بخش 3.3

اگر ضریب پواسون مورد نظر باشد، کرنش عرضی باید از طریق (الف) یک دستگاه اندازه‌گیری تغییر شکل عرضی غیر متصل، که تغییرات قطر آزمونه را در وسط ارتفاع آن با دقت ۰/۵ μm اندازه‌گیری می‌نماید، تعیین شود. یا (ب) استفاده از دو کرنش‌سنج متصل که به طور جانبی درست در دو نقطه قرینه در وسط ارتفاع آزمونه نصب شده است و قادر به اندازه‌گیری کرنش جانبی با دقت نسبی نزدیک به ۵×۱۰⁻⁶ باشد. برای اندازه‌گیری توام تغییر شکل طولی و عرضی، یک وسیله غیر متصل توصیه می‌شود (شکل

1.Extensometer

۳ را ببینید). این دستگاه دارای بست حلقوی سومی است (که شامل دو بخش مساوی است) که بین دو بست حلقوی دستگاه تغییر شکل طولی قرار دارد و در دو نقطه قرینه قطری به آزمونه متصل شده است. در بین این دو نقطه از یک میله محوری کوتاه استفاده‌شده (A′ در شکل ۳) که مجاور میله محوری بلند بوده و فاصله بین بست حلقوی پایین و وسطی را ثابت نگه می‌دارد. لولای موجود روی بست حلقوی وسط در نقطه لولایی امکان چرخش دو قسمت بست را حول سطح افقی میسر می‌سازد. در نقطه قرینه بر روی خط تقارن، دو قسمت بست حلقوی وسط به یک گیج یا ابزار اندازه‌گیری دیگر با دقت ۱/۲۷ μm متصل می‌شوند.

شکل ۳- ترکیب مناسبی از دستگاه اندازه‌گیری تغییر شکل طولی و عرضی

اگر فاصله‌های میله محوری و گیج از سطح تراز عمود بر دو نقطه تکیه‌گاه بست وسطی، برابر باشد، تغییر شکل عرضی قطر آزمونه مساوی یک دوم عدد خوانده‌شده از روی گیج است. اگر این فواصل برابر نباشد، تغییر شکل عرضی قطر آزمونه از معادله (۲) تعیین می‌شود.

که در آن:
d′ تغییر شکل عرضی قطر آزمونه بر حسب میکرون؛
g′ درجه گیج به دست آمده در عرض بر حسب میکرون؛
e′_h فاصله عمودی بین میله محوری تا سطح عمود بر نقاط تکیه‌گاه بر روی بست حلقوی وسطی با تقریب ۰/۲ میلی‌متر؛ e′_g فاصله عمودی بین گیج تا سطح عمود بر نقاط تکیه‌گاه بر روی بست حلقوی میانی با تقریب ۰/۲ میلی‌متر.