بخش A1

دستگاه ضربه زن که در بند ۴–۵ شرح داده شده به عنوان دستگاه تراکمی مرجع می‌باشد ولی این استاندارد اجازه می‌دهد از ابزارهای جایگزین که طبق این استاندارد مورد تأیید قرار گرفته‌اند استفاده نمود.

به این منظور برنامه آزمون تأییدیه بند ۱۱ دستور استاندارد برای میزهای جایگزین دستورالعمل تراکم آن ارائه شده است. برنامه آزمون تأییدیه با میزهای لرزشی و دستور تراکمی که بصورت انواع A و B در بندهای الف–۱–۱ و الف–۱–۲ مشخص شده‌اند. بنابراین آنها مثالهایی از ابزار تراکمی جایگزین تأیید شده می‌باشند.

برطبق بندهای ۱۱–۳–۱، هر شرح فنی (به الف–۱–۱–۱ و الف–۱–۲–۱ نگاه کنید) به عنوان جایگزین تأیید شده بند ۴–۵ و هر دستورالعمل تراکم (به الف–۱–۱–۲ و الف–۱–۲–۲ نگاه کنید) به عنوان جایگزین تأیید شده بند ۷–۲ باید درنظر گرفته شود.

ممکن است میز لرزان نوع الف به عنوان ابزار تراکمی جایگزین استفاده شود، که دارای مشخصات زیر باشد:

۱– روش عملکرد: لرزنده الکترومغناطیسی با حرکت لرزاننده سینوسی اسمی

1- Vibrator

۲– منبع تغذیه الکتریکی:
۲–۱– ولتاژ: ۲۴۰ / ۲۳۰ ولت
۲–۲– تعداد فاز: تک فاز
۲–۳– شدت جریان: تقریباً ۶/۳ آمپر
۲–۴– تواتر: ۵۰ هرتز اسمی

۳– جرم لرزنده (شامل قالب خالی، قیف و گیره ولی بدون لرزنده): ۳۵±۰/۲۵ کیلوگرم

۴– دامنه نوسان عمودی: ۰/۷۵±۰/۰۵ میلی متر
این دامنه نوسان در مرکز دیواره‌های جدا کننده و گوشه خارجی قالب خالی اندازه‌گیری می‌شود.

یادآوری ۱– میز لرزان فقط برای ایجاد نوسان عمودی تک محور طراحی شده است. دامنه عمودی نوسان بطور پیوسته نشان داده می‌شود.

یادآوری ۲– شتاب اندازه‌گیری شده در مرکز دیواره‌های جدا کننده و گوشه بیرونی قالب خالی، می‌تواند یک ویژگی جایگزین برای تشریح عمل میز لرزان باشد. مقدار شتاب (۲۶±۳) متر بر مجذور ثانیه متناظر با مقدار مشخص شده در بند الف–۱–۱–۱–۴ می‌باشد.

۵– تواتر طبیعی جرم لرزان: ۵۳±۰/۲۵ هرتز.

۶– صفحه لرزان: سطح این صفحه باید ماشین کاری شده باشد و ابعاد آن حداقل ۴۰۰×۳۰۰ میلی متر بوده و شامل:

الف) یک صفحه تک لایه سخت از جنس فولاد ضدزنگ با تکیه گاه دندانه‌ای (شیاردار) یا

ب) یک صفحه دو لایه‌ای فلزی سخت (حداقل به ضخامت ۲۰ میلی متر)، که لایه بالایی از جنس فولاد ضدزنگ به ضخامت حداقل ۲ میلی متر است که به لایه زیرین بصورت دائمی توسط یک اتصال اصطکاکی و قفل بست مناسب وصل می‌باشد.

یادآوری ۱– توصیه می‌شود مرکز ثقل جرم لرزان (شامل گیره‌ها، اما بدون قالب خالی و قیف) روی سطح کاری صفحه لرزان در محل تقاطع دو محور قائمه متعامد علامت گذاری شود.

۷– چنگکهای قابل تنظیم (محکم کننده): سه چنگک قابل تنظیم تثبیت کننده که اجازه می‌دهد قالب پر شده روی صفحه لرزان و در مرکز ثقل آن که علامتگذاری شده منطبق قرار گیرد.

۸– گیره قالبها: برای اتصال قالبها با ابعاد ۱۶۰×۴۰×۴۰ میلی متر و قیف آن تعبیه شده است.

۹– جرم میز لرزان، بیشتر از ۱۰۰ کیلوگرم

یادآوری ۲– در مواقعی که میز لرزنده در داخل قفسه و یا کابینت آزمایشگاه تعبیه شده باشد، توصیه می‌شود موتور الکترومغناطیسی لرزنده بر روی یک فونداسیون بتنی با جرم بیشتر از ۲۰۰ کیلوگرم مستقر و نصب شده باشد. در ضمن باید از مواد عایق لرزش نیز به منظور جلوگیری از انتقال ارتعاش به سایر دستگاهها در زیر این شالوده بتنی استفاده شود.

۱۰– پایه‌های ضد لرزش: فنرهای لاستیکی بین صفحه لرزنده و قاب پایه با مشخصات زیر قرار داده می‌شود.

۱۰–۱– سختی: ۴۵
۱۰–۲– میزان مقاومت فنر: ۱۴۵ مگاپاسکال
۱۰–۳– ابعاد: قطر ۵۰ میلی متر، ارتفاع ۴۵ میلی متر

۱۱– تراز کردن میز لرزان: به کمک پیچهای تنظیم کننده (شکل الف–۱ را ببینید) که به سطح پایینی میز متصل شده طوری میز را تنظیم کنید که انحراف سطح کار صفحه لرزان سطح افق در طول ۱ متر بیش از یک میلی متر نباشد.

۱۲– زمان سنج خودکار: زمان سنج با قابلیت تنظیم در ۱۲۰ ثانیه و عملکرد زمانی با دقت (±۱ ثانیه

بی درنگ بعد از تهیه ملات، نمونه‌ها را قالب گیری کنید. قالب همراه با قیف را روی میز لرزان محکم ببندید. زمان سنج را روی ۱۲۰ ثانیه تنظیم کرده و دستگاه را روشن نمائید. قالب را در دو لایه ملات حداکثر در مدت ۴۵ ثانیه بصورت زیر پرکنید:

از یک انتها به طرف دیگر قالب، اولین لایه ملات را با استفاده از یک سرتاس مناسب در حدود ۱۵ ثانیه بداخل مجموعه قالب ریخته بطوریکه تقریباً نیمی از حجم قالب پر شود.

1 2 3 4 5 6

راهنمای شکل:
۱– قیف
۲– قالب
۳– گیره
۴– صفحه لرزان
۵– تابلوی کنترل با نشان دهنده تنظیم دامنه زمان سنج و کلید برق اصلی
۶– پیچهای تنظیم

بعد از یک فاصله زمانی ۱۵ ثانیه‌ای دومین لایه ملات را در مدت ۱۵ ثانیه دیگر بر روی لایه اول دوباره از یک طرف شروع و به طرف دیگر درست در جهتی که اولین لایه را ریخته‌اید به داخل قالب بریزید.

از همه ملات استفاده نمائید. هنگامی که لرزنده بعد از زمان (۱۲۰±۱) ثانیه متوقف شد قالب را به آرامی از روی میز برداشته و قیف را از آن جدا نمایید. سپس برای علامتگذاری قالبها موارد مندرج در بند ۷–۲ دنبال کنید.

میز لرزان نوع ب که ممکن است جایگزین دستگاه ضربه زن شود دارای مشخصات زیر می‌باشد:

۱– روش عملکرد: لرزنده الکترومغناطیسی با یک لرزشی سینوسی اسمی

۲– منبع تغذیه الکتریکی ولتاژ: ۲۴۰ / ۲۳۰ ولت
تعداد فاز: تک فاز
شدت جریان: حدود ۶/۳ آمپر
تواتر: اسمی ۵۰ هرتز

۳– جرم لرزنده: (شامل قالب خالی و قیف): ۴۳±۲ کیلوگرم

۴– شتاب عمودی: (۴/۵±۰/۲۵) شتاب ثقل که در مرکز مجموعه قالب و در کف آن اندازه‌گیری می‌شود.

یادآوری ۱– در هر جهت افقی حداکثر مقدار شتاب ۰/۵، شتاب ثقل می‌باشد.

۵– تواتر طبیعی جرم لرزنده (۵۵/۵±۰/۲۵) هرتز

۶– صفحه لرزان: صفحه با سطح ماشین کاری شده و ابعاد اسمی حداقل ۶۳۰×۲۵۰ میلی متر که شامل موارد زیر می‌باشد:

الف– تک لایه سفت از جنس فولاد نرم با ضخامت ۱۳±۲ میلی متر

ب– تکیه گاه دندانه‌ای (شیاردار) و صفحه متحرک

۷– گیره برای قالبها: گیره‌های نوسانی چرخان مناسب برای قالبهای منشوری به ابعاد ۱۶۰×۴۰×۴۰ میلی‌متر شامل قیف مستقر بر روی آن.

۸– تراز کردن میز لرزان: میز ویبره باید بطور دائم بر روی کف ثابت شده و طوری تنظیم شود که انحراف سطح کاری صفحه لرزان از افق بیشتر از ۱ میلی متر در متر نداشته باشد.

۹– زمان سنج خودکار: زمان سنج با قابلیت تنظیم در ۱۲۰ ثانیه و دقت کارکرد (±۱ ثانیه

میز لرزان را بصورت افقی تنظیم و آن را تمیز کنید.

مجموعه قالب را طبق بند ۴–۴ آماده نمایید، مطمئن شوید سطح زیرین کف قالب صاف و تمیز باشد. قالب را به همراه قیف به میز لرزان با گیره متصل و محکم ببندید. زمان سنج را در (۱۲۰±۱) ثانیه تنظیم و دستگاه را روشن کنید و بقیه عملیات به مانند بند الف–۱–۲–۲ میز لرزان نوع الف ادامه دهید.

4 1 3 2 7 6 5

راهنمای شکل:

یادآوری– دستورالعمل جایگزین پیشنهادی برای میز لرزان نوع ب، پرکردن قالبها مطابق با روش کار با دستگاه ضربه زن می‌باشد.

در این روش با استفاده از یک سرتاس مناسب حدود نصف ظرفیت هر یک از قالبها را پر کنید. دستگاه را روشن کنید، اولین لایه ملات را متراکم و لرزش را برای مدت (۶۰±۱) ثانیه ادامه داده و سپس میز لرزاننده را خاموش کنید. دومین لایه ملات را بداخل هر یک از قالبها ریخته و باید ملات اضافی در سطح وجود داشته باشد، میز لرزان را روشن نموده و دومین لایه را نیز متراکم کرده و اجازه دهید دستگاه به مدت (۶۰±۱) ثانیه کار کرده و سپس دستگاه را خاموش نمائید.