بخش A1.7

محل قطعه‌های آزمون کشش باید مطابق شکل الف-۱۲ انتخاب شود. اگر در ماشین‌کاری و تجهیزات آزمون محدودیتی وجود نداشته باشد، باید قطعه‌های آزمون با سطح مقطع کامل مورد استفاده قرار گیرد (به شکل الف از شکل الف-۱۲ مراجعه شود).

برای لوله‌های درزجوش، اگر آزمون جوش با استفاده از قطعه‌های آزمون نواری موردنظر باشد، باید خط جوش در مرکز قطعه‌آزمون قرار گیرد.

یادآوری ۱– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل، همان‌طور که در شکل الف از شکل الف-۱۲ نشان داده شده است، در موارد زیر نیز برای لوله قابل اجراست:

– آزمون تخت کردن؛
– آزمون انبساط سوراخ؛
– آزمون لهیده کردن؛ – آزمون انبساط حلقه؛
– آزمون کشش حلقه؛
– آزمون خمش مقطع کامل.

یادآوری ۲– قطعه‌های آزمون نشان داده‌شده در شکل ب از شکل الف-۱۲ برای آزمون خمش نوارورق به‌کار می‌روند.

محل نمونه‌برداری در صورتی که در استاندارد محصول یا سفارش مشخص نشده باشد، بنا به صلاحدید سازنده است.

محل قطعه‌های آزمون ضربه برای لوله‌های درزجوش و بدون درز باید مطابق شکل الف-۱۳ باشد.

محل نمونه‌برداری در صورتی که در استاندارد محصول یا سفارش مشخص نشده باشد، بنا به صلاحدید سازنده است.

جهت قطعه‌های آزمون، متناسب با ابعاد لوله تعیین می‌شود. در صورت نیاز به قطعه‌آزمون عرضی، باید پهن‌ترین اندازه ممکن بین ۵ mm و ۱۰ mm ساخته شود. حداقل قطر اسمی لوله (Dₘᵢₙ) مورد نیاز برای تهیه چنین قطعه‌آزمونی با رابطه الف–۱ تعیین می‌شود:

(الف–۱)

که در آن T ضخامت دیواره لوله می‌باشد.

در صورتی که امکان تهیه کوچک‌ترین قطعه‌آزمون عرضی مجاز ممکن نباشد، باید از پهن‌ترین اندازه طولی ممکن بین ۵ mm و ۱۰ mm استفاده نمود.

محل قطعه‌های آزمون کشش باید مطابق شکل الف-۱۴ باشد. اگر در ماشین‌کاری و تجهیزات آزمون محدودیتی وجود نداشته باشد، باید قطعه‌های آزمون با سطح مقطع کامل مورد استفاده قرار گیرد (به شکل الف از شکل الف-۱۴ مراجعه شود).

محل قطعه‌های آزمون ضربه باید مطابق شکل الف-۱۵ باشد.

راهنما:
1 به زیربند الف-۲-۱ مراجعه شود.

شکل الف-۱– مقاطع – محل قطعه‌های آزمون در عرض بال برای انجام آزمون کشش و ضربه
(به زیربند الف-۲-۱ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

شکل الف– قطعه‌آزمون با ضخامت کامل مقطع (t ≤۵۰)

شکل ب– قطعه‌آزمون گرد (t ≤۵۰)

شکل پ– قطعه‌آزمون گرد (t > ۵۰)

راهنما:
1 جان
2 بال

شکل الف-۲– مقاطع – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش در ضخامت بال (به زیربند الف-۲-۲-۱ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

راهنما:
1 جان
2 بال

شکل الف-۳– مقاطع – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه در ضخامت بال (به زیربند الف-۲-۲-۲ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

شکل الف– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل (مرجح)
(به زیربند الف-۳-۱ مراجعه شود)

شکل ب– قطعه‌آزمون با سطح مقطع گرد (d ≤ ۲۵)

شکل پ– قطعه‌آزمون با سطح مقطع گرد (d > ۲۵)

شکل ت– قطعه‌آزمون با سطح مقطع گرد (d >۵۰)

شکل الف-۴– میلگرد و مفتول – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش
(به زیربند الف-۳-۱ مراجعه شود)

شکل ب– قطعه‌آزمون ضربه (۲۵ < d ≤ ۵۰)

شکل پ– قطعه‌آزمون ضربه (d >۲۵)

شکل ت– قطعه‌آزمون ضربه (d >۵۰)

شکل الف-۵– میلگرد و مفتول – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه
(به زیربند الف-۳-۲ مراجعه شود)

شکل الف– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل (مرجح)
(به زیربند الف-۴-۱ مراجعه شود)

شکل ب– قطعه‌آزمون با سطح مقطع گرد (s ≤۲۵)

شکل پ– قطعه‌آزمون با سطح مقطع گرد (s >۲۵)

شکل ت– قطعه‌آزمون با سطح مقطع گرد (s > ۵۰)

شکل الف-۶– میله شش‌گوش – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش
(به زیربند الف-۴-۱ مراجعه شود)

شکل الف– قطعه‌آزمون ضربه (s ≤ ۲۵)

شکل ب– قطعه‌آزمون ضربه (۲۵ < s ≤ ۵۰)

شکل پ– قطعه‌آزمون ضربه (s >۲۵)

شکل ت– قطعه‌آزمون ضربه (s > ۵۰)

شکل الف-۷– میله شش‌گوش – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه
(به زیربند الف-۴-۲ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

شکل الف– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل
(در صورت امکان)
(به زیربند الف-۵-۱ مراجعه شود)

شکل ب– قطعه‌آزمون چهارگوش (w ≤۵۰)

شکل پ– قطعه‌آزمون چهارگوش (w ≤۵۰)

شکل ت– قطعه‌آزمون گرد (t ≤ ۵۰، w ≤۵۰)

شکل ث– قطعه‌آزمون گرد (t ≤ ۵۰، w ≤۵۰)

شکل ج– قطعه‌آزمون گرد (t ≤۵۰، w ≤۵۰)

شکل الف-۸– میله چهارگوش – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش
(به زیربند الف-۵-۱ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

شکل الف– قطعه‌آزمون ضربه (t ≤ ۵۰، ۱۲ ≤ w ≤ ۵۰)

شکل ب– قطعه‌آزمون ضربه (t ≤ ۵۰، w □ ۵۰)

شکل پ– قطعه‌آزمون ضربه (t □ ۵۰، w □ ۵۰)

شکل الف-۹– میله چهارگوش – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه
(به زیربند الف-۵-۲ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

شکل الف– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل (مرجح)
(به زیربند الف-۶-۱ مراجعه شود)

شکل ب– قطعه‌آزمون چهارگوش (t ≥ ۳۰)

شکل ب– قطعه‌آزمون گرد (t ≥ ۲۵)

راهنما:
1 سطح نورد شده

یادآوری ۱– برای صفحه‌هایی که به‌روش کوئنچ و بازگشت یا ترمومکانیکی نورد شده‌اند، آزمونه (به شکل ب از شکل الف-۱۰ مراجعه شود) باید نصف ضخامت محصول باشد. در این حالت، الزامات برای آزمونه‌های با ضخامت ۳۰ mm و بیشتر کاربرد ندارد.

یادآوری ۲– در صورت توافق، می‌توان قطعه‌آزمون گرد (به شکل ب از شکل الف-۱۰ مراجعه شود) را برای محصولات تخت ۲۰ mm ≤ t < ۲۵ mm به‌کار برد. در این حالت، مرکز قطعه‌آزمون باید در مرکز ضخامت قرار گیرد.

شکل الف-۱۰– محصولات تخت – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش
(به زیربند الف-۶-۱ مراجعه شود)

شکل الف– قطعه‌آزمون ضربه برای تمام مقادیر t

شکل ب– قطعه‌آزمون ضربه (t ≥ ۴۰)

شکل ب– قطعه‌آزمون ضربه (t ≥ ۴۰)

شکل پ– قطعه‌آزمون ضربه (۲۸ ≤ t < ۴۰)

شکل الف-۱۱– محصولات تخت – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه
(به زیربند الف-۶-۲ مراجعه شود)

شکل الف– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل

شکل ب– قطعه‌آزمون چهارگوش

شکل ب– قطعه‌آزمون گرد

راهنما:
1 اتصال جوش در مقاطع درزجوش دور از قطعه‌آزمون
L قطعه‌آزمون طولی
T قطعه‌آزمون عرضی

شکل الف-۱۲– محصولات لوله‌ای شکل – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش لوله‌ها و مقاطع دایره‌ای شکل توخالی
(به زیربند الف-۷-۱-۱ مراجعه شود)

ابعاد برحسب میلی‌متر

شکل الف – قطعه‌آزمون ضربه

شکل ب– قطعه‌آزمون ضربه (t > ۴۰)

راهنما:
1 اتصال جوش در مقاطع درزجوش دور از قطعه‌آزمون
L قطعه‌آزمون طولی
T قطعه‌آزمون عرضی

شکل الف-۱۳– محصولات لوله‌ای شکل – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه لوله‌ها و مقاطع توخالی دایره‌ای
(به زیربند الف-۷-۱-۲ مراجعه شود)

شکل الف– قطعه‌آزمون با سطح مقطع کامل

شکل ب– قطعه‌آزمون چهارگوش

راهنما:
1 اتصال جوش در مقاطع درزجوش دور از قطعه‌آزمون
L قطعه‌آزمون طولی
T قطعه‌آزمون عرضی

شکل الف-۱۴– محصولات لوله‌ای شکل – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون کشش مقاطع توخالی
(به زیربند الف-۷-۲-۱ مراجعه شود)

راهنما:
1 اتصال جوش در مقاطع درزجوش دور از قطعه‌آزمون
L قطعه‌آزمون طولی
T قطعه‌آزمون عرضی

شکل الف-۱۵– محصولات لوله‌ای شکل – محل قطعه‌های آزمون برای انجام آزمون ضربه در مقاطع توخالی
(به زیربند الف-۷-۲-۲ مراجعه شود)