بخش 6.1.2
روش اجرای آزمون
محلول سیمان
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
محلول سیمان را طبق روش مشخص شده توسط سازنده دستگاه تهیه نمایید، در صورتی که روش مشخص نشده باشد، یا در صورت نیاز طبق روش مشخص شده در بند۶–۱–۲–۱–۱ یا در بند۶–۱–۲–۱–۲ عمل نمایید (رجوع شود به یادآوری).
بند 2، صفحه 13
یادآوری– سیلیس موجود در محلول روی صحت پارهای از دستگاههای فتومتر شعلهای اثر میگذارد. در مواردی که دستگاه نتایجی با درجه صحت مشخص شده در بند۴ را نمیدهد، باید محلولی برای اندازهگیری سدیم اکسید و پتاسیم اکسید تهیه شود که سیلیس آن خارج شده باشد. برای این منظور طبق روش بند۶–۱–۲–۱–۲ عمل نمایید.
۱/۰۰۰±۰/۰۰۱ گرم سیمان را در یک بشر۱۵۰ میلیلیتری بریزید. به آن۲۰ میلیلیتر آب اضافه کنید و با حرکت دورانی بشر، سیمان را پراکنده نمایید. ضمن چرخاندن بشر یک مرتبه به آن پنج میلیلیتر هیدروکلریک اسید غلیظ اضافه کنید. فورا آنرا تا۵۰ میلیلیتر با آب رقیق کنید. هر کلوخه سیمانی که بدون پراکنده شدن باقی مانده است با انتهای میله شیشهای خرد کنید. آنرا به مدت۱۵ دقیقه روی یک صفحه گرمکننده (محلول نباید بجوشد) یا حمام بخار قرار دهید.
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
سپس آنرا به کمک کاغذ صافی بافت متوسط در یک بالن ژوژه۱۰۰ میلیلیتری صاف کنید. بشر و کاغذ صافی را کاملا با آب داغ بشویید و محتویات بالن را تا دمای محیط خنک کنید و به حجم۱۰۰ میلیلیتر برسانید. آنرا کاملا هم زده مطابق بند۶–۱–۲–۲ ادامه دهید.
۱/۰۰۰±۰/۰۰۱ گرم سیمان را با دقت وزن نموده در یک ظرف پلاتینی قرار داده
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
۱۰ میلیلیتر آب مقطر افزوده و با حرکت دورانی ظرف، ذرات سیمان را پراکنده و از هم جدا سازید. ضمن چرخاندن ظرف یکمرتبه پنج میلیلیتر هیدروکلریک اسید غلیظ اضافه کنید و با میله شیشهای تمام ذرات جدا نشده سیمان را جدا سازید. بعد ظرف را روی حمام بخار آب تا خشک شدن کامل تبخیر نمایید تا توده ژلاتینی به دست آید. روی باقی مانده۲/۵ میلیلیتر هیدروکلریک اسید غلیظ و حدود۲۰ میلیلیتر آب مقطر اضافه کنید. مدت پنج تا۱۰ دقیقه روی حمام بخار قرار داده فورا روی کاغذ صافی بافت متوسط داخل بالن ژوژه۱۰۰ میلیلیتری صاف کنید. کاغذ صافی و بشر را چندین مرتبه با آب داغ بشویید تا حجم محلول بالن ژوژه به حدود۸۰ تا۹۵ میلیلیتر برسد. تا دمای محیط آنرا خنک نموده، به حجم رسانده کاملا هم بزنید تا محلول یکنواخت شود.
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
چنانچه تاثیر جدا کردن سیلیس برای به دست آوردن صحت لازم ذکر شده در بند۴ برای یک فتومتر شعلهای مشخص اثبات گردد، همواره سیلیس را باید خارج نمود. هنگامی که مقدار اکسیدهای قلیائی، مشخصات اصلی سیمان باشند و این مقادیر پایه و اساس برای اعلام مردودی سیمان به علت عدم تطابق با ویژگیهای مورد نظر باشد، یا در مواردی که در این تطابق اختلاف نظر باشد باید جدا کردن و خارج کردن سیلیس را قبل از تعیین مقدار و اندازهگیری اکسیدهای قلیائی مورد توجه قرار داد. اگر رعایت حدود اکسیدهای قلیائی در سیمان لازم و ضروری نباشد، میتوان بدون جدا کردن سیلیس به شرطی که انحراف به دست آمده از مقادیر گواهی شده از آزمون مطابق بند۴ بیش از از دو برابر حدود مشخص شده نباشد، اندازهگیری قلیاییها را انجام داد.
در صورتی که در روش آزمون مورد استفاده، به محلولهای رقیقتر، محلول استاندارد داخلی یا هر دو نیاز باشد. طبق روش بند۵–۳–۴ رقیق کنید. محلولهای نمونه و استاندارد که برای آزمون استفاده میشود باید به همان روش و به همان رقت، محلولهای استاندارد سیمان که برای تنظیم دستگاه استفاده میشود، تهیه شوند.
روش اجرای آزمون برای اندازهگیری سدیم اکسید (Na₂O) رجوع شود به یادآوری بند۶–۱–۲
صفحه 14
بند 1، صفحه 14
دستگاه را روشن نموده و بگذارید گرم شود. آنرا برای اندازهگیری سدیم اکسید طبق بند۵–۵–۲ تنظیم کنید. پس از تنظیم دستگاه و بدون تغییر آن، محلول تهیه و آماده شده از سیمان مورد آزمون را توسط دستگاه اتمی کرده، و عدد قرائت شده از روی دستگاه را یادداشت نمایید (رجوع شود به یادآوری). محلولهای استانداردی انتخاب کنید که مقدار سدیم اکسید سیمان مورد آزمون بین اعداد استاندارد قرار گیرد. اعداد به دست آمده از خواندن استانداردها باید با اعداد قرائت شده قبلی که ضمن کالیبراسیون دستگاه به دست آمده مطابقت داشته باشد. در غیر اینصورت باید دستگاه را مجددا کالیبره کرد. نهایتا از محلول آزمونه و محلولهای استاندارد دیگری استفاده نمایید. به طوری که تفاوت آنها بیش از یک واحد تقسیمات گالوانومتر روی دستگاه نباشد یا برای دستگاههایی با قرائت دیجیتالی تفاوت آنها بیش از۰/۰۱ درصد وزنی نباشد.
صفحه 15
بند 1، صفحه 15
میانگین دو عدد قرائت شده آخری را برای محلول آزمونه مورد آزمون، یادداشت کنید.
بند 2، صفحه 15
یادآوری– ترتیب تقدم و تاخر اندازهگیری سدیم اکسید یا پتاسیم اکسید اختیاری میباشد. معالوصف اندازهگیری آنها باید بلافاصله بعد از تنظیم دستگاه صورت گیرد.
اگر مقدار قلیایی آزمونه به اندازهای باشد که اعداد قرائت شده خارج از حداکثر مقیاس دستگاه باشد.۵۰ میلیلیتر از محلول تهیه شده در بند۶–۱–۲–۱ را در بالن ژوژه۱۰۰ میلیلیتری بریزید آنرا به حجم رسانده و اندازهگیری را با محلول دو بار رقیق شده انجام دهید. یا میتوانید بجای یک گرم سیمان۰/۵ گرم را وزن نموده و بجای پنج میلیلیتر هیدروکلریک اسید غلیظ۲/۵ میلیلیتر هیدروکلریک اسید اضافه کنید. در مواردی که باید سیلیس از نیم گرم آزمونه سیمان جدا شود، میتوان به آن۱/۲۵ میلیلیتر هیدروکلریک اسید غلیظ و حدود۲۰ میلیلیتر آب اضافه کرد و تا حل شدن نمکهای محلول حرارت داده، بعد صاف نموده و شستشو دهید در هر مورد پنج میلیلیتر محلول مادر کلسیم کلرید (رجوع شود به بند۵–۳–۱) قبل از به حجم رساندن بالن ژوژه اضافه نمایید. سپس آنرا به حجم برسانید. در صورتی که به محلولهای رقیقتر نیاز باشد طبق بند۵–۳–۴ عمل کنید.
صفحه 15
بند 1، صفحه 15
قلیایی این محلول را مطابق آنچه در بند۶–۱–۲–۳ گفته شده تعیین کنید و درصد اکسیدهای بدست آمده را در دو ضرب کنید.
روش اجرای آزمون برای اندازهگیری پتاسیم اکسید (K₂O)– همان روش بیان شده برای سدیم اکسید (رجوع شود به بند۶–۱–۲–۳) را تکرار کنید. توجه داشته باشید که دستگاه را برای اندازهگیری پتاسیم اکسید نیز، باید تنظیم کنید. در دستگاههایی که پتاسیم اکسید و سدیم اکسید را بطور همزمان اندازهگیری میکنند سدیم اکسید و پتاسیم اکسید را هر دو همزمان تعیین کنید.
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 6.1.2
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.