بخش 3
اصطلاحات و تعاریف
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
در این استاندارد، اصطلاحات و تعاریف زیر به کار میرود:
ورق سیاه
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
Black plate
بند 2، صفحه 9
فولاد سرد نورد دیده با ضخامت پایین و کم کربن، مورد مصرف برای پایه ورق قلع اندود یا برای تولید سایر محصولات قلع اندود که به صورت روغنی و یا خشک تهیه میشود.
بازپخت جعبهای
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
Box annealing
بند 2، صفحه 9
فرایندی شامل گرم کردن آرام کلافها تا دمایی زیر دمای بحرانی، نگه داشتن در دمای ثابت و سپس سرد کردن به منظور تبلور مجدد دانهها (نرم کردن ورق) و تنشزدایی به وجود آمده در حین نورد سرد میباشد.
فرایند بازپخت در جعبههای بسته انجام میشود که با وارد کردن و نگه داشتن گاز خنثی و کم کردن تدریجی اتمسفر داخل جعبه در خلال چرخه بازپخت، یک سطح نسبتاً درخشان به دست میآید.
سطح نهایی درخشان
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
Bright finish
بند 2، صفحه 9
سطحی با پوشش قلع مذاب را گویند.
پلیسه
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
Burr
بند 2، صفحه 9
لبه فلز که در اثر رانش به خارج از سطح ورق به وجود میآید. (به بندهای۹-۱-۷ و۹-۲-۶ مراجعه نمایید)
ناراستی (شمشیری شدن)
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
Camber
بند 2، صفحه 9
بیشترین میزان انحراف لبه کناری ورق از خط مستقیم بوده که اندازهگیری آن از جهت مقعر صورت میگیرد و عبارت از فاصله نقطهای با بیشترین انحراف از خط مستقیم است. (به بندهای۹-۱-۹ و۹-۲-۷ مراجعه نمایید)
عملیات شیمیایی ورق قلع اندود الکترولیتی
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
Chemical treatment, electrolytic tin plate
بند 2، صفحه 10
عملیات غیرفعال سازی¹ شیمیایی بر سطح ورق قلع اندود به منظور پایدار کردن ویژگیهای سطح انجام میشود که آن را با نوع مصرف سازگار میگرداند. (به پیوست چ مراجعه نمایید)
فولاد با عملیات شیمیایی
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
Chemically treated steel
بند 2، صفحه 10
فولاد سرد نورددیده کم کربن ضخامت پایین بوده که بر سطح آن عملیات غیرفعال سازی به منظور ایجاد لایه اکسیدی مقاوم برای جلوگیری از زنگ زدگی یا خوردگی زیرلایه قلع، یا هر دو آنها انجام میشود.
کاهش ضخامت ورق به صورت سرد (نورد سرد)
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
Cold reduction
بند 2، صفحه 10
فرآیند کاهش ضخامت ورق به صورت سرد که معمولاً به صورت نورد یک مرحلهای توسط قفسههای نورد چهار غلتکی که پشت سر هم قرار گرفتهاند، انجام میشود.
بازپخت مداوم
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
Continuous annealing
بند 2، صفحه 10
فرآیندی است که در آن ورق خام سرد نوردیده، به صورت پیوسته و عمودی از یک کوره به منظور حرارت دادن، نگهداری و هم دما سازی و خنک کاری برای نرم کردن ورق و در نتیجه آزاد سازی تنشهای ایجاد شده در حین فرایند کاهش ضخامت در نورد میباشد که در کورهای با اتمسفر خنثی یا اندکی احیایی برای به دست آوردن ورق نسبتاً درخشان انجام میشود.
ورق قلع اندود با پوشش متفاوت
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
Differentially coated tin plate
بند 2، صفحه 10
ورق قلع اندود الکترولیتی با وزن متفاوت قلع روی هر کدام از سطح ورق میباشد.
بند 3، صفحه 10
1-Passivating
ورق با کاهش ضخامت دو بار سرد نوردیده
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
Double-reduced plate
بند 2، صفحه 11
ورق با کاهش ضخامت مجدد به صورت سرد که پس از بازپخت در واحد نورد انجام میشود.
ورق فولادی با پوشش کروم الکترولیتی
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
Electrolytic chromium-coated steel
بند 2، صفحه 11
ورق سرد نوردیده کم کربن و ضخامت پایین که روی آن کروم و اکسیدهای کروم به صورت الکترولیتی پوشش داده شده است.
ورق قلع اندود الکترولیتی
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
Electrolytic tin plate
بند 2، صفحه 11
ورق سرد نوردیده کم کربن ضخامت پایین که روی آن قلع به صورت الکترولیتی توسط فرآیند اسیدی یا بازی پوشش داده شده است.
ورق نوع J
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
ورق قلع اندود الکترولیتی با پوشش قلع که یک طرف آن ضخامت۲/۸ g/m² و طرف دیگر۵/۶ g/m² یا ضخیمتر با خواص خوردگی بهبود یافته برای استفاده در محصولات غذایی که در آنها قلع زدایی گالوانیک به طوری که در بند۳-۱۳-۲ توضیح داده شده میباشد و توسط آزمونهای مخصوص اندازهگیری میشود. برای اطلاعات بیشتر به پیوست ب، پ و ت مراجعه شود.
ورق نوع K
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
ورق قلع اندود با ضخامت پوشش قلع که یک طرف آن ضخامت۲/۸ g/m² و طرف دیگر۵/۶ g/m² یا ضخیمتر بوده و دارای خواص خوردگی بهتر برای برخی محصولات غذایی که در آنها قلع زدایی گالوانیک اتفاق میافتد. به صورتی که در زیر مشخص شده و توسط آزمونهای ویژه برای زمان تأخیر خوردگی اسیدی اندازهگیری میشود.
برای اطلاعات بیشتر به پیوست ب و پ و ت و ث و ح مراجعه کنید.
بند 2، صفحه 11
زمان تأخیر انحلال در اسیدᵃ | بیشینه۱۰ ثانیه |
|---|---|
مقدار آهن محلول | بیشینه آهن۲۰ μg |
اندازه دانه قلع | اندازه دانه شماره۹ یا بیشتر مطابق استاندارد ASTM |
آلیاژ قلع پوششᵇ | بیشینه۰/۱۲ μA/cm² |
بند 3، صفحه 11
a اگر در پروسه تولید از گازهای H₂ یا HNX استفاده شده است نیازی به آزمون حلالیت اسید نیست.
b انجام پرداخت سطحی خشن نشان دهنده توانایی در رسیدن به میانگین۰/۰۵ μA/cm² یا کمتر در بیشتر مواقع تولید است.
تفسیر
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
تولید ورق J و K نیاز به فرآیند ویژه و آزمون دارد. برای دستیابی به ورق J یا K این نیازها باید روی سفارش محصول توسط مشتری مشخص شود.
بُعد طول
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
Length dimension
بند 2، صفحه 12
بعد طولانیتر ورق برش خورده (به بند۹-۲-۹ مراجعه شود).
بهر
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
Lot
بند 2، صفحه 12
هر۲۰۰۰۰ ورق یا قسمتی از آن یا معادل آن به صورت کلاف، از یک مورد محموله خاص که دارای مشخصات سفارش یکسان باشد.
سطح مات
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
Matte finish
بند 2، صفحه 12
سطحی که دارای پوشش قلع ذوب نشده میباشد و معمولاً روی سطح ورق قبل از قلع اندود زبری بالاتری ایجاد میشود.
درجه بندی خواص مکانیکی
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
Mechanical designation
بند 2، صفحه 12
یک عدد دلخواه برای مشخص کردن سختی راکول و استحکام کشش نهایی برای ورقهایی که دوبار سرد نوردیده میشود. (به بند۸-۲ مراجعه کنید)
روغن اندودن
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
Oiling
بند 2، صفحه 12
یک لایه نازک روغن محافظ که روی هر دو سطح ورق اعمال میشود.
بسته
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
Package
بند 2، صفحه 12
مقدار حدود۱۰۰ ورق
عملیات غیر فعال سازی
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
Passivating treatment
بند 2، صفحه 13
عبارت از نوعی عملیات شیمیایی سطحی (به بند ۳-۱-۶ مراجعه شود)
آزمون سختی راکول
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
Rockwell hardness test
بند 2، صفحه 13
آزمونی برای تعیین سختی نمونه (به پیوست الف مراجعه شود)
عرض نورد
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
Rolling width
بند 2، صفحه 13
بعدی از ورق که عمود بر جهت نورد می باشد.
ورق با کاهش ضخامت یک مرحله ای
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
Single-reduced plate
بند 2، صفحه 13
ورق تولید شده با کاهش زیاد ضخامت در فرآیند نورد سرد
SITA
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
۱۰۰ متر مربع
بند 2، صفحه 13
فرمول برای ورق برش خورده
بند 3، صفحه 13
بند 4، صفحه 13
فرمول برای کلاف
بند 5، صفحه 13
فولاد نوع D
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
Steel Type D
بند 2، صفحه 14
فولاد آرام شده با آلومینیوم می باشد که بعضی مواقع برای به حداقل رساندن شیرازگی¹ شدید و خطر نوارهای تغییر شکل² یا برای کاربردهای کشش عمیق مورد نیاز است. (به جدول ۱ مراجعه شود).
فولاد نوع L
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
Steel Type L
بند 2، صفحه 14
فولاد با حداقل عناصر شبه فلزی و مقدار عناصر ناخواسته، بعضی موارد برای بهبود مقاومت خوردگی ورق برای ظروف صنایع غذایی خاص استفاده می شود. (به جدول ۱ مراجعه شود)
فولاد نوع MR
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
Steel Type MR
بند 2، صفحه 14
فولادی که از لحاظ عناصر شبه فلزی مشابه به نوع L می باشد ولی دارای محدوده بازتری از مقدار عناصر ناخواسته می باشد که عموماً برای بیشتر محصولات قلع اندود استفاده می شود. (به جدول ۱ مراجعه شود)
ظاهر سطح
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
Surface appearance
بند 2، صفحه 14
خصوصیات ظاهری که توسط پرداخت نهایی سطح ورق فولادی تعیین می شود. در ورق قلع اندود الکترولیتی، ظاهر سطح تحت تأثیر وزن پوشش و ذوب یا غیر ذوبی بودن پوشش قلع می باشد.
عملیات پرداخت سطحی
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
Surface finishes
بند 2، صفحه 14
عملیات نهایی بر روی سطح ورق برای محصولات قلع اندود توسط غلتک های کاری آخرین قفسه نورد ایجاد می شود. سطح این غلتک ها ممکن است توسط سنگ زنی یا ساچمه زنی پرداخت شده باشد.
بند 3، صفحه 14
1- fluting
2- stretcherstrain
شناسه گذاری تمپر
صفحه 15
بند 1، صفحه 15
Temper designation
بند 2، صفحه 15
عدد دلخواهی برای نشان دادن محدوده سختی راکول برای محصولات با کاهش ضخامت یک مرحله ای است که نشانگر خواص شکل پذیری ورق می باشد. (به بند ۸ و جدول ۲ و ۳ مراجعه شود)
نورد تمپر
صفحه 15
بند 1، صفحه 15
Temper mill
بند 2، صفحه 15
نورد پوسته ی ورق پس از فرآیند بازپخت برای به دست آوردن تمپر، همواری و سطح نهایی مناسب می باشد. این نورد می تواند شامل یک یا دو قفسه نورد که پشت سر هم قرار گرفته اند باشد.
بند 3، صفحه 15
عنصر | بیشینه درصد ترکیب شیمیایی مرحله ریخته گری – نوع D | نوع L | نوع MR |
|---|---|---|---|
کربن | ۰/۱۲ | ۰/۱۳ | ۰/۱۳ |
منگنز | ۰/۶۰ | ۰/۶۰ | ۰/۶۰ |
فسفر | ۰/۰۲۰ | ۰/۰۱۵ | ۰/۰۲۰ |
گوگرد | ۰/۰۳ | ۰/۰۳ | ۰/۰۳ |
سیلیسیومᵃ˒ᵇ | ۰/۰۲۰ | ۰/۰۲۰ | ۰/۰۲۰ |
مس | ۰/۲۰ | ۰/۰۶ | ۰/۲۰ |
نیکل | ۰/۱۵ | ۰/۰۴ | ۰/۱۵ |
کروم | ۰/۱۰ | ۰/۰۶ | ۰/۱۰ |
مولیبدن | ۰/۰۵ | ۰/۰۵ | ۰/۰۵ |
آلومینیومᶜ | ۰/۲۰ | ۰/۱۰ | ۰/۲۰ |
سایر عناصر | ۰/۰۲ | ۰/۰۲ | ۰/۰۲ |
بند 4، صفحه 15
a وقتی فولاد با روش آرام کردن با سیلیسیوم سفارش داده شود بیشینه مقدار سیلیسیوم می تواند تا ۰/۰۸٪ افزایش یابد.
b وقتی فولاد با روش آرام کردن با آلومینیوم در حین ریخته گری سفارش داده شود بیشینه مقدار سیلیسیوم می تواند تا ۰/۰۳٪ افزایش یابد به شرط آنکه توسط خریدار، مورد تأیید قرار گیرد.
c فولادهای نوع L و نوع MR ممکن است به صورت آرام و غیر آرام تهیه شود، که به ترتیب با اضافه کردن یا اضافه نکردن آلومینیوم تولید می شود. کمترین مقدار آلومینیوم برای نوع D معمولاً ۰/۰۲٪ است.
وزن پوشش قلع
صفحه 16
بند 1، صفحه 16
Tin coating weight
بند 2، صفحه 16
وزن قلع اعمال شده روی سطح ورق که معمولاً برحسب گرم بر متر مربع می باشد و به صورت یکنواخت روی هر دو سطح توزیع گردیده بیان می شود. معمولاً به پوشش، اعدادی اختصاص می یابد که هر کدام به طور مجزا معرف وزن اسمی قلع روی هر سطح بدون ذکر واحد است. به طور مثال، نام گذاری ۲/۸-۲/۸ بیانگر ورق قلع اندود با پوشش ۲/۸ g/m² روی هر کدام از دو سطح می باشد. برای پوشش های مختلف نیز همان سیستم اعمال می شود. بنابراین ۲/۲-۱/۱ دارای پوششی به اندازه ۱/۱ g/m² روی یک سطح و ۲/۲ g/m² روی سطح دیگر است.
عرض ورق
صفحه 16
بند 1، صفحه 16
Width dimension
بند 2، صفحه 16
بعد کوتاه تر برش ورق را عرض ورق می گویند (به بند ۹-۲-۹ مراجعه شود).
یادآوری – عرض ورق می تواند در راستای نورد یا غیر آن قرار گیرد.
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 3
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.