بخش 3.2

برای تعیین مدول ارتجاعی از یک وسیله حساس متصل و یا غیر متصل (یادآوری) با حساسیتی حدود ۵×۱۰⁻⁶ میانگین تغییر طول خطوط¹ استفاده می‌شود. این وسیله در طرفین آزمونه، بین نقاط تماس دو بست حلقوی دستگاه با آزمونه واقع بوده و نسبت به محور استوانه قرینه است. طول مؤثر خطوط مورد نظر یعنی فاصله نقاط تماس فوق از یکدیگر که اندازه‌گیری می‌شود، نباید از سه برابر بزرگ‌ترین دانه شن موجود در بتن کمتر باشد و یا از دو سوم ارتفاع آزمونه تجاوز نماید.
مناسب‌ترین اندازه برای فاصله بین دو نقطه تماس حدود یک دوم ارتفاع آزمونه است، نقاط تماس دستگاه باید به خوبی به آزمونه محکم شده باشد به طوری که هیچ گونه لغزش بعدی بین این نقاط و آزمونه ایجاد نشود. تغییر طول خطوط را می‌توان جداگانه در طرفین استوانه اندازه‌گیری نمود و سپس میانگین آن‌ها را محاسبه کرد و یا از دستگاه اندازه‌گیری مطابق شکل ۱ استفاده کرد.

1. Compressometer

شکل ۱- دستگاه مناسب برای اندازه‌گیری تغییر شکل طولی

این دستگاه شامل دو بست حلقوی است که یکی کاملا به آزمونه محکم شده (B در شکل ۱) و دیگری فقط در دو نقطه قرینه محوری در روی پیرامون محیط آزمونه متصل شده است (C در شکل ۱)، بدین ترتیب می‌تواند حول محور که از این دو نقطه می‌گذرد، بچرخد. روی بست حلقوی آزاد در بین دو نقطه اتکا، میله‌ای محوری جهت ثابت نگه‌داشتن فاصله بین دو بست، وجود دارد (A در شکل ۱) بدین ترتیب تغییر طول بین دو بست حلقوی در دو نقطه قرینه روی محیط آزمونه (که توسط گیج¹ خوانده می‌شود) برابر با مجموع جابه‌جایی ناشی از تغییر شکل آزمونه و جابه‌جایی ناشی از حرکت بست حلقوی حول میله محوری خواهد بود (شکل ۲ را ببینید).