بخش 5.6

بی‌نظمی در ساختار بلوری MWCNTs، از انحراف هندسی و شیمیایی آرایش اتمی در یک MWCNT منظم ناشی می‌شود. نمونه‌ای از این بی‌نظمی‌ها، نقص‌های موجود در ساختار گرافیتی و نواحی نامنظم کربن‌های بی‌شکل³ هستند. چنین بی‌نظمی‌هایی می‌تواند بر خواص MWCNT نظیر خواص الکتریکی، گرمایی، مکانیکی و شیمیایی تاثیر بگذارد. درجه بی‌نظمی می‌تواند به طور کیفی توسط طیف رامان MWCNTs تعیین شود. نسبت شدت نوار D (در حدود ۱۳۶۰ cm⁻¹) بر روی شدت نوار G (در حدود ۱۵۴۰ cm⁻¹)، (نسبت D/G)، که از طیف رامان با استفاده از یک لیزر مرئی به دست می‌آید، اطلاعاتی در مورد درجه بی‌نظمی MWCNTs می‌دهد. نوار D به نقایص موجود در ساختار گرافیتی و ساختارهای نامنظم، به عنوان مثال کربن‌های بی‌شکل اشاره دارد. نوار G ناشی از ساختار گرافیتی منظم است. مقادیر پایین‌تر نسبت D/G، بی‌نظمی کمتر در ساختار بلوری MWCNTs را بیان می‌کند. روش‌های مناسب نمونه‌برداری، آماری و کالیبراسیون برای اندازه‌گیری‌ها مورد نیاز می‌باشد.

1 - Ramified structures
2 - Disorder
3 - Amorphous

درجه بی‌نظمی همچنین می‌تواند به صورت کیفی توسط مشاهده تصویر TEM با قدرت تفکیک‌پذیری اتمی تعیین شود.