بخش 6
دستگاه‌ها و واکنشگرها
محلول سدیم هیدروکسید یک نرمال - (۴۰±۱) گرم سدیم هیدروکسید (NaOH) با درجه خلوص آزمایشگاهی را در آب مقطر حل و حجم آن را به یک لیتر برسانید و در یک ظرف از جنس پلی اتیلن نگهداری کنید.
تجهیزات اره کردن، مغزه‌گیری و ساییدن - این تجهیزات باید برای تهیه آزمونه با ابعاد ذکر شده در بند ۸ مناسب باشند.
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
این تجهیزات بسته به اندازه نمونه اصلی، به یک یا چند اره سنگبری، مغزه‌گیر از جنس سخت (الماس) برای خارج کردن مغزه استوانه‌ای شکل و دستگاه سمباده یا هر ماشین تراش مناسبی که دو انتهای آزمونه را شکل دهد، نیاز دارد.
ظروف نگهداری - با ظرفیت تقریبی (۵۰ تا ۱۰۰) میلی‌لیتر دارای درپوش و دهانه‌ای با اندازه مناسب است، به طوری که آزمونه‌ها به آسانی خارج شود. ظرف پلی‌اتیلن باید به گونه‌ای انتخاب شود که مواد متشکل آن مانند رنگدانه‌ها یا افزودنی‌های دیگر نتواند با محلول داخل آن واکنش ایجاد کند و سبب تغییر آن شود، یا محلول از طریق دیواره‌های ظرف به بیرون از آن تراوش کند. ضخامت دیواره ظرف باید حداقل ۰/۵۰ میلی‌متر باشد از پلی‌اتیلن با چگالی زیاد مطابق ویژگی استاندارد بند ۳-۵ ساخته شود.
دستگاه اندازه‌گیر طول - برای اندازه‌گیری آسان و سریع طول آزمونه، دستگاه اندازه‌گیر باید به گونه‌ای طراحی شود که دارای خصوصیات زیر باشد؛ نمونه‌ای از این دستگاه در شکل ۱ نشان داده شده است.
یک وسیله ساده که محل قرارگیری انتهای مخروطی شکل آزمونه است و اندازه‌گیری طول را به دفعات امکان‌پذیر می‌کند. انواع مختلف این وسیله به طور موفقیت‌آمیزی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
صفحه 9
بند 1، صفحه 9
هنگامی که آزمونه‌های با انتهای مخروطی شکل شرح داده شده در بند ۸-۳ مورد استفاده قرار می‌گیرند، باید دقت شود تا دایره‌های محل تماس دو سر آزمونه با محور طولی آزمونه هم‌مرکز باشد.
بند 2، صفحه 9
در صورتی که وسیله اندازه‌گیری یک میکرومتر استوانه‌ای شکل است، باید دارای یک ضامن نگهدارنده باشد تا فشار ثابتی را به آزمونه وارد کند.
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
بند 2، صفحه 10
بند 3، صفحه 10
استوانه سوراخ دار برای تثبیت قسمت فوقانی آزمونه
آزمونه
استوانه سوراخ دار متصل به پایه برای قرارگیری قسمت انتهایی آزمونه
بند 4، صفحه 10
شکل ۱- نمونه‌ای از یک دستگاه اندازه‌گیر
میکرومتر عقربه‌ای یا ریزسنج باید برای خوانش‌های تا (۰/۰۰۱ یا ۰/۰۰۲) میلی‌متر مدرج شده باشد و دارای دقت خوانشی در حدود ۰/۰۰۲ میلی‌متر در هر محدوده ۰/۰۲۰ میلی‌متر و در حدود ۰/۰۰۴ میلی‌متر در هر محدوده ۰/۲۰۰ میلی‌متر باشد. وسیله اندازه‌گیری باید در محدوده خود واسنجی شود تا هم خطاهای دوره‌ای و هم تجمعی برای تصحیح مناسب داده‌های به دست آمده، مشخص شود.
محدوده دستگاه اندازه‌گیر باید بتواند تغییرات کم طول را در نمونه‌های مختلف اندازه‌گیری کند.
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
چنانچه دقت کافی در ساخت آزمونه‌ها اعمال شود، دستگاه اندازه‌گیر با قابلیت جابجایی حداقل ۷/۵ میلی‌متر، می‌تواند محدوده مناسب را برای اندازه‌گیری تغییر طول نمونه‌های مختلف فراهم آورد.
برای کنترل دستگاه اندازه‌گیر، باید در فواصل زمانی منظم از یک استاندارد یا مرجع استفاده شود.
صفحه 10
بند 1، صفحه 10
میله‌ای که به عنوان مرجع برای اندازه‌گیری طول استفاده می‌شود، باید دارای طولی برابر (۳۵±۲) میلی‌متر باشد. طول میله مرجع باید با دقت ۰/۰۰۲ میلی‌متر معلوم باشد. میله باید از جنس شیشه کوارتزی¹ یا آلیاژ فولاد و دارای ضریب انبساط حرارتی حداکثر (۱/۰×۱۰⁻⁶)°C باشد. هر دو انتهای میله باید به شکل آزمونه ساخته شود. چنانچه در ساخت میله استاندارد آلیاژ فولاد مورد استفاده قرار گیرد، نباید پرداخت شود (یادآوری را ببینید). میله مرجع باید در همان جهتی در دستگاه قرار گیرد که هر بار اندازه‌گیری طول صورت می‌گیرد. هنگامی که دستگاه در محیطی با دمای ثابت نگهداری می‌شود، مجموعه میکرومتر دستگاه اندازه‌گیری باید با استفاده از میله مرجع، حداقل در شروع و پایان قرائت‌هایی که در حدود نصف روز انجام می‌شود، مورد بررسی قرار گیرد. هنگامی که دستگاه در محیطی با دمای غیر ثابت نگهداری می‌شود، بازرسی مجموعه میکرومتر باید به دفعات صورت گیرد.
صفحه 11
بند 1، صفحه 11
یادآوری- آلیاژهای فولاد با ضریب انبساط حرارتی کم، نباید حرارت داده شوند، زیرا ضریب انبساط حرارتی کم آنها با حرارت دیدن از دست می‌رود.
گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش 6
نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.