بخش 5

سقف‌های تخته‌های سیمان الیافی (Fiber Cement Bords)، صفحات پیش‌ساخته‌ای هستند که دارای ماده چسباننده (بایندر) از نوع سیمانی و یا کلسیم سیلیکات سنتزی بوده و از الیاف برای تقویت خصوصیات کششی و خمشی بهره می‌گیرند. الیاف می‌توانند به صورت، پراکنده تصادفی و یا شبکه‌ای منظم در ماتریس سیمانی، به کار گرفته شوند. مسلح‌سازی تخته‌های سیمانی، موجب افزایش مقاومت در برابر نیروهای جانبی ناشی از باد، ضربه و زمین‌لرزه می‌شود. همچنین مقاومت در برابر تنش‌های فشاری و کششی منتج از انبساط و انقباض‌های طولی به دلیل تغییرات دما، افزایش یافته و از بروز عیوب مختلف، همچون ترک‌خوردگی، اعوجاج و پوسته پوسته شدن جلوگیری می‌شود.

ویژگی‌های عملکردی ممتاز این محصول موجب رشد سریع تولید، مصرف و توسعه روش‌های نصب آن شده است. تخته‌های سیمان الیافی در کاربری‌هایی همچون نمای بیرونی و داخلی ساختمان، اندود سقف، کف‌پوش و دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان به کار می‌رود. ظاهر این تخته‌ها می‌تواند خودرنگ، رنگین (فام سیمان)، رنگ‌دار شده (به رنگ و فام دلخواه) و بافت‌دار (به طرح دلخواه) باشد. در تخته‌های سیمانی با کاربری نما از عایق‌های معدنی، به منظور کنترل انتقال حرارت استفاده می‌شود. از مزایای اصلی استفاده از این تخته‌ها می‌توان به دانسیته کم و در نتیجه سبکی محصول، سرعت بالای اجرا، کیفیت مناسب و سهولت نگهداری و حمل و نقل اشاره نمود.

از دهه ۱۹۴۰ توجه به کاربرد انواع الیاف و مواد در ساخت کامپوزیت‌های سیمانی آغاز شد و طی سالیان گذشته با دستیابی بشر به فناوری‌های نوین در صنعت ساختمان، توسعه روز افزون یافت. حدود سال‌های ۱۹۷۰ کارخانه‌های مختلفی در جهان اقدام به تولید تخته‌های سیمانی با تراشه‌های چوب کردند که امروزه محصولات تولیدی در این زمینه می‌تواند، کلیه استانداردها و ضوابط لازم در صنعت ساختمان را تامین کند. تخته‌های سیمانی تولید شده، قابل استفاده در انواع کاربری‌ها و شرایط اقلیمی مختلف می‌باشد. از جمله کاربردهای آن می‌توان به استفاده در دیوارهای داخلی، خارجی، نما و پوشش بام اشاره نمود.

اجزای اصلی تشکیل دهنده این تخته‌ها، سیمان، آب، تراشه‌های چوب و مواد افزودنی مناسب می‌باشد. همچنین وجود مواد افزودنی مختلف سبب می‌شود تا چسبندگی و پیوستگی این اجزا با یکدیگر بیشتر شده و امکان ایجاد یک کامپوزیت مناسب برای کاربری‌های مختلف در صنعت ساختمان را فراهم کند.

تخته‌های سیمانی با کنترل کیفیت بالا در کارخانه تولید و به محل کارگاه انتقال داده می‌شوند. برای زیرسازی تخته‌های سیمانی می‌توان از پروفیل‌های فلزی از نوع فولاد سرد نورد شده استفاده و تخته‌ها را با اتصال پیچ یا پرچ به زیرسازی متصل کرد. فضای بین دو تخته سیمانی در دیوارهای خارجی متناسب با نوع کاربری و شرایط محیطی نیز معمولاً با انواع عایق‌های معدنی و پلیمری پر می‌شود.

این شیوه صنعتی سازی ساختمان، علاوه بر کنترل بالای کیفیت کارخانه‌ای در تولید تخته سیمانی و پروفیل‌های زیرسازی، دارای سرعت زیاد و سهولت در اجرا می‌باشد.

برخی از مهمترین ویژگی‌های این محصول عبارتند از:

۱- مقاومت در برابر رطوبت و نفوذ آب؛ به طوری که در محیط‌های مرطوب و یا حتی مغروق در آب، پایداری خود را به صورت کامل حفظ می‌کند.

۲- مقاومت در برابر حریق؛ با توجه به ضخامت و نوع مواد به کار رفته می‌تواند در برابر حریق مقاومت بسیار مناسبی داشته باشد.

۳- مقاومت در برابر قارچ‌ها و حشرات موذی؛ با کاربرد مواد افزودنی مناسب، هیچ گونه امکان ایجاد قارچ و یا نفوذ حشرات موذی و یا جونده وجود ندارد.

۴- مقاومت در برابر شرایط محیطی؛ در شرایط محیطی گرم و مرطوب، معتدل و یا سرد ویژگی‌های این محصول تغییری نکرده و پایداری و دوام در انواع شرایط آب و هوایی دوره‌های یخ‌زدن و ذوب‌شدن را دارا می‌باشد.

از مهمترین مزایای کاربردی این محصول در صنعت ساختمان می‌توان به مقاومت حرارتی مناسب، مقاومت در برابر ضربه، سهولت کاربرد، سبک بودن، جذب صوت و مقاومت در برابر انتقال صوت و قابلیت رنگ‌آمیزی آن اشاره کرد.

این زیر سیستم در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده مجاز است.

نمای مدولار پرسلان، کلمه‌ای است از جنس خاک رس که بوسیله دستگاه اکستروژن و از طریق پخت خاک رس با دانه بندی پرسلان در دمای بسیار بالا و فشردگی بسیار زیاد تولید می‌شود. این نما، در رنگهای مختلف با طیف رنگی آزاد و در قطعات نسبتا بزرگ (با ابعاد حداقل ۳۰۰×۳۰۰ و حداکثر ۶۰۰×۱۲۰۰ میلی‌متر) و به صورت توخالی ساخته می‌شود. کاربرد این محصول در فضاهای داخلی و خارجی و اغلب در نما و کف ساختمان و همچنین بعنوان کف پله و یا دکورهای داخلی می‌باشد.

از آنجاکه مصالح به‌کارگرفته‌شده در ساخت این محصول، با فرهنگ حاکم بر معماری ایرانی و استانداردهای ملی ایران مطابقت دارد، لذا کاربرد آن در ساختمان‌های متداول، تناقضی با معماری و شهرسازی با توجه به استانداردها و ضوابط معماری ایرانی ایجاد نمی‌کند. همچنین با توجه به خواص این نما و قابلیت برش‌کاری و فرم‌دهی با توجه به معماری سازه و نیز حداقل بودن تعمیر و نگهداری آن در برابر شرایط مختلف آب و هوائی و اقلیمی کشور و سازگاری کامل با محیط زیست، می‌توان از این نما در انواع ساختمان‌های نوساز و قدیمی در اکثر مناطق کشور استفاده کرد.

به منظور نصب و اجرای این نما می‌توان از پروفیلهای آلومینیومی و شیوه اجرای خشک استفاده کرد که بدلیل شکل ظاهری قطعات و وجود حالت کام و زبانه در آنها اجرای این نما، با مدنظر قرار دادن دقت کافی، بسیار تمیز و سریع و با کیفیت بالا انجام خواهد پذیرفت.

با استفاده از این نما می‌توان از هدر رفتن انرژی به طور قابل ملاحظه‌ای جلوگیری کرد. شایان ذکر است که فضای داخلی موجود در قطعات به عنوان عایقی مناسب برای حرارت و صدا عمل می‌کند. همچنین این نما

غیرقابل اشتعال می‌باشد و امکان استفاده از آن با رعایت ضوابط مندرج در مقررات ملی ایران وجود دارد.

۱- با توجه به اینکه برای تخته‌های منیزیمی استاندارد خاصی وجود ندارد، بنابراین این نوع تخته‌ها با ویژگی‌های استاندارد مربوط به تخته‌های سیمان الیافی مقایسه می‌شود. کاربرد این نوع تخته‌ها، به عنوان پوشش دیوار، پارتیشن و سقف کاذب هنگامی مجاز است که الزامات ذکر شده در استاندارد EN ۱۲۴۶۷، در آن رعایت شده باشد.

۲- استفاده از تخته‌های منیزیمی در مناطقی که در معرض دما، رطوبت زیاد و یخ‌زدن شدید قرار می‌گیرند، باید الزامات تخته‌های سیمان الیافی دسته A ذکر شده در استاندارد EN ۱۲۴۶۷ را برآورده سازد.

۳- استفاده از تخته‌های منیزیمی در مناطقی که در معرض دما، رطوبت و گاهی یخ‌زدن قرار می‌گیرند، باید الزامات تخته‌های سیمان الیافی دسته B ذکر شده در استاندارد EN ۱۲۴۶۷ را برآورده سازد.

۴- استفاده از تخته‌های منیزیمی در مناطقی که در معرض دما، رطوبت قرار می‌گیرند، باید الزامات تخته‌های سیمان الیافی دسته C ذکر شده در استاندارد EN 12467 را برآورده سازد.

۵- مقاومت خمشی و مدول گسیختگی این نوع تخته‌ها باید الزامات تخته‌های سیمان الیافی (دسته‌های A، B، C) ذکر شده در استاندارد EN 12467 را برآورده سازد.

۶- الزامات دوام تخته‌های منیزیمی باید براساس الزامات دوام ذکر شده در استاندارد EN 12467 شامل نفوذپذیری بخار آب، پایداری در برابر چرخه‌های یخ‌زدن - آب شدن، چرخه‌های حرارت - بارش، مقاومت در برابر آب گرم، چرخه‌های خیساندن - خشک کردن، عملکرد در برابر آتش باشد.

۷- به طور کلی الزامات عملکرد فیزیکی و مکانیکی تخته‌های منیزیمی باید بر اساس استاندارد EN 12467 باشد.

۸- الزامات عملکرد آکوستیکی سیستم‌های اجرا شده با تخته‌های منیزیمی باید براساس استاندارد EN 12467 باشد.

۹- با توجه به وجود درزهای عمودی و افقی، اثر قطعات نما در صدابندی دیوار حاصل ناچیز است. لذا لازم است صدابندی دیوار تمام‌شده، توسط دیوار اصلی و عایق حرارتی و مطابق با مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران تامین شود.

۱۰- هنگام نصب تخته‌های منیزیمی، زیرقاب‌ها به عنوان نگهدارنده این نوع تخته‌ها باید انتظارات عملکردی زیر را برآورده سازند:

۱۱- پیچ‌ها، پرچ‌ها و ... در نصب تخته‌های منیزیمی باید الزامات استاندارد مربوط را برآورده سازند.

۱۲- جزئیات فنی طراحی مانند فاصله استادها، استفاده از لایه EPDM، جزئیات لایه هوابند و لایه تهویه هوا، نوع پیچ‌ها و فاصله پیچ‌ها، نوع گیرداری (اتصال ثابت، متحرک)، فاصله درزهای انبساطی و ... باید ارائه شود.

۱۳- رعایت کلیه ضوابط مندرج در بند ۶-۷-۳-۸ مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران، در خصوص اتصال قطعات نما به ساختمان، الزامی می‌باشد.

۱۴- کلیه قطعات الحاقی به ساختمان باید در مقابل نیروهای جانبی بر اساس ضوابط ارائه‌شده در بند ۶-۷-۲-۸ مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران محاسبه شوند. پوشش‌های ساختمان، شامل نماها باید برای اثرات ناشی از نیروی باد بر اساس ضوابط بند ۶-۶ مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران طراحی و ساخته شوند.

۱۵- در صورتی که ضخامت بیش از حد متعارف (حدود ۵ سانتی‌متر) برای عایق در نظر گرفته شود، طراحی دستک‌ها و اتصالات به دیوار پشت‌کار، می‌بایست متناسب با وضعیت دیوار و نیروهای اعمال‌شده باشد.

۱۶- رعایت ضوابط مندرج در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران و آیین‌نامه ۴۴۴ این مرکز در مورد حفاظت ساختمان‌ها در برابر آتش الزامی است. از جمله در صورت استفاده از تخته‌های منیزیمی در پانل‌های ساندویچی، مقررات ایمنی در برابر آتش برای این نوع پانل‌ها باید رعایت شود.

۱۷- از آنجا که در این سیستم عایق‌کاری حرارتی عمدتاً از خارج صورت می‌گیرد و یک لایه هوا بین قطعات نما و عایق حرارتی درنظر گرفته می‌شود، لازم است از عایق‌های معدنی غیرقابل سوختن استفاده شود.

۱۸- رعایت ضوابط مندرج در مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران به منظور صرفه‌جویی در مصرف انرژی الزامی است. شایان ذکر است که مقاومت حرارتی دیوار، به طور کلی توسط دیوار اصلی و عایق حرارتی تامین می‌شود. همچنین با توجه به

اینکه معمولاً لایه هوا، تهویه شده است، مقاومت لایه هوا و تخته منیزیمی در محاسبات لحاظ نمی‌شود.

۱۹- در استفاده از زیر سیستم مذکور، اثر پل حرارتی ناشی از دستک‌ها ناچیز است، ولی در صورت بالا بودن ضخامت عایق حرارتی، لازم است اثر آن لحاظ شود.

۲۰- تامین هوابندی مورد نیاز، می‌بایست توسط دیوار پشت‌کار صورت گیرد.

۲۱- به منظور حفظ نما در برابر شرایط مختلف محیطی و تامین دوام مورد احتیاج، لازم است زیرسازی، شامل دستک‌ها، سپری‌ها و پرچ‌ها، همگی از جنس آلومینیوم باشد.

۲۲- لازم است تمهیدات لازم متناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران صورت پذیرد.

۲۳- اخذ گواهی‌نامه فنی برای محصولات تولیدی پس از راه‌اندازی

رعایت الزامات استاندارد ملی ایران شماره ۱۰۹۵۲ با عنوان مصالح ساختمانی- فرآورده‌های عایق‌کاری حرارتی- فوم پلی‌استایرن اکستروده کارخانه‌ای- ویژگی‌ها و الزامات زیر در استفاده از عایق حرارتی XPS الزامی است.

۱- در کاربرد XPS به عنوان عایق حرارتی، رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق" و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزای ساختمان الزامی است.

۲- محافظت از این محصول به وسیله پوشش مانع حرارتی مناسب ضروری است. و این پوشش باید دارای اتصالات مکانیکی کافی به سازه یا عناصر ساختمانی باشد. پوشش مناسب می‌تواند یک اندود یا تخته گچی با ضخامت حداقل ۱۲/۵ میلی‌متر یا پوشش دیگری با مقاومت معادل در برابر دمای بالا باشد.

۳- پلی استایرن باید از نوع کند سوز (خود خاموش شو) باشد.

۴- لایه های XPS نباید بین طبقات و یا واحدهای مستقل امتداد داشته باشد.

۵- در کاربرد XPS به عنوان عایق حرارتی، رعایت مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "صرفه‌جویی در مصرف انرژی" الزامی است.

۶- کلیه مصالح و اجزا در این سیستم از حیث دوام، زیست محیطی و ... باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آیین‌نامه‌های ملی یا معتبر بین‌المللی شناخته شده و مورد تایید به کار گرفته شود.

۷- کلیه ضوابط ایمنی در برابر آتش که برای صفحات EPS تهیه و توسط مرکز اعلام شده است، برای این محصول نیز لازم‌الاجرا می‌باشد.

۸- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- استفاده از نمای ترکیبی چند لایه با عایق پلی‌استایرن، با رعایت الزامات زیر و استاندارد ملی ایران به شماره ۱۱۰۵۶ با عنوان "فرآورده‌های عایق‌کاری حرارتی برای ساختمان‌ها - سامانه‌های مرکب عایق حرارتی بیرونی بر پایه پلی‌استایرن منبسط شده - ویژگی‌ها" به عنوان پوشش خارجی دیوارهای خارجی، در مناطق با شرایط اقلیمی مختلف کشور مجاز است.

۲- رعایت الزامات زیست محیطی، در مواد و مصالح به کار برده شده در این محصول الزامی است.

۳- سامانه‌های مورد نظر باید دارای مقاومت حرارتی اعلام شده‌ی برابر یا بیشتر از $1\mathrm{m^{2}.K/W}$ باشند.

۴- سامانه ETICS باید در برابر تنش ترکیبی ایجاد شده به وسیله جرم، مکش هوا، دما، رطوبت و جمع‌شدگی و همچنین بارهای تحت کاربرد معمول و غیره پایدار باشد. سامانه ETICS باید به گونه‌ای طراحی و به کار برده شود که الزامات مقاومت مکانیکی و پایداری را برآورده کند.

۵- مقاومت چسبندگی پوشش پایه نسبت به تخته EPS باید مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۴:۱۹۹۷ تعیین شود. هیچ نتیجه آزمونی نباید کمتر از ۸۰kPa باشد. مقاومت چسبندگی چسب به تخته EPS برای سامانه‌های ETICS متصل به وسیله چسب، به صورت سامانه‌هایی تعریف می‌شوند که اتصال به پشت کار به وسیله چسب تضمین می‌شود، آنها ممکن است شامل اتصالات مکانیکی تکمیلی باشند. مقاومت چسبندگی چسب به تخته EPS باید مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۴:۱۹۹۷ تعیین شود. هیچ نتیجه آزمونی نباید کمتر از ۸۰kPa باشد. سامانه‌های ETICS

می‌توانند به تنهایی به یک پشت‌کار که برای چسب زدن مناسب است، یا به کار بردن چسب متصل شوند. در موارد مشکوک، حداقل مقاومت پیوندی چسب به پشت‌کار، اندازه‌گیری شده مطابق استاندارد EN۱۵۴۲:۱۹۹۹ باید بیشتر از ۸۰kPa باشد و حداقل ۴۰٪ سطح تخته‌های EPS باید به وسیله چسب به پشت‌کار چسبانده شود.

۶- مقاومت بیرون کشیدن مربوط به سامانه ETICS متصل به وسیله اتصالات مکانیکی باید مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۵:۲۰۰۲ بدون استفاده از چسب، بین عایق و پشت کار تعیین شود. مقاومت بیرون کشیدن طرح، $X_d$ سامانه ETICS باید بزرگ‌تر از بار مکش باد طراحی شده، $S_d$ باشد. در نبود ضرایب ایمنی جزئی در آیین‌نامه‌های ملی برای بار مکش باد طرح، $S_d$، ضریب ایمنی جزئی $\gamma_s=۱/۵$ مطابق استاندارد EN۱۹۹۰:۲۰۰۲ باید استفاده شود.

۷- تعداد مهارهای لازم در هر مترمربع $N_{Anch}$، باید به صورت $N_{Anch}=\frac{X_d}{X_{d,Anch}}$ محاسبه شود، که در آن مقاومت طرح برای هر مهار، $X_{d,Anch}$ برابر با کمترین مقداری است که از دو روش زیر به دست آید:

در نبود ضرایب ایمنی جزئی در آیین‌نامه‌های ملی، مقاومت طرح برای بیرون کشیدن، با استفاده از ضریب ایمنی جزئی $\gamma_x=۱/۵$ محاسبه می‌شود. برای هر سامانه ETICS تعداد مهارها در هر مترمربع برای بارهای مکش باد مختلف، به وسیله فروشنده، می‌تواند به صورت جدولی، ارائه شود. همچنین اتصال تخته عایق به پشت کار، می‌تواند به وسیله پروفیل‌هایی متصل به پشت کار با مهارهای لازم انجام شود. در این صورت، توجهی ویژه به حداقل سطح مورد نیاز برای یک نمونه نماینده، آزمون شده، مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۵:۲۰۰۲ باید صورت گیرد.

۸- طبقه‌بندی واکنش در برابر آتش باید مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۸۲۹۹ سال ۱۳۸۳ تعیین و اعلام شود.

تخته‌های EPS به کار رفته به صورت مصالح عایق حرارتی در سامانه ETICS باید با الزامات مشخص شده در استاندارد ملی ایران شماره ۱۰۹۵۰ سال ۱۳۸۷ و آنهایی که در جدول زیر فهرست شده‌اند، مطابق باشند.

الزامات جدول فوق، حداقل الزامات هستند. فروشنده سامانه ETICS مسئول عملکرد سامانه است. الزامات بالاتر یا اضافی برای تخته‌های EPS می‌تواند به وسیله فروشنده سامانه، ضروری در نظر گرفته شوند.

مقاومت کششی شبکه‌های لیف شیشه باید مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۶:۲۰۰۲ تعیین شود. الزامات زیر باید برآورده شوند:

شبکه‌ی فلزی یا شبکه تقویت کننده، برای سامانه باید از فولاد گالوانیزه یا فولاد زنگ‌نزن ساخته شود. برای شبکه گالوانیزه یا توری، حداقل ضخامت پوشش روی، باید $۲۰\,\mu\mathrm{m}\;(\geq۲۷۵\,\mathrm{g/m^2})$ و گالوانیزه کردن باید پس از جوشکاری توری یا شبکه انجام شود. فاصله‌ی بین رشته‌ها باید ۹mm تا ۱۹mm باشد.

تراوایی در برابر آب مایع، باید مطابق استاندارد EN۱۰۶۲:۱۹۹۹ تعیین شود. هیچ نتیجه‌ی آزمونی نباید بزرگ‌تر از $۰/۵\,\mathrm{kg/m^2.h^{0.5}}$ باشد. اگر پوشش پایه مطابق این الزام باشد، نیازی به آزمایش مصالح نازک‌کاری نیست.

مقاومت در برابر ضربه، باید مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۷:۲۰۰۲ تعیین شود. هیچ نتیجه آزمونی نباید کمتر از الزام داده شده در جدول زیر، برای تراز اعلام شده باشد.

مقاومت در برابر فرورفتگی، باید مطابق استاندارد EN۱۳۴۹۸:۲۰۰۲ تعیین شود. هیچ نتیجه آزمونی نباید کمتر از الزام داده شده در جدول زیر، برای تراز اعلام شده باشد.

نفوذپذیری نسبت به بخار آب پوشش پایه و مصالح نازک‌کاری باید مطابق استاندارد EN ۷۷۸۳-۲:۱۹۹۹ تعیین شود. هیچ نتیجه‌ی آزمونی نباید کمتر از $۲۰\,\mathrm{g/m^2.d}$ باشد.

الزامات دوام و چسبندگی مصالح نازک‌کاری رویی پوشش پایه در جدول زیر آمده است. دوام و چسبندگی مصالح نازک‌کاری رویی پوشش پایه باید مطابق استاندارد EN ۴۶۲۸-۲:۲۰۰۳، استاندارد EN۴۶۲۸-۴:۲۰۰۳ و استاندارد EN ۴۶۲۸-۵:۲۰۰۳، پس از تثبیت شرایط مطابق استاندارد EN ۱۰۶۲-۱۱:۲۰۰۲ تعیین شود.

۹- لایه نهایی مصالح نازک‌کاری روی پوشش پایه، باید دوام و چسبندگی لازم، در شرایط جوی مختلف و اقلیم‌های قلیایی را دارا باشد.

۱۰- درز انبساط بین قطعات نمای ترکیبی در فواصل مشخص و به میزان معین بر مبنای تغییرشکل‌های ناشی از تنش‌های حرارتی، بایستی به نحوی صحیح تعبیه شود.

۱۱- درز انقطاع بین قطعات باید با مواد و مصالح مناسب پوشانده شود.

۱۲- در اجرای نما، ضخامت حداقل دیوار به انضمام ضخامت عایق حرارتی باید به گونه‌ای باشد که الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان جهت صرفه‌جویی در مصرف انرژی برای دیوارهای خارجی را تامین نماید.

۱۳- پلی استایرن مورد استفاده در این نمای کامپوزیتی باید حتماً از نوع کند سوز باشد.

۱۴- طبقه‌بندی واکنش در برابر آتش باید طبق استاندارد ملی ایران شماره ۸۲۹۹ سال ۱۳۸۳ تعیین و اعلام شود.

۱۵- مقاومت سیستم در برابر آتش، خواص واکنش در برابر آتش اجزا سازنده، مقاومت دیوار خارجی در برابر آتش و روش اجرا باید مطابق ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق و الزامات نشریه ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق تامین شود.

۱۶- صدابندی هوابرد جداکننده‌های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان می‌بایستی مطابق مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان تامین شود.

۱۷- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- استفاده از صفحات روکش‌دار گچی با رعایت الزامات زیر، به عنوان پوشش داخلی دیوارهای غیر باربر خارجی و داخلی، برای مناطق با شرایط اقلیمی مختلف کشور مجاز می‌باشد.

۲- کلیه مشخصات فیزیکی و مکانیکی مربوط به این نوع صفحات باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۷۸۳۰ باشد.

۳- در نصب صفحات گچی روکش دار گچی، اجرای زیرسازی الزامی است.

۴- ضخامت صفحات روکش دار گچی باید متناسب با نوع کاربری و زیرسازی تعیین شود.

۵- در صورتی که قاب‌های نگهدارنده صفحات روکش دار گچی (زیرسازی) از فولاد باشد، باید مشخصات قطعات اصلی تشکیل دهنده قاب و یا قطعات اتصال، منطبق بر مشخصات مندرج در استاندارد ASTM C۶۴۵ باشد. همچنین استفاده از فولاد گالوانیزه برای زیرسازی، مطابق با استاندارد ASTM A۶۵۳M الزامی است.

۶- در نصب قطعات فولادی قاب‌های نگهدارنده، باید ضوابط مندرج در استاندارد ASTM C۷۵۴ رعایت شود.

۷- استفاده از پروفیل‌های زیرسازی مناسب در پیرامون بازشوها، چهارچوب درها و پنجره‌ها الزامی است.

۸- اتصال قطعات صفحات روکش‌دار گچی به زیرسازی می‌بایست مطابق استاندارد ASTM C840 انجام شود.

۹- رعایت مشخصات استاندارد ASTM C475 در محل درز بین قطعات صفحات روکش دار گچی الزامی است.

۱۰- پیچ‌های مورد استفاده در اتصال باید در تطابق با استاندارد ASTM C1002 باشند.

۱۱- کاغذ زیرین و رویی مورد استفاده در تولید صفحات روکش‌دار گچی باید از نوع مقاوم در برابر رطوبت و دافع آب بوده و الزامات مربوط به تولید این گونه صفحات گچی را برآورده نماید.

۱۲- استفاده از صفحات روکش‌دار گچی در مجاورت سرویس‌های بهداشتی و فضاهای مرطوب در ساختمان باید براساس الزامات میزان جذب آب مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۷۸۳۰ (طبقه‌بندی جذب آب رده H₁) باشد.

۱۳- در مناطقی که در معرض هجوم حشرات موذی مانند موریانه قرار دارند، لازم است از صفحات گچی، با روکش مخصوص ضدموریانه استفاده شود.

۱۴- رعایت الزامات زیست محیطی در مواد و مصالح به‌کار برده شده در این محصول الزامی است.

۱۵- در اجرای دیوار، رعایت کلیه تمهیدات از نظر عایقکاری حرارتی و صوتی و همچنین مقاومت در برابر حریق ضروری است.

۱۶- اتخاذ تدابیر لازم در نصب دیوار به سازه اصلی برای عدم مشارکت در سختی جانبی الزامی است.

۱۷- در کلیه مراحل حمل و نقل و نگهداری باید صفحات روکش‌دار گچی بر روی پالت‌های چوبی به صورت افقی قرار گرفته و روی آنها با لایه‌های نفوذناپذیر مانند نایلون پوشانده شود.

۱۸- اخذ گواهی‌نامه فنی برای محصول تولیدی پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- به طور کلی کاربرد عمده بلوک‌های گچی در ساخت تیغه‌های غیرباربر یا پوشش مستقل دیوار و محافظت ستون‌ها، چاه آسانسور و غیره در برابر آتش است.

۲- استفاده از بلوک‌های گچی سوراخدار، با رعایت الزامات زیر، به عنوان تیغه غیرباربر در وجوه داخلی کلیه دیوارهای ساختمان مجاز است.

۳- کلیه مشخصات فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی این نوع بلوک‌ها باید مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۲۷۸۶ باشد.

۴- ویژگی‌های گچ مورد استفاده در تولید بلوک‌های گچی باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۲۶۹-۱ باشد.

۵- کلیه مشخصات مربوط به نحوه اجرای بلوک‌های گچی باید مطابق با استاندارد BS EN 15318-07 و ویرایش‌های بعد از آن باشد.

۶- آزمون‌های لازم برای تعیین تخت بودن بلوک‌ها، چگالی خشک گچ سخت شده در بخش توپر بلوک، جرم سطحی، مقاومت خمشی، مقدار رطوبت، PH و قابلیت جذب آب بلوک‌های گچی دافع آب باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ۲۷۸۶ انجام شود.

۷- در بلوک‌های گچی سوراخدار لازم است، فاصله بین سوراخ‌ها و فاصله بین هر سوراخ و سطح بلوک حداقل ۱۵ میلیمتر و حجم کلی فضای توخالی کمتر از ۴۰ درصد حجم بلوک باشد.

۸- انحراف از تخت بودن بلوک‌های منفرد نباید بیشتر از یک میلیمتر باشد.

۹- حداقل ضخامت بلوک گچی سوراخدار مورد استفاده برای تیغه‌های غیر باربر، ۸۰ میلیمتر است.

۱۰- مقدار میانگین رطوبت بلوک‌های گچی نباید از ۶ درصد و مقدار رطوبت هر بلوک منفرد از ۸ درصد بیشتر باشد.

۱۱- استفاده از بلوک‌های گچی معمولی در بخشی از ساختمان که در معرض رطوبت قرار دارد مجاز نیست. کاربرد بلوک‌های گچی مشروط بر آن است که از بلوک‌های گچی دافع آب که قابلیت جذب آب آن‌ها به حداکثر ۵ درصد وزن خشک بلوک محدود شده است، استفاده شود.

۱۲- درصورتی که طول و ارتفاع دیوار اجرا شده با بلوک گچی سوراخدار، به ترتیب از ۵ متر و ۳ متر بیشتر شود، استفاده از

کلاف‌بندی قابل قبول از نظر سازه‌ای برای تقویت دیوار الزامی است.

۱۳- در نصب بلوک‌های گچی سوراخدار، باید تامین پایداری این بلوک‌ها و دیوار کامل حاصل، در برابر بارهای خارج از صفحه مد نظر قرار گرفته، تمهیدات لازم به عمل آید.

۱۴- اتخاذ تدابیر لازم در نصب دیوار به سازه اصلی برای عدم مشارکت در سختی جانبی الزامی است.

۱۵- استفاده از بلوک‌های گچی در مجاورت سرویس‌های بهداشتی و فضاهای مرطوب در ساختمان مجاز نمی‌باشد.

۱۶- رعایت الزامات زیست محیطی در مواد و مصالح به‌کار برده شده در این محصول الزامی است.

۱۷- بلوک‌های گچی سوراخدار از نظر واکنش در برابر آتش باید مطابق استاندارد ملی ایران شماره ۸۴۹۹ مورد آزمون قرار گرفته و دسته‌بندی شوند.

۱۸- مقاومت در برابر آتش یک سیستم از بلوک‌های گچی که با استفاده از ملات مخصوص اتصال بلوک‌های گچی به هم متصل شده‌اند، باید مطابق با الزامات مقررات ملی ساختمان و نشریه ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن تهیه شود.

۱۹- صدابندی صدای هوابرد جداکننده‌های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان باید مطابق مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان تامین شود.

۲۰- اخذ گواهی‌نامه فنی برای محصول تولیدی پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- استفاده از پانل‌های حاصل از این بلوک‌ها به عنوان جداکننده‌های داخلی و خارجی ساختمان‌ها به شرط رعایت کلیه الزامات زیر بلامانع است.

۲- اتصال دیوارهای غیرباربر حاصله به سیستم سازه‌ای باید مطابق بندهای ۸-۲ و ۱۷-۲ استاندارد ۲۸۰۰ ایران به نحوی باشد که

ضمن تامین پایداری آن‌ها در برابر بارهای وارده، از اندر کنش آن‌ها و سازه اصلی تا حد امکان جلوگیری شود.

۳- کنترل پایداری دیوارهای غیرباربر حاصله در مقابل نیروی زلزله ناشی از جرم دیوار، مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران انجام شود.

۴- کنترل پایداری دیوارهای غیرباربر خارجی حاصله در مقابل بار باد مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان بارهای وارد بر ساختمان انجام شود.

۵- کنترل پایداری دیوارهای غیرباربر حاصله در مقابل نیروهای ضربه‌ای مطابق استاندارد ISO 7892-88 انجام شود.

۶- حداکثر ارتفاع خالص مجاز دیوارهای غیرباربر حاصله ۳/۷ متر می‌باشد.

۷- در این محصول ضروری است تا مشخصات، الزامات و جزئیات اجرایی مندرج در تاییدیه فنی اروپایی ETA 08/0023 رعایت شود.

۸- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزاء ساختمانی الزامی است.

۹- صدابندی هوابرد جداکننده‌های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان عایق‌بندی و تنظیم صدا تامین شود.

۱۰- الزامات مربوط به انرژی باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان صرفه جویی در مصرف انرژی رعایت شود.

۱۱- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام، زیست محیطی و غیره، باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آیین‌نامه‌های ملی یا معتبر بین‌المللی شناخته شده و مورد تایید، بکار گرفته شوند.

۱۲- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- این آجر سفال‌ها از نظر مشخصات فیزیکی و مکانیکی همانند آجر سفال‌های معمولی با سوراخ‌های افقی می‌باشند و تنها از نظر شکل ظاهری، در بالای خود دارای دو لبه امتداد داده شده در طرفین هستند که شکلی همانند کاسه را در بالای آنها پدید آورده است لذا رعایت تمامی استانداردها و آیین‌نامه‌های معتبر مربوط به آجر سفال‌ها در خصوص این محصول هم الزامی است. استفاده از پانل‌های حاصل از این آجر سفال‌ها به عنوان جداکننده‌های غیرباربر داخلی و خارجی ساختمان‌ها به شرط رعایت کلیه الزامات زیر بلامانع است.

۲- رعایت استانداردهای ملی ایران به شماره ۷۱۲۲ و ۷۱۲۴ الزامی است.

۳- اتصال دیوارهای غیرباربر حاصله به سیستم سازه‌ای باید مطابق بندهای ۸-۲ و ۱۷-۲ استاندارد ۲۸۰۰ ایران به نحوی باشد که ضمن تامین پایداری آن‌ها در برابر بارهای وارده، از اندرکنش آنها و سازه اصلی تا حد امکان جلوگیری شود. در این خصوص استفاده از حداقل ۱ عدد میلگرد ساده به قطر ۱۲ میلی‌متر و یا ۱ عدد میلگرد آجدار به قطر ۱۰ میلی‌متر در هر ۱ متر ارتفاع دیوار ضروری است.

۴- لازم است تمهیدات مناسبی جهت عمل‌آوری درست ملات ماسه سیمان مورد استفاده در ساخت این دیوارهای غیرباربر صورت پذیرد از جمله؛ زنجاب کردن آجر سفال‌ها قبل از استفاده و ....

۵- کنترل پایداری دیوارهای غیرباربر حاصله در مقابل نیروی زلزله ناشی از جرم دیوار، مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران انجام شود.

۶- کنترل پایداری دیوارهای غیرباربر خارجی حاصله در مقابل بار باد مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان بارهای وارد بر ساختمان انجام شود.

۷- حداکثر ارتفاع خالص مجاز دیوارهای غیرباربر حاصله ۳/۵ متر می‌باشد.

۸- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد

ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزاء ساختمانی الزامی است.

۹- صدابندی هوابرد جداکننده‌های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان عایق‌بندی و تنظیم صدا تامین شود.

۱۰- الزامات مربوط به انرژی باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان صرفه جویی در مصرف انرژی رعایت شود.

۱۱- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام، زیست محیطی و غیره، باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آیین‌نامه‌های ملی یا معتبر بین‌المللی شناخته شده و مورد تایید، بکار گرفته شوند.

۱۲- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱- اندودهای پایه سیمانی و پایه سیمانی-آهکی باید مطابق الزامات استاندارد ملی ایران به شماره ۷۰۶-۱ باشند.

۲- ملات‌های پایه سیمانی و پایه سیمانی-آهکی باید مطابق الزامات استاندارد ملی ایران به شماره ۷۰۶-۲ باشند.

۳- با توجه به اینکه در کشور ایران اکثر مصالحی که در ساخت دیوار بکار می‌روند (آجر، بلوک و ...) دارای جذب آب نسبتاً زیادی می‌باشند، آزمایش قابلیت حفظ آب برای ملات‌ها و اندودها، الزامی می‌باشد. این آزمایش می‌تواند طبق استاندارد ASTM C 91 انجام شده و باید حداقل ۷۵ درصد باشد.

۴- تولید کننده باید روش ساخت ملات و اندود را بطور کامل (شامل مقدار آب لازم برای دستیابی به روانی مورد نیاز، عمر کارایی، نحوه اختلاط دستی یا مکانیزه، مدت زمان اختلاط، نوع کاربرد، نوع ملات یا اندود، رده‌بندی طبق استاندارد، شرایط اقلیمی مناسب و ...) را روی پاکت‌ها قید نماید.

۵- تولید کننده موظف است هنگام فروش هر یک از انواع اندود، مدارکی را در اختیار متقاضی گذارد که حداقل شامل موارد زیر باشد:

الف) کلیه موارد ذکر شده در بند ۴.

ب) توصیه نحوه یا روش اعمال (ابزار و وسائل و ...).

پ) نوع اندود (کاربرد عمومی، اندود سبک، اندود بیرونی رنگی، اندود یک لایه برای مصارف بیرونی، اندود اصلاح شده و اندود عایق)، پایه اصلی تشکیل دهنده اندود (سیمان، سیمان-آهک).

ت) رده مقاومتی، جذب موئینه و ضریب هدایت حرارتی و هر یک از الزاماتی که طبق استاندارد بسته به نوع کاربرد (طبق بند پ فوق) باید اظهار شود.

ث) ضخامت توصیه شده برای اعمال اندود، حداقل زمان لازم برای عمل‌آوری و فاصله بین اعمال لایه‌های بعدی (در صورت لزوم).

ج) توصیه‌های لازم برای نوع و ویژگی‌های سطح زیر کار (دیوار یا اندود قبلی).

چ) الزامات و نکاتی که در خصوص دوام و پایایی اندود باید در نظر گرفته شود.

ح) جرم حجمی یا چگالی اندود پس از اختلاط با آب و در حالت خشک شده.

۶- تولید کننده موظف است در هنگام فروش هر یک از انواع ملات بنایی، مدارکی را در اختیار متقاضی گذارد که حداقل شامل موارد زیر باشد:

الف) کلیه موارد ذکر شده در بند ۴.

ب) توصیه نحوه و روش اعمال (ابزار و وسائل)

پ) رده مقاومتی ملات و مقاومت پیوستگی.

ت) نوع قطعات بنایی سازگار با ملات بنایی (از نظر مقاومت فشاری و مقاومت پیوستگی).

ث) نوع ملات طبق استاندارد ملی ایران.

ج) توصیه‌هایی در خصوص آماده‌سازی‌هایی که قبل از اعمال ملات باید روی قطعات بنایی انجام شود.

چ) جرم حجمی یا چگالی ملات پس از اختلاط با آب و در حالت خشک شده.

ح) قابلیت حفظ آب ملات.

۷- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

فوم پلی یورتان از جمله موادی است که می تواند برای عایقکاری دیوار، پشت بام و کف ساختمانها مورد استفاده قرار گیرد. این فوم با توجه به مقاومت مطلوب در برابر انتقال حرارت، سرعت اجرا، نیاز به نیروی اجرایی کم، وزن سبک، پاششی بودن و عدم نیاز به تعبیه اتصالات، یکپارچه بودن پس از اجرا بر روی سطوح، خاصیت چسبندگی بالا و قدرت جذب آب مطلوب، برای استفاده در عایقکاری ساختمانها مناسب می باشد، ولیکن با توجه به برخی مشکلات پلی یورتان و خواص نامطلوب آن در شرایط خاص، استفاده از این محصول در محدوده الزامات مربوطه مورد تایید مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن می باشد.

در راستای بهبود وضعیت ساختمان، توصیه اکید بر رعایت کلیه ضوابط و مقررات ملی ساختمانی است. به همین دلیل توصیه می‌شود ضمن صرفه جویی در مصرف انرژی و بهینه‌سازی ساختمان از حیث انرژی‌های گرمایشی و سرمایشی، تلاش کافی در جهت برآوردن همزمان نیازهای آکوستیکی ساختمان نیز به عمل آید. نظر به اینکه در برخی موارد استفاده از دیوارها و یا سقف‌هایی که عملکرد مطلوب در برابر انتقال صوت داشته باشند میسر نیست، به همین دلیل استفاده از عایق‌های صوتی به عنوان یک راه حل مطلوب مورد توجه قرار می‌گیرند. در به کارگیری این عایق‌ها، ضمن عنایت به مشخصات کلی آن‌ها، می‌بایست توجه کافی به مسائل مربوط به حریق نیز معطوف شود تا از بروز مسائل و مشکلات پیش‌بینی نشده، جلوگیری به عمل آید. عایق‌های صوتی کف و دیوار، به عنوان یک فناوری نوین در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی و با رعایت الزامات مربوطه مورد تایید قرار گرفته‌اند.

هدف اصلی از استفاده سنگدانه‌های سبک در بلوک های بتنی، کاهش چگالی می‌باشد.

سنگدانه‌های سبک برحسب فرآوری به سه نوع کلی به شرح زیر دسته‌بندی می‌شوند:

۱- سنگدانه‌های سبکی که از طریق فرآوری مصنوعی و انبساط، امتزاج‌سازی، جوش‌سازی یا کلوخه‌سازی تهیه می‌شوند مانند: سرباره کوره آهنگدازی، خاک رس، دیاتومه، خاکستر بادی، شیل یا سنگ لوح.

۲- سنگدانه‌های سبکی که از طریق فرآوری مواد طبیعی تهیه می‌شوند مانند: پامیس، پر ک سنگ یا توف.

۳- سنگدانه‌های سبکی که از فرآورده‌های جانبی سوخت زغال سنگ یا کک هستند.

لازم به ذکر است که سنگدانه‌های سبک باید عمدتاً از مواد غیرآلی سبک متخلخل و دانه‌ای تشکیل شوند.

شیل منبسط شده، یک نوع سبکدانه می‌باشد که ماده اولیه آن سنگ شیل است که یک نوع سنگ رسی است. این محصول مشابه لیکا می‌باشد با این تفاوت که دانه‌های لیکا از خاک رس تهیه می‌شوند. شیل منبسط شده در آلمان به لیاپور، در انگلستان به آگلیت، در روسیه به کرامزیت و در آمریکا به هایدیت معروف است. از این محصول می‌توان به عنوان سبکدانه در بتن و بلوک سیمانی استفاده نمود. این محصول با استفاده از عملیات حرارتی در یک کوره گردان و حرارت دادن مواد اولیه تا دمای ۱۲۰۰ درجه سانتی گراد به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه تولید می‌شود. این محصول دارای دانه‌بندی ۰ تا ۲۰ میلیمتر و چگالی انبوهی بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب است. قشر خارجی آن دارای بافت شیشه‌ای و رنگ اخرایی تا قهوه‌ای بوده، که وجود یک بافت اسفنجی متخلخل در داخل دانه تا حدود ۷۰ درصد فضای کلی، ایجاد خواص ویژه‌ای از جمله؛ وزن کم، رسانایی حرارتی پایین و دوام را نموده است.

این محصول در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز است.