بخش 5

خواص شیمیایی، فیزیکی و مکانیکی سیمان‌های بنایی باید از طریق روش‌های آزمون مطابق استاندارد بند۲–۱ و آزمون‌های مربوط به سیمان پرتلند تعیین شود. در این استاندارد روش‌های آزمون دیگری برای برخی از خواص ارائه شده است. هنگام بروز اختلاف‌نظر، تنها روش‌های مرجع باید مورد استفاده قرار گیرد.
هنگامی که استفاده از روش‌های آزمون سیمان پرتلند مجاز باشد، روش‌های مختلفی را می‌توان مورد استفاده قرار داد مشروط بر آن که مقادیر مرتبط و معادل با نتایج روش مرجع ارائه دهد.
ماسه استاندارد مورد استفاده برای ساخت ملات برای آزمون‌های ذکر شده در بندهای۵–۳–۵ و۵–۳–۶، باید مطابق استاندارد بند۲–۲ باشد.
در این استاندارد همه الزامات به صورت مقادیر مشخصه ارائه شده است. این الزامات برای تعیین سطح عملکرد و رده‌بندی سیمان‌های بنایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سیمان بنایی شامل کلینکر سیمان پرتلند، مواد غیرآلی و در صورت لزوم افزودنی‌های ارائه شده در جدول۱ می‌باشد. مقدار کمی سنگ گچ و یا سولفات کلسیم برای کنترل زمان گیرش در هنگام تولید، به سایر اجزای سیمان بنایی اضافه می‌شود.
مواد غیرآلی سیمان‌های بنایی مطابق این استاندارد از مواد زیر انتخاب می‌شوند:
– مواد معدنی طبیعی.
– مواد معدنی مورد استفاده در تولید کلینکر و یا محصولات جانبی آن.
– آهک هیدراته یا آهک آبی ساختمانی مطابق استاندارد بند۲–۱۰.
– اجزای متشکل مطابق ویژگی‌های مشخص شده در استاندارد بند۲–۱۶.
– رنگدانه‌های معدنی(به جز مواد دارای کربن سیاه) مطابق استاندارد بند۲–۱۵.

یادآوری– کربن سیاه اثر زیان‌آوری بر حبابزایی دارد.

افزونه‌های مورد استفاده در ساخت ملات سیمان بنایی، نباید سبب افزایش روند خوردگی فلزات مورد استفاده به عنوان میلگرد و بست دیوار شوند یا اثر نامطلوب بر خواصی مانند رفتار در برابر آتش داشته باشند.
استفاده از رنگدانه‌های آلی به عنوان افزونه مجاز نیست.

فرآیند تولید و بازرسی سیمان بنایی باید به نحوی باشد که ترکیبات آن در محدوده‌های ارائه شده در این استاندارد قرار گیرد. سیمان‌های بنایی تولیدی شامل دانه‌های ریز مواد مختلف جدا از هم و دارای ترکیب همگن هستند که از تضمین کیفیت تولید و فرآیندهای جابجایی مناسب مواد، ناشی می‌شود.
یکنواختی بسیار مطلوب در کلیه خواص سیمان بنایی، از طریق فرآیندهای تولید انبوه، به ویژه آسیاب کردن و همگن‌سازی مناسب مواد، به دست می‌آید.
برای تولید سیمان بنایی مطابق این استاندارد، وجود افراد واجد شرایط و ماهر و امکانات آزمون، به منظور ارزیابی و تنظیم کیفیت محصول اجتناب‌ناپذیر است.

چنانچه سیمان بنایی مطابق استانداردهای بند۲–۴ و۲–۷ مورد آزمون قرار گیرد باید مطابق الزامات ارائه شده در جدول۵ باشد.

برای دستیابی به دوام لازم، الزامات بند۵–۲ باید رعایت شود.
در بسیاری از کاربردها، به ویژه در شرایط محیطی شدید، انتخاب نوع سیمان بنایی براساس این استاندارد، بر دوام ملات تأثیرگذار است. انتخاب نوع سیمان بنایی در محل مصرف ملات براساس کاربردهای مختلف و رده‌های رویارویی(شدید، متوسط، ملایم)، باید مطابق مشخصات فنی پروژه و یا مقررات ملی ایران صورت گیرد.