رفتن به محتوای اصلی
خانهکتابخانهدستیارشبکه‌سازیتعرفه‌ها

منوی کدکاو

دسترسی به همه‌ی بخش‌ها
خانه
کتابخانه
انجمن
دستیار
ابزارک‌ها
شبکه‌سازی

کار و همکاری
طرح‌های اشتراک
پشتیبانی
بات تلگرام
ورود / عضویت
کدکاو

همراه حرفه‌ای شما در صنعت ساختمان؛ از مقررات و دانش مهندسی تا دستیار هوشمند و کار تیمی.

دستیار کدکاو در تلگرام

مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه شریف

  • نماد اعتماد الکترونیکی کدکاو
  • دانش‌بنیان
  • پارک علم و فناوری دانشگاه شریف

خدمات کدکاو

  • کتابخانه مقررات
  • دستیار هوشمند مقررات ملی ساختمان
  • نمونه پاسخ‌های مستند
  • شروع گفتگو با دستیار
  • میز کار
  • ابزارها و محاسبات
  • پروژه‌ها

جامعه

  • انجمن
  • شبکه همکاران
  • شرکت‌های دانش‌بنیان
  • رویدادها

راهنما و پشتیبانی

  • مرکز پشتیبانی
  • وبلاگ
  • پایگاه دانش
  • راهنمای استفاده
  • پرسش‌های متداول

کدکاو

  • درباره‌ی ما
  • تعرفه‌ها
  • فرصت‌های شغلی
  • تماس با ما

امکانات آینده

به‌زودی
  • تحلیل تصویر
  • تحلیل نقشه
  • گزارش‌نویسی هوشمند

معرفی خدمات

  • ویجت‌ها و قالب‌ها
  • ابزارهای سفارشی
  • محتوای فنی
© کدکاو؛ تمام حقوق محفوظ است.
شرایط استفادهحریم خصوصی
  • خانه
  • کتابخانه
  • میز کار
  • دستیار
سیستم‌های سقف و الزامات اجرا | فناوری‌های نوین ساختمانی

بخش 4

مشاهده در کتابخانه

🤖 حاشیه‌نویسی هوش مصنوعی

عنوان فارسی:

سیستم‌های سقف و الزامات اجرا

توضیح کوتاه:

این فصل سقف‌های سیاک، مرکب فولادی‌ـ‌بتنی، مجوف، پس‌کشیده، هالوکور و دوبل تی را همراه الزامات اجرایی معرفی می‌کند.

کلیدواژه‌ها:
سقف سیاک
دال مرکب
سقف مجوف
پیش‌تنیدگی
هالوکور
دوبل تی

سقف ها

آرماتوربندی سقف در کارگاه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر
پانل سقف بتنی توخالی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر
نمای زیر سقف فلزی در کارگاه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر
ستون‌ها و سقف فلزی سالن
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

سقف سیاک

سقف سیاک، یک شیوه اجرای سقف‌های بتن مسلح تیر و دال یک طرفه می‌باشد. در این شیوه، پیش از بتن‌ریزی، قالب‌های فلزی تیرچه‌ها با توجه به ابعاد و فواصل محاسبه شده، در کنار هم قرار می‌گیرند. پیش از بتن‌ریزی لازم است، شمع‌های چوبی یا آهنی اجرا و آرماتورگذاری لازم در تیرچه‌ها و دال انجام شود. این روش، با حذف اجرای بلوک‌های سفالی یا سیمانی پرکننده بین تیرچه ضمن کاهش وزن سقف، نشت شیره بتن را از فواصل تیرچه‌ها به حداقل می‌رساند و در نتیجه موجب ارتقاء کیفیت بتن اجرا شده می‌شود. در این روش، با اجرای لوله‌های پلیکا پیش از بتن‌ریزی، حفراتی در مقطع عرضی تیر، به منظور فراهم شدن امکان عبور لوله‌های

نمای برش سقف سیاک با تیرچه و دال مسلح
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

تاسیساتی و برقی ایجاد می‌شود. به این ترتیب زمینه اجرای تاسیسات در فواصل خالی زیر سقف و میان تیرچه‌ها فراهم می‌شود و در نتیجه با حذف اجرای تاسیسات روی سقف و زیر سازی‌های مربوطه، ضخامت سقف کاهش می‌یابد. کاهش ضخامت سقف، موجب کاهش وزن تمام شده

سقف شده و از طرف دیگر به دلیل عدم تماس لوله‌ها با مصالح ساختمانی موجب افزایش طول عمر لوله‌های تاسیساتی و برقی می‌شود. در این شیوه اجرا لازم است تمهیداتی برای اجرای سقف کاذب گچی یا بتنی به صورت درجا در نظر گرفته شده است.

الزامات سقف بتنی سیاک

۱- رفتار سیستم سقف بتن مسلح سیاک مشابه سقف‌های دال یک طرفه، متشکل از تیرچه‌های بتن مسلح و دال می‌باشد. در طراحی و اجرای این سقف رعایت کلیه ضوابط و مقررات ملی ساختمان ایران الزامی است.

۲- رعایت ضوابط مربوط به آرماتورگذاری تیرچه‌ها و دال بتن آرمه بر اساس ضوابط موجود در آئین‌نامه ACI 318-05 و مبحث نهم مقررات ملی ایران الزامی است.

۳- در طراحی و اجرای این سقف تامین دیافراگم صلب با توجه به ضوابط موجود در استاندارد ۲۸۰۰ ایران الزامی است.

۴- لازم است یکپارچگی و کفایت اتصال دال بتن مسلح به عضو باربر جانبی با ارائه محاسبات مناسب در طراحی و اجرا تامین شود.

۵- رعایت الزامات مربوط به بازشوها در سقف‌ها، بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران الزامی است.

۶- به منظور اجرای لوله‌ها برقی و تاسیسات، در فضای مابین و زیر تیرچه‌ها لازم است هماهنگی لازم بین نقشه‌های سازه و تاسیسات به عمل آید.

۷- در این شیوه اجرا، به دلیل حذف بلوک‌های پر کننده، طراحی و اجرای سقف کاذب ضروری است.

۸- اجرای شمع‌های چوبی یا آهنی به منظور پایدارسازی قالب‌های فلزی ضروری است.

۹- رعایت تمهیدات لازم متناسب با شرایط اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران الزامی است.

۱۰- رعایت الزامات مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان، جهت صرفه جویی در مصرف انرژی الزامی است.

۱۱- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق، و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۲- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین شود.

۱۳- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

آرماتوربندی سقف سیاک با قالب‌های آبی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

آرماتوربندی

دال مرکب فولادی - بتنی

دال مرکب فولادی - بتنی

سیستم دال مرکب فولادی-بتنی، یکی از اقتصادی‌ترین روش‌های ساخت سقف شناخته شده‌است. این سقف از مقاطع مختلط دال بتن مسلح بر روی ورق‌های ذوزنقه‌ای که به تیرها یا شاهتیرهای فولادی متصل می‌شوند، تشکیل شده است.

عملکرد مختلط دال بتن مسلح فوقانی و ورق فولادی ذوزنقه‌ای تحتانی، نقش به سزائی در تامین صلبیت سقف و رفتار برشی مطلوب آن خواهد داشت.

چنانچه در این نوع سقف از تیرچه با جان مشبک استفاده شود، می‌توان تاسیسات مکانیکی و برقی را به آسانی در زیر سقف تعبیه کرد. لذا امکان دسترسی به تاسیسات، در مواقع بروز مشکل و خرابی احتمالی، ممکن خواهد شد.

اجرای عرشه فولادی سقف در یک ساختمان
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

این سقف‌ها در مقایسه با سقف‌های مرسوم در اسکلت‌های معمولی، از وزن کمتری برخوردار بوده و به‌ویژه، با ساختمان‌های ساخته شده از فولاد

طرح اجزای سقف مرکب با کانال‌ها و تیرچه‌های فولادی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

Composite Steel Deck Welded Shear Studs Concrete Slab Welded Wire Fabric Pipes and/or Conduits Composite Steel Joists HVAC Ducts

سرد نورد شده LSF همخوانی دارد. لذا عمده‌ترین کاربرد این سقف‌ها در سازه‌های فولادی اعم از سرد یا گرم نورد شده می‌باشد.

این سقف در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده مجاز است.

مقاطع دال مرکب با عرشه فولادی و تیر فولادی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

Reinforcing Mesh Shear Connector Metal Deck In-Situ Concrete Steel Beam A A View on A-A

الزامات سیستم دال مرکب فولادی - بتنی

۱- ارتفاع ورق‌های فولادی ذوزنقه‌ای در این مقاطع به ۷۵ mm محدود می‌شود.

۲- تامین ضوابط دیافراگم صلب با توجه به ضوابط موجود در فصل ۱۲ آئین‌نامه ASCE 7-05 و ضوابط موجود در استاندارد ۲۸۰۰ ایران الزامی است.

۳- حداکثر تغییرمکان مجاز ناشی از بار مرده حین اجرا به L/180 یا ۲۰ mm برای هر دهانه محدود می‌شود.

۴- حداکثر تغییرمکان مجاز ناشی از بار زنده بهره‌برداری به L/360 برای هر دهانه محدود می‌شود.

۵- رعایت الزامات مربوط به بازشو در سقفها، بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۶- رعایت ضوابط طراحی برشگیرها بر اساس بند ۱۰-۱-۲-۷ مبحث دهم مقررات ملی ساختمان یا براساس ضوابط موجود در بخش T13 آئین‌نامه ASCE 7-05 الزامی است.

۷- قطر گلمیخ‌های برشگیر باید ۲۰ mm یا کمتر بوده و حداقل ارتفاع آنها بعد از نصب، که از بالای ورق ذوزنقه‌ای اندازه‌گیری می‌شود، نباید کمتر از ۴۰ mm باشد.

۸- ضخامت دال بتن‌آرمه در بالای کنگره ورق ذوزنقه‌ای نباید از ۵۰ mm کمتر باشد.

۹- رعایت مشخصات فولادی بکار برده شده بر اساس استاندارد ASTM با حداقل Fy برابر 230 MPa الزامی است.

۱۰- رعایت مشخصات بتن سازه‌ای برای بتن مورد استفاده در دال بتن آرمه، مطابق با ضوابط موجود در AISC و با حداقل fcprimef_c^primefcp​rime برابر 21 MPa و

حداکثر آن برابر 70 MPa و همچنین رعایت ضوابط مربوط به آرماتورگذاری دال بتن‌آرمه بر اساس ضوابط موجود در آئین‌نامه ACI 318-05 الزامی است.

۱۱- مقاومت تسلیم آرماتورهای مورد استفاده در دال بتن‌آرمه رویه، مطابق ضوابط AISC، نباید از 525 MPa تجاوز کند.

۱۲- رعایت ضوابط و مقررات مربوط به جوشکاری اعضای سردنوردشده مطابق استاندارد AISI و آئین‌نامه‌های AWS و AISC الزامی است.

۱۳- رعایت ضوابط راهنمای طراحی Floor vibrations due to human activity منتشر شده توسط انجمن AISC برای کنترل ارتعاش کف‌ها الزامی است.

۱۴- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۵- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین شود.

۱۶- رعایت الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، جهت صرفه جویی در مصرف انرژی الزامی است.

۱۷- در نظر گرفتن جزئیات دقیق مسیر و محل نصب کلیه اجزای تاسیسات مکانیکی و برقی در مرحله طراحی و اجرای سقف، ضروری است.

۱۸- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

تیرچه‌های فولادی با جان باز در ترکیب با بتن

سقف‌های تیرچه فولادی با جان باز در ترکیب با بتن، از اجزای اصلی به شرح زیر تشکیل می‌شوند که استفاده از این سیستم در صورت رعایت الزامات تدوین شده، در این مرکز بلامانع است:

۱- تیرچه فولادی با جان باز

۲- بلوک

۳- میلگرد افت و حرارت

۴- کلاف عرضی

۵- بتن پوششی درجا

تیرچه‌های فولادی با جان باز شامل بال تحتانی، اعضای قطری و بال فوقانی می‌باشند که اعضای پیش ساخته‌ای هستند که به صورت خرپاهای ویژه دو سر ساده‌ای برای توزیع یکنواخت بار سقف به تکیه‌گاه‌ها به کار می‌روند. بال تحتانی تیرچه که از تسمه ساخته شده به عنوان عضو کششی خرپا عمل می‌کند. اعضای قطری تیرچه که از میلگرد می‌باشند، به عنوان عضو مورب خرپا عمل نموده و به کمک اعضای فشاری و کششی، ایستایی لازم را برای تحمل بارهای وارده تامین می‌نمایند. بال فوقانی تیرچه از نبشی، تسمه یا ناودانی ساخته شده و در داخل بتن پوششی قرار می‌گیرد. در سقف حاصله، بال فوقانی و جان تیرچه‌ها در بتن محاط بوده و به صورت یکپارچه به عنوان یک مقطع مرکب T شکل بتن‌آرمه عمل می‌نماید.

از بلوک‌های توخالی سفالی، سیمانی و یا از انواع مصالح سبک مناسب، برای پر کردن فضاهای خالی بین تیرچه‌ها و به عنوان قالب زیرین بتن پوششی درجا استفاده می‌شود بعلاوه قسمت زیرین بلوک معمولاً برای تامین سطحی صاف به منظور انجام نازک‌کاری ساخته می‌شود.

برای مقابله با تنش‌های ناشی از افت و تغییرات دما، میلگردهای افت و حرارت در جهت عمود بر تیرچه‌ها در قسمت بالایی سقف نصب می‌شوند.

برای تامین یکپارچگی سیستم، استفاده از کلاف عرضی در این سقف الزامی است که شامل دو میلگرد به قطر حداقل ۱۲ میلی‌متر است. یک میلگرد روی بال تحتانی و یک میلگرد در زیر یا روی بال فوقانی به موازات هم به صورت عمود بر تیرچه‌ها به آنها جوش می‌شود.

طرح برش سقف تیرچه فولادی با بلوک و بتن پوششی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

بلوک میلگرد افت و حرارت تیرچه فولادی با جان باز در ترکیب با بتن

الزامات طراحی و اجرا برای تیرچه‌های فولادی با جان باز در ترکیب با بتن

۱- تیرچه‌های فولادی با جان باز شامل بال تحتانی، اعضای قطری و بال فوقانی می‌باشند که اعضای پیش ساخته‌ای هستند که به صورت خرپاهای ویژه دو سر ساده‌ای برای توزیع یکنواخت بار سقف به تکیه‌گاه‌ها به کار می‌روند. بال تحتانی تیرچه که از تسمه ساخته شده به عنوان عضو کششی خرپا عمل می‌کند. اعضای قطری تیرچه که از میلگرد می‌باشند به عنوان عضو مورب خرپا عمل نموده و به کمک اعضای فشاری و کششی، ایستایی لازم را برای تحمل بارهای وارده تامین می‌نمایند. بال فوقانی تیرچه از نبشی، تسمه یا ناودانی ساخته شده و در داخل بتن پوششی قرار می‌گیرد. در سقف حاصله، بال فوقانی و جان تیرچه‌ها در بتن محاط بوده و به صورت یکپارچه به عنوان یک مقطع مرکب T شکل بتن‌آرمه عمل می‌نماید.

۲- طرح سازه‌ای این سقف مرکب تحت انواع بارهای وارده در حالت سرویس و بهره‌برداری باید مطابق ضوابط طراحی و اجرایی آئین‌نامه‌های ACI 318، AISC، مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان طرح و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه صورت گیرد.

۳- رعایت ضوابط بند ۱۰-۱-۲-۷ مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران در خصوص تیرهای مختلط، برای این نوع سقف الزامی است.

۴- رعایت ضوابط طراحی و اجرایی نشریه شماره ۱۵۱ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور برای این نوع سقف الزامی است.

۵- استفاده از کلاف عرضی در این نوع سقف مطابق بند ۲-۱-۴ نشریه شماره ۱۵۱ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور الزامی است.

۶- فاصله آزاد تیرچه‌ها نباید از ۷۵ سانتی‌متر تجاوز نماید.

۷- عرض بال تحتانی تیرچه‌ها در حالت استفاده از بلوک‌های سفالی یا بتنی نباید کمتر از ۱۲ سانتی‌متر و دو هفتم ضخامت سقف باشد. در حالت استفاده از بلوک‌های پلی استایرن این عرض نباید کمتر از ۱۴ سانتی‌متر و دو هفتم ضخامت سقف باشد.

۸- ضخامت دال بتنی نباید از یک دوازدهم فاصله آزاد بین تیرچه‌ها و ۵ سانتی‌متر کمتر باشد.

۹- سطح مقطع اعضای قطری تیرچه‌ها نباید از 0.0015bmt0.0015b_mt0.0015bm​t کمتر اختیار شود که در این رابطه bmb_mbm​ عرض متوسط جان مقطع و ttt فاصله دو عضو قطری متوالی است.

۱۰- قسمت‌هایی از تیرچه که داخل بتن قرار می‌گیرد نباید رنگ شود.

۱۱- ضخامت ورق‌ها، نبشی‌ها و پروفیل‌هایی که جوشکاری می‌شوند، نباید از ۳ میلی‌متر کمتر باشد.

۱۲- بارگذاری ثقلی این سقف‌ها مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان بارهای وارد بر ساختمان صورت گیرد.

۱۳- سقف علاوه بر تحمل بارهای ثقلی وارده باید مطابق بند ۹-۲ استاندارد ۲۸۰۰ ایران قادر به انتقال نیروهای ایجاد شده در کف‌ها در هنگام بروز زلزله به عناصر قائم باربر جانبی نیز باشد.

۱۴- تامین ضوابط دیافراگم صلب با توجه به استاندارد ۲۸۰۰ ایران الزامی است.

۱۵- در صورت استفاده از بلوک‌های پلی‌استایرنی به عنوان اجزای پر کننده بین تیرچه‌ها این بلوک‌ها باید از نوع منبسط شونده کندسوز یا خودخاموش‌شو مطابق با استانداردهای معتبر بین‌المللی مانند ASTM بوده و از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن دارای گواهینامه فنی باشند.

۱۶- میلگردهای فولادی مورد استفاده در تیرچه‌ها، علاوه بر دارا بودن مدول ارتجاعی کافی، باید جوش‌پذیر و شکل‌پذیر بوده و حداقل مجاز تغییر طول نسبی در مرحله گسیختگی را دارا باشند. همچنین سایر قطعات فولادی مورد استفاده در تیرچه‌ها شامل ورق‌ها، نبشی‌ها و ناودانی‌ها باید از نوع فولاد ساختمانی با قابلیت شکل‌پذیری و جوش‌پذیری مناسب باشند.

۱۷- مشخصات مصالح و نحوه جوشکاری و محاسبات آن باید مطابق آئین‌نامه‌های معتبر داخلی باشند.

۱۸- کنترل خیز مجاز سقف‌ها در حین اجرا و بهره‌برداری مطابق مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران صورت گیرد.

۱۹- رعایت ضوابط راهنمای طراحی Floor vibrations due to human activity منتشر شده توسط انجمن AISC و مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران جهت کنترل ارتعاش کف‌ها الزامی است.

۲۰- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام، زیست محیطی و غیره باید بر مبنای مقررات ملی

ساختمان ایران و یا آئین‌نامه‌های ملی یا معتبر بین‌المللی شناخته شده و مورد تایید بکار گرفته شوند.

۲۱- لازم است تمهیدات لازم متناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران صورت پذیرد.

۲۲- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزای ساختمانی الزامی است.

۲۳- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان عایق‌بندی و تنظیم صدا تامین شود.

۲۴- الزامات مربوط به انرژی برای سقف‌های خارجی باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان صرفه‌جویی در مصرف انرژی رعایت شود.

۲۵- چنانچه مجموعه ضوابط، دستورالعمل و یا آئین‌نامه در خصوص این سیستم توسط این مرکز انتشار یابد، شرکت‌های تولید کننده، کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران ملزم به رعایت آن می‌باشند.

۲۶- اخذ گواهینامه فنی برای محصولات تولیدی، پس از راه‌اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

سقف مجوف بتن مسلح با استفاده از بلوک تو خالی ماندگار

سقف مجوف بتن مسلح با استفاده از بلوک تو خالی ماندگار از جنس پلی پروپیلن

سقف‌های بتن مسلح به دلیل نیاز به کنترل تغییر شکل‌ها و ترک‌ها، بسیار مورد توجه و گاه محدود به دهانه‌های کوچک می‌شوند. حال اگر بتوان مقطع سقف‌های بتن مسلح، به‌ویژه دال‌ها را به نحوی بهبود بخشید که بتواند علاوه بر تامین ضوابط کنترلی، در دهانه‌های بزرگ نیز مجاز به

آرماتوربندی سقف با قالب‌های توخالی U-BOOT در کارگاه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

استفاده باشد و همچنین در مقایسه با دال‌های مشابه از وزن کمتری برخوردار باشد، می‌توان به شیوه جدیدی در روش اجرای دال‌های بتن مسلح دست یافت.

سقف‌های مجوف بتن مسلح، از دو لایه بتن مسلح تشکیل شده است که در بالا و پایین دال و بطور گسترده قرار می‌گیرد و حدفاصل این دو لایه با محصولی به نام U-BOOT، که از جنس پلی اتیلن می‌باشند، پر شده است. این محصول همانند بلوک‌های سفالی یا پلی استایرنی دارای هندسه‌ای مکعبی اما مجوف می‌باشد که با توجه به نیاز پروژه و محاسبات طراحی، ابعاد مختلفی دارند.

در روند اجرای دال‌های مجوف با استفاده از U-BOOT، پس از آرماتورگذاری لایه زیرین، U-BOOT ها کنارهم روی شبکه آرماتور زیرین قرار گرفته و پس از قرارگیری آرماتورهای برشی میانی و همچنین آرماتوربندی لایه فوقانی، بتن‌ریزی انجام می‌شود. در نهایت مقطع دال بصورت I شکل در آمده و عملکرد بهتری نسبت به مقطع مستطیل کامل خواهد داشت.

آنچه جزء مزایای این دال شمرده می‌شود، عدم حضور تیر در دال حاصله می‌باشد که البته با توجه به نیاز طراحی، ممکن است تمهیدات خاصی جهت تامین تیرهای پنهان انجام شود.

همچنین از آنجا که در برخی از پروژه‌های بزرگ، لزوم درنظرگرفتن فواصل زیاد ستون‌ها و امکان تعبیه دهانه بزرگ برای تامین پارکینگ در ساختمان وجود دارد، می‌توان این سقف را به عنوان گزینه مناسبی برای اجرا در چنین پروژه‌هائی معرفی کرد.

در مورد این سقف‌ها آنچه مورد اهمیت است امکان اجرای تاسیسات، نحوه دسترسی به آن‌ها و بهره‌گیری از فضای مجوف بلوک‌ها است که بنا به نیاز پروژه و نظر طراح تامین می‌شود.

این سقف در زمینه‌های انرژی، حریق، آکوستیک و سازه در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی شده و در حیطه الزامات مربوطه مورد تایید می‌باشد.

الزامات سقف مجوف بتن مسلح با استفاده از بلوک تو خالی ماندگار از جنس پلی پروپیلن

۱- محصول U-Boot نوعی قالب ماندگار از جنس پلی‌پروپیلن برای ساخت سقف‌های بتن مسلح دوطرفه مجوف به شمار می‌رود.

۲- در طراحی و اجرای سقف‌های حاصل از این روش، رعایت کلیه الزامات مربوط به طرح لرزه‌ای، مطابق با استاندارد ۲۸۰۰-۸۴ و ویرایشهای بعد از آن، الزامی است. در صورتیکه این سقف به عنوان دال تخت مدنظر قرار می‌گیرد، استفاده از دیوار برشی در طرح لرزه‌ای الزامی است.

۳- رعایت کلیه ضوابط مبحث نهم مقررات ملی در خصوص طرح و محاسبه سقف‌ها الزامی است.

۴- تحلیل و طراحی قطعات بتن مسلح، به همراه آرماتورگذاری‌های خمشی و برشی، بر مبنای روشهای معتبر شناخته شده و آئین‌نامه‌های معتبر بتن مسلح، صورت پذیرد.

۵- منظور نمودن بارهای حین اجرا در استفاده از این نوع قالب ضروری است.

۶- مشخصات فنی قالب ماندگار پلی‌پروپیلن باید بر مبنای استاندارد BBA انگلستان تامین شود.

۷- رعایت مشخصات فنی مربوط به میل گرد و بتن مورد استفاده در سقف، همچنین ضوابط آرماتوربندی و بتن‌ریزی مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی می‌باشد.

۸- درنظر گرفتن جزئیات دقیق مسیر و محل نصب کلیه اقلام تاسیسات مکانیکی و برقی در مرحله طراحی و اجرای سقف، ضروری است.

۹- رعایت تمامی ضوابط و مقررات مربوط به محیط زیست، مطابق با استانداردهای معتبر بین‌المللی الزامی است.

۱۰- رعایت الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، جهت صرفه جویی در مصرف انرژی الزامی است.

۱۱- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق، و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۲- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین گردد.

سیستم سقف کوبیاکس (Cobiax)

سقف‌های بتن مسلح به دلیل نیاز به کنترل تغییر شکل‌ها و ترک‌ها، بسیار مورد توجه و گاه محدود به دهانه‌های کوچک می‌شوند. حال اگر بتوان مقطع سقف‌های بتن‌مسلح، به‌ویژه دال‌ها را به نحوی بهبود بخشید که بتواند علاوه بر تامین ضوابط کنترلی، در مقایسه با دال‌های مشابه از وزن کمتری برخوردار باشد، می‌توان به شیوه جدیدی در روش اجرای دال‌های بتن مسلح دست یافت.

با توجه به آنکه در دال‌های بتنی دو طرفه، معمولاً از نظر تحمل نیروی برشی مشکلی وجود ندارد، اصول طراحی این نوع سقف، بر مبنای حذف قسمتی از بتن میانی و ایفای عملکرد دال دو طرفه می‌باشد. به نحوی که یک دال بتنی حاوی حفره‌های ناشی از حضور گوی‌های کروی توخالی فراهم می‌شود. سقف‌های مجوف بتن مسلح کوبیاکس (Cobiax)، از دو لایه بتن مسلح تشکیل شده است که در بالا و پایین دال و بطور گسترده، قرار می‌گیرد و فاصله این دو لایه با گوی‌های کروی شکل از جنس پلی پروپیلن پر می‌شود، که با توجه به نیاز پروژه و محاسبات طراحی، ابعاد مختلفی دارند.

گوی‌های توخالی زیر شبکه میلگرد سقف کوبیاکس
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

در روند اجرای سیستم سقف کوبیاکس، ابتدا پس از آرماتورگذاری لایه زیرین، قفسه‌هایی از گوی‌های کروی شکل با فاصله کنارهم روی شبکه آرماتور زیرین قرار گرفته و پس از آرماتوربندی لایه فوقانی، بتن‌ریزی

گوی‌های رنگی قالب سقف کوبیاکس در کارگاه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

ریخته می‌شود. در نهایت مقطع دال به صورت I شکل با جان با ضخامت متغیر در می‌آید.

این نوع سقف در زمینه‌های سازه، انرژی، حریق و آکوستیک در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی شده و کاربرد آن در حیطه الزامات تدوین شده مورد تایید می‌باشد.

الزامات سیستم سقف کوبیاکس (Cobiax)

۱- استفاده از این نوع سقف به شرط رعایت ضوابط و محدودیت‌های ذکر شده در ذیل و مباحث ششم و نهم مقررات ملی ساختمان ایران، در ساختمان‌های دارای دیوار برشی بتن مسلح مجاز است.

۲- این ضوابط تنها برای سقف‌های کوبیاکس با گوی‌های کروی شکل کاربرد داشته و سقف با گوی با اشکال غیر کروی را شامل نمی‌شود.

۳- مجموع بار مرده روی این سقف‌ها شامل پارتیشن، کف‌سازی و نازک‌کاری محدود به ۲۶۰ کیلوگرم بر متر مربع بوده ضمن آنکه کاربرد این سقف تنها جهت پارکینگ‌هایی که محل عبور اتومبیل سواری با حداکثر وزن ۲/۵ تن با بار متمرکز ۱ تن می‌باشد مجاز است.

۴- لازم است حداقل ضخامت بتن در اطراف گوی‌ها شامل بالا، پایین و مابین دو گوی متوالی حداقل ۵ سانتیمتر در نظر گرفته شود.

۵- در طراحی از ظرفیت برشی فولاد مورد استفاده در قفسه گوی‌ها صرفنظر شود، با این حال میزان فولاد با امتداد قائم در این قفسه بایستی مطابق بند ۹-۱۲-۶-۳-۱ مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران با فرض bwb_wbw​ برابر با حداقل فاصله بین دو گوی متوالی در هر جهت دال تامین شود.

۶- در طراحی برای برش در هر جهت دال، مقاومت برشی نهایی بتن ( VcV_cVc​) باید حداکثر ۵۰ درصد مقدار محاسبه شده طبق رابطه ۹-۱۲-۴ مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران و با فرض مقطع تمام پر بتنی محاسبه شود. در تمام نقاط دال که نیروی

برشی نهایی ( VuV_uVu​) بیش از مقاومت برشی نهایی تامین شده توسط بتن ( VcV_cVc​) باشد، دال باید به صورت توپر و بدون گوی اجرا شود.

۷- در طراحی و کنترل برش در حالت حدی نهایی برای عملکرد

گوی‌های کروی سقف کوبیاکس در شبکه آرماتورها
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

دو طرفه در حوالی بارهای متمرکز و تکیه‌گاه‌ها، مقاومت برشی نهایی بتن نباید حداکثر از ۵۰ درصد مقداری که از بند ۹-۱۲-۱۷-۳-۴ مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران حاصل می‌شود بیشتر منظور شود.

۸- طراحی دال برای خمش در هر جهت بنا بر جزئیات اجرایی و با منظور نمودن حفره‌ها با مقطع دایره، در ضعیف‌ترین مقطع دال انجام گیرد.

۹- محاسبات تغییرشکل دال بر پایه بند ۹-۱۴-۲-۶-۱ و با محاسبه دقیق ممان اینرسی موثر دال سوراخدار انجام گیرد. اضافه افتادگی دراز مدت بر پایه بند ۹-۱۴-۲-۴-۳ محاسبه شود.

۱۰- ایجاد هرگونه بازشو در این نوع دال تابع ضوابط بند ۹-۱۵-۳-۵ مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران می‌باشد.

۱۱- در محل تقاطع دیوارهای برشی و دال کوبیاکس، انتقال برش ناشی از زلزله از دال به دیوار باید در ضعیف‌ترین سطح مقطع دیوار کنترل شده و در صورت نیاز از فولادگذاری برای تسهیل انتقال برش درون صفحه دیافراگم به دیوار بهره برده شود.

۱۲- پیش‌بینی المان‌های مرزی در اطراف بازشوها و لبه دال حسب مورد مطابق ضوابط طراحی آیین‌نامه‌ها و مقررات موجود انجام گیرد.

۱۳- حداکثر دهانه (مرکز ستون به مرکز ستون) برای این نوع سقف در حالت کاربرد به صورت دال تخت به ۶/۵ متر محدود می‌شود. در صورت کاربرد این سقف در ترکیب با قاب خمشی بتن آرمه شامل تیر و ستون مجزا که به تفکیک از دال طرح شده باشد، محدودیت فوق‌الذکر برای دهانه دال به ۸ متر افزایش می‌یابد.

۱۴- استفاده از روش پیش دال تنها در حالتی که گوی‌ها در پیش دال درگیر بوده و فولادهای کششی در پیش دال پیش‌بینی شده باشد مجاز است.

۱۵- الزامات مربوط به انرژی باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "صرفه جویی در مصرف انرژی" رعایت شود.

۱۶- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "حفاظت ساختمانها در مقابل حریق" و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزای ساختمانی الزامی

است. تطابق شرایط و مشخصات مصالح، نحوه اجرا با مدرک فنی "General Test Certificate of Building Inspectorate-MFPA Leipzig Gmbh, P-SAC 02/III-187" نیز ضروری است.

۱۷- در خصوص عایق‌بندی بام، عایق پلی‌استایرن منبسط شده (پلاستوفوم) مورد استفاده لازم است تا از نوع کندسوز مطابق با استانداردهای معتبر باشد. این عایق پلی‌استایرن باید به وسیله حداقل ۱/۵ سانتی‌متر اندود یا تخته گچی محافظت شود. اتصال مکانیکی اندود یا تخته به سازه بام ضروری می‌باشد.

۱۸- صدابندی سقف بین طبقات باید مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "عایق‌بندی و تنظیم صدا" تامین شود.

۱۹- کلیه مصالح و اجزا در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام و مسائل زیست محیطی باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آیین‌نامه‌های معتبر بین‌المللی بکار گرفته شوند.

۲۰- در شرایط مختلف اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران، رعایت تمهیدات لازم از نظر دوام و پایایی اعضای بتنی ضروری است.

۲۱- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

سقف‌های بتنی پیش‌تنیده پس کشیده

پیش تنیده نمودن مقاطع از دیرباز در پل‌ها و اسکله‌ها کاربرد داشته و در سال‌های اخیر استفاده از آن در سقف‌های دال تخت، با دهانه‌های بلند و خصوصاً در سقف پارکینگ‌های طبقاتی و عموماً اعضایی که تحت اثر خمش می‌باشند، توسعه یافته است. در سقف‌های بتنی پیش‌تنیده، با بوجود آوردن نیروی اضافی فشاری در بتن، قسمتی از تنش‌های کششی بتن خنثی شده و در نتیجه سطح مقطع فشاری بتن افزایش می‌یابد. پیش‌تنیدگی به دو روش عمده، پیش کشیدن (Pre Tension) و پس کشیدن (Post Tension) انجام می‌شود. در سقف‌های بتنی پیش‌تنیده پس کشیده، نیروی پیش‌تنیدگی در بتن، توسط کشش کابل‌ها بعد از ریختن بتن و رسیدن بتن به مقاومت لازم، ایجاد می‌شود. این روش به صورت کارگاهی یا کارخانه‌ای قابل انجام است و با مخفف (PT) شناخته می‌شود. در اجرای سقف‌های PT، ابتدا غلاف‌های فلزی جای‌گذاری می‌شوند، سپس، کابل‌ها، درون غلاف‌ها قرار گرفته و پس از بتن‌ریزی و رسیدن بتن به مقاومت لازم، (میزانی ذکر شده در مدارک محاسباتی طرح) کشیده می‌شوند. در مرحله بعد به منظور محافظت کابل‌ها در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی، گروت یا دوغاب سیمانی مخصوص و یا مواد پلیمری مانند انواع مناسب قیر یا گریس به درون غلاف‌ها تزریق می‌شود.

در این سقف‌ها، به دلیل افزایش سطح مقطع موثر فشاری بتن، ضخامت دال کاهش یافته و علاوه بر کاهش وزن امکان اجرای دهانه‌های بلند فراهم می‌شود. از سوی دیگر با پیش‌تنیده نمودن مقطع و کاهش و یا حذف عمق ناحیه کششی بتن، ترک‌خوردگی و توسعه آن در مقطع بتنی، کاهش و یا حذف شده و در نتیجه دوام مجموعه و مقاومت آن در محیط‌های خورنده افزایش می‌یابد. در این سیستم به دلیل کاهش ضخامت

سقف، علاوه بر کنترل تنش‌های خمشی و برشی و تغییرشکل‌ها، کنترل برش پانچ در محل اتصال دال به ستون نیز حائز اهمیت می‌باشد. در این سقف‌ها به منظور دست‌یافتن به یک طرح بهینه از لحاظ مقدار مصالح، وزن و هزینه، از بتن و فولادهای با مقاومت بالا استفاده می‌شود. در سقف‌های پیش‌تنیده پس کشیده، حداقل رده بتن باید C30 باشد.

در زمان اجرا کنترل کیفیت مواردی نظیر حمل و نحوه جایگذاری کابل‌ها، میزان نیروی پس کشیدگی در کابل‌ها، سن و مقاومت بتن در زمان پس‌کشیدگی، کفایت تزریق گروت در غلاف‌ها بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

تخریب این سیستم سقف به دلیل وجود میلگردهای پیش‌تنیده بسیار پرخطر بوده و باید با روش‌های خاص توسط تیم فنی آموزش دیده، صورت گیرد.

کابل‌ها و آرماتورهای سقف بتنی پیش تنیده پیش از بتن‌ریزی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

از نکات حائز اهمیت در اعضای پیش‌تنیده پس کشیده، مسئله افت و وادادگی کابل‌ها به دلایلی نظیر، کاهش اصطکاک بین کابل و غلاف، لغزش مهار انتهایی و فرو رفتن گوه‌گیر‌داری در ابتدا و انتهای کابل، کهولت کرنش (Relaxation) و شل‌شدگی فولاد، جمع‌شدگی بتن یا خزش و انقباض یا آب‌رفتگی بتن به مرور زمان می‌باشد که لازم است به دقت محاسبه شده و مورد توجه قرار گیرد.

از دیگر مواردی که در اعضای پیش‌تنیده باید به آن توجه نمود دقت عملی است که باید در هنگام تخریب به عمل آید. تخریب این سیستم سقف به دلیل وجود میلگردهای پیش‌تنیده بسیار پرخطر بوده و باید با روش‌های خاص توسط تیم فنی آموزش دیده، صورت گیرد.

این سیستم در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن، در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می‌باشد.

جزئیات کابل‌های پس کشیده و آرماتورهای سقف در محل اتصال به ستون
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

الزامات سقف بتنی پیش‌تنیده پس کشیده

۱- نظر به اینکه سیستم سقف بتنی پیش‌تنیده پس کشیده عمدتاً بصورت دال تخت کاربرد دارد، لذا براساس توصیه بند ۲-۳-۸-۵ آیین‌نامه ۲۸۰۰ ایران، در زمان استفاده از سیستم دالهای تخت و ستون، ارتفاع ساختمان به ۱۰ متر یا حداکثر ۳ طبقه محدود می‌شود. در غیر اینصورت استفاده از دیوارهای برشی بتن آرمه الزامی خواهد بود.

۲- استفاده از این سیستم با توجه به بند ۱ فوق در کلیه پهنه‌های لرزه‌خیزی ایران بلامانع است.

۳- ضوابط طراحی و اجرای سیستم سقف بتنی پیش‌تنیده پس کشیده باید براساس آیین‌نامه ACI ۳۱۸ و آیین‌نامه طرح و محاسبه قطعات بتن پیش‌تنیده موضوع نشریه شماره ۲۵۰ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور که بخش الحاقی آیین‌نامه بتن ایران (آبا) می‌باشد، انجام شود.

۴- رعایت حداقل رده بتن مصرفی معادل C۳۰ در این سیستم الزامی است.

۵- مقاومت گسیختگی تضمین شده، انواع فولادهای پیش‌تنیدگی به شرح زیر باید بین ۱۲۰۰ تا ۲۲۰۰ نیوتن بر میلی‌متر مربع باشد:

  • سیم بدون پوشش تنش‌زدایی شده

  • رشته هفت سیم بدون پوشش تنش‌زدایی شده یا رشته‌هایی از آن

  • میله فولادی پرمقاومت بدون پوشش

۶- محافظت فولادهای پیش‌تنیدگی در برابر زنگ زدگی بسیار حائز اهمیت بوده و باید کابل‌ها توسط دوغاب سیمان که بعد از

کشیدن کابل‌ها به داخل غلاف‌ها تزریق می‌شود و یا مواد قیری یا گریسی که روی آن می‌مالند از زنگ‌زدگی محافظت شوند.

۷- برای رسیدن به یک طرح بهینه از لحاظ مقدار مصالح، وزن و هزینه، باید طراحی و اجرای دال به گونه‌ای انجام شود که پیش‌تنیدگی کامل حاصل گردد و بتوان از کل مقطع در فشار بهره جست.

۸- کنترل نیروی کشش کابل‌ها باید توسط جک‌های کالیبره شده دقیق انجام شود.

۹- اجرای این سیستم باید توسط تیم متخصص آموزش دیده انجام شود و در زمان اجرا نیازمند کنترل کیفیت دقیقی می‌باشد.

۱۰- تخریب این سیستم سقف به دلیل وجود میلگردهای پیش‌تنیده بسیار پرخطر بوده و باید با روش‌های خاص توسط تیم فنی آموزش دیده، صورت گیرد.

۱۱- توجه به مسئله افت در اعضای پیش‌تنیده پس کشیده بسیار حائز اهمیت بوده و محاسبه و پیش‌بینی مقدار افت ناشی از موارد زیر باید دقیقاً مورد توجه قرار گیرد:

  • افت نیروی پس کشیدگی به جهت اصطکاک بین کابل و غلاف

  • افت به دلیل لغزش مهار انتهایی و فرو رفتن گوه‌گیر‌داری در ابتدا و انتهای کابل

  • افت به جهت شل‌شدگی فولاد - کهولت کرنش (Relaxation)

  • جمع‌شدگی بتن یا خزش (Creep)

  • انقباض یا آب‌رفتگی بتن که به علت خروج آب از بتن به مرور زمان می‌باشد (Shrinkage)

  • افت ناشی از تغییر شکل نسبی الاستیک بتن

۱۲- استفاده از سیستم سقف دال‌های تخت پیش‌تنیده پس کشیده، در دهانه‌های بلندتر از ۷ متر توجیه اقتصادی دارد.

۱۳- در استفاده از دالهای تخت پیش‌تنیده پس کشیده به لحاظ بزرگ بودن دهانه‌ها و وجود نیروهای ثقلی قابل ملاحظه، در نظر گرفتن تمهیدات لازم به منظور کنترل برش سوراخ کننده (Punch) بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

۱۴- رعایت الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان جهت صرفه‌جویی در مصرف انرژی الزامی است.

۱۵- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق، با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۶- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین شود.

نمای ترسیمی سازه چند طبقه با دال‌های بتنی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

سقف‌های مجوف پیش‌ساخته پیش‌تنیده Hollow Core Slabs

سقف‌های مجوف پیش‌ساخته یا Hollow core slabs از سیستم‌های سقف شناخته شده در دنیا می‌باشند. این سقف‌ها به دو صورت با استفاده از بتن مسلح معمولی و یا بتن مسلح پیش‌تنیده در کارخانه تولید و به محل اجرای پروژه انتقال داده می‌شوند. در مقطع طولی این سقف‌ها به منظور کاهش بار مرده سقف حفراتی تعبیه شده است. از مزایای این سیستم مشابه دیگر انواع سقف‌های پیش‌ساخته کاهش زمان اجرا و افزایش سرعت پیشرفت پروژه می‌باشد. به منظور اتصال مناسب این قطعات به یکدیگر تامین کلید برشی لازم است. قلاب‌های مناسب تعبیه شده، در محل به طور مناسب بتن‌ریزی یا گروت ریزی می‌شود.

قطعه دال بتنی هالوکور با حفره‌های طولی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

دال‌های مجوف پیش‌تنیده ضمن دارا بودن مزیت‌های نظیر افزایش طول دهانه باربری یا کاهش ارتفاع مقطع در دهانه‌های مساوی و استفاده بهینه‌تر از مقطع بتنی، دارای ملاحظات اجرایی و کیفی متعددی هستند که لزوم استفاده از یک تیم متخصص را در زمان تولید این قطعات، همچنین انتقال و اجرای آنها به کارگاه الزامی می‌نماید. از نکات شایان توجه در اجرای سقف‌های مجوف پیش‌ساخته، اتصال برشی این قطعات به سیستم باربر جانبی می‌باشد و لازم است با تعبیه میلگردهای فلزی و انجام محاسبات و کنترل‌های مربوطه طراحی شود. این سقف‌ها در مرکز

تحقیقات ساختمان و مسکن مورد بررسی قرار گرفته و استفاده از آن در محدوده الزامات ارائه شده مجاز است.

الزامات سقف‌های مجوف پیش‌ساخته پیش‌تنیده Hollow Core Slabs

۱- سقف‌های ساخته شده از دال‌های هالوکور (Hollow Core Slabs) از انواع بتن‌آرمه معمولی و بتن‌آرمه پیش‌تنیده از سیستم‌های شناخته شده در سراسر دنیا بوده و جزو سقف‌های نیمه‌سنگین تا سنگین محسوب می‌شوند.

۲- استفاده از این نوع سقف تنها در ساختمان‌های با اسکلت بتن مسلح مجاز است.

۳- بارگذاری ثقلی و لرزه‌ای سیستم سازه‌ای حاصله به ترتیب باید بر اساس آخرین ویرایش مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان بارهای وارد بر ساختمان و استاندارد ۲۸۰۰ ایران اعمال شود.

۴- طراحی، ساخت و اجرای دال‌های هالوکور از نوع بتن‌آرمه معمولی باید بر مبنای آخرین ویرایش دستورالعمل طراحی PCI (Manual for the Design of Hollow Core Slabs)، ضمن در نظر گرفتن ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان طرح و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه انجام شود.

۵- بررسی صلبیت دیافراگم سقف‌های هالوکور باید براساس بند ۲-۹-۵ و پیوست شماره ۶ استاندارد ۲۸۰۰ ایران صورت گرفته و تمهیدات لازم برای تامین یکپارچگی سقف و صلبیت براساس ضوابط دستورالعمل PCI در نظر گرفته شود.

۶- به منظور تامین صلبیت دیافراگم، در صورت استفاده از بتن رویه، رعایت ضخامت حداقل ۵ سانتی‌متر الزامی است.

۷- به منظور تامین یکپارچگی سقف، اجرای میل‌مهار کافی در محل اتصال پانل‌های سقفی پیش‌ساخته به یکدیگر و اجرای تیرچه در پیرامون بازشوهای سقفی و همچنین اجرای کلاف‌های پیرامونی سقف الزامی است.

۸- برای انتقال برش در ناحیه اتصال دیافراگم به سیستم مقاوم در برابر بار جانبی و یا المان‌های مرزی، باید از میلگردهای به صورت قلاب استفاده شود.

۹- محدودیت ابعاد بازشوها باید بر اساس ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران رعایت شود و در هر حال نباید از یک پنجم طول پانل هالوکور و یک دوم عرض پانل بیشتر باشد.

۱۰- در پلان‌های نامنظم و یا در حالتی که ابعاد بازشوها در پلان از یک پنجم طول پانل هالوکور و یا یک دوم عرض پانل بزرگتر باشد، لازم است که یک لایه بتن با ضخامت حداقل پنج سانتی‌متر اجرا شود.

۱۱- ضوابط طراحی و اجرای سیستم سقف بتنی هالوکور به صورت پیش‌تنیده باید براساس آیین‌نامه ACI 318 و آیین‌نامه طرح و محاسبه قطعات بتن پیش‌تنیده موضوع نشریه ۲۵۰ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور که بخش الحاقی آیین‌نامه بتن ایران (آبا) می‌باشد، انجام شود.

۱۲- رعایت حداقل رده بتن مصرفی معادل C30 در قطعات بتن‌آرمه پیش‌تنیده الزامی است.

۱۳- مقاومت گسیختگی تضمین‌شده، انواع فولادهای پیش‌تنیدگی به شرح زیر باید بین ۱۲۰۰ تا ۲۲۰۰ نیوتن بر میلی‌متر مربع باشد:

  • سیم بدون پوشش تنش‌زدایی شده

  • رشته هفت سیم بدون پوشش تنش‌زدایی شده یا رشته‌هایی از آن

  • میله فولادی پرمقاومت بدون پوشش

۱۴- کنترل نیروی کشش فولادهای پیش‌تنیدگی باید توسط جک‌های کالیبره شده دقیق انجام شود.

۱۵- ساخت دال‌های هالوکور پیش‌تنیده باید توسط تیم متخصص آموزش دیده انجام شده و در زمان ساخت نیازمند کنترل کیفیت دقیق می‌باشد.

۱۶- محافظت فولادهای پیش‌تنیدگی در برابر زنگ‌زدگی بسیار حائز اهمیت بوده و باید به نحو موثری محافظت شود به هر حال رعایت تمهیدات لازم مطابق با شرایط مختلف اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران الزامی است.

دپو قطعات سقف هالوکور در کارخانه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

۱۷- کلیه مصالح و اجزا در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام، زیست محیطی و غیره باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آیین‌نامه‌های ملی یا معتبر بین‌المللی شناخته شده و مورد تایید بکار گرفته شوند.

۱۸- الزامات مربوط به انرژی باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان صرفه جویی در مصرف انرژی رعایت شود.

۱۹- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزاء ساختمانی الزامی است.

نصب قطعات سقف پیش ساخته در اسکلت ساختمان با جرثقیل
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

۲۰- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان عایق‌بندی و تنظیم صدا تامین شود.

۲۱- چنانچه مجموعه ضوابط، دستورالعمل و یا آیین‌نامه در خصوص این سیستم توسط این مرکز انتشار یابد، شرکت‌های تولید کننده، کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران ملزم به رعایت آن می‌باشند.

۲۲- اخذ گواهی‌نامه فنی برای محصول تولیدی پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

قطعات هالوکور کنار سازه بتنی چند طبقه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

سقف دالهای نیمه پیش‌ساخته بتن مسلح Double Tee با بتن رویه

دالهای نیمه پیش‌ساخته بتن مسلح Double Tee همانطور که از نام آنها مشخص است و در شکل نیز ملاحظه می‌شود از یک جفت تیر T شکل تشکیل شده‌اند. این سقف‌ها به صورت پیش‌ساخته در کارخانه تولید شده، به محل اجرای پروژه انتقال می‌یابند. استفاده از این دال‌های نیمه پیش‌ساخته به علت حذف مراحل مربوط به قالب‌بندی و دوره انتظار به مقاومت رسیدن بتن، می‌تواند موجب افزایش سرعت اجرای سقف شود. رفتار سیستم سقف دالهای نیمه پیش‌ساخته بتن مسلح Double tee مشابه سقف‌های دال یک طرفه بوده و از این رو از نظر سازه‌ای دارای عملکرد شناخته شده می‌باشند. اما مشابه دیگر سیستم‌ها پیش‌ساخته لازم است در اتصال این قطعات به سیستم باربر جانبی و همچنین به یکدیگر تمهیدات لازم اندیشیده شود. از این رو به منظور تامین صلبیت و همچنین رفتار یکپارچه در این سیستم لازم است بتن رویه اجرا شود. این سقف‌ها در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد بررسی قرار گرفته و استفاده از آن در محدوده الزامات ارائه شده مجاز است.

نمای سه بعدی مقطع دال دوبل تی با بتن رویه
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر
اتصال دال دوبل تی به تیر فولادی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

الزامات سقف دالهای نیمه پیش‌ساخته بتن مسلح Double Tee با بتن رویه

۱- رفتار سیستم سقف دال‌های نیمه پیش‌ساخته بتن مسلح Double Tee مشابه سقف‌های دال یک طرفه می‌باشد. در طراحی و اجرای این سیستم باید صلبیت و یکپارچگی سقف با ارائه محاسبات کافی صرفاً به کمک اجرای بتن رویه تامین شود.

۲- در این سیستم، به منظور تامین یکپارچگی در دیافراگم سقف و همچنین تحمل عکس‌العمل ناشی از تیرچه‌ها می‌بایست در پیرامون سقف، تیرهای پیرامونی طراحی و اجرا شوند. همچنین در محل اتصال دال نیمه پیش‌ساخته به تیر پیرامونی لازم است، میلگردهای تامین کننده یکپارچگی اعضاء به طور مناسب طراحی و اجرا شوند.

۳- استفاده از این سیستم با توجه به دو بند فوق، در کلیه پهنه‌های لرزه‌خیزی ایران بلامانع است.

۴- لازم است یکپارچگی و کفایت اتصال دال بتن مسلح به عضو باربر جانبی با ارائه محاسبات مناسب در طراحی و اجرا تامین شود.

۵- چنانچه در طراحی‌ها از عملکرد مرکب بتن رویه و دال نیمه پیش‌ساخته استفاده می‌شود لازم است زائده‌های برشی برای انتقال برش ناشی خمش، بین بتن رویه و Double Tee پیش ساخته طراحی و اجرا شوند.

۶- ضوابط مربوط به حداکثر ابعاد بازشوها و همچنین تمهیدات لازم در اطراف بازشوها از نظر طراحی و اجرای تیرچه پیرامونی، باید مطابق راهنمای طراحی PCI انجام شود.

۷- ضوابط طراحی و کنترل سقف دال‌های نیمه پیش ساخته بتن مسلح Double Tee باید بر اساس آیین‌نامه ACI 318 و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان انجام شود.

نمای زیر سقف اجرا شده با دال‌های دوبل تی
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر

۸- جزئیات ساخت، حمل و نصب اعضاء و اتصالات قطعات پیش‌ساخته باید مطابق آخرین ویرایش آیین‌نامه ACI318 و راهنمای طراحی PCI انجام شود.

۹- رعایت تمهیدات لازم متناسب با شرایط اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران الزامی است.

۱۰- رعایت الزامات مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان جهت صرفه جویی در مصرف انرژی الزامی است.

۱۱- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص محافظت ساختمان‌ها در برابر حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره‌ها در مقابل حریق، با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۲- صدابندی هوابرد و کوبه‌ای سقف بین طبقات می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین شود.

۱۳- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

بالا بردن یک قطعه دال دوبل تی با جرثقیل
توضیح هوش مصنوعی برای تصویر
بخش قبلی

الزامات پانل‌های پیش‌ساخته دیواری Rail-Wall از جنس بتن پرلیتی

بخش بعدی

سقف سیاک


گفت‌وگوی عمومی انجمن درباره بخش 4

نظر شما درباره این بند با نام شما در انجمن عمومی منتشر می‌شود و دیگران می‌توانند آن را بخوانند و پاسخ بدهند.