روشهای آزمون
زمان تقریبی مطالعه: 9 دقیقه
روشهای آزمون
شرایط آزمون
این شرایط شامل رطوبت نسبی ۵۰±۵ درصد و دمای ۲۳±۲ درجه سلسیوس میباشد.
آماده کردن صفحات آزمون
صفحات شیشهای
صفحات شیشهای مورد نیاز در هر آزمون را توسط الکل یا استون به خوبی تمیز نمایید.
صفحات فلزی
برای آزمونهای مختلف صفحات فلزی به ابعاد ۱۵×۵ سانتیمتر و ضخامت /۶ تا ۰/۹ میلیمتر که سطح آن زنگ زدگی نداشتهباشد انتخاب نمایید.سطوح صفحات را با سمباده زیر نمایید سپس با الکل و/یا استون شستشو داده و خشک نمایید.
مقاومت پوشرنگ در مقابل رویه بستن
وسایل لازم
۵-۳-۱-۱ ظرف در دار
۵-۳-۱-۲ آون برای ایجاد دمای ۴۰ درجه سلسیوس
روش انجام آزمون
تقریبا سه چهارم ظرف خالی را با پوشرنگ مورد آزمون پر نموده و در آنرا محکم ببندید و سپس آنرا برای مدت ۴۸ ساعت در دمای ۴۰ درجه سلسیوس در آون قرار دهید.بعد از اتمام این مدت پوشرنگ درون قوطی نباید رویه بسته باشد.
قابلیت رقیق کردن
چهار حجم پوشرنگ را با یک حجم از حلالهای قابل قبول بند ۳-۱-۵ مانند حلال AW402 شرکت ملی نفت ایران رقیق نمایید و بگذارید پوشرنگ رقیق شده برای مدت چهار ساعت در شرایط آزمون بماند.پس از این مدت پوشرنگ رقیق شده نباید دارای رسوب بوده و فازهای مختلف در آن مشاهده شود.
قابلیت اعمال پوشرنگ با قلممو
پس از رقیق کردن پوشرنگ طبق دستور سازنده، آن را روی نیمی از صفحه آزمون بند ۵-۲-۲ با قلممواعمال کنید و پس از پنج دقیقه روی نیمه دیگر صفحه طوری آن را اعمال کنید که لبه دو قسمت پوشرنگ کمی روی هم قرار بگیرد. سپس بگذارید پوشرنگ به مدت ۲۴ ساعت خشک گردد. پس از این مدت قشر خشک پوشرنگ را با ویژگیهای مذکور در بند ۳-۲-۲ مطابقت دهید.
قابلیت اعمال پوشرنگ با رنگپاش
پوشرنگ را طبق دستور سازنده رقیق کنید. روی نیمی ازصفحه آزمون بند ۵-۲-۲ پوشرنگ را با رنگپاش اعمال نمایید.بعد از پنج دقیقه روی نیم دیگر صفحه پوشرنگ را اعمال کنید.سپس بگذارید پوشرنگ به مدت ۲۴ ساعت خشک گردد.پس از این مدت قشر خشک پوشرنگ را با ویژگیهای مذکور در بند ۳-۲-۳ مطابقت دهید.
قابلیت اعمال پوشرنگ با غلطک
پوشرنگ را طبق دستور سازنده رقیق کنید.صفحات آزمون بند ۵-۲-۲ را به طور عمودی قرار داده و روی نیمی از صفحه پوشرنگ را اعمال کنید.پس از پنج دقیقه روی نیمه دیگر صفحه پوشرنگ را طوری اعمال کنید که دو قسمت پوشرنگ کمی روی هم قرار بگیرند.سپس بگذارید پوشرنگ به مدت ۲۴ ساعت در همان وضعیت عمودی خشک گردد.پس از این مدت قشر خشک پوشرنگ را با ویژگیهای مذکور در بند ۳-۲-۴ مطابقت دهید.
قابلیت اعمال چند دست پوشرنگ
یکی از صفحات بند ۵-۵ یا ۵-۶ یا ۵-۷ که پوشرنگ مورد آزمون روی آن اعمال شده است وپس از ۲۴ ساعت خشک شده است را انتخاب نمایید.سپس به وسیله قلممو لایهای از پوشرنگ را روی آن اعمال نمایید. سپس خصوصیات اعمال را با ویژگیهای مندرج در بند ۳-۳-۱ مطابقت دهید.
قدرت پوشش تر
قدرت پوشش پوشرنگ را مطابق یکی از روشهای ۵-۹-۱ یا ۵-۹-۲ اندازهگیری نمایید.
اندازهگیری توسط دستگاه گریندیویک
قدرت پوشش را مطابق بند ۵-۹ استاندارد بند ۲-۱ اندازهگیری نمایید.
اندازهگیری توسط دستگاه کریپتومتر فاند¹
قدرت پوشش را با استفاده از دستگاه کریپتومترفاند مطابق روش ذیل اندازه گیری نمایید.
۵-۹-۲-۱ لوازم مورد نیاز:
کریپتومتر که متشکل از یک صفحه پایه سفید وسیاه با سطحی کاملا صیقلی و بین یک تا چهار صفحه شیشهای پایهدار میباشد.
1 Pfund Cryptometer
اساس کار
برای این کار باید چند قطره از پوشرنگ روی خط مرزی بین دو صفحه مشکی و سفید ریخته شود.چنانچه فام پوشرنگ روشن(سفید، زرد،...) باشد، بایستی صفحه شیشهای در حالیکه دو پایه کوچک فلزی در زیر دست قرار دارد در جهت صفحه مشکی و در مورد رنگهای تیره در جهت صفحه سفید و در مورد رنگهای خنثی (خاکستری ها) در هر دو جهت به سمت جلو حرکت داده شود.(در مورد رنگهای خنثی نتیجه ضعیفتر بایستی گزارش شود.)
به دلیل وجود دو پایه فولادی زیر صفحه شیشهای، صفحه به صورت شیبدار درحرکت خواهد بود که در نتیجه آن به مرور بر ضخامت رنگ محبوس بین صفحه پایه و صفحه شیشهای افزوده خواهد شد.
روش اجرای آزمون
چند قطره از پوشرنگ را روی خط مرزی بین دو صفحه سیاه و سفید بریزید.با اعمال کمی فشار بر صفحه شیشهای باعث پخش شدن قطرات رنگ بر صفحه پایه شده و آن را تا جایی به جلو حرکت دهید که خط مرزی بین دو صفحه سیاه و سفید با ضخیمتر شدن لایه پوشرنگ محبوس، محو شود.
برای دقت بیشتر میتوانید چند بار صفحه را به آرامی به جلو و عقب ببرید تا به طور دقیق نقطه مورد نظر پیدا شود. حال از بالا به طور عمود بر صفحه شیشهای نگاه کرده و عددی را که در لبه اریب جلوی صفحه شیشهای خوانده میشود (درست در نقطه تماس صفحه شیشهای با صفحه پایه)، یادداشت کنید. بر روی هر صفحه شیشهای عددی حک شده است (۰/۰۰۲،۰/۰۰۳۵،۰/۰۰۷، و یا ۰/۰۰۸) که در واقع تانژانت زاویهایست که صفحه شیشهای با صفحه پایه میسازد و با در نظر گرفتن آنها، میزان پشت پوشی با توجه به معادلات بند ۵-۹-۲-۴ در واحد متر مربع بر لیتر قابل محاسبه خواهد بود.برای پوشرنگهای با قدرت پوشش بالاتر از شیشههای با عدد کوچکتر و بالعکس بایستی استفاده نمود.
یادآوری: در برخی از مواقع اعداد حک شده بر روی صفحات شیشهای به صورت یک عدد صحیح میباشد که در اینصورت بایستی این عدد را در ضریب ۰/۰۰۱ ضرب نموده سپس محاسبات را انجام داد.
محاسبات
قدرت پوشش را از معادله ذیل محاسبه نمایید:
که در این معادله
A : قدرت پوشش تر بر حسب متر مربع بر لیتر
L : عدد خوانده شده بر حسب میلیمتر روی صفحه پایه کریپتومتر
K : عدد درج شده بر روی صفحه شیشهای (تانژانت زاویهای که صفحه شیشهای با صفحه پایه میسازد) میباشد.
براقیت قشر خشک رنگ
فیلمی از پوشرنگ با فیلمکش ۱۰۰ میکرونی روی یک صفحه شیشهای که مطابق بند ۵-۲-۱ آماده شده است اعمال نمایید سپس مطابق استاندارد بند ۲-۴ براقیت آزمونه را در زمانهای قید شده در بند ۳-۳-۳ودر زاویه ۶۰ درجه اندازه گیری نمایید.
قابلیت انحنا
صفحه فلزی به ضخامت ۰/۶ تا ۰/۹ میلیمتر و با ابعادی که برای دستگاه خمش¹ مناسب باشد انتخاب نمایید و مطابق بند ۵-۲-۲ آماده نمایید سپس فیلمی از پوشرنگ با فیلمکش ۵۰ میکرونی روی آن اعمال نماییدوپس از خشک شدن به مدت ۲۴ ساعت با استوانه چهار میلیمتر مطابق بند ۲-۳ آن را آزمون نمایید.
مواد فرار موجود در پوشرنگ
میزان مواد فرار موجود در پوشرنگ را مطابق استاندارد بند ۲-۲ اندازهگیری نمایید.
گرانروی
گرانروی پوشرنگ را مطابق بند ۵-۱۷ استاندارد بند ۲-۱ اندازهگیری نمایید.
نرمی ذرات
نرمی ذرات پوشرنگ را طبق استاندارد بند ۲-۵ اندازهگیری نمایید.
زمان خشک شدن
زمان خشک شدن سطحی
قشری از پوشرنگ مورد آزمون را با فیلمکش ۵۰ میکرونی روی یک صفحه شیشهای آماده شده طبق بند ۵-۲-۱ اعمال کنید. پس از شش ساعت آزمون زمان خشک شدن را مطابق بند ۵-۱۰-۳ استاندارد بند ۲-۱ انجام دهید.
زمان خشک شدن کامل
صفحه آزمون آماده شده در بند ۵-۱۵-۱ این استاندارد را پس از ۲۴ ساعت مطابق بند ۵-۱۰-۳ آزمون تعیین زمان خشک شدن کامل، استاندارد بند ۲-۱ آزمون نمایید.
1 مندرل
مقاومت به زرد گرایی
صفحات آزمون
کارتهای سفید یا صفحات فلزی آسترخورده با ابعاد حداقل ۱۰۰×۵۰ میلیمتر
وسایل مورد نیاز
۵-۱۶-۲-۱ محفظه مناسب جهت نگهداری صفحات پوشرنگ خورده که از ورود نور محافظت نماید و تهویهای برای دسترسی آسان به هوا داشته باشد.
۵-۱۶-۲-۲ دستگاه اسپکتروفوتومتر انعکاسی یا کالریمتر (برای ارزیابی دستگاهی)
۵-۱۶-۲-۳ مقیاس خاکستری برای ارزیابی درجه لکه گذاری¹ مطابق استاندارد بند ۲-۷
۵-۱۶-۲-۴ کابینت نوری با منبع نوری D65
تهیه صفحات آزمون
سه لایه از پوشرنگ را با روش مناسب روی صفحات آزمون با در نظر گرفتن زمان پوشش مجدد اعمال نمایید و مقدار مناسبی از پوشرنگ را برای تهیه صفحات رنگی مرجع نگهدارید.اجازه دهید که لایه آخر برای مدت ۲۴ ساعت بماند تا خشک شود.
یادآوری: در خلال تهیه و سخت شدن صفحات آزمون، محیط بایستی عاری از ذرات، آمونیاک و آمینها باشد. وجود آمینها در محیط میتواند باعث تسریع در پدیده زردگرایی در پوشرنگهای بر پایه روغن گردد.
روش انجام آزمون
اگر این آزمون به روش دستگاهی انجام شود مطابق بند ۵-۱۶-۴-۱ انجام میشود و اگر به روش چشمی باشد مطابق بند ۵-۱۶-۴-۲ انجام میشود.
روش ارزیابی دستگاهی
صفحات رنگی تهیه شده را داخل محفظه بند ۵-۱۶-۲-۱ قرار دهید و به مدت ۲۸ روز نگهداری نمایید.با استفاده از پوشرنگ باقیمانده صفحات رنگی مرجع را مطابق با بند ۵-۱۶-۳ تهیه نمایید به طوریکه زمان خشک شدن لایه نهایی، همزمان با انتهای زمان نگهداری صفحات آزمون در داخل محفظه باشد.
پس از انتهای زمان ۲۸ روز، توسط دستگاه اسپکتروفوتومتر یا کالریمتر بند ۵-۱۶-۲-۲، مقادیر محرک سهگانه را تحت منبع نوری D65 و مشاهده کننده ۱۰ درجه برای صفحات رنگی مورد آزمون و همچنین صفحات رنگی مرجع بدست آورید (X₁₀,Y₁₀,Z₁₀)
اندیس زردی را با استفاده از معادله ذیل محاسبه نمایید(YI):
1 Staining
اختلاف اندیس زردی ΔY را با استفاده از معادله ذیل محاسبه نمایید:
که
YI₁:اندیس زردی فیلم پوشرنگ نگهداری شده در محفظه به مدت ۲۸ روز
YI₂:اندیس زردی فیلم پوشرنگ مرجع (تازه تهیه شده)
روش ارزیابی چشمی
صفحات رنگی آماده شده را در محفظه بند ۵-۱۶-۲-۱ به مدت ۲۸ روز نگهداری نمایید.با استفاده ازپوشرنگ باقیمانده، صفحات رنگی مرجع را مطابق بند ۵-۱۶-۳ تهیه نمایید به طوریکه خشک شدن لایه نهایی همزمان با انتهای زمان نگهداری صفحات آزمون داخل محفظه باشد.
پس از گذشت زمان ۲۸ روز، قطعات رنگی نگهداری شده در محفظه و صفحات مرجع (صفحاتی که لایه نهایی پوشرنگ آن ۲۴ ساعت قبل از روز بیست و هشتم اعمال شده باشد) را در کابینت نوری بند ۵-۱۶-۲-۴ زیر منبع نوری D65 مقایسه کنید.صفحات رنگی نگهداری شده در محفظه و صفحات مرجع تازه پوشرنگ خورده را در کنار هم و در یک سطح و مقیاس خاکستری را در مجاورت آنها و هم سطح با آنها قرار دهید.
اختلاف بین صفحه رنگی نگهداری شده در محفظه و صفحه مرجع تازه پوشرنگ خورده را به درجهای در مقیاس خاکستری نسبت دهید.
درجه زردی فیلم پوشرنگ نگهداری شده در محفظه را از ۱۰ تا صفر با دو برابر کردن درجه مطابق آن در مقیاس خاکستری، ثبت نمایید
.
آزمون تسریع شده مقاومت در برابر نور خورشید
این آزمون را مطابق استاندارد ملی¹ با شدت ۴۰ وات بر متر مربع انجام دهید.
مصالح مرتبط با بند
روشهای آزمون
گفتوگوی عمومی انجمن درباره بخش 5
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر میشود و دیگران میتوانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.