بخش 11
مقاومت فشاری
کلیات
صفحه 17
بند 1، صفحه 17
این روش آزمون برای تعیین مقاومت فشاری گچ‌های ساختمانی و بتن گچی و همچنین برای تعیین تطابق با ویژگی‌های کاربردی مورد استفاده قرار می‌گیرد. میزان ارتباط بین این روش آزمون و عملکرد در زمان بهره برداری مشخص نشده است.
دستگاه
قالب‌های آزمونه
صفحه 17
بند 1، صفحه 17
قالب‌ها برای ساختن آزمونه‌ها باید مکعبی شکل و به ابعاد۵۰/۸ میلی‌متر و جنس آن از مواد غیر خورنده باشد و به اندازه‌ای سخت باشد تا هنگام قالب گیری از نشت مواد جلوگیری کند. هر قالب نباید بیش از سه خانه مکعبی داشته باشد و همچنین نباید از بیش از دو قسمت برای جدا کردن آن‌ها استفاده شود. هنگامی که قالب سرهم می‌شود، اجزای تشکیل دهنده آن باید همدیگر را محکم و سفت نگه داشته و ابعاد آن‌ها براساس الزامات زیر باشند:
بند 2، صفحه 17
وجوه داخلی باید دارای سطحی صاف و با حداکثر رواداری ابعادی۰/۰۳ میلی‌متر برای قالب نو و۰/۰۵ میلی‌متر برای قالب کهنه باشند. ارتفاع قالب‌ها برای هر خانه مکعبی که به صورت مجزا اندازه‌گیری می‌شود، در قالب‌های نو باید حداکثر(۵۰/۸±۰/۱۳) میلی‌متر و در قالب‌های کهنه(۵۰/۸±۰/۵۱) میلی‌متر باشد. زاویه بین سطوح داخلی مجاور هم و بین وجوه داخلی و بالا و پایین قالب که در نقاطی کمی دور از تقاطع وجوه اندازه‌گیری می‌شود، باید(۹۰±۰/۵) درجه باشد.
دستگاه اندازه گیری مقاومت فشاری
صفحه 17
بند 1، صفحه 17
دستگاه از نوع هیدرولیکی و یا از نوع پیچی، با میزان بازشوی کافی بین سطح فک بالایی و سطح فک پایینی را می‌توان به عنوان دستگاه مورد تایید، استفاده کرد. بار اعمال شده برای آزمونه باید دقت±۱ درصد را نشان دهد. وسیله نشان دهنده بار باید دارای توانایی نشان دادن حداکثر بار باشد. فک بالایی باید یک نشیمنگاه کروی شکل باشد و بلوک فلزی آن از جنس فلز سخت به صورت محکم در مرکز بخش بالایی ماشین متصل شود. مرکز کره باید در مرکز سطح بلوک که در تماس با نمونه است قرار گیرد. بلوک باید آزادانه در هر جهتی نوسان داشته باشد. یک بلوک فلزی از جنس سخت باید در زیر نمونه مورد استفاده قرار گیرد تا سایش صفحه پایینی دستگاه را کاهش دهد. بلوک فلزی پایینی باید دارای دوایر هم محور با فواصل۰/۶۳۵ سانتی‌متر باشد تا قرار گرفتن دقیق آزمونه در مرکز دستگاه آسان شود. سطح بلوک تکیه گاهی که در تماس با آزمونه است باید دارای حداقل سختی برابر۶۰HRC (بر مبنای راکول) باشد. همواری این سطوح نباید از سطوح تراز برای بلوک‌های نو بیشتر از۰/۰۱۳ میلی‌متر و پس از استفاده بیشتر از۰/۰۲۵ میلی‌متر باشد.
گرمخانه
صفحه 18
بند 1، صفحه 18
یک گرمخانه با قابلیت نگهداری دمای در(۴۵±۳) درجه سلسیوس و رطوبت نسبی حداکثر۵۰ درصد.
خشکانه¹
صفحه 18
بند 1، صفحه 18
خشکانه حاوی جاذب پرکلرات منیزیم یا کلرید کلسیم که کاملاً هوابندی شود و اندازه آن برای نگهداری یک مجموعه شش تایی از نمونه‌های مکعبی مناسب باشد.
آزمونه‌ها
مقدار کافی از نمونه را با مقداری آب براساس غلظت نرمال آن برای تهیه حداقل۱۰۰۰ میلی‌لیتر ملات مخلوط کنید و درون شش قالب (مطابق۱۲–۲–۱) بریزید. گچ افزودنی را به صورت خشک با دو قسمت وزنی ماسه استاندارد(مطابق بند۵–۲) از پیش مخلوط کنید. برای کیفیت و مقدار آب، مطابق بند۵–۱ و بخش۸ عمل کنید، ولی از مواد کندگیر کننده استفاده نکنید. مقدار آب مورد نیاز را درون یک ظرف تمیز۲ لیتری بریزید.
برای همه انواع گچ‌های ساختمانی به جز بتن گچی، مقدار مورد نیاز گچ خشک را به آب اضافه کنید و بگذارید تا برای مدت دو دقیقه خیس بخورد. سپس آن را به مدت یک دقیقه با یک قاشق فلزی، اسپاتول با پره‌های سفت یا مخلوط کن مکانیکی(مطابق بند۹) به شدت هم بزنید(تقریباً۱۵۰ دور در دقیقه)، تا ملاتی با غلظت یکنواخت به دست آید. برای بتن گچی مدت خیساندن یک دقیقه است. مخلوط را به شدت (تقریباً۱۵۰ دور در دقیقه) با یک قاشق بزرگ یا مخلوط کن مکانیکی به مدت سه دقیقه هم بزنید. زمان گیرش ملات، همانگونه که در بخش‌های۱۰ تا۱۰–۵ تعیین شده است باید در محدوده زمانی نشان داده شده در جدول۲ باشد.
صفحه 18
بند 1، صفحه 18
یادآوری– برای مخلوط کردن ملات گچی می‌توان از مخلوط کن‌های آزمایشگاهی مناسب استفاده کرد.
چنانچه زمان گیرش مخلوط‌ها که مطابق بخش۱۰، تعیین شده است از حداکثر محدوده‌های نشان داده شده در جدول۲ بیشتر باشد، مکعب‌ها را دور بریزید و زمان گیرش را با اضافه کردن زودگیر کننده گچی(تازه آسیاب شده) به گچ، تنظیم کنید، یا گچ قالب گیری را به گچ مرمری اضافه کنید. از زودگیر کننده گچی یا گچ قالب گیری بیش از یک درصد وزنی خشک گچ یا گچ مرمری استفاده نکنید.
صفحه 18
بند 1، صفحه 18
1-Desiccator
صفحه 19
بند 1، صفحه 19
نوع مواد | زمان گیرش– دقیقه | ||
|---|---|---|---|
حداقل | حداکثر | ||
گچ قالب گیری | ۲۰ | ۱۴۰ | |
گچ مرمری | استاندارد | ۴۰ | ۱۲۰ |
زودگیر | ۲۰ | ۴۰ | |
بتن گچی | ۲۰ | ۴۰ | |
اندود گچی آماده | ۹۰ | ۱۲۰ | |
گچ افزودنی (با دو قسمت ماسه) | ۱۲۰ | ۱۵۰ | |
گچ الیافدار(الیاف چوبی) | ۹۰ | ۱۲۰ | |
اندود چسباننده | ۱۲۰ | ۱۵۰ | |
اندود گچ و آهک | کندگیر | ۴۰ | ۱۲۰ |
زودگیر | ۲۰ | ۴۰ | |
گچ پرداخت نهایی | ۳۰ | ۹۰ | |
قالب‌ها را با لایه نازکی از روغن معدنی یا سایر مواد رهاساز قالب بپوشانید و آن‌ها را بر روی یک صفحه شیشه‌ای یا فلزی روغن مالی شده قرار دهید. لایه‌ای از ملات به ضخامت تقریباً۲۵ میلی‌متر را در ته هر قالب بریزید و حداقل۱۰ بار با یک قاشق پهن۲۵ میلی‌متر در سراسر قالب بین هر جفت از وجوه مخالف به هم بزنید تا حباب‌های هوای آن خارج شود. قالب‌ها را کمی بالاتر از سر آن با همان روش پرکردن و هم زدن مورد استفاده در لایه اول، از ملات تهیه شده پر کنید. همچنین قالب مخروطی شکل مربوط به دستگاه ویکات شرح داده شده در بندهای۹–۲–۱ و۹–۲–۲ را از ملات پر کنید و زمان گیرش آن را مطابق بند۹–۳ تعیین کنید. به محض سفت شدن ملات یا خمیر گچ، اضافه آن را به وسیله یک کاردک پهن سفت، از روی قالب‌ها بردارید و سطح آن‌ها را صاف کنید.
قالب‌های پر شده را در هوای مرطوب (با رطوبت نسبی90 تا100 درصد) قرار دهید. هر زمان پس از آنکه نمونه‌ها کاملاً سخت شدند، آن‌ها را از قالب خارج کنید و برای مدت حداقل16 ساعت در هوای مرطوب قرار دهید. بعد از این مدت، نمونه‌ها را در گرمخانه شرح داده شده در بند۱۱–۲–۳ قرار دهید و عمل خشک کردن را تا جایی ادامه دهید که اختلاف دو توزین متوالی بیش از۰/۱ گرم نشود. سپس نمونه‌های مکعبی را پیش از آزمون به مدت16 ساعت در خشکانه شرح داده شده در بند۱۱–۲–۴ قرار دهید. بلافاصله پس از خارج کردن نمونه‌ها از خشکانه، آزمون را انجام دهید.
روش انجام آزمون
صفحه 20
بند 1، صفحه 20
بلافاصله پس از خشک شدن نمونه‌ها، مقاومت فشاری آن‌ها را تعیین کنید. چنانچه قرار است چگالی هم تعیین شود، این عمل را در همین زمان انجام دهید(بخش۱۳ را ببینید). نمونه‌های مکعبی را به گونه‌ای در دستگاه آزمون قرار دهید، که بار وارده بر سطوحی از نمونه که با جدار قالب در تماس بوده است اعمال شود(اعمال بار در بالا و پایین نمونه نباید صورت گیرد). بار را به طور مداوم و بدون ضربه با نرخ ثابت در محدوده۱۵ تا۴۰ (۲۷۵ کیلو پاسکال بر ثانیه) وارد کنید. پس از آنکه پنجاه درصد حداکثر بار به دست آمد، توجه کنید که نرخ آن از۴۰ (۲۷۵ کیلو پاسکال بر ثانیه) بیشتر نشود.
گزارش
صفحه 20
بند 1، صفحه 20
میانگین مقاومت فشاری شش نمونه آزمون شده را با تقریب۰/۱ مگاپاسکال گرد و به عنوان مقاومت فشاری گچ مورد نظر گزارش کنید. چنانچه مقاومت فشاری یک یا دو نمونه بیش از۱۵ درصد با میانگین مقاومت فشاری شش نمونه اختلاف داشته باشد، نتایج آن دو نمونه را حذف کنید و از مقاومت فشاری نمونه‌های باقی مانده میانگین بگیرید. در مواردی که مقاومت فشاری سه یا بیشتر از سه نمونه، بیش از۱۵ درصد از میانگین نتایج اختلاف داشته باشد، نتایج را کنار بگذارید و آزمون را تکرار کنید.
گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش 11
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.