بخش 6
نمونه‌گیری و آماده سازی آزمونه‌ها
انتخاب سنگدانه
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
مصالح پیشنهادی به عنوان ریزدانه بتن مطابق بند۶–۲ و با حداقل خرد شدگی باشد. فرآیند تهیه مصالح مورد استفاده به عنوان درشت‌دانه بتن، بدین گونه است که مصالح تا رسیدن به یک نمونه نزدیک به نسبت‌های مورد استفاده در عمل، خرد می‌شوند. نمونه مطابق جدول۱ دانه‌بندی شود. دانه‌بندی درشت‌دانه‌ها در نمونه باید مطابق دانه‌بندی مورد استفاده در عمل باشد.
بند 2، صفحه 11
اندازه الک | درصد وزنی | |
|---|---|---|
عبوری از الک | مانده روی الک | |
۴/۷۵ mm (نمره۴) | ۲/۳۶ mm (نمره۸) | ۱۰ |
۲/۳۶ mm (نمره۸) | ۱/۱۸ mm (نمره۱۶) | ۲۵ |
۱/۱۸ mm (نمره۱۶) | ۶۰۰ μm (نمره۳۰) | ۲۵ |
۶۰۰ μm (نمره۳۰) | ۳۰۰ μm (نمره۵۰) | ۲۵ |
۳۰۰ μm (نمره۵۰) | ۱۵۰ μm (نمره۱۰۰) | ۱۵ |
در مواردی که قرار است مصالح یک معدن هم به عنوان درشت‌دانه و هم به عنوان ریزدانه مصرف شوند، فقط مقداری از ریزدانه آزمون شود، مگر این که دلیلی مبنی بر تفاوت ترکیب ریزدانه و درشت‌دانه وجود داشته باشد. در مواقعی که این تفاوت در ترکیب انتظار می‌رود و چنانچه ممکن است که این تفاوت باعث تاثیر قابل ملاحظه بر انبساط ناشی از واکنش سنگدانه با مواد قلیایی موجود در سیمان و یا موجود در محیط بهره‌برداری شود، با همان روش آزمون به کار گرفته شده در مورد ریزدانه، درشت‌دانه را نیز مورد آزمون قرار دهید.
آماده سازی سنگدانه
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
سنگدانه‌ها را مطابق جدول۱ دانه‌بندی نمایید. به‌منظور به دست آوردن مقدار کافی از سنگدانه‌های مورد نیاز در جدول۱، سنگدانه‌ها را خرد کنید. در مواقعی که سنگدانه‌ها دارای مقدار کافی از یک یا چند بخش از اندازه‌های درشت‌تر ارایه شده در جدول۱ نباشند و مصالح بزرگ‌تری نیز برای خرد کردن موجود نباشد، درصد اولین اندازه‌ای از سنگدانه که به مقدار کافی موجود است، باید برابر حاصل جمع درصد تجمعی مصالح درشت‌تر از آن الک و مطابق با جدول۱، مورد استفاده قرار گیرد. زمانی که مصالح به چنین روشی آماده می‌گردد، این نکته باید در گزارش آزمون ذکر گردد. پس از این که سنگدانه‌ها بر اساس اندازه هر یک از الک‌ها جدا شدند، هر بخش روی الک با آب پاشی شسته شود تا گرد و غبار و دانه‌های ریز از سنگدانه‌ها جدا شود. سنگدانه باقیمانده روی هر یک از الک‌ها در گرم‌خانه خشک شده و در صورت عدم استفاده در همان زمان در آزمون، هر یک از بخش‌ها به صورت جداگانه در ظرف‌های تمیز و در پوش‌دار نگه‌داری شود.
انتخاب و آماده سازی سیمان
سیمان هیدرولیکی– سیمان هیدرولیکی مورد استفاده باید مطابق استاندارد بند۲–۱ باشد (یادآوری). به علاوه مقدار انبساط اتوکلاو مطابق استاندارد بند۲–۷ باید کمتر از۰/۲۰ درصد باشد.
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
یادآوری– تحقیقات نشان داده است که اثر قلیایی‌های سیمان روی مقدار انبساط این آزمون، ناچیز یا کم می‌باشد.
آماده سازی سیمان– برای استفاده از سیمان در این آزمون، ابتدا آن را از الک۸۵۰ میکرومتر (نمره۲۰) عبور دهید تا کلوخه‌های آن جدا شود.
انتخاب پوزولان یا سرباره کوره آهن‌گدازی
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
یک یا ترکیبی از مواد زیر را مورد استفاده قرار دهید:
خاکستر بادی یا پوزولان طبیعی مطابق با استاندارد بند۲–۱۲.
دوده سیلیس مطابق با استاندارد بند۲–۱۵.
سرباره کوره آهن‌گدازی مطابق با استاندارد بند۲–۱۴.
آماده سازی آزمونه‌ها
تعداد آزمونه‌ها– برای هر ترکیب مصالح سیمانی– سنگدانه حداقل سه آزمونه ساخته شود.
آماده سازی قالب‌ها– قالب‌های آزمونه‌ها باید مطابق الزامات استاندارد بند۲–۹ باشد. سطوح داخلی قالب‌ها باید با یک ماده رها ساز، پوشانده شود (یادآوری). ماده رها ساز در صورتی قابل قبول است که به عنوان یک ماده رها کننده و بدون هیچ‌گونه اثری بر زمان گیرش سیمان، عمل نماید. همچنین ماده رها ساز نباید اثری از خود باقی بگذارد تا مانع نفوذ آب به داخل آزمونه‌ها نشود.
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
یادآوری– نوارهای TFE، فلوئور کربن (تفلون) مطابق با الزامات مورد نیاز بوده و به عنوان یک ماده رهاساز قالب، قابل استفاده می‌باشد.
نسبت اجزا ملات– برای ساخت ملات آزمون، مصالح خشک را به ترتیب زیر مخلوط کنید. یک قسمت وزنی مواد سیمانی (سیمان هیدرولیکی به اضافه پوزولان یا سرباره کوره آهن‌گدازی) را با۲/۲۵ قسمت وزنی سنگدانه دانه‌بندی شده مخلوط کنید. این ترکیب برای سنگدانه‌های با چگالی نسبی (خشک شده در گرم‌خانه) برابر یا بالاتر از۲/۴۵ به کار برده می‌شود. برای سنگدانه‌های با چگالی نسبی (خشک شده در گرم‌خانه) کمتر از۲/۴۵، نسبت سنگدانه را از معادله زیر به دست آورید:
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
بند 2، صفحه 12
که در آن:
D چگالی نسبی (خشک شده در گرم‌خانه) سنگدانه آزمون می‌باشد.
برای سنگدانه‌های با چگالی نسبی (خشک شده در گرم‌خانه) برابر یا بالاتر از۲/۴۵،
صفحه 12
بند 1، صفحه 12
مقدار مصالح خشک که باید در یک زمان در ترکیب ملات مخلوط شود تا سه آزمونه به دست آید، شامل۴۴۰ گرم مواد سیمانی و۹۹۰ گرم سنگدانه می‌باشد. سنگدانه‌ها باید مطابق مقادیر داده شده در جدول۱، دانه‌بندی، آماده و مخلوط شوند. از نسبت وزنی آب به مواد سیمانی برابر۰/۴۷ استفاده شود (یادآوری).
برای سنگدانه‌های با چگالی نسبی (خشک شده در گرم‌خانه) کمتر از۲/۴۵، مقدار مصالح خشک که باید در یک زمان در ترکیب ملات مخلوط شود تا سه آزمونه به دست آید، شامل۴۴۰ گرم مواد سیمانی می‌باشد. وزن سنگدانه مربوطه بر حسب گرم، حاصل ضرب۴۴۰ در نسبت سنگدانه به دست آمده در بند۶–۵–۳ می‌باشد. سنگدانه‌ها باید مطابق مقادیر داده شده در جدول۱، دانه‌بندی، آماده و مخلوط شوند. از نسبت وزنی آب به مواد سیمانی برابر۰/۴۷ استفاده شود (یادآوری).
صفحه 13
بند 1، صفحه 13
یادآوری– آزمون‌های مختلف نشان می‌دهد که در یک نسبت آب به سیمان ثابت، تغییرات انبساط منشورهای ملات، کمتر از زمانی است که میزان روانی، ثابت در نظر گرفته شود. مقدار جذب آب سنگدانه‌ها باید عینا به آب اختلاط اضافه گردد زیرا اگر در محاسبه مقدار آب اختلاط، تنها از ضرب کردن نسبت آب به مواد سیمانی در مقدار مواد سیمانی استفاده گردد، فرض شده است که سنگدانه‌ها در حالت اشباع با سطح خشک قرار دارند.
در صورت استفاده از دوده سیلیس یا متاکائولن، یک فوق روان کننده/ فوق کاهنده آب مطابق بند۳–۶–۸ استاندارد بند۲–۲ یا نوع F مطابق با استاندارد بند۲–۱۰ باید استفاده شود تا (در صورت لزوم) کارایی و روانی کافی برای مخلوط تامین گردد. نسبت وزنی آب به مواد سیمانی باید۰/۴۷ باقی بماند و میزان فوق روان کننده/ فوق کاهنده آب باید به قدری باشد که روانی حاصل، حداکثر به میزان±۷/۵ درصد با روانی یک ملات کنترل بدون دوده سیلیس یا متاکائولن مطابق استاندارد بند۲–۱۸ و با استفاده از۱۰ ضربه میز روانی، تفاوت داشته باشد. اگر فوق روان کننده/ فوق کاهنده آب به صورت مایع استفاده شود، آب موجود در آن باید در محاسبات آب اختلاط در نظر گرفته شود.
اختلاط ملات– ملات را مطابق با الزامات استاندارد بند۲–۸ مخلوط نمایید.
قالب‌گیری آزمونه‌ها– در مدت زمانی مساوی یا کمتر از۲ دقیقه و۱۵ ثانیه پس از اتمام اختلاط اولیه مصالح ملات، آزمونه‌ها را قالب‌گیری کنید. قالب‌ها را در دو لایه تقریبا مساوی پر کنید. هر لایه را با استفاده از کوبه متراکم کنید. ملات را با استفاده از کوبه، در گوشه‌ها، اطراف گل میخ‌های اندازه‌گیری و جدارهای قالب تا رسیدن به یک آزمونه یکنواخت متراکم گردد. پس از متراکم کردن لایه آخر، سطح ملات را با حرکت برشی، با لبه بالایی قالب تراز کرده و با کمک چند حرکت ماله، سطح آن صاف گردد.
گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش 6
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.