روش انجام آزمون
زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
روش انجام آزمون
نگهداری آزمونه در محلول سولفات سدیم یا سولفات منیزیم
1 Drying Oven
آزمونهها در محلول سولفات سدیم یا سولفات منیزیم تهیه شده مطابق بند ۱-۶ و ۲-۶ برای مدت حداقل ۱۶ ساعت و حداکثر ۱۸ ساعت غوطهور گردیده، طوری که محلول روی آزمونه را تا ارتفاع ۱۲/۵ میلیمتر بپوشاند. جهت جلوگیری از تبخیر و ورود ذرات خارجی به محلول باید در ظرف پوشیده باشد. در طی زمان غوطهوری آزمونه، درجه حرارت محلول نیز باید در (۲۱±۱) درجه سلسیوس ثابت نگه داشته شود.
یادآوری- به منظور اطمینان از غوطهوری سنگدانههای بسیار سبک از یک توری مناسب فلزی وزن شده استفاده کنید.
خشک کردن آزمونه بعد از غوطهوری
پس از پایان مدت غوطهوری، آزمونه از محلول خارج شده و به مدت (۱۵±۵) دقیقه اجازه داده میشود تا آب موجود در آن زهکشی شود. سپس آزمونه را در گرمخانه قرار داده تا خشک شود. درجه حرارت گرمخانه باید قبل از قرار دادن آزمونه به (۱۱۰±۵) درجه سلسیوس رسیده باشد. آزمونهها تا رسیدن به وزن ثابت خشک میگردند. جهت بهدست آوردن زمان مورد نیاز برای رسیدن به وزن ثابت باید مطابق روش زیر عمل کرد:
آزمونه وزن شده در گرمخانه با دمای (۱۱۰±۵) درجه سلسیوس قرار گرفته و بعد از گذشت زمان ۲ الی ۴ ساعت آزمونه از گرمخانه خارج گردیده و بلافاصله بدون سرد کردن توزین میشود. سپس مجددا آزمونه در گرمخانه قرار گرفته و عملیات تا زمانی که کاهش وزن بین دو توزین متوالی در مدت زمان ۴ ساعت کمتر از ۰/۱ درصد باشد ادامه مییابد. بعد از رسیدن به وزن ثابت، آزمونه را تا درجه حرارت محیط سرد کرده و سپس در محلول تهیه شده مطابق بند ۱-۸ برای دوره بعدی غوطهور میشود.
یادآوری- زمان مورد نیاز برای خشک کردن آزمونههای مختلف ممکن است به دلایل زیادی با هم اختلاف داشته باشد. بازده خشک شدن به دلایلی نظیر چسبیدن نمک به ذرات و افزایش سطح چسبندگی به علت خرد شدن، میتواند کاهش یابد و همچنین اندازه مختلف سنگدانهها میتواند باعث اختلاف در سرعت خشک شدن شود.
زمان خشک شدن برای سنگدانههای ریز، به دلیل اینکه سطح بزرگتری دارند و فضای بین ذرات آنها محدود است آهستهتر انجام میگیرد، ولی این مورد را میتوان بهوسیله شکل و اندازه ظرف اصلاح کرد.
تعداد دورههای آزمون
تعداد دورههای آزمون به روش غوطهوری و خشک کردن تا رسیدن به تعداد دورههای مورد نظر تکرار میشود. پس از کامل شدن دوره نهایی، آزمونهها را سرد نموده و با آب کاملا شستشو داده تا عاری از سولفات سدیم یا سولفات منیزیم شود. پایان عمل شستشو زمانی است که آب حاصل از شستشو با کلرید باریم رسوبی ایجاد نکند. شستشو بهوسیله چرخش آب بین آزمونهها در ظرف در دمای (۴۳±۶) درجه سلسیوس انجام میگیرد. این عمل ممکن است بهوسیله قرار دادن آزمونه در یک ظرف حاوی آب گرم انجام گیرد و عمل شستشو به روش سر ریز شدن آب گرم ادامه یابد. در فرایند شستشو، آزمونه نباید تحت ضربه و یا سایش قرار گیرد، زیرا ممکن است باعث شکستن ذرات آزمونه گردد.
یادآوری- آب حاوی سولفاتها، زمانی که به عنوان آب شستشو مصرف میگردد، اگر با محلول کلرید باریم کنترل شود، تیره میشود. تیرگی محلول آب باید به این نحو ارزیابی شود که آب شستشو با همان درجه حرارت و درجه تیرگی به عنوان آب عاری از سولفاتها فرض شود.
آزمون کمی
آزمونهای کمی مطابق روش زیر انجام میگیرد:
بعد از خارج کردن آزمونهها از محلول سولفات سدیم یا سولفات منیزیم، آن را در دمای (۱۱۰±۵) درجه سلسیوس خشک کرده تا به وزن ثابت برسد. سنگدانه ریز با همان سری الک قبل از انجام آزمون الک نموده و سنگدانه درشت مطابق جدول ۴ بر اساس اندازه سنگدانه مشخص شده الک میگردد. الک کردن سنگدانه ریز باید مشابه روش تهیه آزمونه باشد. الک کردن سنگدانه درشت باید بهوسیله دست و با تکان دادن کافی الک انجام گیرد تا اطمینان از عبور اندازههای ریزتر از چشمههای الک حاصل گردد. هیچ عمل دیگری که باعث شکستن یا عبور ذرات از الک شود نباید انجام گیرد. مقدار سنگدانهای که روی هر الک مانده وزن شده، اختلاف بین هر یک از این مقادیر و وزن اولیه برابر است با کاهش وزن در هر آزمون که باید بهصورت درصد، نسبت به وزن اولیه مطابق جدول پیشنهادی ۷ گزارش شود.
الکهای مورد استفاده در تعیین کاهش وزن (میلیمتر) | محدوده اندازه سنگدانه درشت (میلیمتر) |
|---|---|
۷۵ | ۹۰-۱۰۰ |
۶۳ | ۷۵-۹۰ |
۵۰ | ۶۳-۷۵ |
۳۱/۵ | ۳۷/۵-۶۳ |
۱۶ | ۱۹-۳۷/۵ |
۸ | ۹/۵-۱۹ |
۴ | ۴/۷۵-۹/۵ |
آزمون کیفی
آزمون کیفی برای سنگدانه درشتتر از ۱۹ میلیمتر مطابق روش زیر انجام میگیرد:
۱-۵-۸ جدا کردن هر یک از ذراتی که تحت تاثیر آزمون قرار گرفتهاند.
۲-۵-۸ ثبت تعداد ذراتی که نشاندهنده نوع صدمه است.
یادآوری- صدمات بسیاری از اثر محلول سولفات سدیم یا سولفات منیزیم را میتوان بر روی سنگدانهها انتظار داشت که عمدتا بهصورت تجزیه شدن، دو نیم شدن (شکافته شدن)، پوسته پوسته شدن، ترک خوردن، خرد شدن و غیره طبقهبندی کرد. گرچه فقط ذرات بزرگتر از ۱۹ میلیمتر برای آزمون کیفی مورد نیاز است اما توصیه میگردد آزمون ذرات کوچکتر نیز به منظور تعیین اینکه آیا شواهدی مبنی بر دو نیم شدن آنها وجود دارد انجام شود.
مصالح مرتبط با بند
روش انجام آزمون
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 8
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.