بخش 19.4.2
🤖 حاشیهنویسی هوش مصنوعی
پوستهٔ خارجی ساختمان — مشخصات حرارتی، درزبندی، شیشهها و روشنایی طبیعی
الزامات فنی پوستهٔ خارجی ساختمان شامل مصالح عایق، درزبندی، جدارهای نورگذر، پلهای حرارتی و روشنایی طبیعی.
۱۹-۴-۲ پوسته خارجی ساختمان
۱۹-۴-۲-۱ مشخصات فیزیکی مصالح و سیستمهای عایقکاری حرارتی
الف) در صورتیکه برای عایقکاری حرارتی ساختمانها از مصالح و سیستمهای عـایق حـرارت متعارف استفاده شود، لازم است جزئیـات کلیـه جـدارهای خـارجی و داخلـی سـاختمان، مشخصات فنی مصالح مورد استفاده در این جزئیات، مانند ضریب هدایت حرارتی، چگالی، پوشش محافظ احتمالی عایقها و مراجع مورد اسـتفاده بـرای اسـتخراج مشخصـات فنـی مذکور در نقشهها و مدارک مربوط به محاسبات مبحث ۱۹ درج شده باشند.
مشخصات فنی مصالح باید از مراجع معتبـر علمـی و فنـی ، از جملـه جـداول پیوسـت ۷ و پیوست ۸ این مبحث، استخراج شوند و تصویر صفحات مورد استفاده مد نظر جزء مدارک مربوط به محاسبات مبحث ۱۹ باشد.
در صورتی که مقادیر مربوط به مصالح یا اجزای ساختمانی بهخصوصی که مشخصات فنـی آنها در پیوسـت ۷ و پیوست ۸ ، و منابع دیگر مطرح شده توسط نهادهای دارای صـلاحیت قانونی یافت نشود، یا سازنده ای مدعی باشد که تولیداتی بـا مقـادیر و مشخصـات حرارتـی بهتر از مقادیر تعیینشده در مراجع معتبر عرضه کرده است، لازم است گواهی فنی معتبر آن محصولات ضمیمه مدارک گردد. گواهی فنی باید حاوی ضـرایب هـدایت حـرارت، یـا مقاومتهای حرارتی محصول، با ضخامتهای مورد استفاده در طراحی ساختمان، چگـالی و دیگر مشخصات فنی مورد نیاز برای ارزیابی همهجانبه محصـول باشـد. در ایـن صـورت، مقادیر ذکرشده در گواهی فنی، تا زمان اعتبار آن، در طراحـی و محاسـبات مـلاک عمـل خواهد بود. به این نکته باید توجه شود که بهره گیری از محصولات دارای برچسب انـرژی، مانند عایقهای حرارتی یا در و پنجره های با عملکرد حرارتی بهبودیافته، تا حـد امکـان در اولویت قرار گیرد.
در صورتیکه برای رعایت مقررات ملی مبحث ۱۹، از عایق حرارتی در جدارهای سـاختمان استفاده شود، باید قبل از شروع اجرای جدارها، گواهی فنی مربوط به عایق مورد نظـر کـه حاوی مشخصات فنی ذکر شده در بند "الف" است، جهت تأیید به نـاظر سـاختمان ارائـه شود.
اگر در زمان اجرا، مدت اعتبار گواهینامه فنی محصول مورد استفاده به پایان رسیده باشـد، لازم است آن را با محصول (دارای گواهینامه فنی معتبر) دیگری که مشخصات مشـابه یـا بهتر دارد جایگزین شود. در صورت عـدم وجـود چنـین محصـولی، لازم اسـت کـه بـرای دستیابی به مقاومتهای تعیینشده در طراحی، ضخامت لایه عـایق حرارتـی، بـر مبنـای مقادیر ارائهشده در پیوست ۷ ، بازبینی شود.
۱۹-۴-۲-۲ مشخصات حداقل جدارهای غیر نورگذر پوسته خارجی ساختمان
مشخصات حرارتی جدارهای مختلف، بسته به روش طراحی میتواند متفاوت باشد، ولی در تمـامی شرایط، لازم است مقاومت حرارتی تمامی جدارهای پوسته خـارجی سـاختمانهـای بنـد ۱۹-۱-۱ بیش از مقادیر ارائه شده در جدول ۱۹-۴-۱ باشد:
جدول c-19-4-1: جدول ۱۹-۴-۱ مقاومتهای حداقل لازم برای جدارهای پوسته خارجی ساختمان
۱۹-۴-۲-۳ مشخصات حداقل جدارهای نورگذر پوسته خارجی ساختمان
در مورد جدارهای نورگذر، نظیر پنجـره و درپنجـرهای، ۳ گـروه از نظـر عملکـرد حرارتـی تعریـف شده است ( جدول ۱۹-۴-۲ ). علاوه بر این، لازم است موارد زیر در ارتباط با جدارهای نورگذر مورد رعایت قرار گیرد:
- شیشههای مورد استفاده برای جدارهای نورگذر نباید بههیچ وجه مانع بهره گیری از روشنایی طبیعی شوند. برای این منظور، لازم است:
نسبت ضریب عبور مرئی به ضریب بهره گرمایی خورشیدی (TV/SHGC) بیشـتر از 1/0 باشد.
ضریب عبور مرئی (TV) جدارهای نورگـذر بیشـتر از 0/48 باشـد. کـاربرد جـدارهای نورگذر با ضرایب عبور مرئی (TV) مساوی یا کمتر از این مقدار تنها زمـانی مجـاز است که دلایل فنی کافی بـرای تـأمین روشـنایی طبیعـی ارائـه شـود و طراحـی ساختمان به روش نیاز انرژی یا کارایی انرژی صورت گیرد.
- در صورت استفاده از فرآوردهها و یا تجهیزات بـا عملکـرد حرارتـی بهبـود یافتـه، لازم اسـت مدارک رسمی (صادر شده یا تأییدشده توسط نهاد دارای صـلاحیت قـانونی) در خصـوص مشخصات فنی (حرارتی) تجهیزات به مهندس ناظر ارائـه گـردد. بـرای مثـال، در صـورت کاربرد پنجره های با عملکرد حرارتی بهبودیافته، لازم است مسـتندات مربـوط بـه ضـریب انتقال حرارت، ضریب بهره خورشیدی و ضریب عبور خورشیدی، و یا برچسب انرژی پنجره ضمیمه دفترچه محاسبات گردد. در غیر ایـنصـورت، لازم اسـت مقـادیر تعیـینشـده در پیوست ۹ این مبحث در محاسبات ملاک عمل قرار گیرد.
جدول c-19-4-2: جدول ۱۹-۴-۲ گروه بندی کیفی پنجرهها از دیدگاه عملکرد حرارتی*
۱۹-۴-۲-۴ ارتباط فضاهای کنترل شده با دیگر فضاها
فضاهای کنترل شده ساختمان نباید بهطور مستقیم با فضاهای کنتـرل نـشده یـا فــضای خارج در ارتباط باشند و باید بـهنحـو مناسـبی از یکـدیگر جدا شوند. در فضاهای کنترل شده پرتردد، بایـد درهای ارتباطی با فضای خارج بهصورت خودکـار بسته شوند یا از نوع گردان باشند.
۱۹-۴-۲-۵ جدارهای مجاور دیگر ساختمانها
در مورد آن بخش از جدارهای جانبی ساختمان که، با درز انقطاع از ساختمان قطعـه مجـاور جـدا شده است، لازم است نکات زیر مد نظر قرار گیرد:
الف) در صورت پوشیده بودن کامل فضای درز انقطاع، و نیز یقین داشتن به کنترل شده بـودن فضاهای ساختمان مجاور، نیازی به عایقکاری حرارتی آن جدارها نیسـت، امـا در صـورتی که اطلاعی در مورد نحوه کنترل دمایی ساختمان مجاور در دست نباشد، جدار مجـاور آن ساختمان مانند جدار مجاور فضای کنترل نشده در نظر گرفته میشود.
در صورت پوشیده نشدن درز میان دو ساختمان، جدار مجاور آن مانند جدار مجاور فضـای خارج در نظر گرفته میشود.
در مورد آن بخش از جدارهای جـانبی سـاختمان کـه بـدون درز انقطـاع بـه بنـای قطعـه مجـاور چسبیده اند، اگر فضاهای بنای مجاور کنترل شده باشند، نیاز به عـایقکـاری حرارتـی ایـن جـدارها نیست. اما اگر نحوه کنترل دمایی ساختمان مجاور معلوم نباشد، جدار مجـاور آن سـاختمان ماننـد جدار مجاور فضای کنترل نشده در نظر گرفته میشود.
۱۹-۴-۲-۶ درزبندی جدارها
۱۹-۴-۲-۶-۱ میزان نشت هوای مجاز ساختمان
درزبندی جدارهای ساختمانهای با رده بندیهای مختلف باید بهگونهای باشد که میزان نشت هـوا تحت اختلاف فشار ۵۰ پاسکال کمتر از محدودکننده ترین مقـدار ارائـهشـده در جـدول ۱۹-۴-۳ باشد.
جدول c-19-4-3: جدول ۱۹-۴-۳ میزان حداکثر نشت هوای مجاز تحت اختلاف فشار ۵۰ پاسکال
برای محاسبه نرخ تعویض هوای حجمی ( تعداد دفعات تعویض هوا در سـاعت) لازم اسـت نسـبت دبی کل تعویض هوای ساعتی به حجم فضای کنترل شده ساختمان یا زون مورد نظر تعیین گـردد. یکای مورد استفاده h -1 است.
برای محاسبه نرخ تعویض هوای سطحی لازم است نسبت دبی کل تعویض هوای ساعت بـه سـطح مفید فضای کنترل شده ساختمان یا زون مورد نظر تعیین گردد. یکای مورد استفاده m/h است.
در صورتی که ارتفاع متوسط کف تا سقف فضاهای مورد نظر مساوی یا کمتـر از 3/00 متـر باشـد، نرخ تعویض هوای حجمی محدودکننده تر خواهد بود. اگر که ارتفاع متوسط کف تا سقف فضـاهای مورد نظر بیشتر از 3/00 متر باشد، نرخ تعویض هوای سطحی محدودکننده تر خواهد بود.
در ساختمانهای کمانـرژی (+EC) و بسـیار کـمانـرژی (++EC) ، در صـورتی کـه زیربنـای مفیـد ساختمان بیش از ۵۰۰۰ متر مربع باشد، لازم است آزمون هوابندی، بـهصـورت تفکیکـی، بـر روی زیربخشهای ساختمان با مساحت کمتر از ۵۰۰۰ متر مربع انجام شود.
۱۹-۴-۲-۶-۲ درزبندی عناصر ساختمانی و محل اتصال آنها به یکدیگر
تمامی درزهای بین عناصر زیر، باید بهنحو مناسبی هوابندی شود:
دیوار و بام، دیوار و کف، دیوار و پی؛
محل ورود لوله، کانال و تجهیزات در دیوار، بام و کف؛
اجزای تشکیلدهنده داکت، پلنوم و عناصر مشابه؛
پنجره و سفتکاری دیوار.
در صورتی که هوابندی پوسته خارجی با یک لایه انـدود یـا هوابنـد مخصـوص تـأمین شـود، بایـد اطمینان حاصل شود که سوراخهای ایجاد شده در آن، برای نصب سایبان، مدار برقی، کلید و پریـز و نظایر آن هوابندی را تضعیف نمیکنند.
لازم است جزییات نصب بازشوها، اتصال کف طبقات به نما (خصوصاً در نماهـای پـرده ای)، اتصـال نما به بام و کف، و همچنین درزبندی سقف کـاذب، کانـال و دودکـش مطـابق اصـول معتبـر و در هماهنگی با دیگر مباحث مقررات ملی ساختمان باشد، تـا هوابنـدی محـلهـای اتصـال قطعـات و عناصر مختلف به یکدیگر دچار مشکل نشود.
۱۹-۴-۲-۶-۳ تأمین هوای تازه در صورت کاهش میزان نشت هوا
در صورتی که با استفاده از تمهیدات مختلف (مانند بهره گیری از پنجره های نوین و انواع درزبندها) میزان نشت هوا (تهویه هوای ناخواسته) از بازشوها کاهش یابد، باید هـوای تـازه مـورد نیـاز بـرای تأمین سلامتی و بهداشت و هوای لازم برای احتراق دستگاه ها، در تمامی اوقـات سـال، بـه صـورت طبیعی یا مکانیکی، فراهم گردد.
۱۹-۴-۲-۷ جزئیات عایقکاری حرارتی جدارها
برای عایقکاری حرارتی جدارها، لازم است جزییات طراحی و اجرا مطابق اصول تعیینشده توسـط نهادهای دارای صلاحیت قانونی باشد.
۱۹-۴-۲-۸ محاسبه پلهای حرارتی
در صورتی که طراح از روش تجویزی استفاده کند، و مقادیر مربوط به حالتهای دارای پل حرارتی را مبنای طراحی قرار دهد، نیازی به محاسبه پلهای حرارتی نخواهد بود، زیـرا اثـر آن در مقـادیر ارائهشده در نظر گرفته شده است. همچنین، در ضرایب انتقال حرارت مرجع ارائه شـده در جـداول روش موازنه نیز اثر پلهای حرارتی در نظر گرفته شده است.
اگر طراح بخواهد مقادیر دقیق پل حرارتی را رأساً محاسبه نمایـد، بایـد ایـن کـار را بـا اسـتفاده از دادهها یا روشهای معرفیشده در پیوست ۱۱، برای برای تعیین پلهای حرارتی و انجام محاسبات مربوط به آن، انجام دهد.
۱۹-۴-۲-۹ روشنایی طبیعی
۱۹-۴-۲-۹-۱ کلیات
در این بخش، الزامات استفاده از روشنایی طبیعی برای فعالیت افرادی که دارای تواناییهای بصری معمولی هستند، در فضای داخل ساختمانهای متداول و تأمین آسایش روشنایی برای افـراد ارائـه شده است. میزان روشنایی طبیعی در فضای داخـل بـه مقـدار نـور وارد شـده از بازشـوها و میـزان انعکاس سطوح داخلی بستگی دارد.
مقادیر حداقل و پیشنهادی شدت روشنایی بـرای فضـاهای داخلـی سـاختمانهـا بـا کـاربریهـای مختلف در مبحث ۱۳ مقررات ملی ارائه شده است. چنانچه شدت روشـنایی بـرای کـاربریهـا و یـا فضاهای خارج از موارد و جداول مذکور، موردنیاز باشد، شدت روشنایی پیشـنهادی اسـتانداردهای معتبر بینالمللی ، ملاک انتخاب خواهد بود.
جداول شدت روشنایی مذکور، برای شرایط بینایی عادی کاربرد دارند. در صورتی که شرایط بینایی فرد کمتر از حد عادی باشد، مقدار شدت روشنایی با مقادیر جداول مزبور تفاوت خواهند داشت.
شدت روشنایی موردنیاز فضاهای داخلی ساختمان میتواند توسط روشنایی طبیعی یا مصنوعی و یا ترکیبی از هر دو تأمینشود. فضاهایی که الزاماً به نور طبیعی نیاز دارند، باید حداقل دارای یک یا چند سطح نورگذر و در انطباق با فصل ششم مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان باشند.
میزان شدت روشنایی و یکنواختی روشنایی باید در ارتفاع سطح کار تعیین شود. ممکـن اسـت در برخی فضاها سطح گسترده ای وجود داشته باشند، مانند کف یـک راهـرو. در ایـن صـورت، مقـدار شدت روشنایی باید روی تمام آن سطح گسترده تأمین شود.
در صورتی که روشنایی طبیعی فضا با پنجره و یا نورگیر سقفی تأمین گردد، فاصله پنجرهها و یـا نورگیرها و ارتفاع سقف باید به نحوی باشد که یکنواختی روشنایی در فضای داخل تأمین شود.
۱۹-۴-۲-۹-۲ سطح کار
اگر محل سطح کار مشخص باشد، در این صورت شدت روشنایی مورد نیاز باید در سطح کار تأمین شود، مثل روشنایی روی سطح میز کار. در صورتی که ارتفـاع سـطح کـار مشـخص نباشـد، بـرای سنجش شدت روشنایی لازم است ارتفاع سطح کار از کف برابر با مقادیر زیر در نظر گرفته شود:
برای فضای اداری، یک سطح افقی 0/76 متر بالاتر از کف؛
برای فضاهای صنعتی و مسکونی، یک سطح افقی 0/85 متر بالاتر از کف.
برای راهروها، یک سطح افقی با ارتفاع کمتر از 0/15 متر.
لازم است، برای سطوح کار، روشنایی تعیین شده در مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان تـأمین گردد.
در صورتی که هنگام طراحی محل سطح کار مشخص نباشد، یا احتمال تغییر محل سـطح کـار در دوره بهره برداری وجود داشتهباشد، مثل محل میزهای کار در یک اداره با پـلان بـاز، طراحـی بایـد بهگونهای صورت گیرد که حداقل ۷۰% سطح آن فضا، در ارتفاع مورد نظر بـرای سـطحکـار، دارای شدت روشنایی مساوی یا بیشتر از مقدار تعیین شده در این مقررات باشد.
۱۹-۴-۲-۹-۳ یکنواختی روشنایی بر سطح کار
سطح کار باید به طور یکنواخت روشن شود. یکنواختی روشنایی بر روی سطح کـار زمـانی تـأمین میشود که حداقل شدت روشنایی بر روی سطح کار از 0/7 شدت روشنایی متوسط بر روی همـان سطح کمتر نشود. مقادیر شدت روشنایی محیط مجاور سـطح کـار بایـد مطـابق جـدول ۱۹-۴-۴ باشد.
Ur = Eh min / Eh avg
عمق محدوده محیط مجاور سطح کار در فاصله 0/5 متر از هر طـرف سـطح کـار اسـت و عمـق ۳ متری از محدوده مجاور سطح کار، محیط زمینه خوانده میشود. روشنایی این ناحیه بایـد حـداقل ۳۳ درصد مقدار روشنایی محیط مجاور سطح کار باشد ( شکل ۱۹-۴-۲ ).
رعایت موارد فوق در کاربریهای غیرمسکونی، در صورت نیاز به کار دقیق بصری، الزامی است. لـذا در مدارک ارائه شده اندازه و موقعیت محدوده مجاور سطح کار و محدوده زمینـه بایـد نشـان داده شود.

شکل ۱۹-۴-۲ محدوده های سطح کار، محیط مجاور سطح کار و محیط زمینه
جدول c-19-4-4: جدول ۱۹-۴-۴ میزان شدت روشنایی محیط مجاور سطح کار نسبت به شدت روشنایی سطح کار
۱۹-۴-۲-۹-۴ خیرگی
به منظور پرهیز از ایجاد خیرگی در فضای داخل، خورشید یـا تصـویر مـنعکس شـده آن نبایـد در محدوده چشم ناظر، در جهت دید افراد قرار بگیرد. در این صورت باید از سایهانداز استفاده نمود.
نظرات (0)
برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبتنام کنید.
در حال بارگذاری نظرات...