بخش 5.4

لوله باید حداقل نیروی خردشوندگی $q_{cr,min}$ (بند ۳-۱-۱۱) مربوط که متناظر با اندازه اسمی، نام‌گذاری و رده استحکامی آن است را مطابق با جدول ۸، ۹ یا ۱۰، برحسب کاربرد، تحمل کند.

حداقل نیروی خردشوندگی $q_{cr,min}$، برحسب کاربرد، مطابق با معادله ۱ یا ۲ تعیین می‌شود:

یا

و برحسب کیلونیوتن بر متر طول (kN/m) یا نیوتن بر میلی‌متر طول (N/mm) بیان می‌شود.

توصیه می‌شود لوله مطابق با پیوست الف آزمون شود. درصورت فراهم نبودن وسایل مناسب، آزمون می‌تواند مطابق با پیوست ب، با استفاده از آزمونه بریده شده از لوله، انجام شود.

یادآوری – برای آزمون‌های نوعی اولیه (ITT)، روش ترجیحی انجام آزمون، مطابق با پیوست الف است.

هنگام آزمون مطابق با پیوست الف، آزمونه طولی از لوله، همراه با مادگی یا بدون آن، با حداقل طول استقرار مطابق با مقادیر مرتبط در جدول ۱۱ است. آزمونه می‌تواند به‌صورت قطعه‌ای با قطر و ضخامت برابر با لوله، با همان فرمول‌بندی و شرایط تولید لوله، با طول موردنظر آزمون در همان قالب تولید شود.

هنگام آزمون مطابق با پیوست ب، آزمونه باید قطعه‌ای بریده شده یا شکسته شده از لوله باشد. هنگام آزمون لوله‌های با مقطع تخم‌مرغی یا بادبادکی شکل مطابق با پیوست ب، آزمونه باید از بخش بالایی لوله برداشته شود. آزمونه باید سطوح مرزی موازی داشته باشد. طول $l_p$ در جهت محیطی باید حدود پنج برابر ضخامت دیواره، و عرض $b$ آن در جهت طولی سه برابر ضخامت دیواره باشد. وجه طولی آزمونه باید عمود بر سطح تولید شده لوله باشد. سه آزمونه باید از لوله برداشته شده و میانگین نتایج این سه آزمونه، نتیجه آزمون است.

لوله‌ها با مقطع دایره‌ای شکل خارجی دارای طول استقراری بزرگ‌تر از شش برابر قطر داخلی (عمودی) خود، هنگامی‌که مطابق با یکی از روش‌های ارائه شده در پیوست ب آزمون می‌شوند، باید ممان خمشی طولی لازم را تحمل کنند. برای لوله‌های نام‌گذاری شده با PRC-OC و PRC-TC دارای اندازه اسمی (بند ۳-۱-۱۴) DN 400 و کمتر و طول‌های استقرار استاندارد ارائه شده در بند ۵-۳-۷، حداقل مقاومت به ممان خمشی طولی مربوط در جدول ۱۲ مشخص شده است.

یادآوری – برای آزمون‌های نوعی اولیه (ITT)، روش ترجیحی آزمون مطابق با پیوست پ، طرح بارگذاری به‌صورت سه‌نقطه‌ای با استفاده از آزمونه‌هایی مطابق با بند ۵-۴-۲-۲ است.

آزمون تا زمان ایجاد نقص در آزمونه ادامه می‌یابد، و حداکثر نیرو و ممان خمشی $M_3$ یا $M_4$، برحسب کاربرد، باید گزارش شود.

برای لوله‌های با طول استقرار غیراستاندارد که از مقادیر ارائه شده در بند ۵-۳-۷ بزرگ‌تر بوده و همچنین بزرگ‌تر از شش برابر قطر داخلی (عمودی) خود هستند، مقدار مناسب برای BMR باید براساس مدل‌های محاسباتی مناسب بین تولیدکننده و خریدار مورد توافق قرار گیرد.

آزمونه باید لوله کامل، همراه با مادگی یا بدون آن، با طول استقرار $L$ حداقل ۱/۲۵ متر یا شش برابر قطر داخلی خود، هرکدام که بزرگ‌تر است، باشد. درصورتی که لوله کامل کوچک‌تر از شش برابر قطر داخلی خود باشد، دراینصورت انجام این آزمون لازم نیست.

اندازه اسمی، نام‌گذاری و رده استحکامی آزمونه‌ها باید یکسان باشند. میانگین نتایج سه آزمون، به عنوان نتیجه آزمون گزارش می‌شود.

PRC مورد استفاده در تولید لوله PRC-TC، PRC-TE یا PRC-TK باید مطابق با پیوست ت آزمون شود.

پس از آزمون، استحکام فشاری $\sigma_c$ آزمونه‌های منطبق بر بند ۵-۴-۳-۲، باید بیش از $80\,N/mm^2$ باشد.

آزمونه مکعبی از PRC بریده شده از لوله با ارتفاع، طول و عرضی برابر با $T_{cube}$ است (قسمت الف از شکل ت-۱ مشاهده شود). آزمونه می‌تواند به‌صورت کوپن‌های مکعبی‌شکل با همان فرمول‌بندی و شرایط تولید لوله باشد.

سه آزمونه باید استفاده شود. میانگین نتایج سه آزمون، به عنوان نتیجه آزمون گزارش می‌شود.

آزمونه‌ها باید از لوله بریده شوند. سپس آزمونه طوری بریده شود که شکلی مستطیلی تولید شود که ارتفاع آن در جهت محیطی، تقریبا پنج برابر ضخامت دیواره، و عرض آن در جهت طولی تقریبا سه برابر ضخامت دیواره باشد.

سه آزمونه برداشته شده از لوله‌ای یکسان باید استفاده شود. میانگین نتایج سه آزمون، به عنوان نتیجه آزمون گزارش می‌شود.

پس از آزمون مطابق با پیوست ث، با ایجاد چرخه اعمال نیرو بین $P_{calc,low}$ و $P_{calc,up}$ در فرکانس کوچک‌تر از ۱۲ Hz، تمام آزمونه‌ها باید حداقل $2\times10^6$ چرخه را بدون نقص تحمل کنند.

یادآوری – این آزمون فقط برای لوله‌هایی کاربرد دارد که عمق دفن آن‌ها به‌گونه‌ای است که درمعرض بار ترافیکی هستند.

پس از آزمون مطابق با پیوست ج، آزمونه‌های منطبق بر بند ۵-۴-۵-۲ باید فشار داخلی ۱ bar را به مدت ۱۵ دقیقه بدون نشانه‌ای از نشتی، نم یا قطرات تحمل کنند.

آزمونه یا شامل لوله کامل و محل اتصال آن یا دو قطعه از لوله و یک محل اتصال است. یک آزمونه باید استفاده شود.

این آزمون برای تعیین درصد کاهش استحکام حین ۵۰ سال انجام می‌شود. تولیدکننده باید نتیجه حاصل از این آزمون نوعی بلندمدت را در مستندات هنگام درخواست و/یا تحویل اعلام کند. پس از انجام آزمون مطابق با پیوست چ، استحکام خردشوندگی بلندمدت برون‌یابی شده برای لوله (پس از ۵۰ سال تحت نیرو)، به‌صورت درصدی از استحکام اولیه تعیین می‌شود. این مقدار نباید کمتر از ۵۰ درصد استحکام اولیه باشد.

این مقدار برون‌یابی شده، تعیین‌کننده نیرویی است که لوله درمعرض محلول اسیدی یا قلیایی مطابق با پیوست چ، می‌تواند به مدت ۵۰ سال بدون ایجاد نقص تحمل کند.

به‌منظور درنظر گرفتن اثر هرنوع محلول خاص روی استحکام خردشوندگی بلندمدت، روش ارائه شده در پیوست چ می‌تواند استفاده شود. درچنین حالاتی، مقدار درصد قابل پذیرش برای کاهش استحکام باید بین تولیدکننده لوله PRC و کاربر نهایی مورد توافق قرار گیرد.

آزمونه شامل مقطعی از لوله دارای حداقل طولی مطابق با الزامات مربوط در جدول ۱۱ است و دو انتهای آن باید صاف بوده و عمود بر محور طولی باشند.

برای انجام آزمون حداقل ۱۸ آزمونه باید استفاده شود.