بخش 3.2
واسنجی دستگاه
نمونه
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
واسنجی دستگاه بلین باید با استفاده از سیمان مرجع بند۲–۴ انجام شود. نمونه در زمان آزمون باید دمای اتاق را داشته باشد.
حجم انبوهی¹ پودر بستر متراکم شده
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
حجم انبوهی پودر بستر متراکم شده را با روش جانشین سازی جیوه طبق روش زیر تعیین کنید:
دو صفحه کاغذ صافی را در سلول قرار دهید.
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
لبه‌های کاغذ صافی را با استفاده از میله‌ای که قطرش کمی از سلول کوچکتر است، به پایین فشار دهید تا صفحات کاغذ صافی که مسطح هستند روی صفحه مشبک قرار بگیرند. سپس سلول را با جیوه‌ای با کیفیت بالا پر کنید. حباب‌های هوای چسبیده به دیواره سلول را خارج کنید. برای نگه داشتن سلول در دست از دست‌کش استفاده کنید. اگر سلول از ماده‌ای که با جیوه آمیخته می‌شود، ساخته شده است باید قبل از ریختن جیوه داخل آن با لایه‌ای بسیار نازک از روغن محافظت شود. با فشردن آرام صفحه شیشه‌ای کوچک روی سطح جیوه، سطح جیوه را با بالای سلول تراز کنید تا وقتی که شیشه با سطح جیوه و لبه سلول تراز شود. مطمئن شوید که حباب هوا یا فضای خالی بین سطح جیوه و صفحه شیشه‌ای وجود ندارد. جیوه را از سلول خارج کنید و جرم آن را اندازه بگیرید و یادداشت کنید. یکی از کاغذ صافی‌ها را از استوانه خارج کنید. از مقدار آزمایشی۲/۸۰ گرم سیمان استفاده کنید (یادآوری۱ را ببینید). آن را مطابق بند۴–۵ در حالی که یک کاغذ صافی بالا و یکی زیر آن است، متراکم کنید (یادآوری۲ را ببینید). فضای خالی بالای سلول را با جیوه پر و هوای
بند 2، صفحه 11
1-Bulk
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
محبوس شده را خارج کنید و سطح جیوه را با بالای سلول مطابق آنچه قبلا ذکر شده تراز کنید. جیوه را از سلول خارج کنید و جرم آن را اندازه گرفته، یادداشت کنید.
بند 2، صفحه 12
یادآوری۱– لازم نیست از نمونه استاندارد برای تعیین حجم انبوهی استفاده کنید.
بند 3، صفحه 12
یادآوری۲– بستر سیمان تهیه شده باید محکم باشد. اگر خیلی سست است و یا این که نمی‌توان آن را تا حجم مورد نظر متراکم کرد، مقدار آزمایشی سیمان استفاده شده را تعدیل کنید.
حجم انبوهی اشغال شده توسط سیمان را تا نزدیک۰/۰۰۵ سانتی‌مترمکعب طبق معادله(۱) محاسبه کنید:
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
بند 2، صفحه 12
که در آن:
V حجم انبوهی سیمان بر حسب سانتی‌مترمکعب؛
Wₐ جرم جیوه لازم برای پر کردن سلول هنگامی که سیمان در آن نیست بر حسب گرم؛
Wᵦ جرم جیوه لازم برای پر کردن قسمت اشغال نشده با بستر آماده شده سیمان در سلول بر حسب گرم؛
D چگالی جیوه در دمای انجام آزمون بر حسب تن بر مترمکعب (جدول۱ را ببینید).
حداقل دوبار حجم انبوهی سیمان را تعیین کنید. برای هر تعیین از تراکم متفاوت استفاده کنید. مقدار حجم انبوهی به‌کار برده شده برای محاسبات بعدی میانگین دو مقداری که تفاوتشان در حدود±۰/۰۰۵ سانتی‌مترمکعب، می‌باشد را استفاده کنید. توجه کنید که دما را در مجاورت سلول در ابتدا و انتهای آزمون یادداشت کنید.
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
دمای محیط | چگالی جیوه | گرانروی هوا (η) | √η |
|---|---|---|---|
۱۸ | ۱۳/۵۵ | ۱۷/۹۸ | ۴/۲۴ |
۲۰ | ۱۳/۵۵ | ۱۸/۰۸ | ۴/۲۵ |
۲۲ | ۱۳/۵۴ | ۱۸/۱۸ | ۴/۲۶ |
۲۴ | ۱۳/۵۴ | ۱۸/۲۸ | ۴/۲۸ |
۲۶ | ۱۳/۵۳ | ۱۸/۳۷ | ۴/۲۹ |
۲۸ | ۱۳/۵۳ | ۱۸/۴۷ | ۴/۳۰ |
۳۰ | ۱۳/۵۲ | ۱۸/۵۷ | ۴/۳۱ |
۳۲ | ۱۳/۵۲ | ۱۸/۶۷ | ۴/۳۲ |
۳۴ | ۱۳/۵۱ | ۱۸/۷۶ | ۴/۳۳ |
آماده سازی سیمان مرجع
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
محتویات یک آمپول نمونه سیمان استاندارد را در یک ظرف شیشه‌ای استوانه‌ای درب‌دار تقریبا۱۲۰ سانتی‌مترمکعب قرار دهید و به مدت دو دقیقه به شدت تکان دهید تا نرم و هر گونه ذرات متراکم و کلوخه شده از هم باز شوند. اجازه دهید ظرف شیشه‌ای بیشتر از دو دقیقه در حالی که درب آن بسته است، ساکن بماند. سپس درب را بردارید و به آرامی به‌هم بزنید تا اجزای ریز که روی سطح پس از نرم کردن ته‌نشین شده‌اند، در سرتاسر نمونه پخش شوند.
جرم سیمان مرجع
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
جرم سیمان مرجع که برای آزمون واسنجی به‌کار می‌رود و بستر سیمانی با تخلخل (۰/۵۰۰±۰/۰۰۵) ایجاد می‌کند را طبق معادله(۲) محاسبه کنید:
بند 2، صفحه 13
بند 3، صفحه 13
که در آن:
W جرم سیمان لازم بر حسب گرم؛
ρ چگالی آزمونه (برای سیمان پرتلند۳/۱۵ تن بر مترمکعب یا۳/۱۵ گرم بر سانتی‌مترمکعب باید استفاده شود)؛
V حجم انبوهی بستر سیمان بر حسب سانتی‌مترمکعب که مطابق بند۳–۲–۲ تعیین می‌شود؛
ε تخلخل مد نظر بستر سیمان (۰/۵۰۰±۰/۰۰۵) (یادآوری این بند را ببینید).
بند 4، صفحه 13
یادآوری– تخلخل عبارت است از نسبت حجم فضاهای خالی در یک بستر سیمان به حجم کل یا حجم انبوهی بستر (V).
تهیه بستر سیمان
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
صفحه مشبک را در حالی که طرف علامت‌دار آن رو به پایین است، روی لبه در داخل سلول قرار دهید. کاغذ صافی را روی صفحه مشبک قرار دهید و با میله‌ای که قطرش کمی از قطر سلول کوچکتر است، به سمت پایین فشار دهید. جرم مقدار سیمان محاسبه شده را مطابق بند۳–۲–۴ تا نزدیک۰/۰۰۱ گرم توزین کرده، در سلول قرار دهید. به اطراف سلول آهسته ضربه بزنید تا بستر سیمان مسطح شود. روی سیمان کاغذ صافی قرار دهید و سیمان را با پیستون تا زمانی که کلاهک پیستون با بالای سلول تماس پیدا کند، متراکم کنید. پیستون را به آهستگی اندکی بالا آورده، حدود۹۰ درجه بچرخانید، دوباره متراکم کنید و آن را به آهستگی بردارید. برای هر بار اندازه‌گیری بلین استفاده از کاغذ صافی جدید الزامی است.
آزمون نفوذپذیری
سلول را به لوله مانومتر متصل کنید، مطمئن شوید که محل اتصال هوابندی شده است (یادآوری۱ را ببینید). مراقب باشید بستر سیمان تهیه شده لرزش و تکان نخورد.
به آهستگی هوای داخل یک بازوی مانومتر را تخلیه کنید تا مایع داخل آن به بالاترین علامت (خط شماره۱) برسد، و سپس شیر را محکم ببندید. زمانی که پایین قوس مایع درون مانومتر به علامت دوم (خط شماره۲) رسید زمان‌سنج را به‌کار بیندازید و زمانی که پایین قوس مایع درون مانومتر به علامت سوم (خط شماره۳) رسید آن را متوقف کنید. فاصله زمانی را اندازه‌گیری و بر حسب ثانیه یادداشت کنید. دمای انجام آزمون را بر حسب درجه سلسیوس یادداشت کنید.
در واسنجی دستگاه، حداقل سه بار زمان عبور را تعیین کنید و هر بار بستر جداگانه‌ای از نمونه سیمان مرجع آماده کنید (یادآوری۲ را ببینید). واسنجی باید توسط همان آزمایش‌گری انجام شود که آزمون نرمی را انجام می‌دهد.
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
یادآوری۱– با مقدار کمی روغن ترمز محل اتصال را چرب کنید. برای اطمینان از اتصال مناسب بدین‌صورت عمل کنید؛ سلول را به مانومتر وصل کنید، با چوب پنبه آن را ببندید، به‌صورت جزئی عمل تخلیه را از یک بازوی مانومتر انجام دهید، سپس شیر را ببندید، هرگونه افت پیوسته در فشار نشان دهنده نشتی در سیستم است.
بند 2، صفحه 14
یادآوری۲– مجاز هستید نمونه سیمان مرجع را مجددا نرم و برای آماده سازی بستر آزمون استفاده کنید، مشروط بر این‌که آن را خشک نگه دارید و تمام آزمون‌ها را در مدت۴ ساعت پس از باز کردن نمونه سیمان مرجع انجام دهید.
واسنجی دوباره
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
دستگاه باید دوباره واسنجی شود (یادآوری این بند را ببینید).
بند 2، صفحه 14
یادآوری– پیشنهاد می‌شود یک نمونه سیمان دیگری به عنوان نمونه‌ای با نرمی استاندارد برای وارسی نتایج اندازه‌گیری شده دستگاه بین واسنجی‌های منظم با نمونه سیمان مرجع تهیه شود.
در فواصل متناوب، مدتی که نباید بیشتر از۲/۵ سال باشد، در صورت وجود فرسودگی در پیستون یا سلول یا شواهدی که نشان دهد داده‌های آزمون مطابق دقت و انحراف بند۳–۶ نیست، اصلاحات لازم را انجام دهید.
در صورتی که هر کاستی در مقدار سیال مانومتر پیش آید یا تغییری در نوع یا کیفیت کاغذ صافی مورد استفاده در آزمون‌ها رخ دهد، واسنجی دوباره را مطابق بند۳–۲–۵ انجام دهید.
گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش 3.2
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.