با توجه‌ به‌ افزایش‌ خطرپذیری‌ در تمرکز ساختمان ها، افراد، فعالیت‌‌ها و سـرمایه‌هـا، طراحی‌ باید به‌ صورت غیرمتمرکز صورت گیرد.

به‌ منظور کاهش‌ خسارات و اثرات انفجار، توصـیه‌ مـی‌ شـود بـین‌ سـاختمان و راه دسترسی‌ اصلی‌، فضاهای‌ حایل‌ ایجاد گردد. ( شکل‌ ۲۱-۲-۱ )

به‌ منظور کاهش‌ خطر ریزشآوار، فضایی‌ با عرض حداقل‌ $\frac{1}{3}$ ارتفاع ساختمان، بـه‌ عنوان حریم‌ آوار، باید در نظر گرفته‌ شود. در این‌ حریم‌،صرفاً ایجـاد فضـای‌ سـبز و مسـتحدثات ایمن‌ در برابر آوار، مجاز است‌.

مکانیابی‌ ساختمان تا حد امکان هماهنگ‌ با عوارض طبیعی‌ و یـا مصـنوعی‌ (دفـاع غیرعامل‌ طبیعی‌) و یا مدفون، صورتگیرد.

به‌ منظور پرهیز از پیامدهای‌ انفجار، احداث مخازن سوخت‌ غیـر ایمـن‌ در حـریم‌ آوار، مجاز نیست‌.

در فضاهای‌ باز، باید مکان‌ها و دیوارک هایی‌ به‌ عنوان جانپناه ایجادگردد. ( شـکل‌ ۲۱-۲-۲ )

اجزای‌ فضاهای‌ باز باید براساس اصل‌ انعطاف پذیری‌ و با عملکردهای‌ چند منظوره، طراحی‌ شوند به‌ نحوی‌ که‌ در شرایط‌ عادی‌، امکان فعالیت‌های‌ معمول را فراهم‌ نموده و در شـرایط‌ بحرانی‌، به‌ عملکردهای‌ اضطراری‌ اختصاص یابند. ( شکل‌ ۲۱-۲-۳ )

در عناصر و اجزای‌ مبلمان شهری‌، تا حد امکان از احـداث و ایجـاد لبـه‌هـای‌ تیـز گوشه‌ (تا ارتفاع ۲ متری‌ از زمین‌)، جلوگیری‌ شود.

به‌ منظور انجام عملیـات امـداد و نجـات، مکـانهـایی‌ در فضـای‌ بـاز بـا عملکـرد چندمنظوره پیش‌بینی‌ شود که‌ تا حد امکان دارای‌ ویژگی‌های‌ زیر باشند:

در مجموعه‌ های‌ زیستی‌ و هر محله‌ شهری‌، در حد امکان باید محل‌ های‌ مناسـبی‌ برای‌ عملیات امداد و نجات، با امکانات فرود بالگرد، پیش‌بینی‌ شوند.

جانمایی‌ ساختمان در خیابان های‌ باریک‌ و یک‌ طرفه‌، به‌ نحوی‌ که‌ عملیات امـداد و نجات با اخلال و تأخیر مواجه‌ شود، مجاز نمی‌باشد.

در کلیه‌ ساختمان‌هایی‌ که‌ در خیابان های‌ باریک‌ و یک‌ طرفه‌ قـرار دارنـد و امکـان تعریض‌ معابر دسترسی‌ وجود ندارد، تجهیزات اطفاء حریق‌ در داخل‌ مجموعه‌ باید به‌ نحـوی‌ تـأمین‌ گردد که‌ تأخیر و کندی‌ عملیات امداد و نجات و اطفاء خودروهای‌ آتش‌نشانی‌ را جبران نماید.

محوطه‌ تا حد امکان باید از چمن‌ و یا درخت‌ و گیاه مناسب‌ پوشیده شـود. نصـب‌ سنگ‌ های‌ بزرگ تزئینی‌، که‌ ایجاد نوعی‌ جان پناه مقاوم می‌ نمایند، در صورت نداشـتن‌ گوشـه‌ هـای‌ تیز، بلامانع‌ است‌.

محوطه‌ ی‌ هر مجموعه‌ زیستی‌ با بیش‌ از ۲۰۰ واحد مسکونی‌ (یا معادل آن)، بایـد دارای‌ حـداقل‌ دو ورودی‌- خروجـی‌ (دروازه) باشـد کـه‌ بـا فاصـله‌ مناسـب‌ و دور از یکـدیگر قـرار گیرند(رعایت‌ اصل‌ پراکندگی‌).

ابعاد دروازه‌ها باید متناسب‌ با حجم‌ تردد سواره و پیاده در زمان بحران، پیش‌بینی‌ شوند.

دروازه‌ها باید به‌ گونه‌ای‌ باشند که‌ در صورت تخریب‌، موجب‌ انسداد تردد وسـایل‌ نقلیه‌ نشوند.

مسیرهای‌ دسترسی‌ باید به‌ نحوی‌ طراحی‌ شوند که‌ با حداقل‌ نمودن تداخل‌ حرکت‌ عابرین‌ پیاده و وسایل‌ نقلیه‌، کارایی‌ به‌ حداکثر برسد.

طراحی‌ هندسی‌ مسیرهای‌ محوطه‌ باید به‌گونـه‌ای‌ باشـد کـه‌ تقـاطع‌ اضـلاع، نـرم (منحنی‌) و فاقد زوایای‌ تند باشند و مسیریابی‌ اضطراری‌ در آن‌ها، به‌ سادگی‌ صورت گیرد.

تا حد امکان، ریزش آوار و شیشه‌ نباید موجب‌ انسداد مسیرهای‌ دسترسی‌ و ایجـاد خطر برای‌ افراد شود (حریم‌ آوار رعایت‌ شود).

در حاشیه‌ مسیرهای‌ پیاده و سواره رو، حـداقل‌ یـک‌ ردیـف‌ درخـت‌ در ترکیـب‌ بـا پشته‌ی‌ خاکی‌ چمن‌کاری‌ شده و یا جعبه‌ گلدان، طراحی‌ و اجرا شود.

در طراحی‌ شبکه‌ سوارهرو داخـل‌ مجموعـه‌هـای‌ زیسـتی‌ بـا بـیش‌ از ۲۰۰ واحـد مسکونی‌ (یا معادل آن) به‌ بالا، لازم است‌ حداقل‌ یک‌ مسیر دسترسی‌ محوری‌ سواره رو متناسـب‌ بـا ترافیک‌ زمان بحران (بویژه حمله‌ هوایی‌) پیش‌بینی‌ شود. حریم‌ آوار ساختمان‌های‌ مجاور این‌ مسیر، نصف‌ ارتفاع آن‌ها است‌.

معابر پیاده باید فاقد ناهمواری‌، برآمـدگی‌ و سـطوح لغزنـده باشـند و از بکـاربردن مصالح‌ کندکننده حرکت‌ در آن‌ها خودداری‌ شود.

برای‌ سهولت‌ حرکت‌ در مواقع‌ بحران ناشی‌ از تهدیدات، هر آنچـه‌ سـرعت‌ گریـز از خطر را محدود نماید، باید از طرح محوطه‌ حذف شده و یا مناسب‌سازی‌ شود.

ابعاد پله‌ها در فضای‌ باز، برای‌ حفظ‌ ایمنی‌ و راحتی‌، باید به‌ صورت زیر باشند:

شیبراهه‌ نباید بیش‌ از ۵ درصد شیب‌ داشته‌ باشد. عرض آن باید بیش‌ از 1/8 متـر بوده و کف‌ آن زبر باشد.

برای‌ خروج افراد از ساختمان، طراحی‌ معبر (کانال) تأسیسـاتی‌ آدمرو و مقـاوم در برابر موج انفجار (موضوع بنـد ۲۱-۳-۳-۳ )، در همـاهنگی‌ بـا مهنـدس تأسیسـات، الزامـی‌ اسـت‌.

این‌گونه‌ معابر باید قابلیت‌ گذر تأسیسـات اصـلی‌ و زیرسـاخت‌هـا (موضـوع بنـد ۲۱-۷-۲-۸-۳ ) را داشته‌ و خروجی‌های‌ متعدد به‌ محوطه‌ در آن پیش‌بینی‌ شود.

فضاهای‌باز، باید به‌نحوی‌ طراحی‌ شـوند کـه‌ درترکیـب‌ باعوارضـی‌ نظیـر پشـته‌ ی‌ چمن‌ کاری‌شده، فرورفتگی‌، جعبه‌ گلدان و دیوارک، ضمن‌ ارتقاء محیط‌ بـرای‌ تـامین‌ فعالیـت‌ هـای‌ شرایط‌ عادی‌ (مانند بازی‌ و نشستن‌)، جان پناه های‌ مناسب‌ در آن‌ها، ایجاد شوند.

محل‌ استقرار جان پناه‌ها باید خارج از حریم‌ آوار باشد.

جان پناه‌ها باید با ظرفیت‌ کم‌ و پراکندگی‌ مناسب‌، در خارج مسیرها و فضـای‌ بـاز، ایجاد شوند.

شکل‌ جان پناه‌ها باید نرم (منحنی‌) و فاقد نقاط تیز گوشـه‌ بـوده و سـازه ی‌ آنهـا، مقاوم در برابر موج انفجار باشند.

فاصله‌ جان پناه‌ها از یکدیگر، حداکثر ۲۰ متر باشد.