ابزار

یادداشت

خوانده

مقدمه

۱۸.I.۱مقدمه ویرایش سوم :

محتوا

۱۸.۱.۱هدف

۱۸.۱.۲حدود و نحوه کاربرد

۱۸.۱.۳تعاریف

۱۸.۲.۱مقررات عمومی

۱۸.۲.۲ساختمان‌های مسکونی [1]

۱۸.۲.۳هتل ها [5]

۱۸.۲.۴تصرفهای آموزشی

۱۸.۲.۵مراکز بهداشتی درمانی [13]

۱۸.۲.۶تصرف‌های اداری/ حرفه‌ای و کسبی / تجاری

۱۸.۲.۷مراکز فرهنگی [16]

۱۸.۲.۸مراکز وزشی و تفریحی [18]

۱۸.۲.۹مراکز ترابری [19]

۱۸.۲.۱۰فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون

ضمیمه

۱۸-A۱.۱پ۱-۱ روش محاسبه

۱۸-A۱.۲پ۱-۲ روش تخمینی با استفاده از نمودار

۱۸-A۳.۱پ۳-۱ دیوارها

۱۸-A۳.۲پ۳-۲ شیشه ها

۱۸-A۳.۳پ۳-۳ پنجره ها

۱۸-A۳.۴پ۳-۴ درها

۱۸-A۵.۱پ۵-۱ بررسی سایت و منطقه بندی آکوستیکی

۱۸-A۵.۲پ۵-۲ بررسی و دسته بندی آکوستیکی فضاهای مختلف

۱۸-A۵.۳پ۵-۳ آرایش آکوستیکی فضاها بر روی سایت فرضی

۱۸-A۵.۴پ۵-۴ تهیه طرح اولیه ساختمان

۱۸-A۵.۵پ۵-۵ استفاده از جداکننده با صدابندی مناسب

۱۸-A۵.۶پ۵-۶ زمان واخنش بهینه

مبحث هجدهم: عایق بندی و تنظیم صدا

ویرایش3

مقدمه ویرایش سوم :

مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان تحت عنوان "عایق بندی و تنظیم صدا" برای نخستین بار در سال ۱۳۷۹ تدوین شد. این مبحث پس از بیان شاخص‌های آکوستیکی لازم برای درک مقررات، مقادیر نوفه مجاز برای فضاهای مختلف و همچنین مقررات صدابندی هوابرد و کوبه‌ای جداکننده‌های مختلف در ساختمان‌ها با کاربریهای گوناگون عنوان گردید. همچنین روش محاسبه صدابندی یک جدار مرکب و مقادیر عددی صدابندی هوابرد و کوبه‌ای تعدادی از جدا کننده‌ها در جداول پیوست ارائه شدند.

در اولین بازنگری مبحث در سال ۱۳۹۰، با توجه به نیازهای مطرح شده از طرف جامعه مهندسی، موارد زیر در نظر گرفته شد:

- منطقه بندی شهری از نظر تر از نوفه محیطی برای کاربریهای ساختمانی گوناگون

- تکمیل مقررات آکوستیکی برای تعداد بیشتری از کاربردها

- بازنگری مقادیر مجاز نوفه و صدابندی با توجه به منطقه بندی شهری

- تکمیل جداول صدابندی اجزای ساختمانی با توجه به سیستمهای سنتی و نوین

- ارائه مقادیر ضریب جذب صدای تعدادی از مواد و مصالح ساختمانی جهت بهینه سازی آکوستیک داخلی فضاها، در جداول پیوست

- ارائه مثالی از مراحل طراحی آکوستیکی برای دو مجموعه ساختمانی با کاربردهای مختلف (آموزشی و مسکونی) جهت راهنمایی

اکنون با هدف گسترش حوزه شمول و اجرایی شدن این مبحث در صنعت ساختمان کشور و با توجه به لزوم بروز رسانی مطالب، بار دیگر مبحث مورد بازنگری قرار گرفته و موارد زیر در ویرایش سوم آن لحاظ شده است:

- ویرایش متن و ترتیب قرارگیری تعاریف در جهت سهولت استفاده از آنها

- مطرح نمودن شاخص وضوح گفتار در قسمت تعاریف، به عنوان یکی از شاخص‌های مهم تعیین کننده وضعیت آکوستیک داخلی برای فضاهای با کاربرد خاص

- بازبینی و اصلاح جدول "منطقه بندی شهری از نظر نوفه محیطی" در بخش مقررات آکوستیکی انواع ساختمان‌ها و اضافه نمودن کاربریهای جدید به آن

- ویرایش مجدد متن و یادآوریهای قسمت مقررات آکوستیکی انواع ساختمانها

- بازنگری مقادیر مجاز نوفه زمینه، زمان واخنش و صدابندی در جداول مربوط به هر کاربرد و اعمال مقادیر جدید در کلیه جداول ارائه شده

- اصلاح عناوین فضاها و جداکننده ها، همچنین تفکیک و مرتب سازی نوع جداکننده‌ها در جداول صدابندی با توجه به کاربرد آنها

- ارائه مقادیر مجاز شاخص وضوح گفتار برای فضاهای با کاربرد خاص

- انتقال مقادیر مجاز برای فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون، به بند جدیدی تحت همین عنوان

- ارائه مقادیر مجاز نمودارهای برسنج ترجیحی نوفه در جداول نوفه زمینه برای کاربردهای مختلف

- اضافه کردن مقادیر شاخصهای درجه تراگسیل صدا و درجه صدابندی کوبه‌ای در جداول صدابندی برای استفاده کنندگان از استانداردهای ASTM

- اصلاح پیوست "راهنمای طراحی آکوستیکی" با توجـه بـه لـزوم در نظر گرفتن حریم برای بزرگراه‌های شهری

امید است با تکمیل اطلاعات و ارائه راهنمایی‌ها و مثالها در مبحث بازنگری شده جدید، زمینه اجرایی شدن این مبحث در صنعت ساختمان کشور فراهم شود.

کمیته تخصصی مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ۱۳۹۶

۱-۱-۱۸ هدف

هدف از تدوین این مقررات تعیین مقادیر مجاز برای شاخص‌های اصلی مورد نیاز در طراحی آکوستیکی ساختمان، در راستای فراهم آوردن صدابندی و صدارسانی مطلوب در ساختمان‌ها است تا از این طریق، آسایش و شرایط مناسب شنیداری تأمین شود.

۲-۱-۱۸ حدود و نحوه کاربرد

رعایت این مقررات در مورد کاربری‌های ساختمانی عنوان شده در بند ۱۸-۲-۱-۱ الزامی است. همچنین این مقررات در تمام ساختمان‌های کوتاه مرتبه و بلند مرتبه بدون در نظر گرفتن تعداد طبقه و محاسبات اضافه، قابل اجرا می‌باشد.

۱-۲-۱-۱۸

تراز نوفه زمینه، زمان واخنش و شاخص وضوح گفتار تعیین شده برای فضاهای مختلف که در بند ۱۸-۲ ارائه شده اند، مربوط به شرایط تحویل می‌باشد.

۲-۲-۱-۱۸

روش اندازه گیری مربوط به تراز نوفه زمینه، زمان واخنش، وضوح گفتار و شاخصهای صدابندی جدارها، باید براساس استانداردهای ملی ایران باشد و در صورت عدم وجود استاندارد ملی ، باید استانداردهای بین المللی تأیید شده و معتبر ، ملاک عمل قرار گیرد.

چنانچه در مدت اعتبار این مبحث، استانداردها و معیارهای جدیدی به تصویب برسد، جانشین استانداردها و معیارهای مشابه در این مبحث خواهد شد.

۳-۱-۱۸ تعاریف

۱-۳-۱-۱۸ تراز شدت صدا، L _I

تراز شدت صدا عبارت است از ده برابر لگاریتم (بر) پایه ده) نسبت شدت صدا به شدت صدای مبنا برحسب دسی بل، که از معادله (۱) به دست می‌آید:

$L_{I}=10Log\frac{I}{I_{0}} dB$

۲-۳-۱-۱۸ تراز فشار صدا، L _p

تراز فشار صدا عبارت است از ده برابر لگاریتم (بر پایه ده) نسبت مربع فشار صدا به مربع فشار صدای مبنا برحسب دسی بل، که از معادله (۲) به دست می‌آید:

$L_{P}=10Log\frac{p^{2}}{p_{0}^{2}}=20Log\frac{p}{p_{0}}dB$

۳-۳-۱-۱۸ تراز فشار صدای وزن یافته A، $L_{PA}$

تراز فشار صدای وزن یافته A ، از معادله (۳) برحسب دسی بل محاسبه می‌شود:

$L_{PA}=20Log\frac{p_{A}}{p_{0}}dB$

۴-۳-۱-۱۸ تراز صدای معادل، L _eq

تراز صدای معادل یک موج صوتی غیر یکنواخت، عبارت است از مقدار تر از فشار صدای پیوسته و پایدار که در یک مدت زمان مشخص T، دارای همان فشار صدای مؤثری باشد که صدای مورد نظر با تراز متغیر دارد. این کمیت از معادله (۴) برحسب دسی بل به دست می‌آید:

$dBL_{eqT}=10Log[\frac{1}{T}\int_{0}^{T}\frac{p^{2}(t)}{p_{0}^{2}}dt]$

۵-۳-۱-۱۸ تراز صدای معادل وزن یافته A، $L_{AeqT}$

این کمیت تراز معادل فشار صدای پیوسته‌ای است که پیش از مربع کردن و میانگین گیری، با اعمال شبکه A ، وزن دهی شده است. مقدار این کمیت از معادله (۵) برحسب دسی بل محاسبه می‌شود:

$L_{AeqT}=10Log[\frac{1}{T}\int_{0}^{T}\frac{p_{A}^{2}(t)}{p_{0}^{2}}dt]dB$

۶-۳-۱-۱۸ تراز فشار صدای کوبه‌ای معمول شده، L _n

این شاخص، بیانگر میزان تراز فشار صدای کوبه‌ای تراگسیل یافته از سقف است و از معادله (۶) برحسب دسی بل به دست می‌آید:

$L_{n}=L_{i}+10Log \frac{A}{A_{0}}dB$

۷-۳-۱-۱۸ تراز فشار صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته، L _nw

تراز فشار صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته کمیتی است تک عددی برای درجه بندی صدابندی سقف-کف در برابر صدای کوبه‌ای که بر اساس نتایج اندازه گیریهای تراز فشار صدای کوبه‌ای معمول شده در بسامد بندهای یک سوم هنگامی به دست می‌آید. این کمیت، برابر است با مقدار نمودار مبنا برای صدای کوبه‌ای در بسامد ۵۰۰ هرتز، پس از لغزاندن آن به روشی که در استاندارد ملی ایران ۲-۸۸۳۴ مشخص شده است. مقادیر مبنا برای صدای کوبه‌ای در جدول ۱۸-۱-۳-۱ و نمودار شکل ۱۸-۱-۳-۱ ارائه شده است.

جدول

بسامد بر حسب هرتز	مقادیر مبنا بر حسب دسی بل
بسامد بر حسب هرتز	بندهای یک سوم هنگامی	بندهای یک هنگامی
100	62	67
125	62
160	62
200	62	67
250	62
315	62
400	61	65
500	60
630	59
800	58	62
1000	57
1250	54
1600	51	49
2000	48
2500	45
3150	42

جدول c-18-1-3-1: جدول ۱۸-۱-۳-۱ : مقادیر مبنا برای صدای کوبه ای

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۱: نمودار مقادیر مبنا برای صدای کوبه‌ای ، در بندهای یک سوم هنگامی

با توجه به آنکه هر چقدر میزان صدای تراگسیل شده کمتر باشد، صدابندی بهتری حاصل می‌شود، بنابراین کاهش L _nwبیانگر افزایش صدابندی در برابر صدای کوبه‌ای است.

شاخص تک عددی دیگری که برای بیان صدابندی سقف در برابر صدای کوبه‌ای به کار می‌رود، بر اساس استاندارد ASTM E989 درجه صدابندی کوبه ای، IIC است. افزایش IIC نشان دهنده افزایش صدابندی در برابر صدای کوبه‌ای است.

رابطه بین IIC و L _nwدر معادله (۷) نشان داده شده است:

IIC= 110-L _nw

۸-۳-۱-۱۸ تراگسیل صدای کوبه ای

هرگاه جداکننده‌ای در اثر کوبش به ارتعاش درآید، نحوه انتقال صدای اولیه به فضای مورد نظر را تراگسیل صدای کوبه‌ای از طریق آن جدا کننده گویند. مانند صدای راه رفتن بر روی کف که به طبقه پایین منتقل شود ( شکل ۱۸-۱-۳-۲ ).

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۲ : تراگسیل صدای کوبه‌ای از طریق کف - سقف

۹-۳-۱-۱۸ تراگسیل صدای هوابرد

هرگاه جدا کننده‌ای به وسیله امواج صدای هوابرد به ارتعاش درآید، نحوه انتقال صدای اولیه به فضای مورد نظر را تراگسیل صدای هوابرد از طریق آن جدا کننده گویند. مانند صدای آموزگار که از یک کلاس درس به کلاس مجاور انتقال می‌یابد ( شکل ۱۸-۱-۳-۳ ).

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۳ : تراگسیل صدای هوابرد از طریق یک جداکننده

۱۰-۳-۱-۱۸ جداکننده ساده

جداکننده ساده به جدا کننده‌ای گفته می‌شود که در مقطع از یک یا چند لایه تشکیل شده است چگالی سطحی (جرم واحد سطح) آن در تمام نقاط یکسان است. مانند در، پنجره، دیوار آجری با اندود گچ و خاک یا دیوار دوجداره آجری.

۱۱-۳-۱-۱۸ جداکننده مرکب

جدا کننده مرکب به جدا کننده‌ای گفته می‌شود که سطح آن از دو یا چند جداکننده ساده تشکیل شده باشد. مانند پوسته خارجی ساختمان که ترکیبی از دیوار، در و پنجره است.

یادآوری : نحوه محاسبه شاخص کاهش صدا برای جداکننده مرکب ، در پیوست ۱ ارائه شده است.

۱۲-۳-۱-۱۸ زمان واخنش، T

زمان واخنش در یک فضای بسته، مدت زمانی است که پس از قطع منبع صدا، تراز فشار صدا ۶۰ دسی بل افت کند. زمان و واخنش با توجه به مشخصات فضا با استفاده از یکی از دو معادله (۸) یا (۹) محاسبه می‌شود:

T=\frac{0/16V}{4mV+A}

T=\frac{0/16V}{4mV-S ln(1-\bar{\alpha })}

یادآوری 1: سطح معادل جذب کننده ها، A و ضریب جذب میانگین ، $\bar{\alpha }$ ، از معادله‌های (۱۰) و (۱۱) محاسبه می‌شود:

$A=\sum_{i=1}^{n}\alpha _{i}s_{i}$

$\bar{\alpha }=\frac{\sum_{i=1}^{n}\alpha _{i}s_{i}}{\sum_{i=1}^{n}s_{i}}$

۱۳-۳-۱-۱۸ شاخص تراگسیل گفتار، STI

شاخص تراگسیل گفتار، شاخصی برای سنجش و تعیین وضوح گفتار در یک فضا است. این کمیت به نوفه زمینه، زمان واخنش و فاصله شنونده از منبع صدا بستگی دارد و بر اساس استاندارد IEC 60268-16 اندازه گیری و محاسبه می‌شود.

۱۴-۳-۱-۱۸ شاخص کاهش صدا، R

این شاخص بیانگر میزان صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد است (اصطلاح "افت تراگسیل صدا" (TL) که همچنان در برخی کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد، معادل با "شاخص کاهش صدا" است). شاخص کاهش صدا یا افت تراگسیل صدا از معادله (۱۲) برحسب دسی بل تعیین می‌شوند:

$TL یا R=10Log\frac{W_{1}}{W_{2}}=10Log\frac{1}{\tau }dB$

۱۵-۳-۱-۱۸ شاخص کاهش صدای وزن یافته، R _w

شاخص کاهش صدای وزن یافته، کمیتی تک عددی برای درجه بندی صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد است که بر اساس نتایج اندازه گیری‌های شاخص کاهش صدا در بسامد بندهای یک سوم هنگامی به دست می‌آید. مقدار این کمیت، برابر است با مقدار نمودار مبنا در بسامد ۵۰۰ هرتز ، پس از لغزاندن آن به روشی که در استاندارد ملی ایران ۱-۸۸۳۴ مشخص شده است. مقادیر مبنا برای صدای هوابرد در جدول ۱۸-۱-۳-۲ و نمودار شکل ۱۸-۱-۳-۴ ارائه شده است.

جدول

بسامد بر حسب هرتز	مقادیر مبنا بر حسب دسی بل
بسامد بر حسب هرتز	بندهای یک سوم هنگامی	بندهای یک هنگامی
100	33	36
125	36
160	39
200	42	45
250	45
315	48
400	51	52
500	52
630	53
800	54	55
1000	55
1250	56
1600	56	56
2000	56
2500	56
3150	56

جدول c-18-1-3-2: جدول ۱۸-۱-۳-۲ مقادیر مبنا برای صدای هوابرد

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۴ نمودار مقادیر مبنا برای صدای هوابرد، در بندهای یک سوم هنگامی

شاخص تک عددی دیگری که برای بیان صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد به کار می‌رود، بر اساس استاندارد ASTM E413 درجه تراگسیل صدا STC است که مقدار آن از نظر عددی تقریباً برابر با R _wاست.

۱۶-۳-۱-۱۸ شاخص‌های اندازه گیری نوفه زمینه

مقدار صدای یک منبع صوتی یا نوفه زمینه در یک فضا معمولاً به دو روش تک عددی و یا نموداری ارائه می‌شود که به طور مختصر به شرح زیر می‌باشد:

۱-۱۶-۳-۱-۱۸ شاخص تک عددی

شاخص تک عددی شاخصی است که تر از نوفه زمینه را به وسیله یک عدد تنها بیان می‌کند. در این مقررات از شاخص تراز صدای معادل در شبکه وزنی A $(L_{AeqT})$ استفاده شده است.

۲-۱۶-۳-۱-۱۸ شاخص نموداری

این شاخص، نوفه زمینه را در بسامدهای مختلف مورد بررسی قرار می‌دهد و معمولاً برای فضاهایی مانند سالنهای سخنرانی، سینما، آمفی تأتر و امثال آن‌ها به کار برده می‌شود. در این مقررات نمودارهای برسنج ترجیحی نوفه (PNC) برای اندازه گیری نوفه در فضاهای داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. نمودارهای PNC برای سنجش میزان قابل قبول بودن نوفه ناشی از تهویه و دیگر منابع نوفه زمینه در گستره وسیع بسامدی به کار می‌رود. در این روش تراز صدا به وسیله صافی‌های صوتی در یک گسترۀ بسامدی (معمولاً 31/5 تا ۸۰۰۰ هرتز) اندازه گیری و به صورت نمودار ارائه می‌شود. سپس با نمودارهای برسنج ترجیحی نوفه (PNC) که در این مقررات ارائه شده، مقایسه و درجه بندی می‌گردد ( جدول ۱۸-۱-۳-۳ و شکل ۱۸-۱-۳-۵ ).

جدول

ترازهای فشار صدا، بر حسب دسی بل									شماره نمودارهای PNC
بسامدهای مرکزی بندهای یک هنگامی، بر حسب هرتز
8000	4000	2000	1000	500	250	125	63	5/31
8	8	10	15	21	28	35	43	58	PNC-15
13	13	15	20	26	32	39	46	59	PNC-20
18	18	20	25	31	37	43	49	60	PNC-25
23	23	25	30	35	41	46	52	61	PNC-30
28	28	30	35	40	45	50	55	62	PNC-35
33	33	36	40	45	50	54	59	64	PNC-40
38	38	41	45	50	54	58	63	67	PNC-45
43	43	46	50	54	58	62	66	70	PNC-50
48	48	51	55	59	62	66	70	73	PNC-55
53	53	56	59	63	66	69	73	76	PNC-60
58	58	61	64	67	70	73	76	79	PNC-65

جدول c-18-1-3-3: جدول ۱۸-۱-۳-۳: مقادیر تراز فشار صدا مربوط به نمودارهای برسنج ترجیحی نوفه، PNC

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۵: نمودارهای برسنج ترجیحی نوفه PNC

۱۷-۳-۱-۱۸ شبکه وزنی A

شبکه وزنی A، شبکه‌ای است که به طور تقریبی پاسخ بسامدی گوش انسان را در بسامدهای مختلف به وسیله یک مدار الکترونیکی در دستگاه ترازسنج صدا تقلید کرده و بر روی صدای مورد اندازه گیری اعمال می‌کند ( جدول ۱۸-۱-۳-۴ و شکل ۱۸-۱-۳-۶ ).

جدول

بسامد به هرتز	تغییرات نسبی شبکه A به دسی بل	بسامد به هرتز	تغییرات نسبی شبکه A به دسی بل
10	70/4-	500	3/2-
12/5	63/4-	630	1/9-
16	56/7-	800	0/8-
20	50/5-	1000	0
25	44/7-	1250	0/6
31/5	39/4-	1600	1/0
40	34/6-	2000	1/2
50	30/2-	2500	1/3
63	26/2-	3150	1/2
80	22/5-	4000	1/0
100	19/1-	5000	0/6
125	16/1-	6300	0/1-
160	13/4-	8000	1/1-
200	10/9-	10000	2/5-
250	8/6-	12500	4/3-
315	6/6-	16000	6/6-
400	4/8-	20000	9/3-

جدول c-18-1-3-4: جدول ۱۸-۱-۳-۴ : مقادیر شبکه وزنی A برحسب دسی بل

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۶: نمودار تغییرات نسبی شبکه وزنی A در بسامدهای مختلف

۱۸-۳-۱-۱۸ شرایط تحویل یک فضا

شرایط تحویل به شرایطی گفته می‌شود که کلیه عملیات اجرایی ساختمان اعم از سفت کاری، نازک کاری، نصب در و پنجره و غیره تکمیل شده باشد و کلیه سیستمهای تأسیسات مکانیکی و الکتریکی فعال باشند.

۱۹-۳-۱-۱۸ صدا

صدا موج مکانیکی است که در گازها، مایعات و جامدات منتشر می‌شود. به تعبیر ساده تر، صدا را می‌توان به صورت حرکات موجی در یک فراگیر کشسان و یا به عنوان محرک حس شنوایی تعریف کرد. گستره بسامدی امواج صوتی قابل شنیدن، بین ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز است.

۱-۱۹-۳-۱-۱۸ صدای کوبه ای

صدای کوبه‌ای صدایی است که منشأ تولید آن ضربه یا کوبش باشد. صدای کوبه‌ای از نوع صدای پیکره‌ای است که محیط انتشار آن جامدات مانند بتن، فولاد، چوب، شیشه یا ترکیبی از این گونه مواد است.

۲-۱۹-۳-۱-۱۸ صدای هوابرد

صدای هوابرد صدایی است که محیط انتشار آن هوا است/ مانند صدای صحبت کردن موسیقی و نوفه ترافیک.

۲۰-۳-۱-۱۸ صدابندی

صدابندی، جلوگیری از تراگسیل صدا به فضای مجاور و یا به عبارت دیگر، کاهش انرژی صوتی تراگسیل یافته به فضای مجاور است. در آکوستیک ساختمان، دو نوع صدابندی در برابر صدای هوابرد و صدای کوبه‌ای مورد بررسی قرار میگیرد و برای هر کدام شاخص‌های مربوطه ارائه می‌گردد.

۲۱-۳-۱-۱۸ ضریب تراگسیل صدا، $\tau$

هنگامی که موج صوتی با یک جداکننده برخورد می‌کند، بخشی از انرژی از طریق جداکننده تراگسیل می‌شود ( شکل ۱۸-۱-۳-۳ ). نسبت شدت موج تراگسیل یافته ( $I_{\tau }$ ) به شدت موج فرودی (I _i)، ضریب تراگسیل جداکننده ( $\tau$ ) نامیده می‌شود و از معادله (۱۳) به دست می‌آید:

$\tau =\frac{I_{\tau }}{I_{i}}$

۲۲-۳-۱-۱۸ ضریب جذب صدا، α

هنگامی که موج صوتی با سطحی برخورد میکند، بخشی از انرژی بازتاب شده (I _r) و باقی آن جذب می‌شود. نسبت شدت موج جذب شده (I _α) به شدت موج فرودی (I _i)، ضریب جذب آن سطح (α) نامیده می‌شود و از معادله (۱۴) به دست می‌آید:

$\alpha =\frac{I_{\alpha }}{I_{i}}$

یادآوری 1: ضریب جذب معیار انرژی صوتی است که بازتاب نشده .است در نتیجه α=1-r که در آن r، ضریب بازتاب سطح است و از معادله (۱۵) به دست می‌آید:

$r =\frac{I_{r}}{I_{i}}$

یادآوری 2: ضریب جذب صدا در اتاق واخنش بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۰۹۴۵ اندازه گیری می‌شود.

۲۳-۳-۱-۱۸ ضریب جذب صدای وزن یافته، α _w

ضریب جذب صدای وزن یافته، α _w، کمیتی تک عددی برای درجه بندی جذب صدا است که بر اساس نتایج اندازه گیری‌های ضریب جذب صدا در بسامد بندهای یک هنگامی به دست می‌آید. مقدار این کمیت برابر است با مقدار نمودار مبنا در بسامد ۵۰۰ هرتز، پس از لغزاندن آن به روشی که در استاندارد ملی ایران ۸۱۸۴ مشخص شده است. مقادیر مبنا برای ضریب جذب صدا در جدول 18-1-3-5 و نمودار شکل ۱۸-۱-۳-۷ ارائه شده است.

جدول

بسامد بر حسب هرتز	250	500	1000	2000	4000
مقدار نمودار مبنا	0/80	1/00	1/00	1/00	0/90

جدول c-18-1-3-5: جدول ۱۸-۱-۳-۵ : مقادیر نمودار مرجع برای ارزیابی ضریب جذب صدای وزن یافته، α _w

تصویر

شکل ۱۸-۱-۳-۷ : نمودار مبنا برای ارزیابی ضریب جذب صدای وزن یافته، α _w

۲۴-۳-۱-۱۸ گستره بسامدی اندازه گیری ها

پارامترهای آکوستیکی با استفاده از صافی‌های بند یک سوم هنگامی، با بسامدهای مرکزی زیر (برحسب هرتز) اندازه گیری می‌شوند:

31/5 40 50 63 80 100 125 160 200 250

315 400 500 630 800 1000 1250 1600 2000 2500

3150 4000 5000 6300 8000

لازم به ذکر است که می‌توان از مقادیر نتایج اندازه گیری در بندهای یک سوم هنگامی نتایج در بندهای یک هنگامی، را با بسامدهای مرکزی زیر به دست آورد:

31/5 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000

یادآوری: در مواردی که اندازه گیری در بسامدهای میانی مطرح می‌شود، منظور بسامدهای ۵۰۰، 1000 و 2000 هرتز است.

۲۵-۳-۱-۱۸ لایه

لایه به ساختاری گفته می‌شود که چگالی سطحی آن در نقاط مختلف روی یک سطح، یکسان باشد. مانند اندود گچ ، قیرگونی، دیوار آجری.

۲۶-۳-۱-۱۸ نوفه

نوفه به هرگونه صدای ناخواسته گفته می‌شود.

یاد آوری: تفاوت بین واژه‌های صدا و نوفه یک تفاوت ذهنی است که صدا را خواسته و نوفه را ناخواسته ارزیابی می‌کند. این تعریف در برگیرنده نوع صدا نیست. برای مثال "گفتار" که در اکثر موارد صدای خواسته است، هنگامی که از واحد مسکونی مجاور شنیده می‌شود، از نظر ذهنی نوفه ارزیابی می‌گردد.

۲۷-۳-۱-۱۸ نوفه زمینه

نوفه زمینه به صداهای ناخواسته موجود در یک فضا گفته می‌شود. نوفه زمینه می‌تواند از منابع خارجی مانند نوفه ترافیک و نوفه ناشی از فضاهای مجاور و همچنین منابع داخلی مانند نوفه ناشی از سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و الکتریکی از قبیل تهویه، آبرسانی و آسانسور سرچشمه بگیرد.

۱-۲-۱۸ مقررات عمومی

۱-۱-۲-۱۸

برای ارائه مقررات آکوستیکی برای انواع ساختمان‌های ذکر شده در بند ۱۸-۲-۱-۲ ، مناطق مختلف شهری از نظر تر از نوفه محیطی در جدول 18-2-1-1 تقسیم بندی می‌شود:

جدول

نوع منطقه شهری از نظر نوفه	حداکثر تراز معادل صدا، L _AeqT، به دسی بل		کاربرهای مجاز
نوع منطقه شهری از نظر نوفه	از 7 صبح تا 10 شب	از 10 شب تا 7 صبح	کاربرهای مجاز
نوفه پایین	55	45	مسکونی، مراکز جهانگردی و پذیرایی، مراکز بهداشتی درمانی، مراکز فرهنگی، ورزشی، مراکز تجاری در حد محله
نوفه متوسط	65	55	آموزشی، اداری باشگاه‌های ورزشی سرپوشیده مختلط مسکونی - تجاری - اداری مجتمع‌های تجاری، بازار، نمایشگاه
نوفه بالا	75	65	ترمینال ها، انبارها، پارکینگها، استادیوم‌های ورزشی روباز، میادین میوه و تره بار، صنعتی، نظامی فرودگاه ها

جدول c-18-2-1-1: جدول ۱۸-۲-۱-۱: منطقه بندی شهری از نظر تراز نوفه محیطی

۲-۱-۲-۱۸

مقررات آکوستیکی در کاربریهای مجاز ذکر شده در جدول ۱۸-۲-۱-۱ در بندهای 18-2-2 تا ۱۸-۲-۱۰ ارائه شده است. روش راستی آزمایی این مقررات از طریق اندازه گیری‌های میدانی انجام می‌پذیرد. معمولاً ارقام صدابندی هوابرد به دست آمده از نتایج اندازه گیریهای میدانی، نسبت به اندازه گیریهای آزمایشگاهی کاهش نشان می‌دهند. در این مقررات مقدار این کاهش نسبت به ارقام صدابندی هوابرد ارائه شده در جداول، تا حداکثر ۳ دسی بل قابل قبول خواهد بود.

یادآوری 1: در مجموعه هایی که چندین کاربرد مختلف را در خود جای میدهند، برای هر کاربرد به ضوابط مربوط مراجعه شود. ( به عنوان مثال در مورد سالنهای سخنرانی موجود در یک مجتمع مسکونی به ضوابط مربوط به سالنهای سخنرانی در بند ۱۸-۲-۷- مراجعه شود).

یادآوری 2 : به منظور جلوگیری از تکرار ضوابط مربوط به فضاهای مشابه که در کاربردهای مختلف دارای مقادیر مجاز یکسانی هستند، به صورت مشترک در جداول مربوط در بند ۱۸-۲-۱۰ تحت عنوان "فضاهای مشترک در کاربردهای مختلف" ارائه شده است.

یادآوری 3: در مورد مقادیر زمان واخنش بهینه ارائه شده در جداول مربوط در بندهای ۱۸-۲-۲ تا ۱۸-۲-۷ و همچنین بند ۱۸-۲-۹ ، رواداری تا میزان حداکثر 15% مجاز است.

۳-۱-۲-۱۸

اندازه گیری میزان صدابندی هوابرد (افت صوتی) جداکننده‌های ساده مانند دیوار، در و پنجره توسط آزمایشگاه‌های آکوستیک معتبر انجام می‌شود. مقادیر صدابندی تعدادی از این جدا کننده ها، برگرفته از مراجع گوناگون برای راهنمایی در پیوست ۳ ارائه شده است. در صورتی که جداکننده مورد نظر، مانند پوسته خارجی یک ساختمان، مرکب باشد شاخص کاهش صدای وزن یافته این جداکننده مرکب با توجه به شاخص‌های اجزای تشکیل دهنده آن محاسبه می‌شود. روش محاسبه در پیوست ۱ توضیح داده شده است.

۴-۱-۲-۱۸

اندازه گیری میزان صدابندی کوبه‌ای سقف بین طبقات توسط آزمایشگاه‌های آکوستیک معتبر انجام می‌شود. مقادیر صدابندی کوبه‌ای تعدادی از سقف ها، برگرفته از مراجع گوناگون برای راهنمایی در پیوست ۴ ارائه شده است.

۵-۱-۲-۱۸

اندازه گیری مقدار ضریب جذب صدای مواد و مصالح توسط آزمایشگاه‌های آکوستیک معتبر انجام می‌شود. مقادیر ضریب جذب صدای مواد و مصالح گوناگون با ساختارهای متفاوت به منظور استفاده در آکوستیک داخلی، برگرفته از مراجع گوناگون برای راهنمایی در پیوست ۲ ارائه شده است.

۶-۱-۲-۱۸

مصالح و سیستمهای ساختمانی مورد استفاده در اقدامات مربوط به تأمین الزامات آکوستیکی ساختمان، باید دارای تأییدیه از سازمان استاندارد و گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی باشند.

۲-۲-۱۸ ساختمان‌های مسکونی [1]

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در ساختمان‌های مسکونی الزامی است.

۱-۲-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه ( L _Aeg(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی در جدول ۱۸-۲-۲-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تر از نوفه زمینه مجاز در ساختمان‌های مسکونی، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز معادل صدا، L _Aeq(30)، بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، برحسب دسی بل
اتاق خواب و مطالعه	35	30
اتاق نشیمن و کار	40	35
سالن اجتماعات	40	35
آشپزخانه	45	40
فضاهای بسته عمومی [2]	50	45

جدول c-18-2-2-1: جدول ۱۸-۲-۲-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی

۲-۲-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه برای فضاهای بسته عمومی در ساختمان‌های مسکونی ، 1/5 ثانیه در بسامدهای میانی تعیین میگردد.

۳-۲-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC)، مجاز برای جداکننده ها [3] در ساختمان‌های مسکونی در جدول ۱۸-۲-۲-۲ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جداکننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) برحسب دسی بل
پوسته خارجی	ساده	45
پوسته خارجی	مرکب	40
دیوار جداکننده بین دو واحد مجاور	ساده	50
دیوار جداکننده واحد مسکونی از پارکینگ و سالن اجتماعات	ساده	55
جداکننده بین واحد مسکونی و راهرو	ساده	45
جداکننده بین واحد مسکونی و راهرو	مرکب	40
سقف و کف جداکننده واحد مسکونی از پارکینگ و سالن اجتماعات	ساده	55
سقف و کف جداکننده بین واحدهای مسکونی	ساده	50

جدول c-18-2-2-2: جدول 18-2-2-2: صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در ساختمان‌های مسکونی

۴-۲-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در ساختمان‌های مسکونی در جدول ۱۸-۲-۲-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) برحسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) بر حسب دسی بل
آشپزخانه، راهرو، سرویس بهداشتی بالای اتاق خواب	48	62
اتاق نشیمن بالای اتاق خواب	53	5
آشپزخانه، راهرو، سرویس بهداشتی بالای اتاق نشیمن	53	5
اتاق خواب بالای اتاق خواب	58	52
اتاق نشیمن بالای اتاق نشیمن
آشپزخانه بالای آشپزخانه
اتاق خواب بالای اتاق نشیمن
سرویس بهداشتی بالای سرویس بهداشتی	60	50
راهرو بالای راهرو	62	48

جدول c-18-2-2-3: جدول ۱۸-۲-۲-۳ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در ساختمان‌های مسکونی [4]

۳-۲-۱۸ هتل ها [5]

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در هتل‌ها الزامی است.

۱-۳-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای داخلی هتل‌ها در جدول ۱۸-۲-۳-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تر از نوفه زمینه مجاز در هتلها، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز معادل صدا، L _Aeq(30)، برحسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، برحسب دسی بل
اتاق مهمان	35	30
سالن انتظار (لابی)، راهرو	40	35

جدول c-18-2-3-1: جدول ۱۸-۲-۳-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای داخلی هتل ها [6]

۲-۳-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه در بسامدهای میانی در فضاهای داخلی هتل‌ها در جدول ۱۸-۲-۳-۲ ارائه شده است.

جدول

نوع فضا	زمان واخنش بهینه بر حسب ثانیه
اتاق مهمان	0/8
سالن انتظار (لابی)	1/0
راهروها	1/2

جدول c-18-2-3-2: جدول ۱۸-۲-۳-۲ : زمان واخنش بهینه در فضاهای داخلی هتل ها [7]

۳-۳-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) ، مجاز برای جدا کننده‌ها در هتل‌ها در جدول ۱۸-۲-۳-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جداکننده	نوع جداکننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی فضاهای بسته عمومی	ساده/ مرکب	40
پوسته خارجی اتاق مهمان	ساده	45
پوسته خارجی اتاق مهمان	مرکب	40
دیوار جدا کننده بین اتاق‌های مهمان	ساده / مرکب	50
جدا کننده بین اتاق مهمان و راهرو	ساده	45
جدا کننده بین اتاق مهمان و راهرو	مرکب	40
دیوار جداکننده بین اتاق مهمان و سایر فضاها [8]	ساده	55
جداکننده بین سالن انتظار (لابی) و سالن اجتماعات	ساده / مرکب	50
جداکننده بین سالن انتظار (لابی) و دفاتر اداری	ساده / مرکب	50
جداکننده فضاهای ورزشی تفریحی و سرویس‌های بهداشتی از راهرو	ساده	45
جداکننده فضاهای ورزشی تفریحی و سرویس‌های بهداشتی از راهرو	مرکب	40
دیوار جداکننده بین فضاهای تأسیساتی و سایر فضاهای مجاور	ساده	55
دیوار جداکننده بین آسانسور و سایر فضاهای مجاور	ساده	55
کلیه سقف ها [9]	ساده	55

جدول c-18-2-3-3: جدول ۱۸-۲-۳-۳ : صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در هتل ها

۴-۳-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در هتلها در جدول ۱۸-۲-۳-۴ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) بر حسب دسی بل
اتاق مهمان بالای اتاق مهمان	55	55
سایر فضاها بالای اتاق مهمان	50	60
اتاق مهمان بالای سایر فضاها	60	50

جدول c-18-2-3-4: جدول ۱۸-۲-۳-۴ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در هتلها

۴-۲-۱۸ تصرفهای آموزشی

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در تصرفهای آموزشی الزامی است.

۱-۴-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای داخلی هر واحد آموزشی در جدول ۱۸-۲-۴-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تراز نوفه زمینه مجاز در تصرفهای آموزشی، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، برحسب دسی بل
کلاس درس نظری	35	30
کارگاه‌های سمعی بصری
اتاق آموزش موسیقی
آزمایشگاه ها	40	35
کارگاه‌های سبک [11]	40	35
راهروها	45	40
کارگاه‌های سنگین [12]	50	45

جدول c-18-2-4-1: جدول ۱۸-۲-۴-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای داخلی تصرفهای آموزشی [10]

۲-۴-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه در بسامدهای میانی در فضاهای داخلی تصرف‌های آموزشی در جدول 18-2-4-2 ارائه شده است.

جدول

نوع فضا	زمان واخنش بهینه برحسب ثانیه
کلاس درس نظری	1/0
کارگاه‌های سبک
اتاق آموزش موسیقی
کارگاه‌های سمعی بصری
آزمایشگاه ها	1/2
کارگاه‌های سنگین	1/2
راهروها	1/5

جدول c-18-2-4-2: جدول ۱۸-۲-۴-۲ : زمان واخنش بهینه در فضاهای داخلی تصرفهای آموزشی

۳-۴-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) مجاز برای جدا کننده‌ها در تصرفهای آموزشی در جدول ۱۸-۲-۴-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی کلاس درس نظری، آزمایشگاه، اتاق آموزش موسیقی و کلیه کارگاه ها	ساده	45
	مرکب	40
دیوار جدا کننده کلاس درس نظری، آزمایشگاه، اتاق آموزش موسیقی، کارگاههای سبک و سمعی بصری از فضاهای مجاور	ساده	50
دیوار جدا کننده کارگاه‌های سنگین از فضاهای مجاور	ساده	55
دیوار جداکننده کارگاه‌های سنگین از راهرو	مرکب	40
دیوار جداکننده کلاس درس نظری، آزمایشگاه، اتاق آموزش موسیقی و کارگاههای سبک از راهرو	مرکب	35
سقف جداکننده کارگاه‌های سنگین از فضاهای مجاور	ساده	55
سقف جدا کننده کلاس درس نظری، آزمایشگاه، اتاق آموزش موسیقی، کارگاه‌های سبک و سمعی بصری از فضاهای مجاور	ساده	50

جدول c-18-2-4-3: جدول 18-۲-۴-۳ : صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در تصرفهای آموزشی

۴-۴-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در تصرفهای آموزشی در جدول ۱۸-۲-۴-۴ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
کارگاه‌های سنگین و فضاهای تأسیساتی بالای سایر فضاها	50	60
سایر فضاها بالای کلاس درس نظری	55	55
کلاس درس نظری بالای کلاس درس نظری	60	50

جدول c-18-2-4-4: جدول ۱۸-۲-۴-۴ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در تصرفهای آموزشی

۵-۲-۱۸ مراکز بهداشتی درمانی [13]

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در ساختمان مراکز بهداشتی درمانی الزامی است.

۱-۵-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای داخلی مراکز بهداشتی درمانی در جدول ۱۸-۲-۵-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تراز نوفه زمینه مجاز در مراکز بهداشتی درمانی، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، بر حسب دسی بل
اتاق‌های بخش بستری، مراقبتهای ویژه و جراحی	35	30
راهروهای مجاور بخش‌های فوق	40	35
فضاهای تشخیصی و درمانگاه‌های تخصصی	40	35
اورژانس	45	40
فضاهای بسته عمومی [14]	50	45

جدول c-18-2-5-1: جدول ۱۸-۲-۵-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای داخلی مراکز بهداشتی درمانی

۲-۵-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه در بسامدهای میانی در فضاهای داخلی مراکز بهداشتی درمانی در جدول 18-2-5-2 ارائه شده است.

جدول

نوع فضا	زمان واخنش بهینه برحسب ثانیه
اتاق‌های بخش بستری مراقبت‌های ویژه، جراحی، فضاهای تشخیصی، درمانگاه‌های تخصصی و اورژانس	1/2
راهروهای مجاور بخش‌های بستری، مراقبتهای ویژه و جراحی فضاهای بسته عمومی	1/5

جدول c-18-2-5-2: جدول ۱۸-۲-۵-۲ : زمان واخنش بهینه در فضاهای داخلی مراکز بهداشتی درمانی

۳-۵-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) مجاز برای جداکننده‌ها در فضاهای داخلی بیمارستانها و مراکز بهداشتی درمانی در جدول ۱۸-۲-۵-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی فضاهای بسته عمومی	ساده	40
پوسته خارجی فضاهای بسته عمومی	مرکب	35
پوسته خارجی اتاق‌های بخش بستری، مراقبتهای ویژه، جراحی، فضاهای تشخیصی، درمانگاه‌های تخصصی و اورژانس	ساده	45
	مرکب	40
دیوار جدا کننده اتاق‌های بخش بستری، مراقبتهای ویژه و جراحی از سایر فضاها	ساده	55
دیوار جداکننده بین اتاق‌های بخش بستری، مراقبتهای ویژه و جراحی از فضاهای همانند	ساده	50
دیوار جدا کننده اورژانس، فضاهای تشخیصی و درمانگاه‌های تخصصی از سایر فضاها	ساده	45
دیوار جدا کننده فضاهای تشخیصی و درمانگاههای تخصصی از فضاهای همانند	ساده	40
جدا کننده اتاق‌های بخش بستری، مراقبتهای ویژه، جراحی، فضاهای تشخیصی و درمانگاههای تخصصی از راهرو	مرکب	35
سقف جداکننده اتاق‌های بخش بستری مراقبتهای ویژه و جراحی از سایر فضاها	ساده	55
سقف جداکننده بین اتاقهای بخش بستری، مراقبتهای ویژه و جراحی از فضاهای همانند	ساده	50
سقف جداکننده اورژانس، فضاهای تشخیصی و درمانگاه‌های تخصصی از سایر فضاها	ساده	45
سقف جداکننده فضاهای تشخیصی و درمانگاههای تخصصی از فضاهای همانند	ساده	40

جدول c-18-2-5-3: جدول ۱۸-۲-۵-۳ صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در فضاهای داخلی بیمارستانها و مراکز بهداشتی درمانی

۴-۵-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بـیـن طبقات در بیمارستانها و مراکز بهداشتی درمانی در جدول ۱۸-۲-۵-۴ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
سقف بین اتاق‌های بخش بستری، مراقبتهای ویژه جراحی، فضاهای تشخیصی، درمانگاه‌های تخصصی و فضاهای همانند	65	45
سقف بین اتاق‌های بخش بستری مراقبت‌های ویژه جراحی، فضاهای تشخیصی، درمانگاه‌های تخصصی و سایر فضاها	55	55
سقف بین اورژانس و کلیه فضاها	55	55

جدول c-18-2-5-4: جدول ۱۸-۲-۵-۴ صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در مراکز بهداشتی درمانی

۶-۲-۱۸ تصرف‌های اداری/ حرفه‌ای و کسبی / تجاری

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در تصرف‌های اداری /حرفه‌ای و کسبی /تجاری الزامی است.

۱-۶-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای داخلی تصرفهای اداری/ حرفه‌ای و کسبی/ تجاری در جدول ۱۸-۲-۶-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تراز نوفه زمینه مجاز در تصرفهای اداری /حرفه‌ای و کسبی /تجاری، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، بر حسب دسی بل
اتاق جلسات ^*	35	35
اتاق‌های اداری و دفاتر تجاری	40	35
سایتهای کامپیوتری	45	40
سالن بانک ها
فروشگاه ها، سوپر مارکت ها، بازارچه‌ها و مراکز تجاری، سرپوشیده
فضاهای بسته عمومی [15]	50	45
* رعایت PNC در این مورد الزامی است.

جدول c-18-2-6-1: جدول ۱۸-۲-۶-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای داخلی تصرف های/ اداری حرفه‌ای و کسبی / تجاری

۲-۶-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه در بسامدهای میانی در فضاهای داخلی تصرفهای اداری/ حرفه‌ای و کسبی/ تجاری در جدول ۱۸-۲-۶-۲ ارائه شده است.

جدول

نوع فضا	زمان واخنش بهینه بر حسب ثانیه
اتاق جلسات	0/8
اتاق‌های اداری و دفاتر تجاری	1/2
سایت‌های کامپیوتری
سالن بانک ها
راهروها	1/5
فروشگاه ها، سوپر مارکت ها، بازارچه‌ها و مراکز تجاری سرپوشیده	2/0

جدول c-18-2-6-2: جدول ۱۸-۲-۶-۲ : زمان واخنش بهینه در فضاهای داخلی تصرفهای اداری/ حرفه‌ای و کسبی / تجاری

۳-۶-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) مجاز برای جدا کننده‌ها در تصرف‌های اداری/ حرفه‌ای و کسبی /تجاری در جدول ۱۸-۲-۶-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی اتاق جلسات	ساده	45
پوسته خارجی اتاق جلسات	مرکب	40
پوسته خارجی اتاق‌های اداری و دفاتر تجاری، سالن بانکها و سایتهای کامپیوتر	ساده	40
	مرکب	35
پوسته خارجی فروشگاه ها، سوپرمارکتها، بازارچه‌ها و مراکز تجاری سرپوشیده	ساده	40
	مرکب	35
پوسته خارجی فضاهای بسته عمومی	ساده	40
پوسته خارجی فضاهای بسته عمومی	مرکب	35
دیوار جداکننده بین اتاق جلسات و فضاهای مجاور	ساده	50
دیوار جداکننده بین اتاق‌های اداری، دفاتر تجاری و سایتهای کامپیوتر	ساده	45
دیوار جدا کننده بین اتاق‌های اداری، دفاتر تجاری و سایتهای کامپیوتر	مرکب	40
دیوار جدا کننده بین اتاق جلسات و راهرو	مرکب	35
دیوار جدا کننده اتاقهای اداری و دفاتر تجاری از راهرو	مرکب	30
سقف بین اتاق جلسات و فضاهای مجاور	ساده	50
سقف بین اتاقهای اداری، دفاتر تجاری و سایتهای کامپیوتر	ساده	45

جدول c-18-2-6-3: جدول ۱۸-۲-۶-۳ : صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در تصرفهای اداری/ حرفه‌ای و کسبی / تجاری

۴-۶-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تر از صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در تصرفهای اداری/ حرفه‌ای و کسبی /تجاری در جدول ۱۸-۲-۶-۴ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
سقف اتاقهای اداری دفاتر تجاری و سایتهای کامپیوتر	65	45
سقف فروشگاه ها، سوپر مارکت‌ها و سالن بانکها	65	45
سقف اتاق جلسات	55	55

جدول c-18-2-6-4: جدول ۱۸-۲-۶-۴ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در تصرفهای اداری/ حرفه‌ای و کسبی / تجاری

۷-۲-۱۸ مراکز فرهنگی [16]

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در مراکز فرهنگی الزامی است.

۱-۷-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای داخلی مراکز فرهنگی در جدول ۱۸-۲-۷-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تراز نوفه زمینه مجاز در مراکز فرهنگی، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است. شاخص PNC در استودیوها، سالنهای سخنرانی، کنسرت اپرا، تأتر، سینماها، کتابخانه‌ها و استودیوها اجباری و در فضاهای دیگر به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، بر حسب دسی بل
استودیوی گفتار *	25	20
استودیوی فیلم و تلویزیون *	30	25
سالنهای سخنرانی کنسرت اپرا، تأتر و سینماها *	35	35
کتابخانه‌ها *	35	35
موزه‌ها و گالری ها	35	35
اماکن مذهبی	35	35
سالنهای انتظار	40	35
راهروها	45	40
*رعایت PNC در این موارد الزامی است.

جدول c-18-2-7-1: جدول ۱۸-۲-۷-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای داخلی مراکز فرهنگی

۲-۷-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه در فضاهای داخلی مراکز فرهنگی در شکل ۱۸-۲-۷-۱ نشان داده شده است. [17]

تصویر

1-7-2-18 : نمودار زمان واخنش بهینه در فضاهای مختلف

۳-۷-۲-۱۸ وضوح گفتار

شاخص وضوح گفتار، STI، در سالنهای سخنرانی، کنسرت، اپرا، سینما، تئاتر و استودیوها باید بیش از 0/6 باشد.

۳-۷-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) مجاز برای جدا کننده‌ها در مراکز فرهنگی در جدول ۱۸-۲-۷-۲ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی استودیوها	ساده/ مرکب	55
پوسته خارجی سالنهای سخنرانی، تأتر کنسرت، اپرا و سینماها	ساده	55
پوسته خارجی سالنهای سخنرانی، تأتر کنسرت، اپرا و سینماها	مرکب	50
پوسته خارجی کتابخانه ها، موزه ها، گالری‌ها و اماکن مذهبی	ساده	45
پوسته خارجی کتابخانه ها، موزه ها، گالری‌ها و اماکن مذهبی	مرکب	40
دیوار جدا کننده استودیوها از فضاهای مجاور	ساده	55
دیوار جدا کننده سالنهای سخنرانی، تأتر، کنسرت و سینماها از فضاهای مجاور	ساده	50
دیوار جداکننده کتابخانه ها، موزه‌ها گالری‌ها و اماکن مذهبی از فضاهای مجاور	ساده	50
جدا کننده بین استودیوها و راهرو	مرکب	55
جدا کننده بین سالنهای سخنرانی، تأتر ،کنسرت، سینماها و راهرو	مرکب	40
جداکننده بین کتابخانه ها، موزه ها، گالری‌ها ، اماکن مذهبی و راهرو	مرکب	35
سقف جداکننده استودیوها از فضاهای مجاور	ساده	55
سقف جداکننده سالنهای سخنرانی، تأتر کنسرت و سینماها از فضاهای مجاور	ساده	50
سقف جداکننده کتابخانه ها، موزه ها، گالری‌ها و اماکن مذهبی از فضاهای مجاور	ساده	50

جدول c-18-2-7-2: جدول ۱۸-۲-۷-۲: صدابندی هوابرد مجاز برای جدا کننده‌ها در مراکز فرهنگی

۴-۷-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تر از صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در مراکز فرهنگی در جدول ۱۸-۲-۷-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
سقف سالنهای سخنرانی، تأتر، کنسرت، اپرا و سینماها	50	60
سقف استودیوها	50	60
سقف کتابخانه ها، موزه‌ها و گالریها	55	55
سقف اماکن مذهبی	60	50

جدول c-18-2-7-3: جدول ۱۸-۲-۷-۳ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در مراکز فرهنگی

۸-۲-۱۸ مراکز وزشی و تفریحی [18]

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در مراکز ورزشی و تفریحی الزامی است.

۱-۸-۲-۱۸ تراز نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در مراکز ورزشی و تفریحی، در جدول ۱۸-۲-۸-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تراز نوفه زمینه مجاز در مراکز ورزشی و تفریحی، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، بر حسب دسی بل
سالنهای ورزشی با حجم بین ۲۰۰۰ تا ۸۵۰۰ متر مکعب	50	45
سالنهای ورزشی با حجم کمتر از 2000 مترمکعب	45	40
مراکز تفریحی	50	45
رستورانها و کافه ها	45	40

جدول c-18-2-8-1: جدول ۱۸-۲-۸-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در مراکز ورزشی و تفریحی

۲-۸-۲-۱۸ زمان واخنش

حداکثر زمان واخنش در بسامدهای میانی در فضاهای داخلی مراکز ورزشی و تفریحی، در جدول 18-2-8-2 ارائه شده است.

جدول

نوع فضا	حداکثر زمان واخنش، T _R بر حسب ثانیه
سالنهای ورزشی با حجم کمتر از ۲۰۰۰ متر مکعب	1/5
سالن‌های ورزشی تک منظوره با حجم (V) بین ۲۰۰۰ تا ۸۵۰۰ متر مکعب	2/49- 1/27Log (V)
سالنهای ورزشی چند منظوره با حجم (V) بین ۲۰۰۰ تا ۸۵۰۰ متر مکعب	1/74- 0/95Log (V)
مراکز تفریحی	1/5
رستورانها و کافه ها	1/2

جدول c-18-2-8-2: جدول 18-2-۸-۲ : حداکثر زمان واخنش در فضاهای داخلی مراکز ورزشی و تفریحی

۳-۸-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) مجاز برای جدا کننده‌ها در مراکز ورزشی و تفریحی در جدول ۱۸-۲-۸-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی سالنهای ورزشی	ساده	50
پوسته خارجی سالنهای ورزشی	مرکب	45
پوسته خارجی مراکز تفریحی سرپوشیده	ساده	50
پوسته خارجی مراکز تفریحی سرپوشیده	مرکب	45
پوسته خارجی رستورانها و کافه ها	ساده	45
پوسته خارجی رستورانها و کافه ها	مرکب	40
دیوار جدا کننده سالنهای ورزشی از فضاهای مجاور	ساده	50
دیوار جداکننده مراکز تفریحی سرپوشیده از فضاهای مجاور	ساده	50
دیوار جدا کننده رستورانها و کافه‌ها از فضاهای مجاور	ساده	40
جدا کننده سالنهای ورزشی از راهرو	مرکب	35
جداکننده مراکز تفریحی سرپوشیده از راهرو	مرکب	35
جدا کننده رستورانها و کافه‌ها از راهرو	مرکب	30
کلیه کف ها	ساده	55
کلیه سقف ها	ساده	50

جدول c-18-2-8-3: جدول ۱۸-۲-۸-۳: صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در مراکز ورزشی و تفریحی

۴-۸-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در مراکز ورزشی و تفریحی در جدول 18-2-8-4 ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
سقف بین سالنهای ورزشی، مراکز تفریحی، رستورانها، کافه‌ها و فضاهای زیرین	50	60

جدول c-18-2-8-4: جدول ۱۸-۲-8-۴: صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در مرا مراکز ورزشی و تفریحی

۹-۲-۱۸ مراکز ترابری [19]

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در فضاهای بسته مراکز ترابری الزامی است.

۱-۹-۲-۱۸ تراز نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه (L _Aeq(30)) و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای بسته مراکز ترابری در جدول ۱۸-۲-۹-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تر از نوفه زمینه مجاز در فضاهای بسته مراکز ترابری، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، بر حسب دسی بل
سالن‌های انتظار در فرودگاه راه آهن، مترو و ترمینال	45	40

جدول c-18-2-9-1: جدول ۱۸-۲-۹-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای بسته مراکز ترابری

۲-۹-۲-۱۸ زمان واخنش

زمان واخنش بهینه برای سالن‌های انتظار در فرودگاه راه آهن، مترو و ترمینال، 1/5 ثانیه تعیین می‌شود.

۳-۹-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC) مجاز برای جدا کننده‌ها در فضاهای بسته مراکز ترابری در جدول ۱۸-۲-۹-۲ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی سالنهای انتظار فرودگاه مشرف به باند پرواز	مرکب	60
پوسته خارجی سالنهای انتظار در فرودگاه راه آهن، مترو و ترمینال	ساده	45
	مرکب	40

جدول c-18-2-9-2: جدول 18-۲-۹-۲ : صدابندی هوابرد مجاز برای جداکننده‌ها در فضاهای بسته مراکز ترابری

۴-۹-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین طبقات در فضاهای بسته مراکز ترابری در جدول ۱۸-۲-۹-۴ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
سقف سالنهای انتظار در فرودگاه، راه آهن، مترو و ترمینال	65	45

جدول c-18-2-9-4: جدول ۱۸-۲-۹-۴ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین طبقات در فضاهای بسته مراکز ترابری

۱۰-۲-۱۸ فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون

رعایت مقررات آکوستیکی تعیین شده در بندهای زیر در فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون الزامی است.

۱-۱۰-۲-۱۸ نوفه زمینه

تراز نوفه زمینه L _Aeq(30)و برسنج نوفه ترجیحی (PNC) مجاز در فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون در جدول ۱۸-۲-۱۰-۱ ارائه شده است.

لازم به ذکر است در این مقررات برای تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون، رعایت مقدار حداکثر L _Aeq(30)اجباری است و شاخص PNC به عنوان توصیه مطرح می‌شود.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز معادل صدا، L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	حداکثر برسنج نوفه ترجیحی، PNC، بر حسب دسی بل
سرویس بهداشتی خصوصی	50	45
سرویس بهداشتی عمومی	55	50
آشپزخانه عمومی- صنعتی و رختشوی خانه	55	50
فضاهای تأسیساتی و موتورخانه [20]	65	60

جدول c-18-2-10-1: جدول ۱۸-۲-۱۰-۱ : تراز نوفه زمینه مجاز در فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون

۲-۱۰-۲-۱۸ زمان واخنش

الزام خاصی در مورد زمان و اخنش برای فضاهای ذکر شده در جدول ۱۸-۲-۱۰-۱ وجود ندارد.

۳-۱۰-۲-۱۸ صدابندی هوابرد

شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w) یا درجه تراگسیل صدا (STC)، مجاز برای جداکننده های [21] بین فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون ذکر شده در جدول (۱۸-۲-۱۰-۱) و سایر فضاها، در جدول ۱۸-۲-۱۰-۲ ارائه شده است.

جدول

موقعیت جدا کننده	نوع جدا کننده	حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته (R _w)/ حداقل درجه تراگسیل صدا (STC) بر حسب دسی بل
پوسته خارجی سرویس بهداشتی عمومی	ساده	40
پوسته خارجی سرویس بهداشتی عمومی	مرکب	35
پوسته خارجی آشپزخانه عمومی- صنعتی و رختشوی خانه	ساده	40
پوسته خارجی آشپزخانه عمومی- صنعتی و رختشوی خانه	مرکب	35
دیوار جدا کننده فضاهای تأسیساتی، موتورخانه و آسانسور از سایر فضاهای مجاور	ساده	55
دیوار جدا کننده سرویس بهداشتی عمومی از سایر فضاهای مجاور	ساده	50
جداکننده سرویس بهداشتی عمومی از راهرو	مرکب	35
سقف جداکننده فضاهای تأسیساتی، موتورخانه و آسانسور از سایر فضاهای مجاور	ساده	55
سقف جداکننده سرویس بهداشتی عمومی از سایر فضاهای مجاور	ساده	50
سقف جداکننده سرویس بهداشتی عمومی از راهرو	ساده	35

جدول c-18-2-10-2: جدول ۱۸-۲-۱۰-۲: صدابندی هوابرد مجاز برای بین فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون [22] و سایر فضاها

۴-۱۰-۲-۱۸ صدابندی کوبه ای

تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) و درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) مجاز برای سقف بین فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون (ذکر شده در جدول ۱۸-۲-۱۰-۱ ) و سایر فضاها، در جدول ۱۸-۲-۱۰-۳ ارائه شده است.

جدول

موقعیت سقف	حداکثر تراز صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته (L _nw) بر حسب دسی بل	حداقل درجه صدابندی کوبه‌ای (IIC) برحسب دسی بل
سرویس بهداشتی عمومی، آشپزخانه عمومی- صنعتی، رختشوی خانه، فضاهای تأسیساتی، موتورخانه و آسانسور بالای فضاهای همانند	65	45
سرویس بهداشتی عمومی، آشپزخانه عمومی- صنعتی، رختشویخانه، فضاهای تأسیساتی، موتورخانه و آسانسور بالای سایر فضاها	50	60

جدول c-18-2-10-3: جدول ۱۸-۲-۱۰-۳ : صدابندی کوبه‌ای مجاز برای سقف بین فضاهای مشترک در کاربردهای گوناگون و سایر فضاها

[1] زیر گروه‌های "م-۲" و "م-3" از تصرف مسکونی /اقامتی بر اساس دسته بندی تصرف‌ها از مباحث ۳ و ۴ مقررات ملی ساختمان .

[2] فضاهای بسته عمومی مانند سرسرای ورودی، راهرو، راه پله.

[3] در صورتی که جداکننده مرکب باشد، برای محاسبه شاخص کاهش صدای آن به پیوست ۱ مراجعه شود.

[4] در مورد فضاهای ترکیبی مقدار کمتر ملاک عمل قرار می‌گیرد. (به عنوان مثال در حالتی که اتاق نشیمن و آشپزخانه به طور مشترک بر روی اتاق خواب قرار گیرند، L _nw=48 dB در نظر گرفته شود)

[5] زیرگروه "م- 1" از تصرف مسکونی/ اقامتی (بر اساس دسته بندی تصرفها از مباحث ۳ و ۴ مقررات ملی ساختمان )

[6] در مورد فضاهای اداری مکانهای ورزشی تفریحی، سالنهای پذیرایی و سالنهای سخنرانی در هتلها به الزامات این فضاها در بندهای مربوط مراجعه شود.

[7] در مورد فضاهای اداری مکانهای ورزشی تفریحی، سالنهای پذیرایی و سالنهای سخنرانی در هتلها به الزامات این فضاها در بندهای مربوط مراجعه شود.

[8] از قبیل سالن انتظار (لابی)، رستوران، آشپزخانه دفاتر اداری و ...

[9] منظور از سقف در این مقررات، مجموعه‌ای متشکل از سقف سازه‌ای با کف سازی نهایی و سقف کاذب است.

[10] برای سالنهای همایش و سخنرانی و نمازخانه به بند 18-۲-۷ ، برای بخشهای اداری به ضوابط مربوط در بند 18-2-6 و برای غذاخوری و بوفه به بند ۱۸-۲-۸ مراجعه شود.

[11] کارگاه‌های سبک مانند: کارگاه‌های نقاشی، طراحی، آتلیه، معماری اتاق کامپیوتر و امثال آنها.

[12] کارگاه‌های سنگین مانند: کارگاه‌های مجسمه سازی، جوش کاری، نجاری و امثال آنها.

[13] زیرگروه‌های "د-۱" و "۵-۲ " از تصرف درمانی/ مراقبتی (بر اساس دسته بندی تصرفها از مباحث ۳ و ۴ مقررات ملی ساختمان )

[14] فضاهای بسته عمومی مانند پذیرش، ورودی، راه پله و راهروهای عمومی، خدمات و داروخانه

[15] فضای بسته عمومی مانند سرسرای ورودی، راهرو، راه پله.

[16] زیرگروه "ت-۱" و "ت-3" از تصرف تجمعی (بر اساس دسته بندی تصرفها از مباحث ۳ و ۴ مقررات ملی ساختمان )

[17] اماکن مذهبی که در آن‌ها سخنرانی انجام می‌شود، از ضوابط مربوط به سالن‌های سخنرانی پیروی میکنند.

[18] زیر گروه‌های "ت-۳" و "ت-۴" و "ت-۵" از تصرف تجمعی (بر اساس دسته بندی تصرف‌ها از مباحث ۳ و ۴ مقررات ملی ساختمان )

[19] زیرگروه "ت-۳ " از تصرف تجمعی (بر اساس دسته بندی تصرفها از مباحث ۳ و ۴ مقررات ملی ساختمان )

[20] شامل کلیه موتورخانه‌های تأسیسات آسانسور، استخر و .....

[21] در صورتی که جداکننده مرکب باشد، برای محاسبه شاخص کاهش صدای آن به پیوست ۱ مراجعه شود.

[22] کاربردهای ذکر شده در جدول ۱۸-۲-۱۰-۱

۱۸-پ۱-۱ روش محاسبه

برای محاسبه شاخص کاهش صدا (R) یا افت تراگسیل (TL) یک جداکننده مرکب، از مقادیر شاخص کاهش صدای جداکننده‌های ساده تشکیل دهنده آن که از طرف آزمایشگاه‌های آکوستیک ارائه شده استفاده می‌گردد. ابتدا با داشتن شاخص کاهش صدای جداکننده ساده و با توجه به رابطه (پ-۱-۱) که وابستگی متقابل بین ضریب تراگسیل و شاخص کاهش صدای هر جداکننده را مشخص می‌کند، ضریب تراگسیل جداکننده ساده محاسبه می‌شود.

$R=10Log \frac{1}{\tau }\rightarrow \tau =10^{-(0/1)R}$ یا TL

سپس با داشتن ضریب تراگسیل برای هر جداکننده ساده و با استفاده از رابطه (پ-۱-۲) ضریب تراگسیل جداکننده مرکب محاسبه می‌شود.

$\bar{\tau }=\frac{\tau _{1}s_{1}+\tau _{2}s_{2}+...+\tau _{n}s_{n}}{s_{1}+s_{2}+...+s_{n}}$

با قرار دادن $\bar{\tau }$ در رابطه (پ-1-3) شاخص کاهش صدای جداکننده مرکب محاسبه می‌گردد.

$\bar{R}=10Log\frac{1}{\bar{\tau }}$ یا $\bar{TL}$

به عنوان مثال: جداکننده مرکبی به ابعاد 4/7 × ۱۰ متر شامل دیوار آجری به ضخامت ۲۲ سانتی متر، یک در به ابعاد 2×1 متر و پنجره‌ای به ابعاد ۱×۵ متر است. در صورتی که شاخص کاهش صدای وزن یافته دیوار، در و پنجره به ترتیب ۵۰، ۱۵ و ۲۰ دسی بل باشد، شاخص کاهش صدای وزن یافته این جداکننده مرکب به صورت زیر محاسبه می‌شود:

حل :

$\tau _{1}=10^{-(0/1)\times 20}$ پنجره متر مربع $S_{1}=5\times 1=5$ پنجره

$\tau _{2}=10^{-(0/1)\times 15}$ در متر مربع $S_{2}=1\times 2=2$ در

$\tau _{3}=10^{-(0/1)\times 50}$ دیوار متر مربع $S_{3}=47-(2+5)=40$ دیوار

متر مربع $S_{4}=10\times 4/7=47$ جداکننده

$\bar{\tau }=\frac{5\times 10^{-(0/1)\times 20}+2\times 10^{-(0/1)\times 15}+40\times 10^{-(0/1)\times 50}}{47}$

$\bar{R}=10Log\frac{1}{2/42\times 10^{-3}}=26dB$

۱۸-پ۱-۲ روش تخمینی با استفاده از نمودار

در مواردی که سرعت محاسبه از دقت آن اهمیت بیشتری دارد، می‌توان مقدار شاخص کاهش صدای جداکننده مرکب را با استفاده از نمودارهای شکل پ-۱-۱- تخمین زد. محدودیت این روش، این است که از مجموعه ساختارهای یک جدار مرکب در هر مرحله دو ساختار در نظر گرفته شده و نتیجه به دست آمده با ساختار بعدی مورد بررسی قرار میگیرد.

تصویر

شکل پ-۱-۱ : نمودار تخمین شاخص کاهش صدای جداکننده مرکب

به عنوان نمونه، جواب مثالی را که در بند پ-۱-۱- مطرح شده است می‌توان به روش تخمینی به دست آورد. بدین منظور ابتدا دیوار به عنوان یک ساختار و پنجره به عنوان ساختاری دیگر در نظر گرفته شده و به صورت زیر عمل می‌شود:

الف: اختلاف دو کاهش صدای دیوار و پنجره را به دست آورده (R ₁-R ₂=50-20=30) و سپس منحنی ۳۰ از روی شکل مشخص می‌گردد.

ب: نسبت دو سطح تشکیل دهنده دیوار و پنجره را به دست آورده $\frac{s_{2}}{s_{1}}=\frac{5}{40}=\frac{1}{8}$ و از نقطه مربوط به این نسبت در روی محور عمودی خطی به موازات محور افقی رسم کرده تا نمودار اختلاف ۳۰ دسی بل را قطع کند. از محل تلاقی به دست آمده خطی عمود بر محور افقی رسم کرده تا محور «کسر شده از شاخص کاهش صدا» را قطع کند. در نتیجه شاخص کاهش صدای مرکب R، به صورت زیر به دست می‌آید:

R= 50-20=30 ⇒ 50-R= 20 ⇒ R ₁-R=20

مراحل فوق روی شکل پ-۱-۲- نشان داده شده است.

تصویر

شکل پ-۱-۲ نمودار تخمین شاخص کاهش صدای جداکننده مرکب

در ادامه به همین روش ساختار مرکب دیوار و پنجره به عنوان یک ساختار و ساختار در به عنوان ساختاری دیگر در نظر گرفته می‌شود:

جدا کننده S ₁=10×4/7 =47 متر مربع

در S ₁=1×2=2 متر مربع

دیوار و پنجره S ₂=47-(2)=45 متر مربع

$\frac{s_{1}}{s_{2}}=\frac{2}{45}=\frac{1}{22/5}$

R ₁-R ₂= 30- 15= 15 و R ₁-R=4 ⇒ R= 30-4=26

مراحل فوق روی شکل پ-۱-۳ نشان داده شده است.

تصویر

شکل پ-۱-۳: نمودار تخمین شاخص کاهش صدای جداکننده مرکب

در نتیجه مقدار افت صوتی جداکننده مرکب از روش تخمینی ۲۶ دسی بل و از روش محاسبه نیز ۲۶ دسی بل به دست آمده است.

۱۸-پ۳-۱ دیوارها

مقادیر شاخص کاهش صدای وزن یافته تعدادی از دیوارهای ساخته شده با آجر فشاری یا سفالی بتنی بلوکهای بتن سبک و همچنین دیوارهای باربر و غیر باربر با ساخت و ساز خشک (drywall)، سیستم صفحات ساندویچی با بتن پاششی (3D) و قالب عایق ماندگار بتنـی (ICF) برگرفته از منابع گوناگون داخلی و خارجی در جدول پ-۳-۱ ارائه شده است.

جدول

31 سطر × 4 ستون

ساختار دیوار	ضخامت کلی (cm)	جزئیات اجرایی	Rw یا STC (dB)
دیوار آجر فشاری ۱۱ سانتیمتری، دو رو اندود با گچ و خاک و گچ پرداختی، به ضخامت ۲ سانتیمتر	15	تصویر	47
دیوار آجر فشاری ۲۲ سانتیمتری، دو رو اندود با گچ و خاک و گچ پرداختی، به ضخامت ۲ سانتیمتر	26	تصویر	52
دیوار آجر فشاری ۳۳ سانتیمتری، دو رو اندود با گچ و خاک و گچ پرداختی، به ضخامت 1/25سانتیمتر	35/5	تصویر	56
دیوار آجر سفالی ۱۰ سانتیمتری، دو رو اندود با گچ و خاک و گچ پرداختی، به ضخامت ۱ سانتیمتر	12	تصویر	42
دیوار آجر سفالی ۱۵ سانتیمتری، دو رو اندود با گچ و گچ پرداختی، به ضخامت ۳ سانتیمتر	21	تصویر	46
دیوار دوجداره با آجر فشاری ۱۱ سانتیمتری با ۵ سانتیمتر فاصله هوایی، دو رو اندود به ضخامت 1/5 سانتیمتر	30	تصویر	54
دیوار بتنی به ضخامت 7/5 سانتیمتر	7/5	تصویر	47
دیوار بتنی به ضخامت ۱۵ سانتیمتر دو رو اندود با گچ به ضخامت 1/25 سانتیمتر	17/5	تصویر	53
دیوار بتنی به ضخامت ۲۰ سانتیمتر	20	تصویر	58
دیوار با بلوکهای توپر بتنی به ضخامت ۴۰ سانتیمتر دو رو اندود گچ به ضخامت 1/25 سانتیمتر	42/5	تصویر	63
دیوار با بلوک بتن سبک به ضخامت ۱۰ سانتیمتر، دو رو اندود با گچ به ضخامت ۱ سانتیمتر	12	تصویر	45
دیوار با بلوک بتن سبک به ضخامت ۱۵ سانتیمتر، دو رو اندود با گچ به ضخامت ۱ سانتیمتر	17	تصویر	45
دیوار با بلوک تو خالی از بتن سبک به ضخامت ۱۹ سانتیمتر، دو رو اندود با گچ به ضخامت ۱ سانتیمتر	21	تصویر	46
دیوار با بلوک توپر از بتن سبک به ضخامت ۲۵ سانتیمتر ، دو رو اندود با گچ به ضخامت ۱ سانتیمتر	27	تصویر	51
دیوار با صفحات روکش دار گچی (drywall) : - یک لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای ۵ سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط	7/5	تصویر	45
دیوار با صفحات روکش دار گچی (drywall): - یک لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای 7/5 سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۶ سانتیمتر در وسط	10	تصویر	45
دیوار با صفحات روکش دار گچی (drywall): - دو لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای ۵ سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط	10	تصویر	50
دیوار با صفحات روکش دار گچی (drywall): - یک لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای ۱۰ سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط	12/5	تصویر	47
دیوار با صفحات روکش دار گچی (drywall) : - دو لایه تخته گچی به ضخامت 25/11/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای 5/7سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۶ سانتیمتر در وسط	12/5	تصویر	52
دیوار با صفحات روکش دار گچی (drywall): - دو لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای ۱۰ سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط	15	تصویر	53
دیوار دوبل با صفحات روکش دار گچی (drywall): - لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای ۵ سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط	15/5	تصویر	61
دیوار دوبل با صفحات روکش دار گچی (drywall): - دو لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر در هر طرف - وادارهای 5/7 سانتیمتری در فواصل 62/5 سانتیمتر - الیاف معدنی به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط	20/5	تصویر	63
دیوار با ساندویچ پانل 3D: - پلی استایرن به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط - بتن با رویه لیسه‌ای به ضخامت ۴ سانتیمتر در دو طرف	12	تصویر	46
دیوار با ساندویچ پانل 3D: - پلی استایرن به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط - بتن با رویه لیسه‌ای به ضخامت ۵/۵ سانتیمتر در دو طرف	15	تصویر	47
دیوار با ساندویچ پانل 3D: - پلی استایرن به ضخامت ۴ سانتیمتر در وسط - بتن با رویه لیسه‌ای به ضخامت ۴ سانتیمتر در یک طرف - بتن با رویه لیسه‌ای به ضخامت ۷ سانتیمتر در طرف دیگر	15	تصویر	48
دیوار با ساندویچ پانل 3D: - پلی استایرن به ضخامت ۶ سانتیمتر در وسط - بتن با رویه لیسه‌ای به ضخامت ۴ سانتیمتر در دو طرف	14	تصویر	43
دیوار با ساندویچ پانل 3D: - پلی استایرن به ضخامت ۱۰ سانتیمتر در وسط - بتن با رویه لیسه‌ای به ضخامت ۵ سانتیمتر در دو طرف	20	تصویر	45
دیوار با ساختار قالبهای بلوکی عایق ماندگار بتنی (ICF) به ضخامت ۲۵ سانتیمتر (رابط پلی استایرن) پرشده با بتن مسلح (ضخامت بتن ۱۴ سانتیمتر)، هر طرف یک لایه تخته گچی به ضخامت 1/25 سانتیمتر	27/5	تصویر	42
دیوار با ساختار قالب عایق ماندگار بتنی :(ICF) بلوکهای ۲۵ سانتیمتری (رابط پلی استایرن)، پرشده با بتن مسلح، دو رو اندود با گچ و خاک و گچ پرداختی به ضخامت ۲ سانتیمتر	29	تصویر	45
دیوار با ساختار قالب پانلی تخت عایق ماندگار بتنی (ICF) (ضخامت هر پانل 5/20 سانتیمتر) که به وسیله بست‌های پلاستیکی به یکدیگر متصل شده اند و بخش میانی پر شده با بتن مسلح به ضخامت 14/60 سانتیمتر، یک طرف یک لایه تخته گچی به ضخامت 1/30 سانتیمتر طرف دیگر یک لایه تخته گچی به ضخامت 0/70 سانتیمتر	27	تصویر	47
دیوار با ساختار قالب پانلی تخت عایق ماندگار بتنی (ICF): (ضخامت هر پانل ۵ سانتیمتر) که به وسیله بست‌های پلاستیکی به یکدیگر متصل شده اند شده با بتن مسلح به ضخامت ۱۵ سانتیمتر، یک لایه تخته گچی به ضخامت 1/25سانتیمتر در هر طرف دیوار	27/5	تصویر	48

جدول c-apn-18-3-1: جدول پ-3-1: صدابندی هوابرد چند نمونه از دیوارها

۱۸-پ۳-۲ شیشه ها

مقادیر شاخص کاهش صدای وزن یافته تعدادی از شیشه‌ها برگرفته از منابع گوناگون داخلی و خارجی، برای راهنمایی در جدول پ-۳-۲ ارائه شده است.

جدول

30 سطر × 3 ستون

نوع شیشه	نوع لایه و ضخامت به میلی متر			STC (dB) یا R _w
ساده	4 6 10 12			31 32 34 36
لیمینت	لایه ها
	شیشه	PVB [1]	شیشه
	3	0/38	3	33
	3	0/76	3	35
	4	0/38	4	34
	4	0/76	4	35
	4	0/38	6	35
	6	0/38	6	36
دوجداره	لایه ها
	شیشه	فاصله هوایی	شیشه
	3	6	3	28
	3	9	3	31
	4	8	4	32
	4	8	6	34
	4	10	6	35
	4	12	6	36
	6	19	6	38
	6	13	8	38
	6	13	10	39
	8	13	10	41
	6	50	3	39
	6	100	3	43
دوجداره لمینیت	7 ^*	8	6	36
	7 ^*	12	4	37
	7 ^*	25	6	42
	7 ^*	40	6	44
	7 ^*	60	6	46
	7 ^*	100	6	48
* شیشه‌های لمینیت با ضخامت تقریبی ۷ میلیمتر، متشکل از دو شیشه ۳ میلیمتری با یک لایه PVB

جدول c-apn-18-3-2: جدول پ-۳-۲ : مقادیر شاخص کاهش صدای وزن یافته برای تعدادی از شیشه ها

۱۸-پ۳-۳ پنجره ها

مقادیر صدابندی هوابرد تعدادی از پنجره‌ها برگرفته از منابع گوناگون داخلی و خارجی، برای راهنمایی در جدول پ-۳-۳ ارائه شده است.

جدول

نوع پنجره	STC (dB) یا R _w
پنجره کاملاً باز	تقریبا 5
هر نوع پنجره‌ای در نما هنگامی که اندکی باز باشد.	10-15
پنجره تک جدار با شیشه ۴ میلیمتری، درزبندی شده	25
پنجره تک جدار با شیشه ۶ میلیمتری، درزبندی شده	27
پنجره تک جدار با شیشه ۱۰ میلیمتری، درزبندی شده	30
پنجره با شیشه دوجداره ( 6+12+4 میلیمتر)، درزبندی شده	35
پنجره با شیشه دوجداره (۶ لمینیت+ 19+6 میلیمتر) درزبندی شده	38
پنجره با شیشه دوجداره (۹ لمینیت + 19+ ۶ میلیمتر) درزبندی شده	39
پنجره با شیشه دوجداره (5+ 13+9 میلیمتر) هر دو شیشه لمینیت، درزبندی شده	40
پنجره با شیشه دوجداره (۶+ 64+5 میلیمتر) درزبندی شده	43
پنجره با شیشه دوجداره (۱۳ + 64+9 میلیمتر) درزبندی شده	46
پنجره با شیشه دوجداره (6+100+9 میلیمتر) درزبندی شده	51

جدول c-apn-18-3-3: جدول پ-۳-۳ : مقادیر شاخص کاهش صدای وزن یافته برای تعدادی از پنجره ها

۱۸-پ۳-۴ درها

مقادیر صدابندی هوابرد تعدادی از درها برگرفته از منابع گوناگون برای راهنمایی در جدول پ-۳-۴ ارائه شده است.

جدول

نوع در	STC (dB) یا R _w
در چوبی توخالی به ضخامت 4/5 سانتیمتر درزبندی شده	20
در فلزی توخالی به ضخامت 4/5 سانتیمتر درزبندی شده	28
در چوبی توپر به ضخامت 4/5 سانتیمتر به چگالی سطحی ۱۹ کیلوگرم بر متر مربع، بدون درزبندی	20
در چوبی توپر به ضخامت 4/5 سانتیمتر به چگالی سطحی ۱۹ کیلوگرم بر متر مربع، درزبندی شده	28
در چوبی توپر به ضخامت 4/5 سانتیمتر به چگالی سطحی 24/5 کیلوگرم بر مترمربع، درزبندی شده	31
در چوبی توپر به ضخامت 4/5 سانتیمتر به چگالی سطحی 25/5 کیلوگرم بر متر مربع، درزبندی شده	36
در چوبی توپر به ضخامت 4/5 سانتیمتر به چگالی سطحی 32/7 کیلوگرم بر مترمربع، درزبندی شده	39
در چوبی توپر به ضخامت 4/5 سانتیمتر به چگالی سطحی 34/2 کیلوگرم بر متر مربع، درزبندی شده	45

جدول c-apn-18-3-4: جدول پ-۳-۴ : مقادیر شاخص کاهش صدای وزن یافته برای تعدادی از درها

[1] polyvinyl butyral

۱۸-پ۵-۱ بررسی سایت و منطقه بندی آکوستیکی

حفاظت در برابر نوفه می‌تواند به عنوان بخشی از حفاظت زیست محیطی باشد. ساختمان‌های آموزشی و مسکونی- اداری به لحاظ نیازهای آکوستیکی خاص باید در سایتی با حداکثر تراز نوفه‌ای برابر با L _Aeq(T)=65dB در روز، ساخته شود. این گونه سایتها معمولاً در مناطق مسکونی و اداری متمرکز می‌گردند. برای نیل به طراحی صحیح آکوستیکی، نوفه محیط بیرون باید ارزیابی شود. در صورتی که در این ارزیابی، نوفه محیط در نقاطی بیش از ۶۵ دسی بل باشد با ایجاد فاصله مناسب و یا سدهای صوتی، تر از نوفه را می‌توان تا حد لازم کاهش داد. منابع نوفه خارجی که باید مورد بررسی قرار گیرند به شرح زیر می‌باشند:

- نوفه ترافیک

- نوفه ناشی از محوطه‌های ساخته شده مجاور

به منظور کاهش نوفه محیطی به ویژه نوفه ترافیک می‌توان از موارد زیر استفاده کرد:

۱ - ایجاد فاصله مناسب از منبع صوتی

2- استفاده از موانع صوتی

موانع صوتی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

- موانع صوتی طبیعی شامل تپه‌ها خاکریزهای طبیعی، جنگلها و غیره.

- موانع صوتی مصنوعی شامل دیوار صوتی خاکریزهای مصنوعی و درختکاری.

شکل‌های پ-۵-۲ ، ۱۸-پ۵-۳ و ۱۸-پ۵-۴ عملکرد انواع موانع صوتی را نمایش می‌دهد.

تصویر

شکل پ-۵-۲: نمایش کاهش نوفه ترافیک توسط خاکریز طبیعی

تصویر

شکل پ-۵-۳ : نمایش کاهش نوفه ترافیک توسط پوشش گیاهی

تصویر

شکل پ-۵-۴: نمایش کاهش نوفه توسط مانع صوتی

با ایجاد درختکاری با درختان متراکم همیشه سبز با حداقل ۳۰ متر عمق، تراز نوفه ترافیک حدود ۲ تا ۴ dBA کاهش می‌یابد.

در اینجا برای روشن شدن مطالب بالا یک سایت فرضی در نظر گرفته می‌شود. سایت فرضی ( شکل پ-۵-۵ ) به شکل ذوزنقه می‌باشد که در غرب آن یک بزرگراه قرار دارد. نوفـه اندازه گیری فاصله ۳۰ متری از بزرگراه با درختکاری متراکم در حدود 65dBA تا ۷۰ می‌باشد.

در شمال سایت، خیابان اصلی - منطقه تجاری قرار دارد و نوفه اندازه گیری شده در حاشیه خیابان برابر BA ۷5-۷0 است، در شرق سایت، خیابان فرعی منطقه مسکونی - اداری با تراز نوفه اندازه گیری شده برابر dBA 6۰-5۰ و جنوب سایت، یک پارک محلی با نوفه اندازه گیری شده برابر با 45dBA تا ۵۰ واقع است.

در داخل سایت از مرکز به سمت جنوب درختکاری نامنظم دیده می‌شود در قسمتی از حاشیه شمالی آن یک مجموعه تجاری محلی قرار گرفته است.

تصویر

شکل پ-۵-۵ : سایت فرضی جهت ساخت

به طور کلی در هر ساختمان فضاهای مختلف با کاربری‌های مختلف، نیازهای آکوستیکی متفاوتی دارند. به منظور تأمین این نیازها، در مرحله اول محدوده محل ساختمان از لحاظ آکوستیکی منطقه بندی می‌شود و فضاهای مختلف ساختمان با توجه به نیازهای آکوستیکی در این مناطق جانمایی می‌گردند.

در سایت فرضی موردنظر، با توجه به نوفه موجود در محیط اطراف، پنج منطقه آکوستیکی پیش بینی شده است. این مناطق در شکل پ-۵-۶ نشان داده شده اند.

تصویر

شکل پ-۵-۶ : منطقه بندی از نظر آکوستیکی در سایت فرضی

۱۸-پ۵-۲ بررسی و دسته بندی آکوستیکی فضاهای مختلف

فضاهای داخلی ساختمان را نیز می‌توان بر مبنای تر از نوفه زمینه قابل قبول در رابطه با عملکرد فضا به چند دسته تقسیم کرد. هر کدام از این دسته فضاها را از لحاظ شباهت آکوستیکی که دارند می‌توان در یک بخش ساختمان متمرکز کرد که این مسأله را دسته بندی آکوستیکی فضاهای مختلف می‌گویند.

بدین منظور، بر اساس جدول تر از نوفه زمینه قابل قبول برای فضاهای آموزشی در ایران ( جدول شماره ۱۸-۲-۴-۱ ) فضاهای مختلف یک مجموعه آموزشی در جدول پ-5-1 دسته بندی شده است.

در همین رابطه براساس جداول تر از نوفه زمینه قابل قبول برای فضاهای مسکونی- اداری در ایران ( جداول شماره ۱۸-۲-۲-۱ و ۱۸-۲-۶-۱ ) فضاهای مختلف یک مجموعه مسکونی- اداری در جدول پ-۵-۲- دسته بندی شده است.

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	درجه بندی آکوستیکی
کلاس درس نظری	35	1
کتابخانه
نمازخانه
فضای سمعی و بصری
اتاق آموزش موسیقی
سالن سخنرانی
آزمایشگاه	40	2
کارگاه‌های سبک
دفاتر اداری
اتاق بهداشت
غذاخوری و بوفه	45	3
راهرو	45	3
کارگاه‌های سنگین	50	4
سالن ورزشی	50	4
فضاهای تأسیساتی و موتورخانه	65	5

جدول c-apn-18-5-1: جدول پ-۵-۱ : دسته بندی آکوستیکی فضاهای آموزشی

جدول

نوع فضا	حداکثر تراز نوفه زمینه معادل L _Aeq(30) بر حسب دسی بل	درجه بندی آکوستیکی
اتاق خواب و مطالعه در مسکونی	35	1
اتاق جلسات در اداری	35	1
اتاق نشیمن و کار در مسکونی	40	2
سالن اجتماعات در مسکونی
اتاق‌های اداری و دفتری
آشپزخانه در مسکونی	45	3
سایتهای کامپیوتری
سالن بانکها
سرویس بهداشتی	50	4
فضاهای بسته عمومی	50	4

جدول c-apn-18-5-2: جدول پ-۵-۲: دسته بندی آکوستیکی فضاهای مختلف یک ساختمان مسکونی - اداری

۱۸-پ۵-۳ آرایش آکوستیکی فضاها بر روی سایت فرضی

با توجه به جدول دسته بندی، فضاهای مختلف موقعیت هر دسته فضا بر روی سایت مشخص می‌گردد. در دسته بندی فضاها به منظور سهولت پیدا کردن موقعیت مناسب برروی سایت، از منطقه بندی آکوستیکی شکل پ-۵-۶ استفاده شده است.

در مورد پیدا کردن موقعیت فضا ممکن است موارد استثنا نیز وجود داشته باشد، مثلاً سالن اجتماعات که از نظر سازه‌ای از سایر فضاها جدا شده و ضمناً پنجره‌ای به بیرون ندارد باید کاملاً صدابندی گردد.

جانمایی محوطه و استقرار فضاها در یک مجموعه آموزشی در شکل پ-۵-۷ و در یک مجموعه مسکونی - اداری در شکل پ-۵-۸ نشان داده شده است.

تصویر

شکل پ-۵-۷ : جانمایی محوطه و استقرار فضاها در یک مجموعه آموزشی

تصویر

شکل پ-۵-۸ : جانمایی محوطه و استقرار فضاها در یک مجموعه مسکونی - اداری

۱۸-پ۵-۴ تهیه طرح اولیه ساختمان

با توجه به قرارگیری فضاهای مختلف بر روی سایت فرضی در رابطه با مسایل آکوستیکی می‌توان طرح اولیه ساختمان را تهیه نمود. در نظر گرفتن نکاتی همانند قرار گرفتن فضاهایی با شرایط آکوستیکی متفاوت در مجاورت یکدیگر، می‌تواند تأثیر بسزایی در شکل گیری مجموعه داشته باشد ( شکلهای پ-۵-۸ و ۱۸-پ۵-۹ )

تصویر

شکل پ-۵-۹ : جانمایی محوطه و استقرار فضاها در یک ساختمان آموزشی تمامی فضاها در یک طبقه هم سطح

تصویر

شکل پ-۵-۱۰ : جانمایی محوطه و استقرار فضاها در یک مجموعه مسکونی - اداری تمامی فضاها در یک طبقه هم سطح

۱۸-پ۵-۵ استفاده از جداکننده با صدابندی مناسب

کنترل نوفه در فضاهای مختلف ساختمان از عوامل مهم طراحی از نظر تأمین محیط آکوستیکی مطلوب می‌باشد. چنانچه بنا به نیاز طرح یا محدودیتهای موجود، فضاهایی با شرایط آکوستیکی مختلف در مجاورت یکدیگر قرار گیرند، استفاده از جداکننده هایی با صدابندی مناسب توصیه می‌گردد.

همچنین محدودیت‌های زمین در بسیاری از موارد باعث افزایش تعداد طبقات و در نتیجه قرارگیری فضاهایی با شرایط آکوستیکی مختلف بر روی یکدیگر می‌گردد که در این مورد نیز مسایل مربوط به صدابندی مناسب از اهم مطالب است.

مقدار صدابندی در ساختمان از نقطه نظر شناخت منابع صدای ورودی و تراز صدای قابل قبول برای فضای مورد نظر، باید مورد توجه قرار گیرد. آگاهی بنیادی از مسائل صدابندی و اطلاعاتی از ویژگیهای فیزیکی موانع صوتی و همچنین چگونگی استفاده بهینه از آن‌ها در عایق سازی یک فضا در مقابل صداهای هوابرد و کوبه‌ای ضروری است.

برای جلوگیری از نفوذ نوفه و تأمین آسایش صوتی فضای مورد نظر در ساختمان باید از جدا کننده هایی استفاده شود که میزان صدابندی کافی داشته باشد. بدین منظور رعایت ضوابط تعیین شده برای حداقل صدابندی هوابرد و کوبه‌ای جداکننده‌ها در فضاهای آموزشی براساس بندهای ۱۸-۲-۴-۳ و ۱۸-۲-۴-۴ آیین نامه و برای فضاهای مسکونی اداری بر اساس بندهای 18-2-2-2 ، 18-2-2-3 ، 18-2-6-3 و ۱۸-۲-۶-۴ آیین نامه الزامی است.

برای انتخاب صحیح جداکننده‌ها ضروری است طراح علاوه بر ضوابط آکوستیکی مقادیر صدابندی جدا کننده‌ها مانند دیوار، در و پنجره در برابر صدای هوابرد و صدابندی سقف در برابر صدای کوبه‌ای را نیز در اختیار داشته باشد. در پیوست ۳ مقادیر صدابندی هوابرد جداکننده‌ها شامل انواع گوناگونی از دیوارها درها، پنجره ها، و شیشه‌ها و در پیوست ۴ مقادیر صدابندی کوبه‌ای انواع مختلفی از کف-سقفها ارائه شده است.

به عنوان مثال برای جداکننده بین کلاسهای درس یا بین دو واحد مسکونی می‌توان از دیوار ساخته شده با بلوکهای بتن سبک ۲۵ سانتی متری دوطرف اندود، دیوار آجری ۲۲ سانتی متری دوطرف اندود یا دیوار با ساخت و ساز خشک با وادار ۱۰ سانتیمتری با دولایه تخته گچی در هر طرف استفاده نمود. در مورد نمای ساختمان دیوار آجر سفال ۱۵ سانتیمتری دوطرف اندود، دیوار بتنی ۱۵ سانتی متری سیستم‌های 3D و ICF توصیه می‌شود. پنجره‌های به کار رفته در نما باید با شیشه دوجداره و کاملاً درزبندی شده باشند. در مورد صدابندی کوبه ای، استفاده از کف شناور بر روی سقف بین طبقات می‌تواند الزامات مربوط را فراهم آورد.

۱۸-پ۵-۶ زمان واخنش بهینه

شرایط آکوستیکی مناسب در یک فضا بهتر از نوفه زمینه و زمان واخنش آن فضا بستگی دارد. نوفه و واخنش فضای مورد نظر باید حد و حدودی خاص داشته باشد تا عملکرد آکوستیکی مطلوب حاصل شود. مهار کردن نوفه و تأمین واخنش مناسب برای آن است که وضوح کافی گفتار فراهم گردد. ضوابط مربوط به حداکثر زمان واخنش در فضاهای داخلی ساختمان‌های آموزشی در جدول 18-2-4-2 و در فضاهای داخلی یک مجموعه مسکونی- اداری، در بند ۱۸-۲-۲-۲ و جدول 18-2-6-2 ارائه شده است که به منظور دستیابی به این اعداد و تأمین شرایط شنیداری مناسب و مطلوب، می‌توان از مصالح گوناگونی که ضریب جذب صدای برخی از آن‌ها در پیوست ۲ ارائه شده است، استفاده کرد. به عنوان مثال برای بهینه کردن وضعیت آکوستیک داخلی استفاده از سقف کاذب با آکوستیک تایل و یا دیگر جذب کننده‌ها توصیه می‌شود.

در حال مشاهده

مبحث هجدهم: عایق بندی و تنظیم صدا

بندی را انتخاب کنید تا موارد مرتبط نمایش داده شود