۵-پ۱-۱۷ ژئوسینتتیک ها

ژئوسینتتیک از ترکیب دو واژه ژئو به معنی زمین، سنگ، خاک و سینتتیک به معنی هر آنچه به صورت مصنوعی توسط بشر ساخته شده باشد (مانند پلیمر) ساخته شده است. محدوده‌ای وسیعی از مواد پلیمری با کاربردهای متنوع در تولید ژئوسینتتیک‌ها مورد استفاده می‌باشد. از انواع مختلف ژئوسینتتیک‌های موجود می‌توان از ژئوممبرین‌ها و آسترهای رسی ژئوسینتتیکی نام برد. ژئوسینتتیک‌ها بسته به مشخصات فنی و ویژگیها به عنوان مسلح کننده خاک، لایه جداساز، لایه محافظ، لایه نفوذناپذیر، فیلتر و زهکش استفاده می‌شوند.

۵-پ۱-۱۷-۱ ژئوممبران

ژئوممبران‌ها به عنوان زیر مجموعه‌ای از خانواده بزرگ ژئوسنتتیک‌ها شامل ورقه‌ای غشایی مصنوعی با نفوذپذیری بسیار کم با ترکیب پلیمرهای مصنوعی الاستومری یا پلاستومری هستند که با روش‌های مختلف تولید، آماده و نصب می‌شوند. این ورق‌ها در حال حاضر عمدتاً بر پایه پلیمرهای مختلفی شامل، پلی اتیلنی با چگالی بالا (HDPE)، پلی اتیلنی با چگالی پایین (LDPE)، پلی وینیل کلریدها (PVC)، پلی پروپیلن‌های انعطاف پذیر (FPP)، پلی اتیلن‌های کلروسولفات (CSPE) و تری پلیمرهای اتیلن و پروپیلن (EPDM) تولید می‌شوند. طی دهه‌های اخیر سرعت اجرای بالا به همراه خواص منحصر به فردی که نهایتاً منجر به تنوع کاربرد این ورقها شده است موجب شده است تا خانواده ژئوممبران به عنوان یکی از پرکاربردترین مصالح نوین در حوزه صنعت ساخت و عایق کاری کشور محسوب شود. این ورق‌ها در محل اجرا معمولاً به وسیله جوش‌های حرارتی به یکدیگر متصل شده و نهایتاً به صورت یکپارچه در می‌آیند. از مشخصات بارز این ورقها (وابسته به نوع کاربرد آنها) می‌توان به مقاومتهای کششی، پارگی و سوراخ شدگی بالای آن‌ها اشاره نمود. ازدیاد طول زیاد به همراه انعطاف پذیری توام با مقاومت بالا در برابر پاره شدگی و سوراخ شدگی از دیگر خصوصیات منحصر به فرد این ورق‌ها می‌باشد. یکی از خواص مهم و اصلی این ورقها عدم نفوذپذیری آن‌ها ( عایقکاری و آب بندی) در برابر مایعات و رطوبت می‌باشد. مقاومت در برابر مواد شیمیایی و نصب سریع و آسان از جمله خصوصیات دیگر این ورق‌ها به حساب می‌آید. بنابراین همواره این ورقها وابسته به کاربرد و محل مصرف تحت آزمایش‌ها و الزامات مختلفی مطابق استانداردها و آیین نامه‌های مختلف قرار می‌گیرند که عبارتند از : آزمایش‌های کشش، پاره شدگی، سوراخ شدگی، نفوذپذیری در برابر آب، پایداری ابعادی در دماهای مختلف، انعطاف پذیری در دماهای پایین، امکان افزایش طول، مقاومت در برابر اشعه ماوراء بنفش، مقاومت در برابر مواد شیمیایی، محیطی و بیولوژیکی ( به علت تماس با خاک) .

این ورقها کاربردهای وسیع و متنوعی در صنایع مختلف عمرانی، پتروشیمی، کشاورزی و دامپروری دارند. از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پوشش استخرهای ذخیره آب جهت مصارف کشاورزی، طیور و دامداری

  • پوشش دهی استخرها، تالاب‌ها و دریاچه‌های مصنوعی

  • پوشش دهی مخازن ذخیره مواد شیمیایی

  • پوشش دهی کانال‌های انتقال آب، مخازن و لوله‌های آبرسانی و فاضلاب

  • ایجاد پوشش غیر قابل نفوذ در محل‌های دفن بهداشتی زباله

  • پوشش دهی کف و دیواره مخازن سوخت

  • ایزولاسیون سازه‌های زیر زمینی در برابر نفوذ آبهای سطحی و زیرزمینی

  • پوشش دهی و آب بندی جدار انواع تونل‌ها

  • پوشش دهی و محافظ سطوح داخلی کانال‌ها

  • پوشش دهی و عایق کاری محل‌های دفن زباله شهری و صنعتی

  • صنعت سدسازی و پل سازی

۵-پ۱-۱۷-۲ آستر رسی ژئوسینتتیکی (پوشش رسی ژئوسینتتیکی)

آسترهای رسی ژئوسینتتیکی به عنوان زیر مجموعه‌ای از ژئوسینتتیک‌های کامپوزیتی متشکل از دولایه فوقانی و تحتانی ژئوتکستایل در برگیرنده نوعی رس (بنتونیت سدیم) می‌باشند. ورق‌های فوقانی و تحتانی از انواع تکستایل‌های بافته و نبافته می‌باشند که به یکی از روش‌های کوک زنی و سوزن زنی به هم دوخته شده و لایه رسی میانی را در بر می‌گیرند. بعضاً برای تثبیت دوخت دولایه، افزایش نفوذناپذیری و دوام آستر رسی در طول زمان در برابر خزش، از روش حرارت دهی پس از اجرای دوخت استفاده می‌شود. کاربرد عمده آسترهای رسی به عنوان لایه نفوذناپذیر و سدگر جریان می‌باشد. مقدار خاک رس میانی در حدود ۵ کیلوگرم در هر متر مربع می‌باشد که مقدار دقیق آن بسته به مشخصات معدن بنتونیت سدیم تعیین می‌شود. بنتونیت سدیم چنانچه در مجاورت سیال قرار گیرد، متورم شده و حالت لزج به خود می‌گیرد. هیدراته شدن بنتونیت سدیم در حالت محصورشده، موجب اتساع لایه رسی و ایجاد لایه با نفوذپذیری بسیار پایین می‌شود. از ویژگیهای آسترهای رسی نصب آسان و سریع این آسترها، بدون نیاز به جوشکاری درزها می‌باشد. انعطاف پذیری آسترهای رسی امکان نصب این آسترها را در سطوح غیر صاف و ناهموار فراهم می‌آورد. هرچند برای افزایش کارایی مناسب است، محل اجرا تسطیح و تراز شود. اتساع و تورم بنتونیت سدیم به این ماده خاصیت خودترمیمی می‌بخشد به طوری که در صورت آسیب دیدن آستر، بنتونیت سدیم قابلیت اتساع و ترمیم محل آسیب دیده را دارا می‌باشد. برای اجرای درزها در آسترهای رسی، استفاده از روش همپوشانی متداول می‌باشد. به منظور کنترل کیفیت و ارزیابی مشخصات فنی آسترهای رسی محدوده‌ای از انواع آزمایشهای فیزیکی، مکانیکی، هیدرولیکی و دوام تعریف شده است که از آن جمله می‌توان به آزمون‌های کشش عریض و کشش پوسته شدن، اندازه گیری شاخص جریان، نفوذپذیری در مقابل قلیا و آزمون‌های هوازدگی اشاره نمود. آسترهای رسی ژئوسینتتیکی دارای کاربردهای وسیعی از جمله، آببندی کانال‌های آبرسانی و دریاچه‌های مصنوعی، آب بندی سدها، ایجاد لایه نفوذپذیر محل‌های دفن زباله شهری و صنعتی هستند.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...