بخش 5

با سطح تخت و صیقلی (شکل ۱) که یک تا سه صفحه فلزی را بر روی خود نگه می‌دارد و درپوش مناسبی بر روی آن قرار دارد (شکل ۲).

پایه فلزی که دارای دو بخش مجزا می‌باشد: یک بخش با دمای قابل تنظیم و کنترل و دیگری که با چرخش آب، سرد می‌شود. این پایه باید به طور افقی قرار گرفته و دارای تراز حباب و پیچ‌های تنظیم سطح برای تراز نمودن باشد.

مطابق شکل ۴ ابزار خمش شامل دو لوله است. این دو لوله به‌گونه‌ای سوار شده‌اند که یکی می‌تواند در طول دیگری حرکت کند. فضای خالی بین دو لوله نباید بیشتر از ۱ mm باشد. لوله‌ها باید از ماده‌ای ساخته شوند که انبساط گرمایی کمی داشته (ضریب انبساط خطی کوچکتر از (۴۰×۱۰⁻⁶) 1/K) و هادی ضعیف گرما باشند (هدایت گرمایی کوچکتر از ۰/۳ W/K × m).

1- Magnet block
2- Metal support

ابعاد بر حسب میلیمتر
۴۰
۵۰
۸

ابعاد بر حسب میلیمتر
۶۰
۶۰
۲۰

ابعاد بر حسب میلیمتر
φ۳۵
φ۵۷/۵±۲/۵
۲۰۰
۲۱۰

۱ استوانه
۲ بست‌های بالایی و پایینی
۳ لوله خارجی ابزار خمش
۴ لوله آزمون خارجی
۵ لوله آزمون داخلی
۶ چوب‌پنبه استوانه (۱)، نگهدارنده لوله آزمون خارجی (۴)
۷ چوب‌پنبه لوله آزمون خارجی (۴)، نگهدارنده لوله آزمون داخلی (۵)
۸ چوب‌پنبه لوله آزمون داخلی (۵)، نگهدارنده ابزار خمش
۹ سوراخ
۱۰ مخروط
۱۱ مجموعه پیچ کردن
۱۲ دماسنج
۱۳ اهرم دستی

صفحه به‌وسیله دو بست فلزی مطابق شکل ۵ نگه داشته می‌شود. بست بالایی به انتهای پایینی لوله خارجی و بست پایینی توسط قطعه اتصال‌دهنده فلزی به لوله داخلی وصل شده است. بست‌ها هم‌صفحه و موازی محور لوله می‌باشند. بست‌ها باید در برابر تاب برداشتن محافظت شوند. دماسنج باید به‌گونه‌ای نصب شود که قطعه اتصال‌دهنده فلزی مانعی بین حباب دماسنج و دمای محیط ایجاد نکند و مخزن دماسنج با فاصله مشابهی بین دیواره لوله داخلی و میانه صفحه آزمون از قبل خم‌شده در هنگام سکون باشد.

با چرخاندن اهرم دستی (شکل ۳ را ببینید) که مجهز به یک مخروط از جنس فلز سخت (شکل ۶) و یک پیچ تنظیم است، لوله داخلی نسبت به لوله خارجی بالا و پایین حرکت می‌کند. بازده چرخش اهرم باید فاصله اولیه بین گیره بالایی و پایینی را به صورت تدریجی از (۴۰/۰±۰/۱) mm به (۲/۵±۰/۱) mm کاهش دهد.

از یک میله فولادی برای تنظیم خمش اولیه صفحه فلزی آزمون می‌توان استفاده کرد. ارتفاع میله به گونه‌ای است که وقتی در جای خود قرار گیرد، فاصله اولیه بین بست‌های بالایی و پایینی برابر (۴۰/۰±۰/۱) mm می‌باشد.

استفاده از ابزار خمش نیمه خودکار که در آن بالا و پایین آمدن لوله داخلی کنترل می‌شود، و یا استفاده از ابزار تمام خودکار، که در آن کاهش دما و نمایش نقطه شکست در اثر خمش صفحه، کنترل شده است، طبق شرایط آزمون مشخص شده در این استاندارد، مجاز می‌باشد.

ابزار خنک‌کننده مطابق شکل ۳ شامل لوله آزمون داخلی (۵)، لوله آزمون خارجی (۴) و استوانه شیشه‌ای (۱) می‌باشد. درپوش‌ها (۶)، (۷) و (۸) باید از جنس پلاستیک یا چوب‌پنبه‌ای باشند. از سوراخ (۹) درپوش‌ها (۷) ممکن است برای افزودن دی اکسید کربن جامد استفاده شود. استوانه (۱) و لوله آزمون داخلی (۵) باید شامل مقدار کمی از ماده خشک‌کن باشند. یک ظرف عایق شفاف با قطر داخلی (۷۵±۵) mm ممکن است جایگزین لوله آزمون خارجی (۴) و استوانه (۱) شود.

یادآوری ۱- باید اطمینان حاصل شود که تمام اجزای وسایل به حالت عمودی هستند.

یادآوری ۲- مایع حمام مناسب برای ظروف دوار¹، الکل‌هایی مثل اتانول، ۱- پروپانول یا ۲- پروپانول هستند.

با ساقه سخت، مطابق مشخصات ذکر شده در پیوست الف.
وسایل دیگری جهت اندازه‌گیری دما به جای دماسنج‌های جیوه‌ای استفاده می‌شوند. اما دماسنج‌های جیوه‌ای، دماسنج‌های مرجع می‌باشند. هر دماسنج دیگری که مورد استفاده قرار می‌گیرد باید واسنجی شده تا اعداد خوانده شده همانند دماسنج جیوه‌ای باشند. البته باید توجه داشت که زمان‌های پاسخ گرمایی در مقایسه با دماسنج جیوه تغییر کرده است.

یادآوری- در این روش آزمون که کاهش دما خوانده می‌شود، تصحیحات اساسی باید در نظر گرفته شده و سپس در مشاهدات اعمال شود.

1- Dewar

ابعاد بر حسب میلیمتر
۴۰±۰/۱

۱ لوله داخلی ابزار خمش– قطر خارجی ۱۱/۵، قطر داخلی ۷/۵
۲ لوله خارجی ابزار خمش– قطر خارجی ۱۶/۵، قطر داخلی ۱۲/۵

ابعاد بر حسب میلیمتر
نمای از کنار با صفحه آزمون در موقعیت اولیه
نمای از روبرو بدون صفحه آزمون
۱۰° ماکسیمم
۴۰/۰±۰/۱
۱/۰±۰/۱
۱/۰±۰/۱
۲/۰±۰/۱
۲۰±۰/۱
۵±۰/۱
۲±۰/۱

ابعاد بر حسب میلیمتر
φ۲
۱۰
۱۶±۱
M6
۹