه کاری خشک را می توان در دماهای پایین تر، بین۳۲۰°C و۳۸۰°C انجام داد. زمان فرآیند در دماهای پایین تر افزایش می یابد.

توصیه می شود قطعاتی که لحیم نرم یا اتصالات پایه رزینی دارند، با توجه به تاثیرپذیری این اتصالات طی فرآیند، برای رویینه کاری خشک ارسال نشوند.

توصیه می شود که جوش کاری پیش از عملیات رویینه کاری خشک انجام شود و تمامی جوش ها عاری از سرباره باشند. انجام جوش کاری نقطه ای پس از رویینه کاری خشک امکان پذیر است. در حالت آرمانی پوشش های نازک تر، کمتر از۱۵µm، مطلوب می باشند.

توصیه می شود در سوراخ ها و سطوح جفت شده²، لقی اضافه در نظر گرفته شود تا ضخامت پوشش مورد نیاز بدست آید (به استاندارد EN 13811 مراجعه کنید). برای لقی توصیه شده جهت اجزاء رزوه دار به بند۴-۴ مراجعه کنید.

اگرچه رویینه کاری خشک پوششی یکنواخت و بدون هرگونه تغییری در نیمرخ رزوه ها ایجاد می کند، قبل از انجام عملیات باید لقی مناسب بین رزوه های داخلی و خارجی وجود داشته باشد.

لقی توصیه شده در جدول۱ نشان داده شده است.

1- Recesses

2- Mating

اگر فقط رزوه های خارجی رویینه کاری خشک شده و سپس با رزوه های بدون پوشش استاندارد استفاده شوند (یا برعکس)، نصف لقی ذکر شده در جدول۱، برای رزوه ای که قرار است پوشش داده شود، نیاز است.

توصیه می شود که پیچ ها و مهره ها، هر دو رویینه کاری خشک شوند. در صورت امکان، پیچ ها و مهره ها جهت رویینه کاری خشک، با هم برای رویینه کار ارسال شوند تا امکان کنترل لقی وجود داشته باشد.

روش کلی برای پیچ ها و مهره های رزوه شده که قرار است رویینه کاری خشک شوند یکی از موارد زیر است:

الف–پیچ ها مطابق رواداری های مشخص شده در استاندارد مربوطه و بدون در نظر گرفتن حد مجاز برای رویینه کاری خشک ساخته شوند. سپس مهره ها، با اندازه هایی بزرگ تر از اندازه های داده شده در جدول۱، قبل از انجام رویینه کاری قلاویز شوند؛ یا

ب–پیچ ها از اندازه داده شده در جدول۱ بزرگ تر ساخته شوند بطوری که رزوه های استاندارد مهره های رویینه شده، برای تمامی موارد قابل استفاده باشند.

ضخامت پوشش۱۰µm جهت قطعات رزوه ریز برای ابعاد کوچک تر ازM10 پیشنهاد شده است.

توصیه می شود که خریدار قبل از طراحی یا تولید مواد رزوه داری که قرار است رویینه شود، نظر رویینه کار را درخواست کند.