بخش 11.2

تولید کننده ماسه قبل از انجام آزمون گواهی اولیه، کارگاه تولید ماسه را به مرجع صدور گواهی نشان می‌دهد.

در طی یک دوره تولید سه ماهه یا بیشتر، ۳ نمونه جداگانه از ماسه تحت نظارت مرجع صدور گواهی دهنده از انتهای خط تولید (محل ترخیص) اخذ می‌شود. تعداد کیسه‌ها در هر نوبت از نمونه‌گیری باید بقدری باشد که بتوان آزمون گواهی را طبق بند ۱۱–۲–۳–۱ به انجام رساند.

همچنین اندازه هر یک از سه نمونه باید بقدری باشد که بتوان طبق بند ۱۱–۲–۵–۱ آزمون بازرسی را در طی دوره حداقل یکساله انجام داد. به این منظور، این نمونه باید تحت نظارت مرجع صدور گواهی تقسیم و هر بخش از آن برای آزمون بازرسی توسط تولید کننده نگهداری شود.

هر یک از سه نمونه اخذ شده باید مورد آزمون موضوع بند ۱۱–۲–۳ با استفاده از یک نمونه سیمان مشابه همزمان با ماسه مرجع قرار گیرد. لازم است این آزمون با سیمانهایی از سه رده مقاومتی گوناگون با انتخاب مرجع صدور گواهی به کمک سه نمونه موجود انجام گیرد. آزمونها در یک آزمایشگاه مورد تأیید صورت می‌پذیرد (بند ۱۱–۱–۱ را ببینید).

وقتی هر یک از نتایج حاصله از سه نمونه موجود طبق بند ۱۱–۲–۳–۲ الزامات بند ۱۱–۲–۳–۳ را برآورده نماید ماسه تأیید خواهد شد و مرجع صدور گواهی، گواهی یکنواختی را صادر خواهد نمود (بند ۱۱–۲–۱ را ببینید).

تمدید گواهی صادره برای تولید کننده ماسه با انجام موارد زیر توسط مرجع صدور گواهی به مرحله اجرا درخواهد آمد.

الف– بررسی نتایج آزمون بازرسی انجام شده توسط تولید کننده ماسه، مطابق با بند ۱۱–۲–۴ به شرطی که الزامات بند ۵–۳–۱ و ۱۱–۲–۵–۳ را برآورده سازد.

ب– آزمون توسط آزمایشگاه تأیید صلاحیت شده (بند ۱۱–۱ را ببینید) بر روی نمونه تصادفی اخذ شده در مقایسه با ماسه مرجع با بکارگیری روش مشروح در بند ۱۱–۲–۳ و سیمانی منطبق با استاندارد ملی ایران به شماره ۳۸۹ با انتخاب و نظارت مرجع صدور گواهی.

نمونه تصادفی ماسه باید از انتهای خط تولید (محل ترخیص) تحت نظارت مرجع صدور گواهی اخذ شود. تعداد کیسه‌هایی که اخذ می‌گردد باید به نحوی باشد که مقدار ماسه کافی را برای روش آزمون صدور گواهی طبق بند ۱۱–۲–۳–۱ و روش آزمون بازرسی طبق بند ۱۱–۲–۵–۱ در طی یک دوره یکساله یا بیشتر فراهم نماید. به منظور تأمین این هدف، نمونه باید تحت نظارت مرجع صدور گواهی، تقسیم شود و هر بخش از نمونه باید توسط تولید کننده ماسه، جهت انجام آزمون بازرسی نگهداری گردد.

وقتی نتایج آزمون بازرسی، موارد زیر را برآورده سازد، ماسه مورد تأیید قرار خواهد گرفت و مرجع صدور گواهی، تمدید گواهی یکنواختی را صادر خواهد نمود (بند ۱۱–۲–۱ را ببینید):

الف– الزامات استاندارد ملی ایران به شماره ۳۰۴۰ و ۱۱–۲–۵–۳ و الزامات آزمون صدور گواهی
ب– الزامات بند ۱۱–۲–۳–۳

۲۰ جفت بهر¹ ملات با استفاده از یک نمونه سیمان انتخابی آماده نمایید (بند ۱۱–۲–۲–۱ و ۱۱–۲–۲–۲ را ببینید). از ماسه‌ای که می‌خواهید مورد تأیید قرار گیرد در یک بهر ملات و از ماسه مرجع در بهر دیگر استفاده شود تا یک جفت ملات حاصل گردد. در ساخت هر جفت از ملاتها، بصورت تصادفی یکی از ملاتهای موردنظر را در ابتدا و ملات دیگر را در پی آن تهیه نمایید.

آزمونه‌های منشوری را بعد از ۲۸ روز تحت آزمون مقاومت فشاری قرار دهید و نتایج هر یک را بصورت جداگانه ثبت نمایید.

برای هر جفت بهر ملات، نتایج مقاومت فشاری را طبق بند ۱۰–۲–۱ محاسبه و بند ۱۰–۲–۲ گزارش نمایید. نتایج حاصله

1- Batch

از ماسه موردنظر را با x و نتایج حاصله از ماسه مرجع را با y نشان دهید.

ضریب تغییرات را برای هر یک از دو مجموعه نتایج محاسبه کنید و با الزامات تکرارپذیری کوتاه مدت بند ۱۰–۲–۳–۱ مقایسه، تا از برآورده شدن آن اطمینان حاصل نمایید.

اگر دو مجموعه از نتایج، این الزامات را برآورده نسازد، همه نتایج را حذف و آزمایش را تکرار نمایید.

اگر یکی از مجموعه‌ها این الزامات را برآورده نکرد طبق روال زیر عمل نمایید:

الف) میانگین ۲۰ نتیجه را به صورت $\bar{x}$ یا $\bar{y}$ محاسبه نمایید.

ب) انحراف معیار ۲۰ نتیجه را محاسبه و با S نشان دهید.

ج) تفاضل عددی بین هر نتیجه و میانگین را بدون درنظر گرفتن علامت جبری آن محاسبه کنید.

د) اگر یکی از این تفاضلها بزرگتر از ۳S باشد نتیجه متناظر آن را حذف نمایید و میانگین ۱۹ نتیجه باقی مانده را حساب کنید. اگر تعداد بیشتری از این تفاضلها بزرگتر از ۳S بود همه نتایج را حذف و کل آزمون را تکرار نمایید. اگر هیچیک از این تفاضلها بزرگتر از ۳S نبود همه ۲۰ نتیجه را حفظ نمایید.

معیار تأیید را با استفاده از رابطه زیر محاسبه کنید:

که در اینجا:

D = معیار تأییدیه برحسب درصد

$\bar{x}$ = میانگین نتایج بدست آمده مربوط به ماسه مورد تأیید برحسب مگاپاسکال

$\bar{y}$ = میانگین نتایج بدست آمده مربوط به ماسه مرجع برحسب مگاپاسکال

D را با تقریب ۰/۱ درصد بدون درنظر گرفتن علامت جبری آن گزارش نمایید.

برای ماسه‌ای که باید تأیید شود طبق آزمون صدور گواهی اولیه (بند ۱۱–۲–۲–۱ را ببینید) هر یک از سه معیار تأییدیه یعنی D که براساس بند ۱۱–۲–۳–۲، محاسبه و گزارش می‌شود باید کمتر از ۵/۰ درصد باشد. اگر حتی فقط یکی از مقادیر محاسبه شده D، معادل یا بزرگتر از ۵ درصد باشد ماسه تأیید نخواهد شد.

برای ماسه‌ای که طبق استاندارد ملی ایران به شماره ۳۰۴۰ باید مورد تأیید قرار گیرد در ارتباط با آزمون انطباق سالیانه (۱۱–۲–۲–۲)، مقدار معیار تأییدیه D طبق بند ۱۱–۲–۳–۲ محاسبه و گزارش می‌شود که باید کمتر از ۵/۰ درصد باشد. اگر مقدار D بزرگتر یا مساوی ۵/۰ درصد باشد، ماسه موردنظر تأیید نمی‌گردد و آزمون صدور گواهی اولیه باید مجدداً انجام گیرد (بند ۱۱–۲–۲–۱).

۱۰ جفت بهر ملات برای هرماه با استفاده از یک نمونه سیمان انتخابی، تحت نظر مرجع صدورگواهی برای انجام آزمون توسط آزمایشگاه تأیید صلاحیت شده (۱۱–۲–۲–۲ ب) آماده می‌گردد. برای یک بهر ملات از نمونه ماسه‌ای که ماهیانه توسط تولید کننده اخذ شده استفاده کنید و بهر ملات دیگر را با ماسه‌ای بسازید که زیرنظر مرجع صدور گواهی یکبار در سال نمونه گیری شده است. به این ترتیب دو بهر ملات مربوط به یک جفت بهر ملات تهیه می‌شود (بند ۱۱–۲–۲–۱ و ۱۱–۲–۲–۲). در هر نوبت تهیه جفت بهر ملات به صورت تصادفی یکی از این ملاتها را در ابتدا و دیگری را در پی آن بسازید.

آزمونه‌های منشوری را در سن ۲۸ روزه تحت آزمون مقاومت فشاری قرار دهید و نتایج را جداگانه ثبت نمایید.

برای هر جفت بهر ملات، نتایج آزمون مقاومت فشاری را طبق بند ۱۰–۲–۱ محاسبه و طبق بند ۱۰–۲–۲ گزارش نمایید. نتایج حاصل از ماسه‌ای که ماهیانه توسط تولید کننده اخذ شده است را با x و نتایج حاصله از ماسه‌ای که یک نوبت در سال تحت نظر مرجع صدور گواهی، نمونه‌گیری شده را با y نشان دهید.

ضریب تغییرات هر یک از دو مجموعه نتایج را محاسبه کنید و طبق بند ۱۱–۲–۳–۲ برای ۱۰ جفت بهر ملات عمل نمایید.

معیار تأییدیه D را طبق موارد مشروح در بند ۱۱–۲–۳–۲ محاسبه و گزارش نمایید.

برای یک مجموعه ۱۲ تایی متوالی ماهیانه، معیار تأییدیه D، که مطابق بند ۱۱–۲–۵–۲ محاسبه شده نباید بیش از دو نوبت از ۲/۵ درصد تجاوز نماید؛ اگر بیش از دو مقدار D از مجموعه ۱۲ مقدار D بزرگتر از ۲/۵ درصد بود، مرجع صدور گواهی باید مطلع گردد و دلیل مربوطه مشخص و روند آزمون تأییدیه (بند ۱۱–۲–۲–۱) باید انجام پذیرد.