بخش 5
کلیات
کلیات روش آزمون
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
کلیات روشهای آزمون باید مطابق بند۵ استاندارد ملی ایران۱۶۹۲: سال۱۳۸۲ باشد.
مواد لازم
در کلیه موارد باید از آب مقطر آزمایشگاهی که ویژگیهای آن مطابق استاندارد ملی ایران بند۳–۳ است و مواد شیمیایی با درجه خلوص تجزیهای¹ استفاده کرد.
کلسیم کربنات (CaCO₃)– کلسیم کربناتی که برای تهیه محلول مادر² کلسیم کلرید استفاده میشود (رجوع شود به بند۵–۳–۱) قلیاییهای کل آن به صورت سولفات نباید بیش از۰/۰۲۰ درصد باشد.
پتاسیم کلرید (KCl)
سدیم کلرید (NaCl)
از محلولهای استاندارد تجاری میتوان به جای محلولهای بند۵–۳ استفاده کرد.
تهیه محلولها
محلول مادر کلسیم کلرید
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
۱۱۲/۵ گرم کلسیم کربنات را وزن نموده در بشر۱۵۰۰ میلیلیتری ریخته،۳۰۰ میلیلیتر آب مقطر به آن اضافه کنید. در حالیکه محلول را به هم میزنید به آرامی۵۰۰ میلیلیتر هیدروکلریک اسید غلیظ اضافه کنید. محلول حاصل را تا دمای محیط خنک کنید
بند 2، صفحه 9
1- Pro analysi
2- Stock
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
و در یک بالن ژوژه یک لیتری صاف و به حجم یک لیتر برسانید آنرا کاملا به هم بزنید تا محلول یکنواخت شود. این محلول معادل۶۳۰۰۰ ppm (۶/۳۰ درصد) کلسیم اکسید (CaO) است.
محلول مادر سدیم و پتاسیم کلرید
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
۱/۸۸۵۸ گرم سدیم کلرید (NaCl) و۱/۵۸۳۰ گرم پتاسیم کلرید (هر دو نمک را قبل از توزین چند ساعت در گرمخانه در حرارت۱۰۵ تا۱۱۰ درجه سلسیوس خشک کنید) را در آب حل کنید. سپس در یک بالن ژوژه یک لیتری به حجم رسانده خوب هم بزنید تا محلول کاملا یکنواخت شود. این محلول دارای۱۰۰۰ ppm از هر کدام از اکسیدهای سدیم و پتاسیم میباشد. محلولهای مجزای سدیم اکسید و پتاسیم اکسید میتواند استفاده شود، مشروط بر اینکه، غلظتی که برای بررسی هنگام تجزیه سیمان استفاده میشود همان غلظتی باشد که برای بررسی طبق بند۵–۴–۳ هنگام تنظیم دستگاه استفاده میشود.
محلولهای استاندارد
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
محلولهای استاندارد را مطابق روشی که برای دستگاه در نظر گرفته شده است، تهیه کنید. حجم موردنظر از محلول مادر سدیم کلرید و پتاسیم کلرید را با پیپت یا بورت کالیبره شده برداشته و در بالن ژوژهها بریزید. محلول مادر کلسیم کلرید را نیز میتوانید با استوانه مدرج مناسب، در صورت نیاز برداشته در بالن ژوژهها بریزید. در صورت استفاده از روش استاندارد داخلی، محلول استاندارد داخلی (رجوع شود به یادآوری) را با پیپت ژوژه یا بورت برداشته به بالنها اضافه کنید. سپس هر یک از بالن ژوژهها را به حجم رسانده، کاملا هم بزنید تا محلول یکنواخت شود.
بند 2، صفحه 10
یادآوری– محلولهای استاندارد داخلی، محلولهایی هستند که با غلظت ثابت و بالا به هر یک از نمونههای مجهول و محلولهای استاندارد اضافه میشود سپس شدت نسبی نشر یکی از خطوط استاندارد داخلی برای هر نمونه یا محلول استاندارد همزمان با شدت نسبی نشر عناصر مورد نظر تعیین شده آنگاه نسبت شدتهای نشر برای تعیین غلظت به کار گرفته میشود.¹
بند 3، صفحه 10
1- Flame emision and Atomic absorption Spectroscopy Vol2 component and technics
اگر محلولهای رقیقتری برای این روش لازم باشد، مقدار لازم را در یک بالن ژوژه با اندازه مناسب بریزید و در صورت لزوم به آن استاندارد داخلی اضافه کنید. سپس تا خط نشانه به حجم رسانده، کاملا هم بزنید.
وسایل لازم
دستگاه– از هر نوع دستگاه فتومتری شعلهای¹ که بتواند درجه دقت و صحت لازم طبق بند۵–۴–۳ را فراهم کند میتوان استفاده نمود.
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
یادآوری۱– بعد از ایجاد چنین صحتی برای یک دستگاه خاص، به آزمونهای بیشتر برای صحت دستگاه نیاز نیست. مگر زمانی که با یک سری آزمونها با استفاده از نمونههای استاندارد مشخص باید اثبات شود که دستگاه نتایجی در محدوده، درجه صحت توصیف شده را میدهد.
بند 2، صفحه 11
یادآوری۲– در آزمونهای معمول آزمایشگاه سفارش میشود که صحت دستگاه به طور منظم با یک نمونه سیمان استاندارد یا سیمان با مقدار قلیایی مشخص کنترل شود.
دستگاه حداقل باید شامل یک اتمکننده² شعلهای، فشارسنج و وسایل تنظیم فشار³ مناسب برای سوخت و گاز اکسیدکننده⁴ (هوا)، یک سیستم نوری مجهز به فیلتر برای جلوگیری از تداخل اضافی طول موجهای نور به غیر از طول موجی که اندازهگیری میشود و یک آشکارساز نوری باشد.
آماده سازی دستگاه
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
1- Flame photometrery
2 - Atomizer
3 - Pressure – regulating devices
4 - Oxidant gas
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
برای آماده سازی دستگاه به طوری که بتواند درجه صحت و دقت مطلوب را بدهد آنرا طبق بند۴ تنظیم کنید.
ظرف آزمایشگاهی
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
تمام ظروف شیشهای مورد مصرف باید از نوع بوروسیلیکات و تمام ظروف پلیاتیلنی باید ویژگیهای مطابق بند۵–۳–۲ استاندارد ملی ایران۱۶۹۲: سال۱۳۸۲ (رجوع شود به بند۳–۴) داشته باشند.
برسنجی دستگاه
در این بند هیچ تلاشی برای جزئیات مراحل راه اندازی دستگاه نشده است زیرا این مراحل به طور قابل ملاحظهای در دستگاههای مختلف تغییر میکند. دستورالعمل سازنده دستگاه برای روشهای ویژه با احتیاطهای مقرر شده برای راه اندازی، نگهداری یا تمیز کردن دستگاه باید به کار گرفته شود.
دستگاه را روشن کنید. مطابق دستور کارخانه سازنده بگذارید گرم شود. زمان لازم برای گرم شدن اغلب دستگاهها حداقل۳۰ دقیقه میباشد. فشار سوخت و گاز اکسیدکننده را مطابق روشی که برای دستگاه مورد نظر لازم است، تنظیم کنید. شعله را روشن و برای کار در حالت بهینه تنظیم کنید. هر گونه تنظیم دیگری که لازم است، انجام دهید تا اینکه شرایط کاری مناسب برای دستگاه ایجاد شود.
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 5
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.