بخش 5.11

۱- محصول تولیدی باید الزامات استاندارد ملی ایران به شماره ۷۶۵۷ تحت عنوان "سنگدانه- سنگدانه‌های سبک مورد مصرف در بلوک‌های بتنی- ویژگی‌ها" را برآورده سازد.

۲- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- استفاده از این محصول به عنوان سبکدانه در بتن و بلوک سیمانی به شرط رعایت کلیه الزامات زیر بلامانع است.

۲- رعایت استاندارد ملی ایران به شماره ۷۶۵۷ الزامی است.

۳- از لحاظ ویژگی‌های شیمیایی، مواد زیان‌آور موجود در سنگدانه‌های سبک باید در حد مجاز به شرح زیر باشند:

الف) ناخالصی‌های آلی: ناخالصی‌های آلی سنگدانه‌های سبکی که از طریق آزمون تعیین می‌شود (طبق روش استاندارد ملی ایران به شماره ۴۹۷۹)، نباید رنگی تیره‌تر از استاندارد ایجاد کند مگر آنکه ثابت شود که تغییر رنگ پس از آزمون به دلیل وجود مقادیر کمی از موادی است که برای بتن زیان آور نیست.

ب) لکه گذاری: لکه ایجاد شده، توسط یک سنگدانه سبک با شاخص ۶۰ یا بیشتر به واسطه وجود مقداری آهن (بر حسب Fe₂O₃)، که با تجزیه شیمیایی اندازه‌گیری می‌شود (روش ASTM C-641) باید معادل یا بیشتر از ۱/۵ میلی‌گرم در ۲۰۰ گرم نمونه باشد.

ج) افت ناشی از سرخ شدن: افت ناشی از سرخ شدن سنگدانه‌های سبک به دست آمده از فرآورده‌های جانبی سوخت زغال سنگ یا کک (استاندارد ملی ایران به شماره ۱۶۹۲)، نباید بیشتر از ۱۲ درصد و افت سرخ شدن سایر سنگدانه‌های سبک نباید بیشتر از ۵ درصد باشد.

۴- از لحاظ ویژگی‌های فیزیکی، سنگدانه‌های سبک تحت آزمون باید مطابق الزامات زیر باشند:

الف) کلوخه‌های رسی و ذرات خرد شونده: مقدار کلوخه‌های رسی نباید بیشتر از ۲ درصد وزن نمونه خشک باشد.

ب) دانه‌بندی: الزام خاصی برای دانه‌بندی پیشنهاد نمی‌شود و دانه‌بندی، می‌تواند براساس درخواست متقاضی تولید شود. در پیوست الف استاندارد ملی ایران به شماره ۷۶۵۷ به عنوان راهنمای دانه‌بندی سنگدانه سبک ارائه شده است.

ج) یکنواختی دانه‌بندی: برای اطمینان از یکنواختی در دانه‌بندی محموله‌های متوالی سنگدانه سبک، مدول نرمی نمونه‌های برداشت شده از محموله‌ها باید در فواصل زمانی مقرر شده توسط خریدار، تعیین شود. مدول نرمی سنگدانه‌های سبک در هر محموله نباید بیش از ۷ درصد از نمونه‌هایی که برای آزمون‌های تعیین کیفیت ارائه شده، تفاوت داشته باشد، مگر آنکه برای تولید بتنی در موارد خاص استفاده شود.

د) چگالی انبوهی غیرمتراکم: چگالی انبوهی غیرمتراکم سنگدانه‌های سبک باید مطابق جدول زیر باشد:

ه) یکنواختی چگالی انبوهی غیرمتراکم: چگالی انبوهی غیرمتراکم خشک محموله‌های سنگدانه سبک که نمونه‌برداری و آزمایش می‌شود نباید بیش از ±۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب یا ۷ درصد هر کدام که بیشتر است از نمونه‌هایی که برای آزمون‌های کنترل کیفی ارائه شده، تفاوت داشته و نباید از حدود ذکر شده در جدول شماره ۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۷۶۵۷ بیشتر شود.

۵- در نمونه‌های بتنی دارای سنگدانه‌های سبک تحت آزمون باید الزامات زیر رعایت شود:

و) بیرون پریدگی: نمونه‌های بتنی ساخته شده با سنگدانه سبک که مطابق بند ۷-۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۷۶۵۷ مورد آزمون قرار می‌گیرند نباید هیچ گونه بیرون پریدگی‌های سطحی را نشان دهد.

ز) پایداری در برابر یخ زدن و آب شدن: در صورت لزوم، سنگدانه‌های سبک باید از طریق آزمون یا عملکرد میدانی، پایداری لازم در برابر یخ زدن و آب شدن را داشته باشند.

ح) جمع شدگی ناشی از خشک شدن: جمع شدگی ناشی از خشک شدن نمونه‌های بتنی ساخته شده با این سنگدانه‌ها که مطابق با روش بند ۷-۶ استاندارد ملی ایران به شماره ۷۶۵۷ آزمایش می‌شوند باید حداکثر ۰/۱ درصد باشد.

۶- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.