پیوست الف (الزامی)

زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه

برای دیدن معنی، یک واژه یا عبارت کوتاه را در متن انتخاب کنید.

پیوست الف
(الزامی)

محاسبات پتانسیل ترکیب فازهای سیمان

کلیه مقادیر محاسبه شده مطابق این پیوست، باید بر اساس استاندارد ASTM E29 گرد شوند. در مواردی که ارزیابی انطباق با مشخصات مورد نظر است، قبل از انجام مقایسه، مقادیر، به اعداد متناظر جدول‌ها گرد شوند. در بیان محدودیت‌های شیمیایی، با استفاده از محاسبه فازهای مفروض، لزوما به این معنی نیست که اکسیدها، دقیقا به‌عنوان فازهای موجود هستند.

در هنگام بیان فازهای سیمان، از حروف اختصاری: C=CaO، S=SiO₂، A=Al₂O₃ و F=Fe₂O₃ استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال:C₃A=3CaO·Al₂O₃.

تیتانیوم دی اکسید و فسفر پنتوکسید (TiO₂ و P₂O₅) نباید حاوی Al₂O₃ باشد.

یادآوری– در مواردی که مقایسه اکسیدها و فازهای محاسبه شده حاصل از منابع مختلف سیمان، یا در زمان‌های مختلف مدنظر باشد، باید توجه داشت که ممکن است گزارش‌ها دقت کافی نداشته باشند. در مواردی که از روش تجزیه سریع دستگاهی استفاده نمی‌شود، ممکن است نتایج آزمون‌های شیمیایی بر اساس مواد مرجع و روش آزمون جایگزین مطابق استاندارد ASTM C114 (شیمی تر)، شامل تیتانا و فسفر، به‌عنوان آلومینا باشند، مگر آن‌که اصلاحات لازم اعمال شود (روش آزمون در استاندارد ASTM C114 ملاحظه شود). این نتایج ممکن است تفاوت‌های کمی در محاسبه فازهای تشکیل دهنده داشته باشند. این میزان تفاوت معمولا در حدود مجاز دقت اندازه‌گیری روش‌های تجزیه‌ای است، هرچند که صلاحیت این روش‌ها بر اساس الزامات استاندارد ASTM C114 به‌طور کامل مورد تایید باشد.

در مواردی که نسبت درصد آلومینیوم اکسید به آهن اکسیدها برابر یا بیشتر از۰/۶۴ است، درصد تری کلسیم سیلیکات، دی کلسیم سیلیکات، تری کلسیم آلومینات و تترا کلسیم آلومینوفریت حاصل از تجزیه شیمیایی، باید با استفاده از روابط زیر محاسبه شوند:

(C3S)=(4.071×%CaO)−(7.600×%SiO2)−(6.718×%Al2O3)−(1.430×%Fe2O3)−(2.852×%SO3)(C_3S)=(4.071\times\%CaO)-(7.600\times\%SiO_2)-(6.718\times\%Al_2O_3)-(1.430\times\%Fe_2O_3)-(2.852\times\%SO_3)
(C2S)=(2.867×%SiO2)−(0.7544×%C3S)(C_2S)=(2.867\times\%SiO_2)-(0.7544\times\%C_3S)
(C3A)=(2.650×%Al2O3)−(1.692×%Fe2O3)(C_3A)=(2.650\times\%Al_2O_3)-(1.692\times\%Fe_2O_3)
(C4AF)=3.043×%Fe2O3(C_4AF)=3.043\times\%Fe_2O_3

در مواردی که نسبت آلومین به اکسید فریت کمتر از۰/۶۴ است، محلول جامد آلومینوفریت (که به‌صورت محلول جامد(C₄AF+C₂F) نشان داده می‌شود) تشکیل می‌شود. در این گونه سیمان‌ها تری کلسیم آلومینات تشکیل نخواهد شد. دی کلسیم سیلیکات باید از رابطه الف–۲ تعیین شود. مقادیر این محلول جامد و تری کلسیم سیلیکات باید از رابطه زیر محاسبه شوند:

محلول جامد(C4AF+C2F)=(2.100×%Al2O3)+(1.702×%Fe2O3)\text{محلول جامد}(C_4AF+C_2F)=(2.100\times\%Al_2O_3)+(1.702\times\%Fe_2O_3)
(C3S)=(4.071×%CaO)−(7.600×%SiO2)−(4.479×%Al2O3)−(2.859×%Fe2O3)−(2.852×%SO3)(C_3S)=(4.071\times\%CaO)-(7.600\times\%SiO_2)-(4.479\times\%Al_2O_3)-(2.859\times\%Fe_2O_3)-(2.852\times\%SO_3)

چنانچه در فرایند تولید سیمان، از افزونه غیر آلی فرایندی یا سنگ آهک استفاده نشده باشد، یا در مواردی که اطلاعاتی در خصوص استفاده از سنگ آهک یا مواد افزونه غیر آلی وجود ندارد، فازها باید با استفاده از روابط الف–۱ تا الف–۶، بدون اعمال هیچ اصلاحی، محاسبه شود.

در مواردی که اطلاعاتی در خصوص استفاده از سنگ آهک یا مواد افزونه غیر آلی وجود ندارد، در ارائه نتایج، باید ذکر شود که هیچ اصلاحی به‌دلیل احتمال استفاده از سنگ آهک یا مواد افزونه غیرمعدنی فرایندی، اعمال نشده است.

در مواردی که از سنگ آهک یا مواد افزونه غیر آلی فرایندی یا از هردو به‌صورت همزمان، در سیمان پایه (شامل: کلینکر سیمان و مقداری کلسیم سولفات) استفاده شده است، باید مقادیر C₃S، C₂S، C₃A و C₄AF بر اساس بندهای زیر اصلاح شوند:

درصد C₃S، C₂S، C₃A و C₄AF در سیمان پایه (به یادآوری این زیربند مراجعه شود) باید بر اساس تجزیه شیمیایی و مطابق با روش آزمون استاندارد ASTM C114 و رابطه‌های الف–۱ تا الف–۶ محاسبه شوند.

مقادیر هر یک از این فازها باید بر اساس میزان استفاده از سنگ آهک و مواد افزونه غیر آلی فرایندی مطابق زیر اصلاح شوند:

Xf=Xb×100−L−P100X_f=X_b\times\frac{100-L-P}{100}

که در آن:
X_b درصد جرمی C3S، C2S، C3A یا C4AF در سیمان پایه (کلینکر سیمان به همراه مقداری کلسیم سولفات)؛
L درصد جرمی سنگ آهک؛
P درصد جرمی مواد افزونه غیر آلی فرایندی؛
X_f درصد جرمی C₃S، C₂S، C₃A یا C₄AF در سیمان نهایی است.

در گزارش تولید کننده، باید مقادیر اصلاح شده برای سیمان تولید شده (محصول نهایی) ذکر شود.

یادآوری۱– در مواردی که تجزیه شیمیایی روی سیمان نهایی که حاوی سنگ آهک و مواد افزونه غیر آلی فرایندی است، و درصد استفاده از سنگ آهک (L) و مواد افزونه غیر آلی فرایندی(P)، به تنهایی مشخص است، یکی از روش‌های تعیین درصد اکسیدهای تشکیل دهنده سیمان پایه، استفاده از رابطه زیر است:

Ob=100×Of−(L/100×Ol)−(P/100×Op)100−L−PO_b=100\times\frac{O_f-(L/100\times O_l)-(P/100\times O_p)}{100-L-P}

که در آن:
O_b اکسیدهای سیمان پایه (درصد جرمی در سیمان پایه)،
O_f اکسیدهای سیمان نهایی (درصد جرمی در سیمان نهایی)،
O_l مقدار سنگ آهک (درصد جرمی)، و
O_p مقدار مواد غیر آلی فرایندی (درصد جرمی) است.

ترکیب سیمان پایه را می‌توان با استفاده از مقادیر به‌دست آمده از روابط الف–۱ تا الف–۶ و الف–۷ برای اصلاح فازهای تشکیل دهنده به‌دست آورد.

یادآوری۲– مثال برای محاسبه و اصلاح فازهای تشکیل دهنده:
در صورتی که سیمان حاوی۳/۵ درصد سنگ آهک و۳/۰ درصد مواد افزونه غیر آلی فرایندی است، و فازهای سیمان پایه۶۰ درصد C₃S،۱۵ درصد C₂S،۷ درصد C₃A و۱۰ درصد C₄AF می‌باشد، اصلاح فازهای تشکیل دهنده مطابق زیر می‌باشد:

C3Sf=60×(100−3.5−3.0)100=56%C_3S_f=\frac{60\times(100-3.5-3.0)}{100}=56\%
C2Sf=15×(100−3.5−3.0)100=14%C_2S_f=\frac{15\times(100-3.5-3.0)}{100}=14\%
C3Af=7×(100−3.5−3.0)100=7%C_3A_f=\frac{7\times(100-3.5-3.0)}{100}=7\%
C4AFf=10×(100−3.5−3.0)100=9%C_4AF_f=\frac{10\times(100-3.5-3.0)}{100}=9\%

فقط درصد فازهای C₃S، C₂S، C₃A و C₄AF باید مطابق زیربند الف–۶–۱ اصلاح شود.

مصالح مرتبط با بند

پیوست الف (الزامی)


گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش A1

نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.