بخش 5

مشاهده در کتابخانه

ویژگی‌ها

مشخصات فیزیکی

ابعاد، اندازه‌ها و مقادیر ایستایی

صفحه 10

بند 1، صفحه 10

ابعاد، اندازه‌ها و مقادیر ایستایی در جدول ۱ درج شده اند.

رواداری‌ها

ارتفاع (h)

صفحه 10

بند 1، صفحه 10

رواداری ارتفاع اسمی مقطع تیرآهن که بر روی خط مرکزی ضخامت جان اندازه‌گیری می‌شود، باید مطابق جدول۲ باشد.

عرض بال (b)

صفحه 10

بند 1، صفحه 10

رواداری عرض اسمی بال باید مطابق جدول۲ باشد.

ضخامت جان(s)

صفحه 11

بند 1، صفحه 11

رواداری ضخامت جان که در نقطه مرکزی بعد h اندازه‌گیری می‌شود، باید مطابق جدول۲ باشد.

ضخامت بال(t)

صفحه 11

بند 1، صفحه 11

رواداری ضخامت بال که در نقطه یک چهارم عرض بال از لبه اندازه‌گیری می‌شود، مطابق جدول۲ باشد.

رواداری وزن

صفحه 11

بند 1، صفحه 11

میزان رواداری وزن هر شاخه تیرآهن باید حداکثر ±۶٪ وزن اسمی آن و به صورت مجموعه (بسته یا محموله) حداکثر±۴٪ وزن کل مجموعه باشد.

بند 2، صفحه 11

درصد انحراف وزن عبارت از اختلاف بین وزن واقعی بسته یا قطعه و وزن محاسبه شده می باشد.

بند 3، صفحه 11

وزن مشخص شده در جدول شماره۱ براساس مقدار جرم حجمی فولاد یعنی ۷/۸۵ کیلوگرم بر دسی‌متر مکعب محاسبه شده است.

بند 4، صفحه 11

نمره تیرآهن cm	ابعاد (میلی‌متر) ارتفاع h	عرض بال b	ضخامت جان s	ضخامت بال t	شعاع گوشه r	سطح مقطع F cm²	وزن واحد طول G kg/m	مساحت سطح خارجی U m²/m	مقادیر ایستایی محور x-x			محور y-y			ممان درجه یک نیم مقطع Sx cm³	فاصله بین مرکزفشار و مرکز کشش ᵃsₓ cm
نمره تیرآهن cm	ابعاد (میلی‌متر) ارتفاع h	عرض بال b	ضخامت جان s	ضخامت بال t	شعاع گوشه r	سطح مقطع F cm²	وزن واحد طول G kg/m	مساحت سطح خارجی U m²/m	ممان اینرسی Iₓ cm⁴	مدول مقطع Wₓ cm³	شعاع ژیراسیون iₓ cm	ممان اینرسی Iᵧ cm⁴	مدول مقطع Wᵧ cm³	شعاع ژیراسیون iᵧ cm	ممان درجه یک نیم مقطع Sx cm³	فاصله بین مرکزفشار و مرکز کشش ᵃsₓ cm
۸	۸۰	۴۶	۳/۸	۵/۲	۵	۷.۶۴	۶.۰	۰.۳۲۸	۸۰.۱	۲۰	۳.۲۴	۸.۴۹	۳.۶۹	۱.۰۵	۱۱.۶	۶.۹۰
۱۰	۱۰۰	۵۵	۴/۱	۵/۷	۷	۱۰.۳	۸.۱	۰.۴۰۰	۱۷۱	۳۴.۲	۴.۰۷	۱۵.۹	۵.۷۹	۱.۲۴	۱۹.۷	۸.۶۸
۱۲	۱۲۰	۶۴	۴/۴	۶/۳	۷	۱۳.۲	۱۰.۴	۰.۴۷۵	۳۱۸	۵۳.۰	۴.۹۰	۲۷.۷	۸.۶۵	۱.۴۵	۳۰.۴	۱۰.۵
۱۴	۱۴۰	۷۳	۴/۷	۶/۹	۷	۱۶.۴	۱۲.۹	۰.۵۵۱	۵۴۱	۷۷.۳	۵.۷۴	۴۴.۹	۱۲.۳	۱.۶۵	۴۴.۲	۱۲.۳
۱۶	۱۶۰	۸۲	۵.۰	۷/۴	۹	۲۰.۱	۱۵.۸	۰.۶۲۳	۸۶۹	۱۰۹	۶.۵۸	۶۸.۳	۱۶.۷	۱.۸۴	۶۱.۹	۱۴
۱۸	۱۸۰	۹۱	۵/۳	۸.۰	۹	۲۳.۹	۱۸.۸	۰.۶۹۸	۱۳۲۰	۱۴۶	۷.۴۲	۱۰۱	۲۲.۲	۲.۰۵	۸۳.۲	۱۵.۸
۲۰	۲۰۰	۱۰۰	۵/۶	۸/۵	۱۲	۲۸.۵	۲۲.۴	۰.۷۶۸	۱۹۴۰	۱۹۴	۸.۲۶	۱۴۲	۲۸.۵	۲.۲۴	۱۱۰	۱۷.۶
۲۲	۲۲۰	۱۱۰	۵/۹	۹/۲	۱۲	۳۳.۴	۲۶.۲	۰.۸۴۸	۲۷۷۰	۲۵۲	۹.۱۱	۲۰۵	۳۷.۳	۲.۴۸	۱۴۳	۱۹.۴
۲۴	۲۴۰	۱۲۰	۶/۲	۹/۸	۱۵	۳۹.۱	۳۰.۷	۰.۹۲۲	۳۸۹۰	۳۲۴	۹.۹۷	۲۸۴	۴۷.۳	۲.۶۹	۱۸۳	۲۱.۲
۲۷	۲۷۰	۱۳۵	۶/۶	۱۰/۲	۱۵	۴۵.۹	۳۶.۱	۱.۰۴	۵۷۹۰	۴۲۹	۱۱.۲	۴۲۰	۶۲.۲	۳.۰۲	۲۴۲	۲۳.۹
۳۰	۳۰۰	۱۵۰	۷/۱	۱۰/۷	۱۵	۵۳.۸	۴۲.۲	۱.۱۶	۸۳۶۰	۵۵۷	۱۲.۵	۶۰۴	۸۰.۵	۳.۳۵	۳۱۴	۲۶.۶
۳۳	۳۳۰	۱۶۰	۷/۵	۱۱/۵	۱۸	۶۲.۶	۴۹.۱	۱.۲۵	۱۱۷۷۰	۷۱۳	۱۳.۷	۷۸۸	۹۸.۵	۳.۵۵	۴۰۲	۲۹.۳
۳۶	۳۶۰	۱۷۰	۸.۰	۱۲/۷	۱۸	۷۲.۷	۵۷.۱	۱.۳۵	۱۶۲۷۰	۹۰۴	۱۵.۰	۱۰۴۰	۱۲۳	۳.۷۹	۵۱۰	۳۱.۹
۴۰	۴۰۰	۱۸۰	۸/۶	۱۳.۵	۲۱	۸۴.۵	۶۶.۳	۱.۴۷	۲۳۱۳۰	۱۱۶۰	۱۶.۵	۱۳۲۰	۱۴۶	۳.۹۵	۶۵۴	۳۵.۴
۴۵	۴۵۰	۱۹۰	۹/۴	۱۴.۶	۲۱	۹۸.۸	۷۷.۶	۱.۶۱	۳۳۷۴۰	۱۵۰۰	۱۸.۵	۱۶۸۰	۱۷۶	۴.۱۲	۸۵۱	۳۹.۷
۵۰	۵۰۰	۲۰۰	۱۰/۲	۱۶.۰	۲۱	۱۱۶	۹۰.۷	۱.۷۴	۴۸۲۰۰	۱۹۳۰	۲۰.۴	۲۱۴۰	۲۱۴	۴.۳۱	۱۱۰۰	۴۳.۹
۵۵	۵۵۰	۲۱۰	۱۱.۱	۱۷.۲	۲۴	۱۳۴	۱۰۶	۱.۸۸	۶۷۱۲۰	۲۴۴۰	۲۲.۳	۲۶۷۰	۲۵۴	۴.۴۵	۱۳۹۰	۴۸.۲
۶۰	۶۰۰	۲۲۰	۱۲.۰	۱۹.۰	۲۴	۱۵۶	۱۲۲	۲.۰۱	۹۲۰۸۰	۳۰۷۰	۲۴.۳	۳۳۹۰	۳۰۸	۴.۶۶	۱۷۶۰	۵۲.۴

جدول ۱: جدول۱– ابعاد، وزن و مقادیر ایستایی برای مقاطع (سری I-۲)

بند 5، صفحه 11

\mathrm{a}-\ s_x=\frac{I_x}{S_x}

بند 6، صفحه 11

است برابر است با فاصله بین مرکز فشار و مرکز تنش

صفحه 12

بند 1، صفحه 12

جدول۲– رواداری ابعاد

بند 2، صفحه 12

ابعاد بر حسب میلی‌متر

بند 3، صفحه 12

شماتیک مقطع تیرآهن و اندازه‌های b,h,s,t و محل اندازه‌گیری ضخامت بال در b/4؛ محورهای X و Y.

بند 4، صفحه 12

Y
b
X
X
h
b/4
s
t
Y

بند 5، صفحه 12

ضخامت بال t		ضخامت جان s		عرض بال b		ارتفاع مقطع h
اندازه اسمی	رواداری	اندازه اسمی	رواداری	اندازه اسمی	رواداری	اندازه اسمی	رواداری
t<۶/۵	+۱/۵ −۰/۵	s<۷	±۰/۷	b≤۱۱۰	+۴/۰ −۱/۰	h≤۱۸۰	+۳/۰ −۲/۰
۶/۵≤t<۱۰	+۲/۰ −۱/۰	۷≤s<۱۰	±۱/۰	۱۱۰<b≤۲۱۰	+۴/۰ −۲/۰	۱۸۰<h≤۴۰۰	+۴/۰ −۲/۰
۱۰≤t<۲۰	+۲/۵ −۱/۵	۱۰≤s<۲۰	±۱/۵	۲۱۰<b≤۳۲۵	±۴/۰	۴۰۰<h≤۷۰۰	+۵/۰ −۳/۰
۲۰≤⁽ᵃ⁾t<۳۰	+۲/۵ −۲/۰	۲۰≤⁽ᵃ⁾s<۴۰	±۲/۰	⁽ᵃ⁾b>۳۲۵	+۶/۰ −۵/۰	⁽ᵃ⁾h>۷۰۰	±۵/۰
۳۰≤⁽ᵃ⁾t<۴۰	±۲/۵	۴۰≤⁽ᵃ⁾s<۶۰	±۲/۵	–	–	–	–
۴۰≤⁽ᵃ⁾t<۶۰	±۳/۰	⁽ᵃ⁾s≥۶۰	±۳/۰	–	–	–	–
⁽ᵃ⁾t≥۶۰	±۴/۰	–	–	–	–	–	–

جدول ۲: جدول۲– رواداری ابعاد

بند 6، صفحه 12

a- بعضی از ابعاد و اندازه‌های آورده شده در این جدول و سایر جدول این استاندارد خارج از محدوده مندرج در جدول۱ است و برای سایر استانداردهای ملی مرتبط کاربرد دارد.

بند 7، صفحه 12

یادآوری: این جدول از استاندارد EN 10034 استخراج شده است.

رواداری طول

صفحه 13

بند 1، صفحه 13

مقاطع باید در طول‌های مورد سفارش با یکی از رواداری‌های مندرج در جدول۳ بریده شوند.

بند 2، صفحه 13

نوع تولیدات		طول(میلی‌متر)	رواداری (میلی‌متر)
تولیدات عادی	با طول ثابت	۴۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰	±۵۰
تولیدات عادی	با طول‌های مختلف	۴۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰	––
تولیدات سفارشیᵃ	با طول معین	تا ۱۵۰۰۰	−۰ / +۱۰۰
تولیدات سفارشیᵃ	با طول معین و دقیق	تا ۱۵۰۰۰	براساس توافق بین سازنده و خریدار

جدول ۳: جدول۳– رواداری طول

بند 3، صفحه 13

a- منظور، سفارش مصرف‌کننده نهایی است و این مقادیر برای توزیع عمومی در بازار کاربرد ندارند.

بند 4، صفحه 13

یادآوری: این جدول برگرفته از استاندارد EN 10034 ونظرات کارشناسان و متخصصین کشور تهیه شده است.

بند 5، صفحه 13

L بیانگر بیشترین طول قابل استفاده مقطع در حالت برش مقطع بصورت گونیا می باشد (شکل۲ را ببینید).

بند 6، صفحه 13

نمای تیرآهن با خطوط اندازه‌گیری طول و طول بیشینه، در دو انتها با برش‌های نشان‌داده‌شده.

بند 7، صفحه 13

l
l max.

بند 8، صفحه 13

شکل۲– اندازه‌گیری طول L

بند 9، صفحه 13

راهنما:
L: طول کامل

قائم بودن برشی عرضی

صفحه 13

بند 1، صفحه 13

سطح برش عرضی باید بر محور طولی عمود باشد. انحراف از قائم بودن(کجی) برش عرضی براساس شکل۳ نسبت به ارتفاع یا بال (بسته به نوع کجی برش) سنجیده می‌شود و انحراف مجاز آن طبق جدول۴ می باشد.

صفحه 14

بند 1، صفحه 14

دو نمای برش عرضی مایل تیرآهن با انحراف E؛ ارتفاع h در نمای چپ و عرض b در نمای راست.

بند 2، صفحه 14

h
E
b
E

بند 3، صفحه 14

شکل۳– انحراف از قائم بودن برشی عرضی

بند 4، صفحه 14

نوع کجی برش	حداکثر انحراف مجاز کجی برش (E)
نسبت به ارتفاع	۱/۶ درصد ارتفاع
نسبت به بال	۱/۰ درصد عرض بال

جدول ۴: جدول۴– انحراف مجاز از قائم بودن برش عرضی

بند 5، صفحه 14

یادآوری– مقادیر جدول برگرفته از نظرات کارشناسان و متخصصان کشور می باشد

انحراف بال (k+k₁)

صفحه 14

بند 1، صفحه 14

بال‌ها باید بر جان تیرآهن عمود باشند. انحراف بال مقطع نباید از مقادیر مندرج در جدول۵ تجاوز کند. اندازه‌گیری انحراف هر بال از وضعیت عمود نسبت به جان تیرآهن باید مطابق شکل۴ صورت گیرد.

عدم تقارن بال‌ها نسبت به جان(e)

صفحه 14

بند 1، صفحه 14

بال‌ها باید نسبت به جان متقارن باشند(شکل۴ را ببینید). در غیر اینصورت مقدار عدم تقارن بال‌ها نسبت به محور عبور کننده از مرکز جان تیرآهن نباید از مقادیر مندرج در جدول۵ بیشتر باشد.

صفحه 15

بند 1، صفحه 15

سه مقطع تیرآهن؛ دو حالت اندازه‌گیری انحراف بال k+k1 و یک حالت عدم تقارن بال نسبت به جان با b1,b2.

بند 2، صفحه 15

h
b
k₁
k
h
b
k₁
k
b₁
b₂
b

بند 3، صفحه 15

شکل۴– روش اندازه‌گیری انحراف هر بال از وضعیت عمود و عدم تقارن بال‌ها

بند 4، صفحه 15

عدم تقارن ᵃe		انحراف بال k+k₁
عرض بال (b) (میلی‌متر)	رواداری (میلی‌متر)	عرض بال (b) (میلی‌متر)	رواداری (میلی‌متر)
در حالتی که: t<۴۰ b≤۱۱۰ ۱۱۰<b≤۳۲۵ b>۳۲۵	۲/۵ ۳/۵ ۵/۰	b≤۱۱۰	۱/۵
در حالتی که: t≥۴۰ ۱۱۰≤b≤۳۲۵ b>۳۲۵	۵/۰ ۸/۰	b>۱۱۰	۲٪ عرض بال (حداکثر۶/۵ میلی‌متر)

جدول ۵: جدول۵– رواداری انحراف بال و عدم تقارن بال‌ها نسبت به جان

بند 5، صفحه 15

(a) e با استفاده از رابطه

بند 6، صفحه 15

\frac{b_1-b_2}{2}

بند 7، صفحه 15

محاسبه می‌شود.

بند 8، صفحه 15

یادآوری– بعضی از ابعاد و اندازه‌های آورده شده در این جدول و سایر جدول این استاندارد خارج از محدوده مندرج در جدول۱ است و برای سایر استانداردهای ملی مرتبط کاربرد دارد.

راست بودن¹ (qxx یا qyy)

صفحه 15

بند 1، صفحه 15

راست بودن باید مطابق الزامات مندرج در جدول۶ باشد.

بند 2، صفحه 15

1 -straightness

صفحه 16

بند 1، صفحه 16

اندازه‌گیری راست بودن به کمک یک لبه راست مرجع نسبت به محل اندازه‌گیری انحرافات از راست بودن، انجام می‌شود(شکل۵ را ببینید).

بند 2، صفحه 16

یک سیم یا ریسمان کشیده شده صاف به عنوان یک لبه راست برای اندازه‌گیری انحرافات در صفحه افقی قابل قبول است.

بند 3، صفحه 16

تیرآهن خمیده در دو وضعیت و خطوط مرجع با اندازه انحراف qxx وqyy.

بند 4، صفحه 16

qₓₓ
qᵧᵧ

بند 5، صفحه 16

شکل۵– اندازه‌گیری راست بودن تیرآهن

بند 6، صفحه 16

اندازه‌گیری راست بودن بصورت زیر انجام می‌شود:

بند 7، صفحه 16

برای qₓₓ:

بند 8، صفحه 16

تیرآهن را در موقعیت H مطابق شکل۵ قرار داده و با استفاده از یک ریسمان یا سطح صاف انحراف از راست بودن را بین دو انتهای محدود شده اندازه‌گیری نمایید.

بند 9، صفحه 16

برای qᵧᵧ:

بند 10، صفحه 16

تیرآهن را در موقعیت I مطابق شکل۵ قرار داده و با استفاده از یک ریسمان یا سطح صاف انحراف از راست بودن را بین دو انتهای محدود شده اندازه‌گیری نمایید.

بند 11، صفحه 16

ارتفاع مقطع h (میلی‌متر)	رواداری عدم راست بودن نسبت به محور qₓₓ وqᵧᵧ (میلی‌متر)
۸۰≤h≤۱۸۰	۰/۰۰۳۰ L
۱۸۰<h≤۳۶۰	۰/۰۰۱۵ L
h>۳۶۰	۰/۰۰۱ L

جدول ۶: جدول۶– رواداری راست بودن

بند 12، صفحه 16

یادآوری: مقادیر جدول فوق از استاندارد EN 10034 گرفته شده است.

خمیدگی جان

صفحه 16

بند 1، صفحه 16

میزان خمیدگی جان تیرآهن که با f نشان داده می شود، نباید از مقادیر مندرج در جدول۷ بیشتر باشد.

بند 2، صفحه 16

اندازه‌گیری خمیدگی تیرآهن مطابق شکل۶ انجام می شود.

صفحه 17

بند 1، صفحه 17

مقطع تیرآهن با جان خمیده و خط مرجع؛ فاصله خمیدگی جان با f.

بند 2، صفحه 17

بند 3، صفحه 17

شکل۶– اندازه‌گیری خمیدگی تیرآهن

بند 4، صفحه 17

ارتفاع مقطع h (میلی‌متر)	حداکثر خمیدگی (f) (میلی‌متر)
۸۰≤h≤۱۲۰	۱/۰
۱۴۰≤h≤۳۶۰	۱/۵
۴۰۰≤h≤۶۰۰	۲/۰

جدول ۷: جدول۷– اندازه‌گیری خمیدگی تیرآهن

بند 5، صفحه 17

یادآوری: مقادیر جدول فوق از استاندارد EN 10025 گرفته شده است.

ترکیب شیمیایی

عناصر متشکله مذاب

صفحه 17

بند 1، صفحه 17

برای تعیین درصد عناصر اصلی باید از هر ذوب حداقل یک نمونه گرفته شود. درصد وزنی عناصر تعیین شده باید مطابق با جدول۸ باشد.

بند 2، صفحه 17

نوع فولاد	درصد وزنی عناصر کربن (حداکثر)	سیلیسیم	منگنز	فسفر (حداکثر)	گوگرد (حداکثر)	ازت (حداکثر)	کربن معادلᵃ (حداکثر)
S235JR (فولاد۳۷)	۰/۱۷	۰/۱۲–۰/۳۵	۰/۳۵–۱/۴۰	۰/۰۴۰	۰/۰۴۰	۰/۰۱۲	۰/۳۵
S275JR (فولاد۴۴)	۰/۲۱	۰/۱۵–۰/۴۰	۰/۴۰–۱/۵۰	۰/۰۴۰	۰/۰۴۰	۰/۰۱۲	۰/۴۰
S355JR (فولاد۵۲)	۰/۲۴	≤۰/۵۵	≤۱/۶۰	۰/۰۴۰	۰/۰۴۰	۰/۰۱۲	۰/۴۵

جدول ۸: جدول۸– ترکیب شیمیایی مذاب

بند 3، صفحه 17

a- مقدار کربن معادل از رابطه

بند 4، صفحه 17

C_{eq}=C+\frac{Mn}{6}+\frac{Cr+V+Mo}{5}+\frac{Cu+Ni}{15}

بند 5، صفحه 17

محاسبه می‌گردد.

بند 6، صفحه 17

یادآوری: مقادیر جدول فوق از استاندارد EN 10025 گرفته شده است.

عناصر متشکله محصول

صفحه 18

بند 1، صفحه 18

درصد وزنی عناصر نمونه آزمون انتخاب شده از تیرآهن باید با ترکیب شیمیایی مذاب و با توجه به رواداری‌های مربوطه در جدول۹ مطابقت نماید.

بند 2، صفحه 18

یادآوری۱– محدود کردن حد پایین سیلیسیم به منظور مشخص نمودن حالت آرام یا نیمه آرام بودن فولاد است. بنابراین در صورت دستیابی به حالت آرام فولاد به هر روش دیگر رعایت حد پایین سیلیسیم الزامی نمی باشد.

بند 3، صفحه 18

یادآوری۲– با توجه به درصد عناصر متشکله و رواداری‌های داده شده، تیرآهن‌های تولیدی از جوش‌پذیری خوبی برخوردار خواهند بود.

بند 4، صفحه 18

ردیف	نام عنصر	میزان رواداری
۱	کربنᵃ	+۰/۰۳
۲	سیلیسیم	+۰/۰۵
۳	منگنز	+۰/۱۰
۴	فسفر	+۰/۰۱۰
۵	گوگرد	+۰/۰۱۰
۶	ازت	+۰/۰۰۲

جدول ۹: جدول۹– رواداری عناصر متشکله محصول نسبت به مذاب

بند 5، صفحه 18

a- رواداری عنصر کربن برای فولاد S235JR (فولاد۳۷) +۰/۰۲ می باشد.

خواص مکانیکی

صفحه 18

بند 1، صفحه 18

تنش تسلیم، استحکام کششی و درصد ازدیاد طول نسبی تیرآهن باید با مندرجات جدول۱۰ مطابقت نماید. لازم به ذکر است که بر روی سطح خارجی نمونه‌ای که بر طبق شرایط مندرج در جدول۱۰ تحت آزمون خمش قرار می‌گیرد، پس از آزمون نباید هیچ گونه ترک، شکستگی و سایر عیوب مشاهده شود.

بند 2، صفحه 18

نوع فولاد	آزمون کشش			شرایط آزمون خمش ۱۸۰درجه
نوع فولاد	حداقل تنش تسلیم N/mm²	استحکام کششی N/mm²	حداقل درصد ازدیاد طول نسبی¹	قطر فک خمش به ضخامت نمونه
S235JR (فولاد۳۷)	۲۳۵	۳۶۰–۵۱۰	۲۶	۱ برابر
S275JR (فولاد۴۴)	۲۷۵	۴۱۰–۵۶۰	۲۳	۲/۵ برابر
S355JR (فولاد۵۲)	۳۵۵	۴۷۰–۶۳۰	۲۲	۲/۵ برابر

جدول ۱۰: جدول۱۰– خواص مکانیکی

بند 3، صفحه 18

۱- ازدیاد طول نسبی با توجه به طول سنجه براساس

بند 4، صفحه 18

L_0=5.65\sqrt{S_0}

بند 5، صفحه 18

بدست می‌آید(به استاندارد ملی ایران به شماره۱۰۲۷۲ مراجعه شود).

گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش 5

نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.