۲-۳-۵-۱۹ روشنایی طبیعی و مصنوعی

  1. تأمین میزان روشنایی تعیین شده برای فضاهای مختلف مطابق اعداد مندرج در مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان توسط نور طبیعی برای حداقل درصدی از مساحت مفید فضاهای کابردی هر ساختمان، به غیر از فضاهایی مانند راهروهای بدون اتصال به پوسته خارجی نورگذر، سرویس های بهداشتی، انباری ها و سایر فضاهایی که دسترسی به نور طبیعی ندارند الزامی است.

  2. برای سنجش میزان روشنایی حاصل از نور طبیعی مورد نیاز، از معیار کفایت نور روز ( ۱ ) استفاده شده است. این معیار بیان کننده آن است که چه درصدی از مساحت سطح کار ساختمان، در چه درصدی از ساعات کاری روز، توسط نور طبیعی به میزان روشنایی مورد نیاز آن فضا رسیده است.

  3. درصد تحت پوشش نور طبیعی بر اساس میانگین ساعات کاری سال در روزهای اعتدال بهاری یا پاییزی محاسبه می شود.

  4. مساحت سطوحی که تحت تابش مستقیم نور خورشید و یا دارای بیش از ۱۰۰۰ لوکس روشنایی هستند به دلیل ایجاد خیرگی، از مساحت تحت پوشش نور طبیعی کسر خواهد شد.

  5. در جدول ۱۹-۵-۶ حداقل درصد الزامی مساحت کفایت نور روز برای کاربری های مختلف درج شده است.

  6. کاربری های با بهره برداری پیوسته مانند مسکونی، بیمارستان، هتل و سایر کاربری های مشابه، قابلیت محاسبه بر مبنای شاخص کفایت نور طبیعی را دارا نیستند، لذا در این کاربری ها، تأمین روشنایی مورد نیاز تعیین شده در مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان برای حداقل %۴۰ از مساحت سطح کار فضاهای کاربردی با استفاده از نور طبیعی، برای تمامی فضاهای ساختمان، به غیر از راهروهای بدون اتصال به پوسته خارجی و سرویس های بهداشتی الزامی است.

  7. درصد تحت پوشش نور طبیعی باید بر اساس میانگین ساعات روز (از طلوع تا غروب خورشید) در روزهای اعتدال بهاری و پاییزی و انقلاب زمستانی و تابستانی محاسبه شود.

  8. در صورت بهره برداری حداکثری از نور طبیعی نیز، کماکان بخشی از مساحت فضاهای کاربردی ساختمان میزان نور طبیعی کمتر از حد مورد نیاز، دریافت می کنند. فضاهای بسته بدون اتصال به جداره خارجی ساختمان نیز کاملاً از نور طبیعی بی بهره بوده و روشنایی آنها باید با سامانه روشنایی مصنوعی تأمین شود.

  9. طراحی سامانه روشنایی مصنوعی باید با ایجاد حداکثر قابلیت انطباق با نور طبیعی موجود، به منظور کاهش مصرف انرژی در سامانه روشنایی مصنوعی انجام شود.

  10. در طراحی سامانه روشنایی مصنوعی ابتدا باید هر فضا را بدون در نظر گرفتن نور روز و برای ساعات شب طراحی کرد. در این روش باید انتخاب نوع و جانمایی منابع روشنایی به شکلی انجام شود تا با حداقل توان مصرفی سامانه روشنایی مصنوعی، میزان نور مورد نیاز در سطوح کار ایجاد شود.

  11. ضریب یکنواختی توزیع نور مصنوعی در فضاهای مختلف (نسبت روشنایی پرنورترین یا کم نورترین نقطه هر فضا به متوسط میزان روشنایی) باید بیشتر از اعداد مندرج در جدول ۱۹-۵-۷ باشد.

  12. درصد مساحت دارای میزان روشنایی بیش از حد طرح باید کمتر از ۱۰% مساحت کل هر فضا باشد.

  13. در طراحی روشنایی مصنوعی ساختمانهای غیر مسکونی، باید میزان روشنایی طبیعی ساعات مختلف روزهای اعتدال و انقلاب سالانه محاسبه شده و برای تأمین کسر روشنایی هر ساعت، سامانه روشنایی جداگانه ای طراحی شود. در نهایت باید از برهم کنش تمامی طرح های ساعات مختلف روزهای مذکور، طرح بهینه روشنایی مصنوعی هر فضا بهینه یابی شود.

  14.  استفاده از الگوهای بهینه سازی چند مولفه ای ( ۲ ) بر اساس الگوریتم های ژنتیک ( ۳ ) برای دستیابی به طرح  بهینه روشنایی مصنوعی توصیه می شود.

جدول

کاربری

حداقل در صد مساحت مستقل نور طبیعی (DLA)

اداری کوچکتر از ۲۰۰۰ متر مربع

۲۰

اداری بزرگتر از ۲۰۰۰ متر مربع

۴۰

تجاری کوچک تر از ۲۰۰۰ متر مربع

۱۰

تجاری بزرگتر از ۲۰۰۰ متر مربع

۲۰

آموزشی

۴۵

انبار سوله صنعتی

۵۰

مسکونی، درمانی، هتل، خوابگاه

-

جدول ۱۹-۵-۶حداقل نسبت مساحت کفایت نور روز در کاربری های مختلف

جدول

کاربری (فضا)

حداقل ضریب یکنواختی

پارکینگ

۰/۴

راهروها و فضاهای عمومی

۰/۵

اداری و فضاهای کار

۰/۷

کلاس های درس

۰/۷

فضاهای عمومی و بستری بیمارستانها

۰/۶

آزمایشگاه و فضاهای فعالیت های دقیق

۰/۸

فضاهای ورزشی

۰/۶

جدول ۱۹-۵-۷ حداقل میزان یکنواختی قابل قبول نور مصنوعی (U=Emax(Emin)/Eavg)(U=E_{max} (E_{min}) / E_{avg})

نقل قول

(۱) DLA (Daylight Autonomy)

نقل قول

(۲) Multi-objective Optimization

نقل قول

(۳) Genetic Algorithm


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...