بخش 5

– یک دست فیلر با دقت ۰/۱ میلی متر

خط کش را در طول لبه قرار داده سپس اختلاف حداکثر بین لبه و خط کش را توسط فیلر اندازه گیری کنید (شکل ۲).

$a$

شکل ۲– اندازه گیری صاف بودن لبه

– ابزار اندازه گیری با قابلیت اندازه گیری با دقت ۰/۱ میلی متر

حداکثر انحراف به شکل تحدب یا تقعر باید در امتداد دو محور مورب (قطری) سطح نمایی (بالایی) صورت تعیین می شود (شکل شماره ۳).

شکل ۳– اندازه گیری مسطح بودن نمای بالایی

دستگاه آزمون خمشی باید دارای یک مقیاس با دقت $\pm3$ درصد بر طیف وسیعی از بارهای پیش بینی شده باشد و قادر به افزایش بار نرخ های مشخص باشد.

این دستگاه باید طوری باشد که بتواند بدون ایجاد پیچش به سه نقطه موزاییک بار خمشی وارد کند. میله وارد کننده بار باید فاصله ای مساوی از تکیه گاه ها داشته باشد. طول تکیه گاه ها و میله وارد کننده بار باید حداقل با عرض نمونه مورد آزمون برابر باشد. قطر غلتک های آن باید ۲۰ میلی متر باشد (مطابق شکل۴). میله های پایینی و بالایی دستگاه موازی، صلب و سطح مقطع آن ها گرد با قطر ( $20\pm1$) میلی متر باشد. برای انجام آزمون از قطعات فیبری بسته بندی خاص استفاده می شود. این قطعات باید دارای چگالی متوسط و عرض آن از ۲۵ میلی متر تجاوز نکند. ضخامت قطعات ( $4\pm1$) میلی متر و طول آن ۱۰ میلی متر از طول آزمونه کوتاهتر باشد.

F
راهنما:
F بار

شکل ۴– اصول آزمون شکست

فاصله واقعی بین تکیه گاه ها باید حداکثر ۰/۵ درصد فاصله مشخص شده که به میلی متر گرد شده، باشد.

برای آزمون مقاومت خمشی باید از موزاییک های کاملی استفاده نمود که شکل سطحی آن ها حداقل ۲ لبه موازی و مستقیم داشته باشد. در موارد دیگر از نمونه بریده شده با بزرگترین سطح ممکن استفاده می شود. بطوری که دو لبه آن ها مستقیم و موازی باشند. موزاییک ها را به مدت ( $24\pm3$) ساعت در آب ( $20\pm5$) درجه سلسیوس قبل از آزمون غوطه ور کنید سپس آن ها را تمیز و خشک کرده و بلافاصله مورد آزمون قرار دهید.

اگر سطح زیر یا دارای انحناء بود، سطح آن را به وسیله صیقل دادن یا صاف کردن با مواد مناسب آماده نمایید.

فاصله بین تکیه گاه ها را دو سوم طول با دقت $\pm0.5$ درصد تنظیم کنید.

نمونه را بطوری که سطح نمای آن ها بالا قرار گیرد، روی تکیه گاه ها گذاشته سپس بارگذاری را باید بطور مستمر و یکنواخت و بدون شوک اعمال نموده و افزایش بار را تا شکستن نمونه ادامه داد.

افزایش بار باید طوری باشد که بار مورد نیاز در مدت زمان ( $45\pm15$) ثانیه اعمال شود.

با توجه به مشخصات سطح موزاییک، یکی از موارد زیر برای آزمون استفاده می شود که باید به اطلاع تولید کننده برسد:
– بدون لایی؛
– با لایی؛
– با کلاهک گذاری یا سایش.

یادآوری– بهتر است بین سطح زیرین نمونه و تکیه گاه یک قطعه نمد گذاشته شود تا در جلوگیری از هر گونه خراش بر روی تکیه گاه از ناهمواری سطح زیرین نمونه نیز کاسته شود.

موزاییک های غیر چهار گوش باید برای این آزمون بصورت چهار گوش بریده شوند.

مقاومت شکست از رابطه ۱، محاسبه می گردد:

که در آن:
T مقاومت، برحسب مگاپاسکال؛
P بار شکست، برحسب نیوتن؛
L فاصله تکیه گاه ها، برحسب میلی متر؛
b عرض مورد آزمون، برحسب میلی متر؛
t ضخامت هر نمونه، برحسب میلی متر.

مقاومت شکست با تقریب ۰/۱ مگاپاسکال و بار شکست با دقت ۰/۱ نیوتن گزارش شود.

اندازه گیری مقاومت سرخوردگی نمونه، با استفاده از تجهیزات آزمون آونگ اصطکاکی انجام می شود تا خواص اصطکاکی آزمونه ارزیابی گردد.

وسایل آزمون آونگ اصطکاکی از یک فنر بارگذاری شده متحرک ساخته شده که با یک لاستیک استاندارد به انتهای آونگ متصل شده است، بر اثر ضربه وارده به آونگ، نیروی اصطکاک بین لغزنده و سطح آزمونه اندازه گیری می شود، این اندازه گیری کاهش طول نمونه را با استفاده از یک صفحه مدرج نشان می دهد.

دستگاه باید حداقل سالی یکبار واسنجی شود.

از ۵ قطعه یک نمونه به عنوان نماینده بردارید.

هر نمونه باید دارای سطح آزمونی معادل (۱۳۶×۸۶) میلی متر، که نماینده کل واحد بوده، باشد.

این سطح باید با استفاده از لغزنده به عرض ۷۶ میلی متر و طول اسمی ۱۲۶ میلی متر آزمون شود که توسط صفحه مدرج C خوانش می شود. هنگامی که این عمل امکان پذیر نبود، یک سطح کوچک تر به ابعاد (۸۹×۴۲) میلی متر که در بالای قوس مربوطه به طول ۷۶ میلی متر با پهنای لغزش ۳۱/۸ میلی متر انتخاب و آزمون می شود. در این حالت اعداد توسط صفحه مدرج F خوانش می گردد.

در صورتی که نمونه دارای سطحی کمتر از (۸۶×۴۲) میلی متر بود، نمونه بزرگ تر از همان نمونه، فرآیند تولید و سطح نهایی آن نمونه باید مورد آزمون قرار گیرد و در گزارش مربوطه مورد توجه واقع شود.

یادآوری– در مورد قطعات بزرگ، نمونه مورد آزمون باید از قطعه مربوطه بریده و جدا شود.

دستگاه آونگ اصطکاکی و لغزنده را حداقل ۳۰ دقیقه قبل از شروع آزمون، باید در اتاقی با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس، نگهداری شود. همچنین نمونه را باید حداقل ۳۰ دقیقه قبل از آزمون داخل آب غوطه ور نمود.

لغزنده و مقیاس مورد نظر را بر اساس اندازه نمونه انتخاب کنید. دستگاه را روی یک سطح مناسب قرار داده و با استفاده از پیچ تنظیم، دستگاه را تراز کنید بطوری که ستون نگهدارنده آونگ بصورت کاملاً عمودی در آید، سپس محور آونگ را طوری بلند کنید که محور آزادانه نوسان کند و مکانیزم عقربه را در حالت اصطکاک طوری تنظیم کنید که وقتی بازوی آونگ و عقربه از موقعیت افقی سمت راست آزاد می شوند عقربه درست در وضعیت صفر مدرج قرار گیرد.

آزمونه را در مسیر حرکت آونگ و با طول بزرگ تر محکم قرار دهید تا مرکز آن در مرکز لغزنده لاستیکی و محور تعلیق آونگ باشد. مطمئن شوید مسیر حرکت لغزنده در فاصله لغزش موازی محور طولی آزمونه می باشد. ارتفاع بازوی آونگ را طوری تنظیم نمایید که در موقع رفت و برگشت لغزنده لاستیکی در پیمودن سطح آزمونه با تمام عرض و طول مشخص شده در تماس باشد. سطح آزمونه و لغزنده لاستیکی را با آب فراوان خیس نمایید، مواظب باشید لغزنده از موقعیت تثبیت شده خود جابجا نشود.

آونگ و عقربه را از موقعیت افقی رها کنید. بازوی آونگ را در برگشت بعدی بگیرید. درجه عقربه را روی صفحه مدرج خوانده و ثبت کنید. این عمل را پنج بار تکرار نموده و هر دفعه سطح نمونه را کاملاً خیس کنید و میانگین ۳ خوانش آخر را یادداشت کنید.

نمونه را دوباره تغییر محل داده و بعد از چرخش ۱۸۰ درجه ای، آزمون را دوباره تکرار کنید.

وقتی لغزنده پهن (عریض) روی طول سایش ۱۲۶ میلی متر به کار گرفته می شود. محاسبه مقدار حرکت آونگ هر یک از آزمونه ها بصورت میانگین دو مقدار متوسط ثبت شده برای دو جهت مخالف با تقریب ۱ واحد درجه مقیاس بزرگ (روی صفحه مدرج C) محاسبه می شود.

مقدار USRV میانگین مقدار حرکت آونگ به دست آمده برای ۵ نمونه می باشد.

گزارش آزمون باید شامل اطلاعات زیر باشد:
– میانگین مقادیر آزمون آونگ برای هر آزمونه؛
– میانگین USRV نمونه.

هدف از این آزمون تعیین میزان آب جذب شده در واحد سطح در فشار اتمسفر و چگالی توده خشک می باشد.

برای تعیین چگالی توده ای خشک نمونه ها بعد از خشک شدن وزن گردیده و براساس ضخامت ثابت محاسبه می گردد. تعیین چگالی توده ای خشک نمونه هایی که ضخامت غیر یکنواخت دارند توسط فرو کردن در آب، وزن آن تعیین می گردد. سطح جانبی نمونه ها باید آب بندی شده تا جذب آب سطحی محاسبه گردد.

نمونه ها در آب غوطه ور شده تا آب جذب شده جرم آن ها را ثابت نماید. درصد جذب آب مطلق از اضافه وزن آب جذب شده نسبت به وزن نمونه خشک تعیین می گردد.

سطح نمونه (سطح آزمون) باید کاملاً هموار و حداقل ۱۰۰ سانتی متر مربع باشد. ضخامت نمونه ها بستگی به ضخامت های کف (اولیه) دارد، که باید حفظ شود حتی زمانی که کف به دو نیم بریده می شوند.

– آب آشامیدنی با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس؛
– پارافین یا مواد مشابه، برای آب بندی سطوح جانبی که در برابر آب مقاوم باشند؛
– برس؛
– پارچه نرم و جاذب آب؛
– عقربه اندازه گیری یا لغزنده باریک؛
– ترازوی دقیق با دقت ۰/۱ گرم؛
– آون با قابلیت کنترل در محدوده ( $105\pm5$) درجه سلسیوس؛
– مخزن یا ظرف با کف تخت برای نگهداری نمونه ها در آب.

توسط برس تمامی گرد و غبار و ذرات سست را از سطح آزمونه پاک کرده، آزمونه را در دمای ( $105\pm5$) درجه سلسیوس تا رسیدن به جرم ثابت خشک کنید و این هنگامی که است فاصله دو وزن کردن نمونه در ۲۴ ساعت، اختلاف وزنی معادل یا کمتر از ۰/۱ درصد وزنی داشته باشند. زمان خشک شدن باید حداقل ۳ روز باشد.

بعد از سرد کردن آزمونه در دمای اتاق، آن را وزن کرده وزن نهایی خشک آن با $m_d$ نشان داده می شود. سپس طول، عرض و ارتفاع آن را اندازه گیری کرده و به سانتی متر ثبت کنید.

سطح جانبی آزمونه را با مواد ضد آب، آب بندی کرده و دوباره وزن کنید و با $m_{ds}$ نشان دهید. سپس آزمونه را در حمام آب با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس تا عمق ۳ تا ۱۰ میلی متر فرو ببرید. برای جداسازی آزمونه ها در این ظرف باید فاصله انداز بین آن ها قرار داد تا آب در همه سطوح آزمونه ها گردش داشته باشد.

بعد از ( $24\pm0.5$) ساعت نمونه ها را از آب خارج کرده و آب اضافی آن را توسط پارچه جاذب رطوبت به آرامی جمع کرده و مجدداً وزن کنید که آن را با $m_{h,24h}$ نشان دهید.

سپس آزمونه ۲۴ ساعت غوطه وری شده آب را، مجدداً زیر یک لایه آب به ارتفاع ۲۵ تا ۵۰ میلی متر برده تا به جرم ثابت برسد (تغییرات جرم در ۲۴ ساعت ۱ درصد وزنی باشد) و این عمل حداقل در مدت ۳ روز صورت می گیرد. سپس بعد از این مدت نمونه را از آب درآورده آب سطحی آن را با پارچه جاذب رطوبت پاک کرده و نمونه را وزن کرده و آن را با $m_{h\,const}$ نشان دهید.

۵-۸-۷-۱ جذب آب سطحی در فشار اتمسفر، از رابطه ۳ محاسبه می شود:

که در آن:
$w_{24h}$ جذب آب سطحی در فشار اتمسفریک بعد از ۲۴ ساعت برحسب گرم بر سانتی متر مربع؛
$m_{h.24h}$ جرم آزمونه بعد از ۲۴ ساعت جذب آب سطحی، سطح آزمون برحسب گرم؛
$m_{d\,sealed}$ جرم خشک آزمونه آب بندی شده برحسب گرم؛
$S$ سطح (در تماس با آب) آزمونه برحسب سانتی متر مربع.

۵-۸-۷-۲ جذب آب مطلق یا ظرفیت جذب، از رابطه ۴ محاسبه می شود:

که در آن:
$W_{h.const}$ جذب آب براساس جرم برحسب درصد وزنی؛
$m_{h.cont}$ جرم آزمونه در فشار اتمسفریک برحسب گرم؛
$m_d$ جرم خشک آزمونه برحسب گرم.

گزارش آزمون باید حاوی اطلاعات زیر باشد:
– نشانه گذاری نمونه (نوع، تاریخ تولید، شماره بهر و ...)؛
– تاریخ انجام آزمون؛
– تاریخ گزارش آزمون؛
– سطح آزمونه (سطح در تماس با آب)؛
– تعیین جذب آب سطحی بعد از ۲۴ ساعت؛
– جذب آب مطلق برحسب درصد وزنی.

آزمونه آماده سازی شده در حالی که سطح آن با محلول نمک طعام ۳ درصد پوشیده شده است در معرض ۲۸ چرخه یخبندان و آبشدگی قرار می گیرد. پس از آزمون موادی که از سطح پوسته و جدا شده است، جمع آوری و توزین می گردد و نتیجه برحسب کیلوگرم بر متر مربع گزارش می شود.

سطح بالایی آزمونه که در معرض آزمون یخبندان و آب شدگی در مجاورت نمک یخ زدا قرار می گیرد، باید کمتر از ۲۵۰۰ میلی متر مربع و بیشتر از ۷۵۰۰ میلی متر مربع باشد و ضخامت اصلی موزاییک باشد.

اگر آزمونه از قسمتی از موزاییک تهیه شود، باید در هنگام تهیه و بریدن، حداقل سن آن ۲۰ روز باشد.

۵-۹-۳-۱ آب آشامیدنی

۵-۹-۳-۲ محیط یخبندان، محلول نمک طعام شامل ۹۷٪ آب آشامیدنی و ۳٪ وزنی نمک طعام NaCl (از نظر جرمی).

۵-۹-۳-۳ چسب، برای چسباندن صفحه لاستیکی به آزمونه که باید در شرایط محیطی آزمون، پایدار بماند.

۵-۹-۳-۴ لاستیک سیلیکونی، یا ماده درزگیر و آب بند برای ایجاد آب بندی بین آزمونه و صفحه لاستیکی و پر کردن هرگونه پخی و فرورفتگی در پیرامون آزمونه.

۵-۹-۴-۱ اره الماسه، برای بریدن آزمونه بتنی.

۵-۹-۴-۲ محفظه نگهداری، آزمونه برای ایجاد شرایط محیطی با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس و رطوبت نسبی ( $65\pm10$) درصد مورد نیاز است. در این محفظه تبخیر از سطح آب آزاد باید ( $200\pm100$) گرم بر متر مربع در مدت ( $240\pm5$) دقیقه باشد. تبخیر باید از یک ظرف با عمق تقریبی ۴۰ میلی متر و ( $22500\pm2500$) میلی متر مربع اندازه گیری شود. این ظرف باید تا ( $10\pm1$) میلی متر لبه آن پر شود.

۵-۹-۴-۳ صفحه لاستیکی، به ضخامت ( $3\pm0.5$) میلی متر که باید در برابر محلول نمک طعام پایدار و خاصیت ارتجاعی خود را تا دمای ۲۰- درجه سلسیوس در حد کفایت حفظ کند.

۵-۹-۴-۴ عایق حرارتی، از جنس پلی استایرن به ضخامت ( $20\pm1$) میلی متر با هدایت حرارتی (۰/۰۳۵ تا ۰/۰۴) وات بر متر کلوین یا عایق حرارتی معادل آن.

۵-۹-۴-۵ ورق پلی اتیلنی، به ضخامت (۰/۱ تا ۰/۲) میلی متر.

۵-۹-۴-۶ محفظه یخبندان، با سامانه کنترل زمانی سرمایش و گرمایش و قابلیت چرخش هوا بنحوی که بتواند منحنی زمان–دمای شکل ۱۴ را برآورده کند.

۵-۹-۴-۷ ترموکوپل ها، یا ابزار اندازه گیری دما، جهت اندازه گیری دما در داخل محلول نمک طعام و در سطح آزمونه با دقت ( $\pm0.5$) درجه سلسیوس.

۵-۹-۴-۸ ظرف، جهت جمع آوری مواد پوسته و خرد شده. این ظرف باید تا دمای ۱۲۰ درجه سلسیوس قابل استفاده بوده و در برابر هجوم کلرید مقاوم باشد.

۵-۹-۴-۹ کاغذ صافی، برای جمع آوری مواد پوسته شده.

۵-۹-۴-۱۰ برس، با عرض (۲۰ تا ۳۰) میلی متر و با سیم و یا موهایی به طول حدود ۲۰ میلی متر برای جمع آوری پوسته ها.

۵-۹-۴-۱۱ آب فشان، حاوی آب آشامیدنی برای شستن و جدا کردن پوسته ها و زدودن نمک از این مواد.

۵-۹-۴-۱۲ گرم خانه، با دمای ( $105\pm5$) درجه سلسیوس برای خشک کردن مواد پوسته شده.

۵-۹-۴-۱۳ ترازو، با دقت ( $\pm0.05$) گرم.

۵-۹-۴-۱۴ کولیس ورنیه، با دقت کولیس ( $\pm0.1$) میلی متر.

سن آزمونه در شروع آزمون نباید کمتر از ۲۸ روز و بیشتر از ۳۵ روز باشد. آزمونه کمتر از ۲۸ روز را می توان برای بازرسی محصولات واصله بکار برد.

هرگونه مواد زائد و سست چسبیده به سطح آزمونه را پاک کنید و آزمونه ها را به مدت ( $168\pm5$) ساعت در محفظه نگهداری آزمونه با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس و رطوبت نسبی ( $65\pm10$) درصد و آهنگ تبخیر ( $200\pm100$) گرم بر متر مربع در ( $240\pm5$) دقیقه طبق بند ۵-۹-۴-۲ قرار دهید. بین آزمونه ها باید حداقل ۵۰ میلی متر فاصله باشد. در این زمان صفحه لاستیکی را به همه سطوح آزمونه بجز سطح بالایی آزمونه بچسبانید. این صفحه در طی مدت آزمون باید چسبیده به سطح باشد. چسب مورد نظر باید مناسب این کار باشد.

از لاستیک سیلیکونی یا ماده درزگیر مناسب دیگر (مانند چسب آکواریوم) برای پر کردن فرورفتگی های پیرامون آزمونه استفاده کنید تا پیرامون سطح آزمونه و صفحه لاستیکی، آب بندی شود و آب در فاصله صفحه لاستیکی و آزمونه نشت نکند. لبه صفحه لاستیکی باید ( $20\pm2$) میلی متر بالاتر از سطح آزمونه قرار گیرد.

یادآوری– صفحه لاستیکی و سطوح جانبی و زیرین آزمونه آغشته به چسب می شود و سپس طبق شکل ۱۳ چسبانیده می شود.

۱، ۲، ۳، ۴، ۵
راهنما:
۱ سطح آزمون
۲ نوار درزگیر یا آب بند
۳ صفحه لاستیکی
۴ همپوشانی
۵ آزمونه

شکل ۱۳– شکل سمت راست نشان دهنده مقطع عرضی یک آزمونه با صفحه لاستیکی بر نوار درزگیر و شکل سمت چپ نشان دهنده نمای افقی آزمونه از سمت بالا

سطح آزمونه ( $A$) باید با سه بار اندازه گیری طول و عرض و میانگین گیری آن ها بدست آید. میانگین عرض و طول سطح مزبور با تقریب میلی متر گزارش می شود که از ضرب آن ها در یکدیگر مساحت ( $A$) بدست می آید.

پس از نگهداری آزمونه در محفظه نگهداری، آب آشامیدنی با دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس روی سطح آزمونه ریخته می شود تا عمق آب به ( $5\pm2$) میلی متر برسد. این آب به مدت ( $72\pm2$) ساعت در دمای ( $20\pm2$) درجه سلسیوس باقی می ماند تا بتوان تأثیر آب بندی کردن بین آزمونه و صفحه لاستیکی را ارزیابی کرد.

قبل از شروع چرخه های یخبندان و آب شدگی، همه سطوح آزمونه بجز سطح آزمون باید عایق بندی شود. این عمل را می توان در زمانی که آزمونه در محفظه نگهداری است، انجام داد. عایق باید طبق بند ۵-۹-۴-۴ باشد.

۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از قرار دادن آزمونه در محفظه یخبندان، آب سطح آزمونه باید تخلیه و با محلول نمک طعام ۳ درصد به ضخامت ( $5\pm2$) میلی متر جایگزین شود. با بکارگیری یک ورقه پلی اتیلنی افقی مانند شکل ۱۴ باید مانع از تبخیر سطحی شد. ورقه پلی اتیلنی باید تا حد امکان بصورت تخت در طی آزمون بدون تماس با محلول نمک طعام باقی بماند.

۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸
راهنما:
۱ مایع یخبندان (آب نمک)
۲ ورق پلی اتیلنی
۳ سطح آزمون
۴ وسیله اندازه گیری دما
۵ نوار درزگیر
۶ آزمونه
۷ عایق حرارتی
۸ صفحه لاستیکی

شکل ۱۴– اصول استقرار آزمونه در آزمون یخبندان و آب شدگی

آزمونه ها را در محفظه یخبندان چنان تراز قرار دهید که سطح آزمون از حالت افقی در هر جهت بیش از ۳ میلی متر بر متر منحرف نشود و در معرض یخبندان و آب شدگی پی در پی قرار گیرد. در طی آزمون، چرخه زمان–دما در محلول نمک طعام در وسط سطح همه آزمونه ها باید در ناحیه هاشور خورده شکل ۱۵ واقع شود. همچنین در هر چرخه، دما باید به مدت حداقل ۷ ساعت و کمتر از ۹ ساعت بیش از صفر درجه سلسیوس باشد. دمای آب نمک در وسط سطح یکی یا همه آزمونه ها را بطور مرتب اندازه گیری و ثبت کنید. بدیهی است در صورت اندازه گیری دما برای یک آزمونه، این آزمونه باید در موقعیتی باشد که بتوان آن را نماینده سایر آزمونه ها دانست.

دمای هوای داخل محفظه یخبندان را نیز در طول آزمون ثبت کنید. اولین چرخه آزمون را ( $0\pm30$) دقیقه از قرار دادن آزمونه در محفظه یخبندان شروع کنید. اگر یک چرخه به هر علت قطع شود، آزمونه را در حالت یخ زده بین ۱۶- درجه سلسیوس تا ۲۰- درجه سلسیوس حفظ کنید. اگر این وقفه بیش از سه روز باشد باید آزمون را دوباره تکرار کرد.

مختصات نقاط شکست، منحنی هاشور خورده در شکل ۱۵، در جدول ۸ داده شده است.

T>0\,^{\circ}\mathrm{C}:7\,\mathrm{h}\ \mathrm{to}\ 9\,\mathrm{h}
محور۱: ۳۰، ۲۰، ۱۰، ۰، ۱۰-، ۲۰-، ۲۵-
محور۲: ۰، ۲، ۴، ۶، ۱۲، ۱۸، ۲۴
راهنما:
۱ دما (درجه سلسیوس)
۲ زمان (ساعت)

شکل ۱۵– چرخه زمان–دما

برای به دست آوردن صحیح چرخه دما، برای همه آزمونه ها از چرخش مناسب هوا در محفظه یخبندان اطمینان حاصل کنید.

اگر فقط یک آزمونه یا تعداد کمی از آزمونه ها مورد آزمون قرار می گیرد، جای خالی آزمونه ها در محفظه را با موادی پر کنید مگر این که دستیابی به چرخه دمای صحیح بدون آن ها میسر باشد.

پس از ۷ چرخه و ۱۴ چرخه، در هنگام آب شدگی یخ، در صورت لزوم مقداری محلول نمک طعام ۳٪ را اضافه کنید، تا ضخامت محلول بر روی سطح آزمونه به میزان ( $5\pm2$) میلی متر برسد.

پس از ۲۸ چرخه، برای هر آزمون عملیات زیر را انجام دهید:

الف– مواد پوسته و خرد شده را از سطح آزمونه جمع آوری کنید و این کار را با برس و آبفشان چنان انجام دهید تا هیچ ماده پوسته شده جدیدی مشاهده نشود.

ب– همه مواد پوسته شده و آب را با دقت روی کاغذ صافی بریزید. مواد جمع شده بر روی کاغذ صافی را با حداقل یک لیتر آب آشامیدنی بشویید تا همه نمک طعام موجود در آن زدوده شود. کاغذ صافی و مواد روی آن را حداقل ۲۴ ساعت در دمای ( $105\pm5$) درجه سلسیوس خشک کنید. جرم مواد پوسته شده خشک را با دقت ( $\pm0.2$) گرم پس از کسر وزن کاغذ صافی به دست آورید و ثبت کنید (جرم $M$).

افت وزن در واحد سطح آزمونه را برحسب کیلوگرم بر متر مربع طبق رابطه ۵ به دست آورید:

که در آن:
$L$ افت وزنی در واحد سطح آزمونه برحسب کیلوگرم بر متر مربع؛
$M$ وزن کاهش یافته بعد از ۲۸ چرخه برحسب کیلوگرم؛
$A$ سطح آزمونه برحسب متر مربع.

گزارش آزمون باید حاوی اطلاعات زیر باشد:
الف– افت جرم آزمونه در واحد سطح ( $L$) برحسب کیلوگرم بر متر مربع؛
ب– جرم کل مواد پوسته شده پس از ۲۸ چرخه برحسب گرم؛
ج– مساحت سطح آزمون برحسب متر مربع.