بخش 5.7

۵-۷-۲-۱-۱ دستگاه آزمون آونگ اصطکاکی باید مطابق شکل ۱۰ ساخته شده باشد، تمام قطعات متحرک و کارآمد تا حد امکان از هم فاصله داشته باشند، و تمام مواد بکار رفته باید طوری انتخاب شوند که در برابر خوردگی در محیط مرطوب مقاوم باشند.

1- Unpolished slip resistance value = USRV

۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹
۰، ۱۰، ۲۰، ۳۰، ۴۰، ۵۰، ۶۰، ۷۰، ۸۰، ۹۰، ۱۰۰، ۱۱۰، ۱۲۰، ۱۳۰، ۱۴۰، ۱۵۰
راهنما:
۱ مقیاس C (طول باز شدن با ۱۲۶ میلی متر)
۲ مقیاس F (طول باز شدن با ۷۶ میلی متر)
۳ عقربه
۴ آونگ
۵ لاستیک لغزنده
۶ پیچ دارنده آزمونه
۷ نگهدارنده آزمونه
۸ ترازنما
۹ پیچ تنظیم عمودی

شکل ۱۰– دستگاه آزمون آونگ اصطکاکی

۵-۷-۲-۱-۲ دستگاه آونگ اصطکاکی باید در برگیرنده موارد زیر باشد:

۱– یک لغزنده پوشیده از لاستیک فنری مطابق بندهای ۵-۷-۲-۱-۴ تا ۵-۷-۲-۱-۱۰. این لغزنده باید بر انتهای بازوی آونگ به نحوی نصب شود که لبه لغزنده ( $510\pm1$) میلی متر از محور تعلیق فاصله داشته باشد.

۲– وسایل نصب ستون تکیه گاه دستگاه بصورت عمودی.

۳– صفحه تحتانی به اندازه کافی سنگین به عنوان پایه، برای اطمینان از اینکه دستگاه در مدت آزمون ثابت بماند.

۴– وسیله بالا و پایین آوردن محور معلق بازوی آونگ، بطوری که لغزنده بتواند:
– به آزادی روی آزمونه نوسان و حرکت واضح داشته و – طوری ثابت شود که از روی سطحی با طول ثابت و یا ( $76\pm1$) میلی متر که اندازه گیر مدرج (سنجه) با این فواصل تعبیه شده اند، حرکت کند. مشابه آنچه که در شکل ۱۱ نشان داده شده است.

۵– وسیله نگه دارنده و رها کننده بازوی آونگ به نحوی که بتواند آزادانه از موقعیت افقی رها شود.

۶– یک عقربه با طول اسمی ۳۰۰ میلی متر که روی محور معلق قرار گرفته و حرکت می کند که بازوی معلق را در طول نوسان خودش به جلو و حرکت روی دایره مدرج نشان می دهد. وزن عقربه نباید از ۸۵ گرم بیش تر باشد.

۷– اصطکاک عقربه باید بنحوی قابل تنظیم باشد که بازوی آونگ آزادانه از موقعیت افقی به حرکت در آید و نوسان کند و عقربه در حال سکون حدود ( $10\pm1$) میلی متر زیر افق قرار گیرد. این حالت خوانش صفر آونگ خواهد بود.

۸– قسمت مدرج دایره ای¹ مقیاس C برای طول لغزش ۱۲۶ میلی متر روی یک سطح تخت واسنجی می شود و از صفر تا ۱۵۰ تقسیم بندی و مدرج می شود و هر درجه ۵ واحد می باشد.

1- Circular

۱، ۲، ۳، ۴، ۵
راهنما:
۱ اندازه گیر (gauge)
۲ لغزنده
۳ لبه مرجع
۴ طول لغزش اندازه گیری شده
۵ طول لغزش واقعی

شکل ۱۱– اندازه گیر طول لغزش

۵-۷-۲-۱-۳ جرم بازوی آونگ، شامل قسمت متحرک (لغزنده) باید ( $1.50\pm0.003$) کیلوگرم باشد. مرکز ثقل باید روی محور بازو و در فاصله ( $410\pm5$) میلی متری از محور تعلیق قرار داشته باشد.

۵-۷-۲-۱-۴ عرض قسمت متحرک شامل یک بالشتک لاستیکی با عرض ( $76.2\pm0.5$) میلی متر، طول ( $25.4\pm1$) میلی متر (در جهت نوسان) و ضخامت ( $6.4\pm0.5$) میلی متر می باشد و وزن قسمت متحرک و پایه باید ( $32\pm5$) گرم باشد.

۵-۷-۲-۱-۵ قسمت لغزنده باید بر روی یک پایه صلب قرار گرفته باشد و مرکز محور صفر که روی انتهای بازوی آونگ قرار دارد در جایی که بازو در پایین ترین نقطه نوسان می باشد و لبه لغزنده با سطح آزمونه مماس است، باید صفحه لغزنده با افق زاویه ( $26\pm3$) درجه بسازد. در این حالت لغزنده می تواند حول محورش بدون جلوگیری از برخورد با ناصافی سطح آزمونه در هنگام نوسان آونگ بچرخد.

۵-۷-۲-۱-۶ قسمت لغزنده باید روی یک فنر سوار شده باشد که در برابر سطح آزمونه انعطاف نشان دهد. نیروی استاتیکی روی قسمت لغزنده در هنگام واسنجی باید ( $22.2\pm0.5$) نیوتن در موقعیت میانی باشد.

تغییر در نیروی استاتیکی روی قسمت لغزنده نباید بزرگ تر از ۰/۲ نیوتن در هر میلی متر تغییر شکل لغزنده باشد.

۵-۷-۲-۱-۷ سختی و برجهندگی اولیه لغزنده باید مطابق جدول ۷ باشد و گواهی انطباق باید شامل نام تولید کننده و تاریخ ساخت باشد. اگر مقدار درجه بین المللی سختی لاستیک (IRHD)¹ اندازه گیری شده طبق استاندارد ISO ۷۶۱۹ مطابق الزامات جدول زیر نباشد و یا ۳ سال از تولید آن گذشته باشد، نباید از لغزنده استفاده کرد.

الف– آزمون برجهندگی طبق استاندارد بند ۲-۱۲
ب– درجه بین المللی سختی لاستیک طبق استاندارد بند ۲-۸

۵-۷-۲-۱-۸ لبه های لغزنده باید گونیا، تمیز و صاف بریده شده باشد. لاستیک آن باید عاری از مواد آلوده کننده نظیر روغن و یا مواد ساینده باشد. لغزنده باید یک مکان تاریک در دمای (۵ تا ۲۰) درجه سلسیوس نگهداری شود.

۵-۷-۲-۱-۹ قبل از استفاده از یک لغزنده جدید، آن لغزنده باید در وضعیتی قرار گیرد که حداقل عرض لبه برخوردی معادل یک میلی متر مطابق شکل ۱۲ ایجاد کند.

برای رسیدن به این حالت باید ۵ بار نوسان روی سطح خشک با مقدار اصطکاک بیش تر از ۴۰ (مقیاس بزرگ C) و پس از آن ۲۰ نوسان روی همان سطح پس از مرطوب شدن انجام گیرد.

۵-۷-۲-۱-۱۰ وقتی عرض لبه برخورد لغزنده طبق شکل ۱۲ از ۳ میلی متر تجاوز کند یا پوسته پوسته یا خراشیده شود و یا خط بیاندازد، لغزنده نباید به کار رود.

۵-۷-۲-۲ آب آشامیدنی با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس در یک ظرف برای نمناک کردن سطح آزمونه و لغزنده.

1-International Rubber Hardness Degree

A-B (۳:۱)، A، B، A-B، ۱، ۲، ۳، ۴، $b$
راهنما:
۱ لغزنده لاستیکی
۲ پشت کار آلومینیومی
۳ لبه برخورد
۴ عرض تماس یا برخورد

شکل ۱۲– مجموعه قسمت لغزنده برای بیشترین تماس یا لبه برخورد