بخش 6
شرایط و روش انجام آزمون
کلیات
برای برخی مواد خاص ممکن است نیاز باشد که آزمونهها در ظرف توزین، وزن شوند.
روشهای خشک کردن دیگری غیر از آنچه در بند۶–۳ تا۶–۶ شرح داده شده، ممکن است به صورت توافقی به کار روند.
هنگامی که جذب آب توسط ماده، برابر یا بیشتر از۱٪ باشد، آزمونههایی که با دقت±۱mg وزن شده باشد و وزن آنها تا±۱mg ثابت بماند قابل قبول هستند.
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
1- Laminates
شرایط عمومی
آزمونهها باید قبل از آزمون به دقت خشک شوند. برای مثال بین یک روز تا۱۰ روز برای خشک کردن در دمای۵۰°C مورد نیاز خواهد بود. زمان دقیق به ضخامت آزمونهها بستگی دارد.
حداقل۸ml آب مقطر را به ازای هر سانتیمتر مربع از کل سطح آزمونه استفاده کنید. اما مقدار آب از۳۰۰ml برای هر آزمونه کمتر نباشد. این امر مانع از تغلیظ فزاینده هر گونه محصول استخراجی در آب طی مدت زمان آزمون، خواهد بود.
هر کدام از آزمونههای یک سری سه تایی را در یک ظرف نگهدارنده(بند۴–۳) جداگانه قرار داده و آنها را کاملاً در آب غوطهور کنید یا در معرض رطوبت نسبی۵۰٪ (بند۶–۶) قرار دهید.
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
هنگامی که چندین نمونه با ترکیب یکسان آزمون میشوند ممکن است آزمونهها به طور همزمان در یک ظرف نگهدارنده و با احتساب حداقل۳۰۰ml آب برای هر آزمونه قرار گیرند. در این حالت، تماس قابل ملاحظه سطوح بین آزمونهها یا با دیوارههای ظرف نگهدارنده، قابل قبول نیست و باید از تماس بین آنها، اجتناب شود.
بند 2، صفحه 12
یادآوری– توریهای ساخته شده از فولاد زنگ نزن ممکن است به حفظ فاصله قابل قبول بین آزمونهها کمک کنند.
بند 3، صفحه 12
برای نمونههایی که چگالی کمتر از آب دارند، آزمونه را با قرار دادن در یک سبد سیمی از جنس فولاد زنگ نزن که با سیم فولادی زنگ نزن متصل به یک وزنه نگهدارنده است، غوطهور کنید. از تماس سطح وزنه نگهدارنده با آزمونهها جلوگیری شود.
فواصل زمانی برای غوطهوری در آب در بند۶–۳ و۶–۴ ارائه شده است، به هر حال توسط توافق طرفهای ذینفع میتوان از مدت زمانهای طولانیتر غوطهوری استفاده کرد. در این حالت احتیاطهای زیر باید در نظر گرفته شوند:
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
– برای انجام آزمون در آب با دمای۲۳°C، حداقل یک بار در روز آب را هم بزنید(برای مثال با حرکت چرخشی محتویات ظرف)؛
– برای انجام آزمون در آب جوش، آب جوش را در صورت نیاز به منظور ثابت نگهداشتن حجم آب اضافه کنید.
در طی عملیات توزین، آزمونه نباید هیچ آبی را جذب یا آزاد کند. بنابراین آزمونهها باید سریعاً بعد از برداشتن از محیط(و در صورت لزوم حذف آب سطحی) وزن شوند. در مورد آزمونههای نازک و مواد با ضریب نفوذ آب بالا مراقبت خاص باید به عمل آید.
در مورد آزمونههای با ضخامت۱mm و مواد با ضریب نفوذ آب بالا، وزن کردن اولیه باید بعد از۲ ساعت و۶ ساعت انجام شوند.
روش اول: تعیین مقدار آب جذب شده بعد از غوطهوری در آب در دمای۲۳°C
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
آزمونهها را در گرمخانه(بند۴–۲) تثبیت شده در دمای(۵۰±۲)°C به مدت حداقل۲۴ ساعت(بند۶–۲–۱ را ببینید) خشک کرده و قبل از وزن کردن در دسیکاتور(بند۴–۴) تا رسیدن به دمای اتاق، خنک کنید. آزمونهها را با تقریب۰/۱mg وزن کنید. این فرآیند را تکرار کرده تا جرم آزمونه در محدوده±۰/۱mg ثابت شود(جرمm₁).
بند 2، صفحه 13
سپس آزمونهها را در ظروف(بند۴–۳) پر شده از آب مقطر در دمای(۲۳/۰±۱/۰)°C یا±۲/۰°C بسته به مشخصات مربوطه قرار دهید. در غیاب مشخصات، رواداری باید±۱/۰°C باشد.
بند 3، صفحه 13
بعد از غوطهوری به مدت(۲۴±۱)ساعت، آزمونهها را از آب بیرون آورید و با پارچه خشک و تمیز یا کاغذ صافی، تمام آب سطحی آن را پاک کنید. مجدداً آزمونهها را با تقریب۰/۱mg در فاصله زمانی یک دقیقه بعد از خارج کردن از آب وزن کنید(جرمm₂).
بند 4، صفحه 13
مقدار آب در حالت اشباع، با غوطهوری مجدد آزمونهها و وزن کردن دوباره آنها در فواصل زمانی داده شده، اندازهگیری میشود. نوعی مقیاس زمانی برای فواصل غوطهوری آزمونهها،۲۴ ساعت،۹۶ ساعت،۱۹۲ ساعت و غیره است. هر یک از این فواصل زمانی،(±۱ساعت) آزمونه را از آب خارج، تمام سطح آن را پاک کرده و هر آزمونه را در فاصله زمانی یک دقیقه بعد از خارج کردن از آب با دقت۰/۱mg، مجدداً وزن کنید(برای مثالm₂/₂₄ₕ).
روش دوم: تعیین مقدار آب جذب شده بعد از غوطهوری در آب جوش
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
تمامی آزمونههای قبلی را در گرمخانه(بند۴–۲) تثبیت شده در دمای(۵۰/۰±۲/۰)°C به مدت حداقل۲۴ ساعت(بند۶–۲–۱ را ببینید) خشک کرده و قبل از وزن کردن آنها را در دسیکاتور(بند۴–۴) تا رسیدن به دمای اتاق، خنک کنید. آزمونهها را با تقریب۰/۱mg، وزن کنید. این فرآیند را تکرار کرده تا جرم آزمونه در محدوده±۰/۱mg ثابت شود(جرمm₁).
بند 2، صفحه 13
سپس آزمونهها را در ظروف(بند۴–۳) پر شده از آب مقطر در دمای جوش به گونهای که روی یک لبه و کاملاً غوطه در آب باشند، قرار دهید. بعد از مدت(۳۰±۲)دقیقه، آزمونهها را از آب جوش بیرون آورید و در آب مقطر نگهداری شده در دمای اتاق خنک کنید. بعد از خنک کردن آزمونهها به مدت(۱۵±۱)دقیقه، آنها را به طور هم زمان از آب بیرون آورید و با پارچه خشک، تمام آب روی سطح آن را پاک کنید. سپس بلافاصله آزمونهها را با تقریب۰/۱mg وزن کنید(جرمm₂). اگر ضخامت آزمونهها کمتر از حدود۱/۵mm باشد، مقدار کم ولی قابل اندازهگیری از آب در حین توزین واجذب میشود. در این حالت وزن کردن نمونهها در ظرف توزین ترجیح داده میشود.
بند 3، صفحه 13
محتوی آب در حالت اشباع را با غوطهوری مجدد و وزن کردن دوباره آزمونهها در فواصل زمانی(۳۰±۲)دقیقه اندازهگیری کنید. بعد از هر یک از این فواصل زمانی، باید آزمونه را از آب خارج، در آب مقطر سرد کرده سپس خشک و وزن کنید(همان گونه که در بالا ذکر شد). ممکن است با تکرار غوطهوری و خشک کردن ترکهایی به وجود آید. در این صورت تعداد دورههایی که ترکها برای اولین بار در آن مشاهده شدهاند باید در گزارش آزمون ذکر شود.
روش سوم: تعیین کاهش ماده قابل حل در آب در مدت غوطهوری
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
هنگامی که مواد شناخته شده باشند یا احتمال داده شود که مواد حاوی مقدار قابل ملاحظهای از ترکیبات قابل حل در آب هستند، ضروری است مقدار کاهش مواد قابل حل در آب، در طی آزمون غوطهوری تصحیح شود. برای این منظور بعد از غوطهوری طبق بند۶–۳ یا۶–۴، آزمونهها را تا رسیدن به جرم ثابت(m₃) در شرایط مشابه استفاده شده برای مدت زمان خشک کردن اصلی در بند۶–۳ و۶–۴ قرار دهید. اگر پس از قرار گرفتن مجدد آزمونهها در این شرایط، جرمm₃ کمتر ازm₁ شد، اختلاف باید ناشی از کاهش ماده قابل حل در آب در طی آزمون غوطهوری در نظر گرفته شود. برای این گونه مواد، مقدار جذب آب باید به صورت مجموع افزایش جرم پس از غوطهوری و جرم ماده قابل حل در آب در نظر گرفته شود.
روش چهارم: تعیین مقدار آب جذب شده پس از قرار گرفتن در معرض رطوبت نسبی۵۰٪
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
آزمونهها را در گرمخانه(بند۴–۲) تثبیت شده در دمای(۵۰/۰±۲/۰)°C به مدت حداقل۲۴ ساعت(بند۶–۲–۱ را ببینید) خشک کرده و قبل از وزن کردن در دسیکاتور(بند۴–۴) تا رسیدن به دمای اتاق، خنک کنید. آزمونهها را با تقریب۰/۱mg وزن کنید. این فرآیند را تکرار کرده تا جرم آزمونه در محدوده±۰/۱mg ثابت شود(جرمm₁).
بند 2، صفحه 14
سپس آزمونهها را در یک محفظه یا اتاق حاوی هوا با رطوبت نسبی(۵۰±۵)٪ در دمای(۲۳/۰±۱/۰)°C یا±۲/۰°C بسته به مشخصات مربوطه قرار دهید. در صورت نداشتن مشخصات، رواداری باید±۱/۰°C باشد. بعد از قرار دادن آزمونه در این شرایط به مدت(۲۴±۱)ساعت، مجدداً آزمونهها را با تقریب۰/۱mg در فاصله زمانی یک دقیقه بعد از خارج کردن از محفظه یا اتاق حاوی هوا با رطوبت نسبی(۵۰±۵)٪ وزن کنید(جرمm₂).
بند 3، صفحه 14
مقدار رطوبت تعادلی با تکرار قرار دادن آزمونهها در معرض رطوبت نسبی۵۰٪ و پس از آن وزن کردن در فواصل زمانی ارائه شده مشابه با روش اول(بند۶–۳ را ببینید) اندازهگیری میشود.
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 6
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.