بخش 3.3

به مواد دانه‌ای یا ترکیبات معدنی، مانند ماسه، شن، پوسته، سرباره کوره ذوب فلزات یا سنگ‌های خردشده که با یک ماده چسبنده تشکیل ملات یا بتن را می‌دهد و یا به تنهایی بعنوان لایه اساس، بالاست راه‌آهن و... به‌کار می‌رود.

شنی که در نهشته‌های طبیعی یافت می‌شود و کم و بیش با مواد ریزدانه مانند رس و ماسه یا ترکیبی از آنها مخلوط شده است. رس‌شن‌دار¹، ماسه‌شن‌دار²، شن‌رس‌دار³ و شن‌ماسه‌دار⁴ نشان دهنده نسبت‌های مختلف مواد در مخلوط می‌باشند.

محصولات غیر‌فلزی که الزاماً شامل سیلیکات‌ها و آلومینوسیلیکات‌های آهکی و عناصر پایه دیگر است و بطور همزمان با آهن در کوره جمع می‌شود.

محصول جانبی ذوب‌شده یا نیمه‌ذوب‌شده‌ای است که از احتراق زغال‌سنگ به‌دست می‌آید، و همچنین شامل گدازه و کلینکر سیمان پرتلند، و تا حدودی آجر و سرباره شیشه‌ای می‌باشد.

(۱) سنگدانه‌ای که قسمت عمده آن بر روی الک ۴/۷۵ میلی‌متر (شماره ۴) باقی‌مانده است، یا (۲) آن بخشی از سنگدانه که بر روی الک ۴/۷۵ میلی‌متر (شماره ۴) باقی‌مانده باشد.

یادآوری- این تعاریف گزینه‌هایی هستند که در شرایط متفاوت به‌کار می‌روند. تعریف (۱) برای کل مصالح ریزدانه چه در شرایط طبیعی و چه پس از شکستن به‌کار می‌رود. تعریف (۲) برای بخشی از مصالح ریزدانه به‌کار می‌رود. شرایط لازم خصوصیات و دانه‌بندی باید در مشخصات ذکر شود.

به کل محصول سرند نشده از یک سنگ‌شکن گفته می‌شود.

سنگدانه‌هایی که توزیع اندازه ذرات آن به‌گونه‌ای است که پس از تراکم، فضای خالی ایجاد شده بین ذرات سنگدانه‌ای آنها که به صورت درصدی از فضای کل است، نسبتاً کم می‌باشد.

(۱) سنگدانه‌های عبوری از الک ۹/۵ میلی‌متری که تقریباً بطور کامل از الک ۴/۷۵ میلی‌متری (شماره ۴) عبور کرده و قسمت عمده آن برروی الک ۷۵ میکرون (شماره ۲۰۰) باقی‌ماند. یا (۲) بخشی از

1- Gravelly clay
2 -Gravelly sand
3 -Clayey gravel
4- Sandy gravel

سنگدانه‌هایی که از الک ۴/۷۵ میلی‌متر (شماره ۴) عبور کرده و بر روی الک ۷۵ میکرون (شماره ۲۰۰) باقی می‌ماند.

یادآوری- این تعاریف گزینه‌هایی هستند که در شرایط متفاوت به‌کار می‌روند. تعریف (۱) برای کل مصالح ریزدانه چه در شرایط طبیعی و چه پس از شکستن به‌کار می‌رود. تعریف (۲) برای بخشی از مصالح ریزدانه به‌کار می‌رود. شرایط لازم خصوصیات و دانه‌بندی باید در مشخصات ذکر شود.

سطح زاویه‌دار، زبر یا شکسته ذرات سنگدانه که به‌وسیله عمل خردکردن به‌صورت مصنوعی یا طبیعی ایجاد می‌شود.

لایه روسازی، الزاماً شامل سنگدانه‌های درشت هم اندازه که توسط ماسه و ذرات الک‌شده در محل پر می‌شوند، برای ماکادام‌های تر مصالح پرکننده همراه با آب استفاده می‌شوند، ماکادام باید به صورت چند لایه اجرا شود.

یکی از مشخصات معمول برای توصیف سنگدانه، کوچکترین چشمه الکی که تمام مقدار سنگدانه از آن باید عبور کند.

یادآوری- تعریف دیگری که فقط در مورد مصالح ریزدانه مورد استفاده در طراحی مخلوط‌های روسازی ویژه به‌کار می‌رود، در بردارنده مشخصات استاندارد بند ۲-۳ است.

یکی از مشخصات معمول برای توصیف سنگدانه، کوچکترین چشمه الکی که تمام مقدار سنگدانه از آن می‌تواند عبور کند.

یادآوری ۱- در مشخصات سنگدانه‌ها، بطور معمول چشمه الکی ذکر شده است که ممکن است تمام سنگدانه‌ها از آن عبور کنند، بنابراین بخشی از سنگدانه‌ها، که مقدار بیشینه آن مشخص است ممکن است روی سطح الک باقی بمانند. چشمه الکی که به این شکل تعیین شده است به عنوان "حداکثر اندازه اسمی" نامیده می‌شود.

یادآوری ۲- تعریف دیگری که فقط در مورد سنگدانه‌های مورد استفاده در طراحی مخلوط‌های روسازی به‌کار می‌رود، در بردارنده مشخصات استاندارد بند ۲-۳ است.

به سنگدانه‌هایی که توزیع اندازه ذرات آن به‌گونه‌ای است که پس از تراکم، فضای خالی ایجاد شده بین ذرات سنگدانه‌ای آنها که به صورت درصدی از فضای کل است، نسبتاً زیاد می‌باشد.

سنگ‌های ناصاف به شکل‌ها و اندازه‌های نامنظم که از یک توده بزرگتر به روش طبیعی توسط فرآیندهای زمین‌شناسی یا به روش مصنوعی در معادن استخراج سنگ، توسط برش، انفجار یا شکستن ایجاد می‌شوند.

مواد باقیمانده ناشی از شکستن مصنوعی سنگ‌ها، تخته سنگ‌ها، قلوه سنگ‌ها، شن، سرباره کوره‌ها و بتن‌های ساخته شده از سیمان. که تمام آنها از کوچکترین الک سنگ‌شکن عبور و اغلب آنها از الک ۲/۳۶ میلی‌متر (شماره ۸) عبور کنند.

به مخلوط طبیعی یا ترکیبی که غالباً شامل سنگ، شن یا ماسه که حاوی مقدار قابل توجهی مواد رسی و لای کوچک‌تر از الک ۷۵ میکرون (شماره ۲۰۰) باشد، گفته می‌شود.

محصول غیر‌فلزی کوره ذوب فلزات یا کوره الکتریکی است که باید دارای سیلیکات‌های کلسیم و ترکیبات آهن‌دار باشد، که همراه با اکسیدهای آلومینیوم، منیزیم، آهن، کلسیم و منگنز ممزوج و با هم در یک قاعده اکسیژن‌دار قرار گرفته‌اند.

خرده‌سنگ‌های زاویه‌دار کوچک بدون گردوغبار.