بخش 10
راهنمای ارزیابی انطباق
کلیات
صفحه 45
بند 1، صفحه 45
انطباق لوله یا اتصال PRC با الزامات این استاندارد ملی و نیز با مقادیر اعلام شده (شامل ردهها) باید از طریق موارد زیر اثبات شود:
بند 2، صفحه 45
الف) آزمون نوعی اولیه؛
بند 3، صفحه 45
ب) کنترل تولید کارخانه توسط تولیدکننده، شامل ارزیابی محصول.
بند 4، صفحه 45
برای انجام آزمونها، لولهها یا اتصالات PRC به خانوادههایی گروهبندی میشوند؛ و نتایج برای یک یا چند مشخصه از هر محصول درون خانواده، نماینده آن مشخصه برای تمام لولهها و اتصالات PRC درون آن خانواده است. یک محصول برحسب مشخصههای مختلف میتواند در خانوادههای متفاوت باشند.
آزمون نوعی اولیه
کلیات
صفحه 45
بند 1، صفحه 45
آزمون نوعی اولیه، مجموعهای کامل از آزمونها یا سایر روشها، با توجه به مشخصههای مورد ارزیابی، برای تعیین کارایی نمونههایی از محصول (به عنوان نمایندههایی از نوع محصول) است. آزمون نوعی اولیه باید بهمنظور ارزیابی انطباق لولهها و اتصالات PRC با این استاندارد ملی در موارد زیر انجام شود:
بند 2، صفحه 45
الف) در شروع تولید لوله یا اتصال PRC با طرح یا مواد اولیه جدید یا اصلاح شده، یا تأمین کننده جدید برای اجزاء؛
بند 3، صفحه 45
ب) در شروع روش جدید یا اصلاح شده برای تولید.
بند 4، صفحه 45
در مورد آزمون نوعی لوله یا اتصال PRC که برای آن آزمون نوعی اولیه مطابق با این استاندارد ملی قبلاً انجام شده، در موارد زیر آزمون نوعی میتواند کاهش یابد:
بند 5، صفحه 45
الف) درصورتی که اثبات شود که مشخصههای کارایی لوله یا اتصال PRC نسبت به حالتی که قبلاً آزمون شده، تحت تأثیر قرار نگرفته باشد؛ یا
بند 6، صفحه 45
ب) مطابق با قوانین مربوط به خانوادهها و یا کاربرد مستقیم یا تعمیمیافته نتایج آزمون.
بند 7، صفحه 45
درصورت استفاده از اجزایی (مانند درزگیرها) که مشخصات آنها قبلاً توسط تولیدکننده آن جزء برمبنای انطباق با سایر برگههای مشخصات فنی تعیین شده است، این مشخصات نیاز به ارزیابی دوباره ندارد؛ مشروط برآنکه کارایی آن جزء یا روش ارزیابی آن تغییر نکرده و نیز مشخصات آن جزء برای کاربرد موردنظر محصول نهایی مناسب باشد.
مشخصهها
صفحه 46
بند 1، صفحه 46
خواص زیر برای لولهها، اتصالات و محلهای اتصال آنها باید تحت آزمون نوعی اولیه قرار گیرند:
بند 2، صفحه 46
الف) استحکام خردشوندگی؛
بند 3، صفحه 46
ب) استحکام فشاری (فقط برای لولههای ویژه لولهرانی توسط جک)؛
بند 4، صفحه 46
پ) مقاومت به ممان خمشی طولی (BMR) فقط برای لولههای با اندازه اسمی DN 400 و کمتر؛
بند 5، صفحه 46
ت) مشخصههای هندسی؛
بند 6، صفحه 46
ث) عدم نشتی؛
بند 7، صفحه 46
ج) استحکام خستگی تحت تنش ضربانی؛
بند 8، صفحه 46
چ) استحکام خردشوندگی بلندمدت تحت محیط مهاجم؛
بند 9، صفحه 46
ح) رهایش مواد خطرناک، که میتواند به صورت غیرمستقیم از طریق کنترل میزان ماده مورد نظر ارزیابی شود.
استفاده از دادههای پیشین
صفحه 46
بند 1، صفحه 46
آزمونهایی که قبلاً روی لولهها، اتصالات PRC یا محلهای اتصال مطابق با الزامات این استاندارد ملی (همان مشخصهها، روش آزمون، روش نمونهبرداری، سامانه تصدیق انطباق و غیره) انجام شده است، میتوانند به حساب آورده شوند.
الزامات "انطباق پنداری"¹ و استفاده از دادههای جدولبندی شده
صفحه 46
بند 1، صفحه 46
در حالتهایی که انطباق با این استاندارد ملی برمبنای "ردهبندی بدون کاغذبازی اضافه" (CWFT)² یا الزامات کارایی پذیرفته شده بهصورت قراردادی است؛ آزمون نوعی باید محدود به تصدیق این امر شود که لولهها و اتصالات PRC یا محلهای اتصال، الزامات برای استفاده از این مقادیر یا ردهها را تا هنگام ادعای مقادیر و ردههای بهتر، برآورده میسازند.
پردازش مقادیر محاسبه شده و طراحی
صفحه 46
بند 1، صفحه 46
در حالتهایی که انطباق با این استاندارد ملی برمبنای محاسبات است؛ آزمون نوعی، به تصدیق محاسبات انجام شده و محصولات حاصل که متناظر با فرضیات یا تعاریف بهکار رفته در طراحی و یا محاسبات است، محدود میشود.
نمونهبرداری، آزمون و معیارهای انطباق
نمونهبرداری
صفحه 46
بند 1، صفحه 46
آزمون نوعی اولیه باید روی نمونههایی از لولهها و اتصالات PRC با یک اندازه اسمی، نامگذاری و رده استحکام و روی محلهای اتصال آنها به عنوان نماینده نوع محصول تولید شده انجام شود.
بند 2، صفحه 46
1- Deemed to satisfy
بند 3، صفحه 46
2- Classification without further testing
انجام آزمون و معیارهای انطباق
صفحه 47
بند 1، صفحه 47
تعداد نمونههای لوله و اتصال PRC و محل اتصال که باید آزمون یا ارزیابی شوند در جدول ۱۵ ارائه شده است. میزان اجبار¹ همراه با مشخصههای مورد ارزیابی و ابزار تصدیق در جدول ۱۶ ارائه شده است.
بند 2، صفحه 47
مشخصه | شماره بند الزامات | روش ارزیابی | تعداد نمونهها | بند معیارهای انطباق |
|---|---|---|---|---|
لولهها | ||||
استحکام خردشوندگی | ۵-۴-۱ | پیوست الف | سه آزمونه¹ | ۵-۴-۱-۱² |
استحکام فشاری برای لولههای ویژه لولهرانی با جک | ۵-۴-۳ | پیوست ت | سه مکعب بریده شده از لوله³ | ۵-۴-۳-۱² |
مقاومت به ممان خمشی طولی (BMR)، فقط برای لوله | ۵-۴-۲ | پیوست پ | سه لوله | ۵-۴-۲-۱² |
مشخصههای هندسی | ۵-۳ | بند ۴-۳-۴ | سه لوله | ۵-۳⁴ |
عدم نشتی | ۵-۴-۵ | پیوست ج | یک لوله با محل اتصال یا دو لوله با یک محل اتصال | ۵-۴-۵-۱² |
استحکام خستگی تحت تنش ضربانی | ۵-۴-۴ | پیوست ث | سه آزمونه از لوله | ۵-۴-۴-۱² |
استحکام خردشوندگی بلندمدت تحت محیط مهاجم | ۵-۴-۶ | پیوست چ | هیجده آزمونه از لوله | ۵-۴-۶-۱² |
اتصالات⁴ | ||||
مشخصههای هندسی | ۶-۲-۱ یا ۶-۳-۱ | بند ۴-۳-۴ | سه اتصال | ۶-۲-۱ یا ۶-۳-۱⁴ |
محلهای اتصال⁵ | ||||
مشخصههای هندسی | ۴-۴-۱ و ۷-۱-۲ | بند ۴-۳-۴ | سه محل اتصال | ۴-۴-۱ و ۷-۱-۲⁴ |
عدم نشتی | ۷-۲ | EN 1119 | یک محل اتصال و دو آزمونه از لوله | ۷-۲-۴² |
۱) آزمونه میتواند بهصورت قطعهای، با قطر و ضخامت برابر با لوله، با همان فرمولبندی و شرایط تولید لوله، با طول موردنظر آزمون در همان قالب تولید شود. | ||||
۲) مقدار حدی تولیدکننده (MLV)، مقداری است که پس از آزمون برآورده میشود و توسط تولیدکننده هنگام درخواست و/یا تحویل اعلام میشود. | ||||
۳) آزمونه میتواند بهصورت کوپنهای مکعبیشکل با همان فرمولبندی و شرایط تولید لوله باشد. | ||||
۴) مقدار اعلام شده توسط تولیدکننده (MDV)، مقداری است که توسط تولیدکننده همراه با رواداری هنگام درخواست و/یا تحویل اعلام میشود. | ||||
۵) برای اتصالات ساخته شده از لولههای منطبق بر این استاندارد ملی، انجام آزمونهای عدم نشتی، نفوذپذیری، مشخصههای مکانیکی یا شیمیایی لازم نیست. | ||||
بند 3، صفحه 47
1- Mandate
صفحه 48
بند 1، صفحه 48
مشخصه اجباری | شماره بند الزامات | آزمون مربوط به¹ | میزان اجبار | ||
|---|---|---|---|---|---|
I | M | E | |||
استحکام خردشوندگی² | ۵-۴-۱ | + | + | + | اختیاری |
استحکام فشاری برای لولههای ویژه لولهرانی با جک | ۵-۴-۳ | + | + | + | اختیاری |
مقاومت به ممان خمشی طولی (BMR)، فقط برای لوله | ۵-۴-۲ | + | + | + | اختیاری |
مشخصههای هندسی | ۵-۳ |
|
|
| اختیاری |
عدم نشتی (مایع)² |
|
|
|
| اختیاری |
نفوذپذیری² |
|
|
|
| اختیاری |
دوام² |
|
|
|
| اختیاری |
رهایش مواد خطرناک | +⁴ | +⁴ | – | اختیاری | |
۱) توضیح نمادها: | |||||
۲) برای اتصالات ساخته شده از لولههای منطبق بر این استاندارد ملی، انجام آزمونهای عدم نشتی، نفوذپذیری، مشخصههای مکانیکی یا شیمیایی لازم نیست. | |||||
۳) فقط برای گسترش طیف ابعاد کاربرد دارد. | |||||
۴) فقط درصورت الزام آییننامههای ملی یا بینالمللی کاربرد دارد. | |||||
بند 2، صفحه 48
نتایج تمام آزمونهای نوعی باید گزارش شده و سوابق به مدت حداقل ۱۰ سال پس از آخرین تاریخ تولید محصولات، نگهداری شوند.
کنترل تولید کارخانه
کلیات
صفحه 49
بند 1، صفحه 49
بهمنظور اطمینان از انطباق محصولات با مشخصههای اعلام شده برای کارایی، تولیدکننده باید سامانه کنترل تولید کارخانه (FPC) را ایجاد، مستندسازی و حفظ کند. سامانه FPC باید شامل روشهای اجرایی مکتوب (دستورالعملهای کاری)، بازرسیها و آزمونها و یا ارزیابیهای منظم و استفاده از نتایج برای کنترل مواد خام و سایر مواد و اجزاء ورودی، دستگاهها، فرایند تولید و محصول باشد.
بند 2، صفحه 49
سوابق باید خوانا، به راحتی قابل شناسایی و قابل بازیابی باشند.
بند 3، صفحه 49
سامانه FPC مطابق با الزامات استاندارد ملی ISIRI ISO 9001 و تطبیق یافته با الزامات این استاندارد ملی، باید برای برآورده سازی الزامات ذکر شده در بالا درنظر گرفته شود.
بند 4، صفحه 49
نتایج بازرسیها، آزمونها یا ارزیابیهای مستلزم اقدام باید گزارش شده و اقدام لازم باید انجام شود. هنگامی که مقادیر یا معیارهای کنترلی برآورده نمیشوند، اقدام انجام شده باید گزارش شده و سوابق حین مدت زمان مشخص شده در روشهای اجرایی FPC تولیدکننده، حفظ شود.
الزامات FPC برای تمام تولیدکنندگان
صفحه 49
بند 1، صفحه 49
بهمنظور تطابق کارایی لوله و اتصال PRC و محل اتصال با مقادیر اعلام شده (که از آزمون نوعی اولیه حاصل میشود)، تولیدکننده باید روشهایی برای اطمینان از رواداریهای تولید ارائه دهد.
بند 2، صفحه 49
مشخصهها و ابزار تصدیق در جدول ۱۷ ارائه شدهاند.
بند 3، صفحه 49
تولیدکننده باید نتایج آزمونهای ذکر شده در بالا را گزارش کند. این گزارشها باید حداقل شامل اطلاعات زیر باشند:
بند 4، صفحه 49
الف) مشخصات لوله و اتصال PRC یا محل اتصال؛
بند 5، صفحه 49
ب) تاریخ نمونهبرداری و انجام آزمون؛
بند 6، صفحه 49
پ) روشهای آزمون مورد استفاده؛
بند 7، صفحه 49
ت) نتایج آزمون.
صفحه 50
بند 1، صفحه 50
مشخصه | شماره بند مربوط به روش آزمون | مقدار آستانه و یا رواداریها | حداقل تعداد نمونهها | حداقل تواتر انجام آزمون¹ |
|---|---|---|---|---|
لولهها | ||||
استحکام خردشوندگی² | ۵-۴-۱ | حداقل نیروی خردشوندگی متناظر با رده استحکام داده شده در جدول ارائه شده در بند ۵-۴-۱ | سه آزمونه از لوله (آزمون با استفاده از پیوست الف یا ب)³ | هر ۲۰۰ لوله برای هر اندازه اسمی |
استحکام فشاری برای لولههای ویژه لولهرانی با جک | ۵-۴-۳ | ۸۰ N/mm² | سه مکعب بریده شده از لوله⁴ | هر ۲۰۰ لوله برای هر اندازه اسمی |
مشخصههای هندسی |
| مطابق با بند ۵-۳، ۶-۲-۱ یا ۶-۲-۳ یا مقادیر اعلام شده توسط تولیدکننده در مستندات هنگام درخواست و/یا تحویل | سه لوله، اتصال یا محل اتصال | هر ۲۰۰ لوله برای هر اندازه اسمی |
عدم نشتی² |
| ۱ bar به مدت ۱۵ دقیقه | یک لوله با محل اتصال یا دو لوله با یک محل اتصال | هر ۲۰۰ لوله برای هر اندازه اسمی |
۱) درصورتی که تولیدکننده کارایی را برای مشخصههای خاصی اعلام نکند (برای مثال، با استفاده از گزینه "کارایی تعیین نشده است")، بخش متناظر از طرح آزمون برای آن مشخصهها لازم نیست انجام شود. | ||||
۲) برای اتصالات ساخته شده از لولههای منطبق بر این استاندارد ملی، انجام آزمونهای عدم نشتی و مشخصههای مکانیکی لازم نیست. | ||||
۳) آزمونه میتواند بهصورت قطعهای، با قطر و ضخامت برابر با لوله، با همان فرمولبندی و شرایط تولید لوله، با طول موردنظر آزمون در همان قالب تولید شود. | ||||
۴) آزمونه میتواند بهصورت کوپنهای مکعبیشکل با همان فرمولبندی و شرایط تولید لوله باشد؛ ولی دراینصورت تواتر انجام آزمون، ۳ آزمونه برای هر لوله خواهد بود. | ||||
الزامات سامانه FPC تولیدکننده
کارکنان
صفحه 50
بند 1، صفحه 50
مسئولیت، صلاحیت و ارتباط بین کارکنانی که کار مؤثر بر انطباق محصول را مدیریت، انجام یا صحتگذاری میکنند، باید تعریف شود. این امر بهویژه برای کارکنانی که قرار است اقداماتی بهمنظور پیشگیری از رخ دادن عدم انطباق در محصولات آغاز کنند یا اقداماتی درصورت وقوع عدم انطباق و شناسایی و ثبت مشکلات انطباق محصول انجام دهند، کاربرد دارد. کارکنانی که کار مؤثر بر انطباق محصول انجام میدهند، باید از نظر تحصیلات، آموزش، مهارتها و تجربه مناسب صلاحیت داشته و مدارک آنها باید نگهداری شود.
دستگاهها
صفحه 50
بند 1، صفحه 50
تمام دستگاههای توزین، اندازهگیری و آزمون که برای اثبات انطباق لازم هستند، باید کالیبره یا صحهگذاریشده و بهصورت منظم مطابق با روشهای اجرایی، تواترها و معیارهای مستند شده بازرسی شوند.
بند 2، صفحه 50
کنترل وسایل پایش و اندازهگیری باید مطابق با بند مربوط از استاندارد ملی ISIRI ISO 9001 انجام شود.
صفحه 51
بند 1، صفحه 51
تمام دستگاههای مورد استفاده در فرایند تولید باید بهصورت منظم بازرسی و نگهداری شوند؛ تا از عدم تأثیر استهلاک، فرسایش یا نقص بر ثبات تولید، اطمینان حاصل شود.
بند 2، صفحه 51
بازرسیها و نگهداریها باید مطابق با روشهای اجرایی مکتوب تولیدکننده انجام و ثبت شود و سوابق باید به مدت زمان تعریف شده در روشهای اجرایی FPC تولیدکننده نگهداری شوند.
فرایند طراحی
صفحه 51
بند 1، صفحه 51
سامانه کنترل تولید کارخانه باید مراحل مختلف در طراحی لوله، اتصالات و محلهای اتصال PRC را مستند کرده و روش اجرایی بررسی و افراد مسئول برای تمام مراحل طراحی را مشخص کند.
بند 2، صفحه 51
حین خود فرایند طراحی، باید سابقهای از تمام بررسیها، نتایج آنها و هر نوع اقدام اصلاحی نگهداری شود. این سابقه باید بهاندازهای تفصیلی و دقیق باشد که بتواند نشان دهد که تمام مراحل فاز طراحی و تمام بررسیها به صورت رضایتبخش انجام شده است. درصورت تطابق سامانه FPC با بند ۷-۳ از استاندارد ملی ISIRI ISO 9001، فرض میشود که الزامات این بند برآورده شده است.
مواد خام و اجزاء ورودی
صفحه 51
بند 1، صفحه 51
مشخصات تمام مواد اولیه و اجزاء ورودی باید مطابق با طرح بازرسی تدوین شده تا از انطباق آنها اطمینان حاصل شود. صحهگذاری انطباق مواد اولیه با مشخصات باید مطابق با بند ۷-۴-۳ استاندارد ملی ISIRI ISO 9001 باشد.
بند 2، صفحه 51
درصورتی که بستهای از اجزاء استفاده شود، تصدیق میزان انطباق یک جزء باید حداقل به اندازه مقدار داده شده در مشخصات فنی مناسب برای آن جزء باشد. اگر این امر ممکن نباشد، طرح بازرسی باید کفایت لازم برای اثبات مناسب بودن جزء را داشته باشد.
کنترل در خط
صفحه 51
بند 1، صفحه 51
تولیدکننده باید تولید را تحت شرایط کنترل شده برنامهریزی و اجرا کند. درصورت تطابق با بند ۷-۵-۱ و ۷-۵-۲ از استاندارد ملی ISIRI ISO 9001، فرض میشود که الزامات این بند برآورده شده است.
ردیابی و نشانهگذاری
صفحه 51
بند 1، صفحه 51
محصولات، بچها یا بستههای محصول باید با توجه به منشأ تولید خود قابل ردیابی و شناسایی باشند.
بند 2، صفحه 51
بهمنظور اطمینان از اینکه فرایندهای مربوط به کدهای ردیابی و یا نشانهها (بند ۶) بهصورت منظم بازرسی میشوند، تولیدکننده باید روشهای اجرایی مکتوب داشته باشد. درصورت تطابق با بند ۷-۵-۳ از استاندارد ملی ISIRI ISO 9001، فرض میشود که الزامات این بند برآورده شده است.
محصولات نامنطبق
صفحه 51
بند 1، صفحه 51
به منظور تعیین نحوه برخورد با محصولات نامنطبق، تولیدکننده باید روشهای اجرایی مکتوب داشته باشد.
بند 2، صفحه 51
چنین رخدادهایی باید ثبت شده و سوابق به مدت زمان تعریف شده در روشهای اجرایی مکتوب تولیدکننده نگهداری شوند. درصورت تطابق با بند ۸-۳ از استاندارد ملی ISIRI ISO 9001، فرض میشود که الزامات این بند برآورده شده است.
بند 3، صفحه 51
1- Kit
اقدام اصلاحی
صفحه 52
بند 1، صفحه 52
به منظور انجام اقدام پیشگیرانه، تولیدکننده باید روشهای اجرایی مکتوب داشته باشد. درصورت تطابق با بند ۸-۵-۲ از استاندارد ملی ISIRI ISO 9001، فرض میشود که الزامات این بند برآورده شده است.
حمل و نقل، انبارش و بستهبندی
صفحه 52
بند 1، صفحه 52
به منظور جلوگیری از آسیب و تخریب، تولیدکننده باید روشهای اجرایی برای حمل و نقل و نواحی مناسب برای انبارش فراهم سازد.
محصولات تکدانهای¹، محصولات پیشتولیدی (برای مثال، نمونههای اصلی²) و محصولات تولید شده در مقادیر خیلی کم
کلیات
صفحه 52
بند 1، صفحه 52
محصولاتی که به صورت تکدانهای، نمونههای اصلی ارزیابی شده پیش از تولید کامل، و محصولات تولید شده در مقادیر خیلی کم (کمتر از ۲۰ عدد در هر سال) بهصورت زیر ارزیابی میشوند:
ارزیابی نوعی اولیه
صفحه 52
بند 1، صفحه 52
۱۰-۴-۲-۱ سامانه FPC محصولات تکدانهای و محصولات تولید شده در مقادیر خیلی کم باید بهگونهای باشد که از کفایت مواد اولیه و یا اجزاء برای تولید لولهها یا اتصالات و محلهای اتصال آنها مطابق با الزامات جدول ۱۹ اطمینان حاصل شود. تولیدکننده باید سوابق فراهم کننده ردیابی را نگهداری کند.
بند 2، صفحه 52
برای نمونههای اصلی که هدف حرکت به سمت تولید پیایی است، بازرسی اولیه کارخانه و سامانه FPC باید قبل از آغاز تولید و یا قبل از اجرایی کردن سامانه FPC انجام شود.
بند 3، صفحه 52
۱۰-۴-۲-۲ موارد زیر باید ارزیابی شوند:
بند 4، صفحه 52
الف) مستندسازی FPC و
بند 5، صفحه 52
ب) کارخانه.
بند 6، صفحه 52
در ارزیابی اولیه سامانه FPC و کارخانه موارد زیر باید صحهگذاری شوند:
بند 7، صفحه 52
الف) تمام منابع لازم برای دستیابی به مشخصات الزامی محصول در این استاندارد ملی دردسترس باشند، و
بند 8، صفحه 52
ب) روشهای اجرایی FPC مطابق با مستندات FPC پیادهسازی شده و درعمل اجرا شوند، و
بند 9، صفحه 52
پ) بهمنظور اثبات اینکه فرایندهای تولید کارخانه میتوانند اجزائی مطابق با الزامات این استاندارد ملی تولید کرده و اجزای تولید شده مانند نمونههای آزمون نوعی اولیه هستند (که برای آنها تطابق با این استاندارد ملی صحهگذاری شده است)، روشهای اجرایی در جای خود³ قرار داشته باشند.
بند 10، صفحه 52
1- Kit
بند 11، صفحه 52
2- Prototype
بند 12، صفحه 52
3- In place
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 10
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.