بخش 8.2.2.4
🤖 حاشیهنویسی هوش مصنوعی
واحدهای مصالح بنایی — طبقهبندی، مصالح و ضوابط هندسی (بخش ۴-۲-۲-۸)
واحدهای بنایی را بر حسب شکل و ماده (توپر، سوراخدار، توخالی؛ آجر، بلوک سیمانی، سفالی و سنگ) شناسانده و ضوابط هندسی و کیفی برای کاربرد سازهای و غیرسازهای را تعیین میکند.
۴-۲-۲-۸ واحد مصالح بنایی
واحدهای مصالح بنایی بر حسب شکل ظاهری به سه نوع تقسیم میشود:
واحدهای مصالح بنایی توپر
واحدهای مصالح بنایی سوراخ دار
واحدهای مصالح بنایی توخالی (انواع ۱، ۲ و ۳)
در مناطق با خطر نسبی زلزله خیلی زیاد و زیاد (به آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، استاندارد ۲۸۰۰ رجوع شود)، واحدهای مصالح بنایی توخالی که در دیوارهای سازهای مورد استفاده قرار میگیرند باید دارای شرایط زیر باشند:
۱- واحدهای مصالح بنایی توخالی نوع ۲ و ۳، تنها در دیوارهای غیر سازهای مجاز است.
۲- در واحدهای مصالح بنایی سوراخ دار و توخالی، سوراخها باید عمود بر سطح بزرگ واحد مصالح بنایی و به طور یکنواخت در سطح آن توزیع شوند. در آجرهای رسی اندازه سوراخهای مربعی و قطر سوراخهای دایرهای باید حداکثر به ۲۵ میلی متر محدود شود و ضخامت پوسته بیش از ۱۵ میلی متر و جداره داخلی بین دو سوراخ بیش از ۱۰ میلی متر باشد. در صورت تأمین نشدن شرایط فوق، بکار بردن این واحدهای مصالح بنایی فقط در دیوارهای غیر سازهای مجاز است.
۳- جان آجر توخالی باید در کل عرض واحد مصالح بنایی امتداد یابد.
واحدهای مصالح بنایی بر حسب ساختار، کاربرد و نوع ماده به انواع: آجر (رسی، ماسه آهکی، بتنی و سبک)، بلوک بتنی و سفالی و سنگ تقسیم میشوند.
ضوابط هندسی واحدهای مصالح بنایی در جدول ۸-۲-۱ آمده است.
جدول ۸-۲-۱ ضوابط هندسی گروههای مختلف آجر رسی و بلوکهای سیمانی
در مناطق با خطر نسبی زلزله خیلی زیاد و زیاد (به آیین نامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله، استاندارد ۲۸۰۰ رجوع شود)، واحدهای مصالح بنایی توخالی که در دیوارهای سازهای مورد استفاده قرار میگیرند باید دارای شرایط زیر باشند:
واحدهای مصالح بنایی توخالی نوع ۲ و ۳، تنها در دیوارهای غیر سازهای مجاز است.
در واحدهای مصالح بنایی سوراخ دار و توخالی، سوراخها باید عمود بر سطح بزرگ واحد مصالح بنایی و به طور یکنواخت در سطح آن توزیع شوند. در آجرهای رسی اندازه سوراخهای مربعی و قطر سوراخهای دایرهای باید حداکثر به ۲۵ میلی متر محدود شود و ضخامت پوسته بیش از ۱۵ میلی متر و جداره داخلی بین دو سوراخ بیش از ۱۰ میلی متر باشد. در صورت تأمین نشدن شرایط فوق، بکار بردن این واحدهای مصالح بنایی فقط در دیوارهای غیر سازه ای مجاز است.
جان آجر توخالی باید در کل عرض واحد مصالح بنایی امتداد یابد.
واحدهای مصالح بنایی بر حسب ساختار، کاربرد و نوع ماده به انواع: آجر (رسی، ماسه آهکی، بتنی و سبک)، بلوک (بتنی و سفالی) و سنگ تقسیم میشوند.
۱-۴-۲-۲-۸ آجر
آجر، بر اساس مواد خام استفاده شده در ساخت، به انواع زیر تقسیم میشود:
آجر رسی، شیلی، شیستی و مارنی:
آجری است که از پختن خشت خام رسی یا مخلوط مرطوب فشرده شده شیل، شیست و مارن به دست میآید. از این نوع آجر در ساخت اعضای سازهای و غیر سازهای، از جمله نما، استفاده میشود ( استانداردهای ملی ایران ، شماره ۷ و ۱۴۵۰۷ ).
آجر ماسه آهکی:
آجری است که از مخلوط ماسه سیلیسی یا سیلیکاتی و آهک ساخته میشود. از این نوع آجر در ساخت اعضای سازهای و غیر سازهای، از جمله نما، استفاده میشود.
آجر بتنی:
نوعی بلوک سیمانی توپر است که در اندازههای آجر ساخته شده و در ساخت اعضای سازهای و غیر سازهای و هم چنین کف سازی استفاده میشود ( استاندارد ملی ایران، شماره ۱۶۲۱۱ ).
آجر سبک:
آجری است که از مواد رسی و افزودنیهای هوازا ساخته شده و در ساخت اعضای غیرسازهای و به عنوان پرکننده در اعضای سازهای استفاده میشود.
ویژگیهای انواع مختلف آجر باید مطابق با ضوابط و استانداردهایی باشد که در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان آورده شده است. در مواردی که به عنوان و شماره استانداردها در این فصل و یا در مبحث پنجم اشاره نشده باشد، استاندارهای ملی ایران و در غیر این صورت استانداردهای معتبر خارجی ملاک عمل میباشند. علاوه بر این، موارد زیر نیز باید رعایت شوند:
آجر باید کاملاً پخته، یک پارچه و سخت باشد و هرگاه با یک آجر به آجر دیگر ضربهای وارد آید، صدای مشخص زنگداری تولید شود.
استفاده از تکه آجر، شامل: سه چارک یا سه قد (سه چهارم آجر)، نیمه (نصف آجر)، چارک (یک چهارم آجر) و کلوک (پاره آجر) در جایی که استفاده از آجر کامل یا آجر با اندازه بزرگتر مقدور نباشد، مجاز است.
آجر از هر نوع باید در زمان اجرا کاملاً تمیز و زنجاب باشد.
مقاومت فشاری آجر، که در اعضای سازهای مورد استفاده قرار میگیرد، باید منطبق با مشخصات طراحی و حداقل ۵ مگاپاسکال باشد.
چگالی حقیقی هر دو نوع آجر توپر و سوراخ دار، بجز آجر سبک، نباید از ۱۷۰۰ و چگالی ظاهری آنها از ۱۳۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب کمتر باشد. چگالی ظاهرى آجر سبک نباید از ۱۰۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب بیشتر باشد.
آجرنما باید عاری از معایب ظاهری مانند ترک خوردگی، شوره زدگی، آلوئک و نظایر آن باشد.
درصد جذب آب برای آجرهای در مجاورت آب مانند آجرهای نما نباید بیش از ۵ درصد باشد.
۲-۴-۲-۲-۸ بلوک سفالی
بلوکهای سفالی توخالی شامل بلوک سفالی دیواری و بلوک سفالی سقفی میباشند.
بلوک دیواری
:
بلوکهای سفالی دیواری به دو دسته تقسیم میشوند:
۱- بلوک سفالی با سوراخهای قائم، مطابق با ویژگیهای مندرج در استاندارد ملی ایران، شماره ۷۱۲۱ ، به دو صورت باربر و غیر باربر استفاده میشود. برای استفاده از بلوک سفالی به عنوان عنصر باربر در اعضای سازهای، لازم است سوراخهای بلوک با بتن، ملات یا دوغاب کاملاً پر شوند.
۲- بلوک سفالی با سوراخهای افقی، مطابق با ویژگیهای مندرج در ا ستاندارد ملی ایران، شماره ۷۱۲۲ ، صرفاً به صورت غیر باربر در اعضای غیر سازهای مورد استفاده قرار میگیرد.
بلوک سقفی:
بلوک سفالی سقفی توخالی، مطابق با ویژگیهای مندرج در استاندارد ملی ایران، شماره ۲-۲۹۰۹ ، به عنوان پرکننده در سقف تیرچه بلوک استفاده میشود.
۳-۴-۲-۲-۸ بلوک سیمانی
بلوکهای سیمانی به دو صورت توخالی (سوراخ دار) و توپر تولید و مورد استفاده قرار میگیرند. بلوکهای سیمانی توخالی شامل بلوک سیمانی دیواری و بلوک سیمانی سقفی میباشند.
بلوکهای توخالی دیواری :
بلوکهای سیمانی توخالی که در ساختمان مصرف میشود باید مطابق با ویژگیهای مندرج در استاندارد ملی ایران، شماره ۷۷۸۲ و موارد زیر باشند:
۱- بلوکهای ساخته شده از شن و ماسه طبیعی رودخانهای یا شکسته، دارای وزن ویژه معمولی و در حدود ۲۰۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب هستند. بلوکهای با وزن ویژه کمتر از ۱۷۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب را سبک به حساب میآورند. در صورتی که وزن ویژه بلوک بین ۱۷۰۰ و ۲۰۰۰ کیلوگرم در متر مکعب باشد آنرا نیمه سبک به شمار میآورند.
۲- برای بلوکهای سیمانی مورد استفاده در دیوار باربر، خلاصه ضوابط ضخامت جانها و پوستهها در جدول ۸-۲ -۲ آمده است.
۳- مخلوط بتن مصرفی در ساخت بلوک باید از یک پیمانه سیمان پرتلند و ۳/۵ پیمانه شن (به درشتی حداکثر نصف ضخامت نازکترین دیواره بلوک) و ۲/۵ پیمانه ماسه و ۱۵۰-۱۳۰ لیتر آب برای بتن لرزیده یا ۱۸۰-۱۶۰ لیتر آب برای بتن نلرزیده در هر متر مکعب تشکیل شده باشد، اختلاط میتواند با دست یا ماشین انجام شود.
۴- بلوک سیمانی توخالی به دو صورت باربر و غیرباربر استفاده میشود. برای استفاده از بلوک سیمانی به عنوان عنصر باربر در اعضای سازهای، لازم است سوراخهای بلوک با بتن یا ملات کاملاً پر شوند.
بلوکهای توخالی سقفی:
بلوکهای سیمانی مورد استفاده در سقف تیرچه بلوک باید مطابق با ویژگیهای مندرج در استاندارد ملی ایران، شماره ۲-۲۹۰۹ ساخته شوند. ضخامت پوسته و جان بلوک سقفی باید حداقل ۱۵ میلی متر و عرض تکیه گاه بلوک سقفی بر روی تیرچه دست کم ۲۰ میلی متر باشد.بلوکهای توپر سبک:
استفاده از بلوکهای سیمانی تو پر سبک، از جمله: بلوک بتن هوادار اتوکلاو شده یا بتن گازی ( استاندارد ملی ایران، شماره ۸۵۹۳ ) و بلوک بتنی سبک اسفنجی ( استاندارد ملی ایران، شماره ۱۴۵۰۴ )، در ساخت اعضای غیرسازهای مجاز است.
جدول ۸-۲-۲: ضوابط ضخامت جانها و پوستهها
(۱) برای بلوکهای سیمانی کاملاً دوغاب شده ضخامت پوسته و جان نباید کمتر از ۱۶ میلی متر باشد .
(۲) برای بلوکهای سیمانی با فاصله بین جانها کمتر از ۲۵ میلی متر، حداقل ضخامت جان ۲۰ میلی متر میباشد.
(۳) بلوکهای سیمانی دوغاب شده کامل یا به شکل جزئی، از این ضوابط مستثنی هستند. در این موارد برای محاسبه ضخامت جان معادل باید طول دوغاب شده از طول بلوک کسر شود.
۳-۴-۲-۲-۸ سنگ
ویژگیهای سنگ مصرفی
۱- سنگهایی که در ساخت اعضای باربر مانند دیوارهای باربر، دیوارهای حائل و شالودهها به کار برده میشوند باید از نظر ظاهر یکنواخت و بدون ترک، رگههای سست و سایر کانیهایی باشند که بر اثر عوامل جوی و هوازدگی خراب شده و به استحکام آنها لطمه میزنند.
۲- استفاده از قلوه سنگ مجاز نیست مگر اینکه به صورت شکسته و در ابعاد مورد نظر این فصل مصرف شود.
۳- ابعاد قطعه سنگ مصرفی باید حداقل ۱۵۰ میلی متر و حداکثر به اندازه پهنای دیوار باشد. استفاده از سنگهای کوچکتر فقط به عنوان پر کننده مجاز است.
۴- استفاده مجدد از سنگهای مصرف شده در صورتی که با شرایط این فصل منطبق باشند مجاز است.
۵- سنگهای مصرفی در اقلیمهای سرد باید در برابر یخبندان پایدار بوده و ضوابط مندرج در استانداردهای مربوطه، از جمله استاندارد ملی ایران، شماره ۱۴۹۵۹ ، را تأمین نمایند.
حداقل ضوابط لازم برای سنگهای مصرفی
مقاومت فشاری سنگ مورد استفاده در عضو بنایی باربر نباید کمتر از ۱۵ مگاپاسکال باشد. جذب آب سنگهای رگی حداکثر ۵٪ و ضریب افت مقاومت سنگ در آب، در مورد سنگهای باربر و نما دست کم ۷۰% است. جذب آب مجاز برای سنگهای آهکی متراکم ۱۵%، سنگهای آهکی متخلخل ۲۵% و در مورد توفها ۳۰% تعیین شده است.
تعریف: ضریب افت مقاومت سنگ در آب عبارت است از نسبت مقاومت فشاری نمونه خیس شده در آب به مدت حداقل ۲۴ ساعت به مقاومت فشاری همان سنگ در حالت خشک.
نظرات (0)
برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبتنام کنید.
در حال بارگذاری نظرات...