۱۳-پ۱-۱۰-۶ شرایط استفاده از یک یا دو الکترود زمین برای حفاظت سیستم و ایمنی

برای تأمین ایمنی در شبکه، پُست برق، برق فشار متوسط و فشار ضعیف بسته به شرایط و امکانات، نیاز به استفاده از دو یا یک الکترود زمین می‌باشد و عمدتاً الکترودهای فوق الذکر در پُست برق و یا محوطه همجوار آن اجرا و نصب می‌شود.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۱ کلیات

در پُست برق هر دو ولتاژ فشار متوسط (۱۱، ۲۰ و ۳۳ کیلوولت) و فشار ضعیف ۴۰۰/۲۳۱ ولت در کنار هم وجود دارند. در صورت اتصال کوتاه بین یکی از فازهای فشار متوسط با بدنه هادی تجهیزات فشار متوسط، حوزه اثر این اتصالی در شبکه برق فشار ضعیف نیز تا دورترین نقطه ادامه خواهد داشت، بنابراین برای تأمین ایمنی و حفاظت سیستم برق فشار متوسط و فشار ضعیف و نیز پُست برق بسته به شرایط محیطی، فضای اختصاص یافته به پُست برق و نیز ورودی و خروجی خطوط برق فشار متوسط و فشار ضعیف (خطوط هوایی و زمینی)، لازم است که یکی از گزینه‌های زیر جهت دو الکترود زمین و یا یک الکترود برای حفاظت سیستم و ایمنی، بسته به شرایط و امکانات، انتخاب و اجرا شوند.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲

در صورتی که امکان احداث دو الکترود زمین (به منظور حفاظت سیستم و ایمنی) مستقل از هم از نظر شرایط و امکانات فراهم باشد. بطوری که:

  1. فاصله بین دو الکترود زمین فشار متوسط و فشار ضعیف کمتر از ۲۰ متر نباشد (برای جلوگیری از اثر حوزه ولتاژ روی -همدیگر گرادیان ولتاژ). این موضوع در صورت وجود الکترود زمین برق فشار متوسط در ساختمان پُست برق موجود در همسایگی ساختمان مورد احداث و یا برعکس نیز باید رعایت گردد.

  2. هیچگونه ارتباط هادی در فاصله بین دو الکترود زمین وجود نداشته باشد. (از قبیل لوله‌های آب، گاز و غیره دفن شده و همچنین فونداسیون بتن آرمه ساختمان ها)

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲-۱

چنانچه تفکیک عایقی تابلوهای برق فشار ضعیف از تابلوهای برق فشار متوسط، ترانسفورماتور و سازه فلزی پُست برق تأمین و تضمین شده باشد (مانند جداسازی تابلوی برق فشار ضعیف با کف پوشهای عایق از اسکلت فولادی و تجهیزات برق فشار متوسط) باید بدنه تابلوی برق فشار ضعیف و نقطه خنثای برق فشار ضعیف به الکترود زمین ایمنی (دورتر از سازه پُست، با فاصله حداقل ۲۰ متر) متصل شود و کلیه بدنه‌های برق تابلوی فشار متوسط، ترانسفورماتور و کلیه قطعات فلزی سازه پُست به الکترود زمین حفاظتی (داخل یا مجاور پُست) متصل گردد.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲-۲

چنانچه امکان تفکیک و جداسازی عایقی تابلوهای برق فشار ضعیف از تجهیزات برق فشار متوسط و سازه فلزی پُست برق وجود نداشته باشد.

در این حالت باید بدنه تابلوهای برق فشار ضعیف و بدنه‌های تابلوهای برق فشار متوسط و ترانسفورماتورها (تجهیزات برق فشار متوسط) و همچنین کلیه اجزای فلزی سازه پُست برق به الکترود زمین حفاظتی متصل گردد و نقطه خنثای برق فشار ضعیف با استفاده از کابل و غلاف کابل غیرفلزی (ایزوله از تماس با زمین و اجزاء فلزی) به الکترود اتصال زمین ایمنی در فاصله حداقل ۲۰ متری از پست برق، اتصال داده شود.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۳

در صورتی که هیچ یک از شرایط موضوع ردیف ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲ و بندهای آن فراهم نباشد. یعنی احداث دو الکترود زمین مستقل امکان پذیر نباشد، باید از یک الکترود زمین مشترک برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی استفاده کرد. در این حالت مقاومت کل الکترود زمین نسبت به جرم کلی زمین نباید از یک اهم تجاوز نماید.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۴

چنانچه در یک پُست برق خطوط ورودی و خروجی برق فشار متوسط همگی کابلی باشند و طول هر یک از خطوط ورودی و یا خروجی به پُست کمتر از ۳ کیلومتر نباشد. می‌توان برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی از یک الکترود زمین استفاده کرد. لازم بذکر است که در صورتی که طول هر یک از خطوط ورودی و یا خروجی به پُست برق کمتر از ۳ کیلومتر باشد باید از دو الکترود زمین مستقل و مجزا از هم استفاده شود.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۵

اگر همه یا قسمتی از کابل‌های متصل به پُست برق اعم از برق فشار متوسط و برق فشار ضعیف دارای زره فولادی در پوشش لایه بیرونی کابل بوده و این زره فولادی در طول مسیر کابل در تماس با زمین باشد و طول کل این کابل‌ها یک کیلومتر و یا بیشتر باشد، می‌توان برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی از یک الکترود زمین استفاده کرد.

تبصره : در صورت استفاده از یک الکترود زمین برای هر دو منظور حفاظت سیستم و ایمنی در پُست برق و تأمین یکی از موارد ردیف‌های ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۴ و یا ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۵ توصیه می‌شود که مقاومت کل سیستم در این حالت (یک الکترود زمین) از دو اهم تجاوز نکند.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۶

چنانچه حتی یکی از خطوط برق فشار متوسط ورودی یا خروجی پُست برق از نوع خط هوایی باشد، علیرغم مجهز بودن خط به برقگیر باید از دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی، استفاده کرد و شرط مستقل بودن دو الکترود از هم، باید تأمین شود ( ردیف ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲ ).

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۷

چنانچه حتی بخشی از خطوط ورودی و یا خروجی برق فشار متوسط به پُست برق در فاصله‌ای کمتر از ۳ کیلومتر از پُست برق خط هوایی باشد (قسمتی از خط بصورت هوایی و قسمتی از خط بصورت کابل زمینی)، باید از دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی استفاده کرد و شرط مستقل بودن دو الکترود زمین از هم باید تأمین شود ( ردیف ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲ ).

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۸

در تمام موارد فوق الذکر که لزوم ایجاد دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی، ضرورت پیدا کند ولی احداث دو الکترود مستقل از هم به هر دلیلی امکان پذیر نباشد، می‌توان از یک الکترود زمین برای پُست ترانسفورماتور برق استفاده کرد. در این حالت باید تمام اجزاء فلزی مدفون در زمین در محدوده پُست برق (مانند لوله‌های فلزی آب، گاز و تأسیسات، میلگردهای بتن آرمه و اسکلت فلزی و غیره) با هم همبندی شده و نهایتاً به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین الکترود زمین حفاظتی متصل گردد، مشروط بر اینکه مقاومت کل الکترود زمین نسبت به جرم کلی زمین از یک اهم تجاوز نکند.

تبصره : در صورت استفاده از دو الکترود اتصال زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی، مقاومت کل الکترود اتصال زمین ایمنی که نقطه خنثی یا هادی خنثی ترانسفورماتور را در سیستم نیروی TN به زمین وصل می‌کند، نسبت به جرم کلی زمین، نباید از دو اهم تجاوز کند.

۱۳-پ۱-۱۰-۶-۹

در حالتی که پُست برق دارای دو الکترود زمین به منظور حفاظت سیستم و ایمنی باشد و بدنه تابلوهای برق فشار ضعیف همراه با بدنه تابلوها و تجهیزات برق فشار متوسط به الکترود زمین حفاظتی و نقطه خنثی برق فشار ضعیف به الکترود زمین ایمنی متصل باشد ( ردیف ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۲-۲ ). تابلوهای برق فشار ضعیف باید با درجه عایق بندی بالاتری نسبت به ولتاژ اسمی بین فاز و خنثی انتخاب شده و برای سطح عایق بندی و زمان قطع کلید اتوماتیک فشار متوسط در این حالت باید موارد جدول شماره پ -۱-۱۰-۶-۹ رعایت گردد.

جدول

سطح عایقی ولتاژ در تأسیسات فشار ضعیف

مدت زمان مجاز قطع کلید اتوماتیک فشار متوسط (ثانیه)

۱.۵Un

t ۱.۵

۱.۵Un+۷۵۰

t>۱.۵

جدول c-apn-13-1-10-6-9جدول شماره ۱۳-پ۱-۱۰-۶-۹ سطح عایق بندی در تابلوهای برق فشار ضعیف و زمان قطع کلید اتوماتیک فشار متوسط

  • U n =ولتاژ اسمی بین فاز و خنثی در طرف برق فشار ضعیف

  • t = مدت زمان بر حسب ثانیه


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...