بخش 4

۱-۱-۴ در صورتی که حداکثر اندازه سنگدانه درشت مساوی یا کمتر از ۱۹mm باشد، از یک قالب مستطیلی به ارتفاع (۱۰۰±۵)mm، طول (۵۶۰±۱۵)mm و عرض (۳۵۵±۱۰)mm استفاده می‌شود (به شکل ۱ مراجعه کنید). جنس قالب ممکن است از فلز، پلاستیک یا تخته چند لا باشد.

یادآوری- در صورت استفاده از تخته چندلا برای ساخت قالب، بهتر است جذب رطوبت آن ناچیز باشد. قالب باید سبک و محکم ساخته شود و تقریبا ۵۰ بار بتوان از آن استفاده کرد.

۲-۱-۴ این روش آزمون برای سنگدانه‌هایی با اندازه مساوی یا کوچک‌تر از ۱۹mm طراحی شده است. برای سنگدانه درشت با اندازه بزرگتر از ۱۹mm، ارتفاع قالب باید برابر با حداقل ۶۵mm به اضافه دو برابر حداکثر اندازه سنگدانه درشت باشد.

این وسیله باید از یک قطعه ورق فلزی یا از یک قطعه سخت فولادی مطابق شکل ۱ ساخته شود. ضخامت ورق فلز باید برابر (۱/۲±۰/۰۵)mm باشد (به شکل ۱ و مرجع [۲] کتابنامه مراجعه کنید). دو قید به ارتفاع (۳۲±۱)mm در فاصله (۹۰±۲)mm از هر دو انتهای داخل قالب قرار گرفته است. افزاینده تنش در مرکز به ارتفاع (۶۴±۲)mm بوده و به عنوان نقطه شروع ترک‌خوردگی عمل می‌کند. این ابزارها باید در قسمت پایینی قالب قرار بگیرند.

۱-۲-۴ به‌منظور کاهش چسبندگی بتن، فلز جاگذاری شده و جوانب قالب را با روغن قالب پوشش دهید. سپس، روغن اضافی را با یک پارچه تمیز و خشک بردارید.

از بادبزن‌هایی با قابلیت تولید باد با سرعتی معادل ۴/۷m/s یا بیشتر بر روی تمام سطح آزمونه استفاده می‌شود.

برای تولید جریان هوای یکنواخت روی سطح پنل، از یک بادبزن در داخل محفظه محیطی استفاده شود (به شکل ۲ مراجعه کنید). برای برقراری جریان هوای یکنواخت و امکان مشاهده ترک‌خوردگی، روی پنل‌ها را بپوشانید. روش دیگر برقراری جریان هوای یکنواخت استفاده از یک محفظه محیطی ویژه مطابق شکل ۳ است.

برای رسیدن به شرایط محیطی مشخص، می‌توان از گرم‌کننده، رطوبت‌ساز و رطوبت‌گیر استفاده کرد. این آزمون، با استفاده از دستگاه نشان داده شده در شکل ۲ یا ۳ با قرار دادن پنل‌ها در معرض بخار با نرخ ۱ Kg/m².h انجام می‌شود (به یادآوری بند ۱-۳ مراجعه کنید). برای آزمون استاندارد، دما باید در محدوده (۳۶±۳)°C و رطوبت

1- Internal Restraints

نسبی نیز باید در محدوده (۳۰±۱۰)٪ حفظ شود، همچنین سرعت باد نیز برای حفظ حداقل نرخ تبخیر در طی مدت زمان انجام آزمون، کافی باشد.

یادآوری- قبل از قالب‌گیری پنل‌های بتنی، بهتر است متغیرهای جوی در محفظه محیطی بررسی شوند، تا شرایط تبخیری لازم به‌دست آید. سرعت باد برابر با ۴/۷ m/s برای رسیدن به حداقل نرخ تبخیر مشخص شده، کافی است، اما برای دستیابی به میانگین عرض ترک موردنظر ممکن است در برخی از پنل‌های شاهد به سرعت باد بیش از این مقدار نیاز باشد.

نمای روبرو
160±5 mm; 100±5 mm
نمای بالا
355±10 mm; 560±10 mm
افزاینده تنش
25±1 mm; 12.5±1 mm; 32±1 mm; 63.5±1 mm; 90±2 mm; 280±5 mm; 560±10 mm

≈1 m; ≈1 m; ≈1 m
حسگر
پوشش پلاستیکی تمیز
پنل آزمون
تشت پایش تبخیر
زمان گیرش آزمونه
سکو
جریان هوا
بادبزن
نمای روبرو
پنل آزمون
جریان هوا
تشت پایش تبخیر
زمان گیرش آزمونه
مقسم جریان هوا
پنل آزمون
تشت پایش تبخیر
زمان گیرش آزمونه
نمای بالا

حسگر
بادبزن
گرم کننده
رطوبت گیر
نمای روبرو
تشت پایش تبخیر
زمان گیرش آزمونه
پنل آزمون
تشت پایش تبخیر
زمان گیرش آزمونه
پنل آزمون
نمای بالا

برای اندازه‌گیری دما، رطوبت و سرعت باد محیط اطراف و سطح بتن از حسگرهایی با دقت ۰/۵°C برای دما، ۱٪ برای رطوبت نسبی و ۰/۱ m/s برای سرعت باد استفاده کنید.

وسیله‌ای که بتواند پنل آزمون را به‌طور کامل متراکم کند و الزامات حداقل بسامد را مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۵۸۱ برای لرزاننده بیرونی فراهم کند، برای این منظور مناسب است.

پس از لرزاندن، بتن اضافی را با یک شمشه آهنی بردارید. برای پرداخت سطح آزمونه پس از شمشه‌کشی باید از یک ماله چوبی، فولادی یا منیزیمی استفاده شود.

برای هر آزمونه بتنی یک تشت مناسب برای در معرض قرار دادن آب در برابر جریان هوا، موردنیاز است. جوانب تشت باید قائم باشد. اندازه تشت باید به‌حدی باشد که حداقل (۰/۱±۰/۰۱)m² از سطح آب در معرض جریان هوا قرار بگیرد. در شروع آزمون، لبه تشت نباید بیش از ۵mm بالاتر از سطح آب باشد.

یادآوری ۵- پنل‌های آزمون و تشت‌های پایش تبخیر را می‌توان در محفظه محیطی طراحی شده برای این روش آزمون قرار داد (به شکل ۳ مراجعه کنید)، یا تشت‌ها را می‌توان در پایین‌دست پنل‌های آزمون در محفظه بادبزن قرار داد (به شکل ۲ مراجعه کنید).

در صورتی که نرخ اتلاف رطوبتی پنل‌های آزمون توسط مسئول تعیین آزمون‌ها درخواست شود، وزن پنل‌های آزمون را با یک ترازو با حداقل ظرفیت ۱۰۰Kg و با دقتی در حدود ۰/۱٪ وزن آزمونه، تعیین کنید. تشت‌های پایش تبخیر را با ترازویی با حداقل ظرفیت ۳Kg و با دقتی در حدود ۵g وزن کنید.

برای این منظور می‌توان از یک میکروسکوپ نوری دستی، مقایسه‌گر¹ ترک و یا سامانه آنالیز تصویری استفاده کرد. وسیله مورد استفاده باید قادر به اندازه‌گیری ترک با حداقل دقت ۰/۰۵mm باشد. در صورت استفاده از سامانه خودکار آنالیز تصویری، قابلیت آن برای اندازه‌گیری دقیق باید اثبات شود. برای نشان دادن دقت اندازه‌گیری، با سامانه موردنظر باید شیاری به عرض ۱/۰۵mm را که بر روی قطعه‌ای از فولاد ماشین‌کاری شده است، اندازه‌گیری کرد و عرض گزارش شده باید در حدود ±۰/۰۵mm عرض ماشین‌کاری شده، باشد.