شرایط ساخت
زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
شرایط ساخت
فولادسازی
فرآیندهای مورد استفاده در ساخت فولاد و در تولید ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵٪ آلومینیم-روی به اختیار سازنده هستند، مگر اینکه توسط طرفین ذینفع مورد دیگری توافق شده باشد. در صورت درخواست، خریدار باید از روند تولید فولاد مورد استفاده مطلع شود.
ترکیب شیمیایی
ترکیب شیمیایی (آنالیز ذوب) باید با الزامات داده شده در جدولهای ۱ و ۲ مطابقت داشته باشد.
آنالیز شیمیایی
آنالیز ذوب
آنالیز هر ذوب باید به ترتیب توسط سازنده برای تعیین انطباق با الزامات داده شده در جدولهای ۱ و ۲ انجام شود. بنا به درخواست، گزارش آنالیز ذوب باید برای خریدار یا نماینده خریدار در دسترس باشد. هر یک از عناصر ذکر شده در جدولهای ۱ و ۲ باید شامل گزارش آنالیز ذوب باشد. زمانی که مقدار مس، نیکل، کروم یا مولیبدن موجود کمتر از ۰/۰۲٪ است، آنالیز میتواند به صورت « » گزارش شود.
آنالیز محصول
آنالیز محصول میتواند بهمنظور تصدیق آنالیز مشخص شده از محصول توسط خریدار انجام شود و باید هر گونه ناهمگنی طبیعی را در نظر بگیرد. آنالیز محصول باید مطابق با جدولهای ۲ و ۳ باشد.
کیفیت فلز پایه | C | Mn | P | S | |
|---|---|---|---|---|---|
شناسه | نام | ||||
01 | معمولی | ۰/۱۰ | ۰/۶۰ | ۰/۰۳۰ | ۰/۰۳۵ |
02 و 03ᵃ | کششی و کشش عمیق | ۰/۰۶ | ۰/۵۰ | ۰/۰۲۰ | ۰/۰۲۵ |
220 تا 550 | سازهای | ۰/۲۵ | ۱/۱۵ | ۰/۰۵ᵇ | ۰/۰۳۵ |
a ممکن است فولاد بدون عناصر بین نشینی بهکار برده شود (به زیربند ۵-۴-۱-۳ مراجعه شود). | |||||
کسر جرمی بر حسب درصد
عنصر | Cuᵃ حداکثر | Niᵃ حداکثر | Crᵃ˒ᵇ حداکثر | Moᵃ˒ᵇ حداکثر | Nbᶜ˒ᵈ حداکثر | Vᶜ˒ᵈ حداکثر | Tiᶜ حداکثر |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
آنالیز ذوب | ۰/۲۰ | ۰/۲۰ | ۰/۱۵ | ۰/۰۶ | ۰/۰۰۸ | ۰/۰۰۸ | ۰/۰۰۸ |
آنالیز محصول | ۰/۲۳ | ۰/۲۳ | ۰/۱۹ | ۰/۰۷ | ۰/۰۱۸ | ۰/۰۱۸ | ۰/۰۱۸ |
a مجموع درصدهای مس، نیکل، کروم و مولیبدن در آنالیز ذوب نباید از ۰/۵۰٪ بیشتر شود. وقتی که یک یا تعدادی از این عناصر مشخص شده است حد مجموع بهکار نمیرود. در این مورد فقط حدود بهطور مستقل بر عناصر باقیمانده اعمال میشود. | |||||||
کسر جرمی بر حسب درصد
عنصر | حداکثر عنصر مشخص شده | رواداری |
|---|---|---|
C | ۰/۱۵ | + ۰/۰۳ |
۰/۲۵ | + ۰/۰۴ | |
Mn | ۱/۱۵ | + ۰/۰۵ |
P | ۰/۲۰ | + ۰/۰۱ |
S | ۰/۰۳۵ | + ۰/۰۱ |
یادآوری- حداکثر رواداری بیشتر از الزامات آنالیز ذوب نشان داده شده در جدول ۱ مجاز است. | ||
کسر جرمی بر حسب درصد
خواص مکانیکی
برای کیفیت معمولی و کششی
شرایط سفارش
ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵٪ آلومینیم-روی با شناسههای 01، 02 و 03 تحت یکی از دو وضعیت زیر سفارش داده میشود.
الف- شرایط سفارش A: خواص مکانیکی ورق فولادی باید در زمان حمل الزامات جدول ۴ را برآورده سازد. قطعه آزمونهایی که برای تعیین این خواص مکانیکی مورد استفاده قرار میگیرند باید مطابق الزامات بند ۷ آماده شوند. مقادیر مشخص شده در جدول ۴ برای دورههای نشان داده شده در جدول ۵ از زمانی که فولاد برای حمل و نقل در دسترس است، قابل اجرا هستند.
ب- شرایط سفارش B: ورق فولادی که برای ساخت یک قطعه مشخص سفارش داده شده است باید به همراه تعهدی برای رضایت بخش بودن عملکرد ساخت، در محدوده آسیب مجاز که باید قبلا توسط طرفین ذینفع توافق شده باشد. در این توافق نام قطعه، جزئیات فرآیند ساخت¹ و الزامات خاص (نظیر عاری بودن از کرنشهای پیشرونده یا چینخوردگی) باید مشخص شوند.
در حالت شرایط سفارش B، خواص مکانیکی ورق فولادی همچنین میتواند توسط طرفین ذینفع توافق شود و ممکن است و چنین خواصی لزوما الزامات جدول ۴ را برآورده نسازد.
کیفیت ساخت
ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵٪ آلومینیم-روی موجود در سه کیفیت ساخت در زیر بندهای ۳-۱ تا ۳-۳ قابل ارائه است.
فولاد بدون عناصر بیننشین
فولاد بدون عناصر بیننشینی پایدار شده (IF) برای سفارش شناسههای 02 و 03 مناسب است بهشرطی که خریدار از جایگزینی مطلع باشد و اسناد حمل مربوطه نشاندهنده مواد واقعی بارگیری شده باشد.
1- Fabrication
کیفیت فلز پایه | RₑL ᵃ max. MPa | Rₘ ᵇ max. MPa | A ᶜ min. % | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
شناسه | نام | L₀= ۸۰ mm | L₀= ۵۰ mm | L₀= ۵/۶۵ √S₀ ᵈ | ||
01 | معمولی | — | — | — | — | — |
02 | کششی | ۳۰۰ ᵉ | ۴۳۰ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۲ |
03 | کشش عمیق | ۲۶۰ | ۴۱۰ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۴ |
RₑL = استحکام تسلیم پایینی
Rₘ = استحکام کششی
A = درصد ازدیاد طول بعد از شکست
L₀ = طول اولیه سنجه قطعه آزمون
S₀ = سطح مقطع اولیه سنجه
برای محصولات تولید شده بر اساس معیار عملکرد (وضعیت سفارش B) خواص مکانیکی طبق این جدول الزامآور نیست. برای محصولات مشخص شده بر اساس خواص مکانیکی (وضعیت سفارش A)، خریدار میتواند برای کاربرد با سازنده اگر یک حدود مشخص یا محدود کردن بیشتر آن لازم است توافق کند. در صورت موافقت، چنین مقادیری میتواند مشخص شود.
یادآوری– با استثنا قائل شدن پانوشت c، این نوع خواص مکانیکی برای تمام محدوده ضخامتهای ورقهای فولادی بهکار میرود. کاهش ضخامت ورق منجر به افزایش استحکام تسلیم و کاهش برخی شاخصههای شکلپذیری میگردد.
a مقادیر اعمال شده به ۰/۲ ٪ تنش قراردادی هنگامی که نقطه تسلیم ظاهر نشود، در صورتی که نقطه استحکام تسلیم پایینی (RₑL) اعمال میشود.
b معمولا انتظار میرود برای کیفیتهای 02 و 03 حداقل استحکام کششی ۲۷۰ MPa باشد. مقادیر استحکامهای کششی با دقت ۱۰ MPa تعیین شدهاند.
c برای مواد با ضخامت ۰/۶ mm و کمتر، مقادیر درون جدول برای ازدیاد طول به میزان ۲ واحد کاهش یابد.
d این میتواند برای مواد با ضخامت بالای ۳ mm استفاده شود.
e این مقدار فقط برای محصولات نورد پوستهای شده بهکار میرود.
شناسه | دوره |
|---|---|
01 | غیر قابل اجرا |
02 | ۸ d |
03 | ۳۰ d |
کیفیت سازهای
در زمانی که فولاد برای حمل آماده است، خواص مکانیکی باید مطابق الزامات جدول ۶ قابل ارائه باشد.
رده شناسه | RₑL min. | Rₘ min. | A ᵃ min. % | خمش ۱۸۰° فلز پوششدهی شده ᵇ؛ قطر سنبه mm | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
MPa | MPa | L₀= ۸۰ mm | L₀= ۵۰ mm | ۳ < e | ۳ ≥ e | |
220 | ۲۲۰ | ۳۲۰ | ۱۸ | ۲۰ | ۱a | ۲a |
250 | ۲۵۰ | ۳۵۰ | ۱۶ | ۱۸ | ۱a | ۲a |
280 | ۲۸۰ | ۳۹۰ | ۱۴ | ۱۶ | ۲a | ۳a |
320 | ۳۲۰ | ۴۳۰ | ۱۲ | ۱۴ | ۳a | ۳a |
350 | ۳۵۰ | ۴۵۰ | ۱۰ | ۱۲ | — | — |
550ᶜ | ۵۵۰ | ۵۶۰ | — | — | — | — |
RₑL = تنش تسلیم پایینی
Rₘ = استحکام کششی
A = درصد ازدیاد طول بعد از شکست
L₀ = طول اولیه سنجه روی قطعه آزمون
e = ضخامت ورق فولادی به mm
a = ضخامت قطعه آزمون خمش به mm
۱ MPa = ۱ N/mm²
یادآوری ۱– RₑL توسط ۰/۵ ٪ کل ازدیاد طول تنش قراردادی (تنش قراردادی تحت بار) یا توسط ۰/۲ ٪ انحراف هنگامی که یک پدیده تسلیم قطعی ظاهر نشود اندازهگیری میشود.
یادآوری ۲– در اندازهگیری خواص مکانیکی فلز پایه، ضخامت انتهای فلز آزمونه درگیر با سنبه ماشین آزمون کشش بعد از زدایش پوشش و قبل از آزمون اندازهگیری میشود.
a مقادیر ازدیاد طول در جدول باید ۲ تا کاهش و تنش تسلیم ۲۰ MPa افزایش یابد برای مواد تا و شامل ضخامت ۰/۶ mm باشد.
b آزمون خمش برای چسبندگی پوشش رده 550 قابل اجرا نیست.
c رده 550 در وضعیت غیر تابکاری شده است و بنابراین انعطافپذیری محدودی دارد. اگر سختی ۸۵ HRB یا بیشتر باشد آزمون کشش لازم نیست.
پوشش
جرم پوشش
محدوده جرم پوشش باید مطابق با محدوده برای شناسههای جدول ۷ باشد. جرم پوشش مقدار کل پوشش روی هر دو سطح ورق است که بر حسب گرم بر متر مربع بیان میشود. طرفین ذینفع باید جرم پوشش محصولات با پوشش مختلف داده شده را توافق کنند. اگر یک جرم پوشش حداکثر مورد نیاز است، باید به سازنده در زمان سفارش اطلاع داده شود.
شناسه جرم پوشش | حداقل محدودیت بررسی | |
|---|---|---|
آزمون سه نقطه g/m² | آزمون تک نقطه g/m² | |
AZ070ᵃ | ۷۰ | ۶۰ |
AZ090 | ۹۰ | ۷۵ |
AZ100 | ۱۰۰ | ۸۵ |
AZ120 | ۱۲۰ | ۱۰۲ |
AZ150 | ۱۵۰ | ۱۳۰ |
AZ165 | ۱۶۵ | ۱۴۰ |
AZ185 | ۱۸۵ | ۱۶۰ |
AZ200 | ۲۰۰ | ۱۷۰ |
یادآوری ۱– بهدلیل وجود متغیرهای مختلف و تغییر شرایط و عوامل تاثیرگذار بر پوششدهی آلومینیوم–روی پیوسته، جرم پوشش همواره در سطح دو طرف ورق از لبه تا لبه بهطور مساوی توزیع نمیشود. به هر صورت، بهطور معمول میتوان انتظار داشت که نباید کمتر از ۴۰ ٪ حد بررسی آزمون تک نقطهای بر روی هر طرف ورق دیده شود.
یادآوری ۲– ضخامت پوشش میتواند با استفاده از رابطه زیر از جرم پوشش برآورده شود:
مجموع جرم پوشش در دو طرف ۱۰۰ g/m² = مجموع ضخامت پوشش در دو طرف ۰/۰۲۶ mm
a AZ070 فقط در صورت توافق بین سازنده و خریدار قابل استفاده است.
چسبندگی پوشش
برای کیفیتهای معمولی، کششی و کششی عمیق، ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی باید قابلیت خمش با سنبه خم ۱۸۰° را در هر جهت بدون پوسته شدن پوشش قسمت خارجی خم را داشته باشد. برای ردههای کیفیت سازهای ورق باید قابلیت خمش تحت سنبه خم ۱۸۰° مطابق الزامات جدول ۶ را در هر جهت بدون پوسته شدن پوشش قسمت خارجی خم را داشته باشد. پوسته شدن پوشش در محدوده ۷ mm از لبه نمونه مورد آزمون نباید سبب مردود شدن شود.
جوشپذیری
این محصول معمولا هنگامی که روشها و دستورالعملهای جوشکاری مناسب با توجه خاص به پوششهای سنگینتر استفاده شود، مناسب جوشکاری است. وقتی میزان کربن به حد ۰/۱۵ ٪ افزایش یابد جوشکاری نقطهای به طرز فزاینده مشکل میشود. از آنجا که گرمای حین جوشکاری ممکن است اثر قابل توجهی روی کاهش استحکام رده 550 داشته باشد این رده برای جوشکاری توصیه نمیشود.
رنگکاری
ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی پایه مناسبی برای رنگ میباشد، اما عملیات اولیه آنها ممکن است با دیگر عملیات استفاده شده برای فولادهای بدون پوشش متفاوت باشد. زیررنگها و آسترها، پوششهای تبدیل شیمیایی (کروماته، فسفاته، یا نوع اکسیدی) و برخی از رنگها با ترکیب ویژه برای کاربرد مستقیم روی سطوح همه بهعنوان عملیات اولیه برای ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی مناسب هستند. در جدول زمانبندی رنگکاری، باید توجه شود که آیا ورق با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی در حالت محافظتشده یا غیر محافظتشده سفارش داده شده است.
یادآوری– سطوح با عملیات محافظت معین (مانند کروماته) برای کاربرد یک عملیات آستر مناسب نیستند.
وضعیت پوشش نهایی
پوشش نهایی ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی، یک سطح پوشش معمولی بدون عملیات اضافی با رشد پولکی شکل نامحدود است (به زیربند ۳-۶ مراجعه شود)، یا یک سطح نورد پوستهای شده که سطح صاف بهبود یافتهای در مقایسه با یک سطح پوشش داده شده بدون عملیات اضافی است (به زیربندهای ۳-۷ و ۳-۸ مراجعه شود).
عملیات سطح
غیرفعال سازی
عملیات شیمیایی که معمولا بر ورق فولادی پوشش داده شده با آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی اعمال میشود تا خطر شوره¹ ناشی از جذب رطوبت در طی حمل و ذخیرهسازی را به حداقل برساند. به هر حال مشخصههای بازدارندگی این نوع عملیات محدود است و اگر محموله به صورت مرطوب دریافت گردد، باید بلافاصله مورد استفاده قرار گرفته یا خشک شود.
روغن اندود کردن
وقتی مشخص شد، ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی باید برای جلوگیری از روی همافتادگی و خراشیدن سطح صاف در طول حمل و نقل یا بارگیری برای به حداقل رساندن شوره روغن زده شود.
یادآوری– وقتی ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی یک عملکرد محافظتی دریافت کرده است، روغن اندود کردن خطر شوره ناشی از جذب رطوبت را به حداقل خواهد رساند.
اتصال کلاف پوششدار
خطوط پوشش پیوسته کلاف از روشهای مختلفی برای اتصال انتهای کلافها به همدیگر استفاده میکنند. این روشها شامل جوش لبه روی هم¹، جوش سربهسر²، جوش بخیهای³ میباشد. حمل مجاز کلاف با اتصال انتها باید مورد توافق تولیدکننده و خریدار باشد.
رواداریهای ابعاد و شکل
۵-۱۱-۱ رواداریهای ابعاد و شکل ورق فولادی با پوشش آلیاژ ۵۵ ٪ آلومینیوم–روی باید همانطور که در استاندارد ISO 16163 مشخص شده بهکار رود. رواداریهای ضخامت برای محصولاتی اعمال میشود که ضخامت آن ترکیبی از فلز پایه و ضخامت پوشش است.
۵-۱۱-۲ وقتی که ضخامت فلز پایه مشخص شد، رواداریهای ضخامت مطابق استاندارد ISO 16163 باید با محاسبه ضخامت محصولات بر اساس پیوست الف اعمال شود.
مصالح مرتبط با بند
شرایط ساخت
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 5
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.