بخش 2.10

در این سیستم بتنی درجا، از دیوارها به عنوان عناصر باربر استفاده می شود و سقفها نیز به صورت دال بتنی درجا ساخته می شود. با توجه به این نکته که تمامی دیوارهای خارجی و داخلی به طور همزمان اجرا می شوند و به نحو مناسبی با کف و سقف درگیر می شوند، دیوارها و دالهای بتنی کف بصورت یک مجموعه واحد در مقابل نیروهای جانبی باد و زلزله عمل می کنند. این سیستم از شالوده بتنی درجا، دیوارها و سقفهای بتنی اجراشده در محل کارگاه، قابها یا پیش قابهای درها و پنجره ها که قبل از بتن ریزی در دیوارها نصب می شود و مدارهای تاسیسات مکانیکی و الکتریکی کار گذاشته شده در دیوار و سقف، تشکیل می شود. برای اجرای کلیه قسمتها، قالبهای یکپارچه فلزی که در آن تمام پیش بینی های لازم برای مسیرهای توزیع تاسیسات، در و پنجره و غیره به عمل آمده است، طراحی و ساخته می شود. دیوارها و سقفها به صورت همزمان بتن ریزی می شود و پس از برداشتن قالب، ساختمان، آماده نصب سرویس ها و رنگ و شیشه می باشد. به طور کلی تمام دیوارها، سقفها و جداکننده ها از بتن مسلح بوده و پس از قالب برداری از بتن، هیچ گونه عملیات بنایی در آن صورت نمی گیرد.

این سیستم همانند یک خط تولید کارخانه ای عمل می کند، به این مفهوم که عملیات ساختمانی به بخش های کوچکتر تقسیم شده و تا حد ممکن از مزایای پیش ساختگی در این بخش ها بهره برده می شود، به همین دلیل تمامی اجزای کار با دقت قابل پیش بینی و برنامه ریزی است. در این روش مراحل مختلف عملیات ساخت همچون آرماتوربندی، قالببندی، بتن ریزی و غیره به صورت توالی انجام می شود. به منظور هماهنگی هرچه بیشتر جهت افزایش سرعت عملیات، تا حد ممکن بخش هایی از کار به صورت پیش ساخته در کارگاه های جداگانه تهیه و با انتقال به محل

کارگاه در موقعیت خود قرار می گیرد. این عمل سبب می شود تا حد امکان از تداخل عملیاتی جلوگیری و پیش نیازهای مراحل اجرایی رعایت شود. سرعت عملیات اجرایی را می توان متناسب با اهداف پروژه، با اضافه کردن تعداد قالبها و نفرات آموزش دیده افزایش داد.

به طور کلی یکپارچه بودن سیستم سازه ای، اقتصادی بودن در ساخت پروژه های میان مرتبه، کنترل کیفیت مناسب در محل کارگاه، تعبیه سیستم تاسیسات مکانیکی و برقی در حین اجرای سازه و تسریع در عملیات اجرایی نسبت به روش های اجرای متداول، از ویژگی های این سیستم به شمار می روند. در عین حال نیاز به تجهیزات خاص و سنگین کارگاهی، محدود بودن دامنه فعالیت کارخانه به دلیل سنگینی قطعات، هزینه قابل ملاحظه اولیه در تولید قطعات قالب، زمان نسبتاً قابل ملاحظه جهت عمل آوری بتن و باز نمودن قالبها، نیاز به آموزش خاص نیروی اجرایی و محدود بودن به سیستم های دیواری و سقفی را می توان از محدودیت های این سیستم برشمرد.

این روش اجرا در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته، کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می باشد.

۱- تمهیدات لازم جهت اجرای بتن ریزی یکپارچه دیوارها و سقفها به عمل آید.

۲- رعایت کلیه مباحث مقررات ملی ساختمان به ویژه موضوعات مربوط به پایداری ساختمان در برابر نیروهای وارده، صرفه جویی در مصرف انرژی، مقاومت در برابر حریق و صدابندی ساختمان برای سازه های حاصل از این روش اجرایی ضروری می باشد.

سرعت قالببندی در ساخت ساختمانهای بتن مسلح، یکی از عوامل مهم و قابل تامل در ارزیابی سرعت، کیفیت و هزینه یک پروژه محسوب می شود و هر چه با مدیریت و کنترل صحیح در اجرای سایر مراحل پروژه بتوان قالببندی را نیز سریعتر، دقیق تر و ساده تر انجام داد، قطعاً می توان سرعت اجرای پروژه را بهبود بخشید.

سیستم قالببندی ساختمانهای بتن مسلح، یکی از شیوه های سیستماتیک در اجرای صنعتی سازه های دیوار باربر بتن مسلح به شمار می رود. در این سیستم بتن درجا، پس از قالببندی یکپارچه فلزی، تمام دیوارهای خارجی و داخلی به طور همزمان بتن ریزی و قالببندی یکپارچه سقف انجام و سپس بتن دال سقف به صورت درجا اجرا خواهد شد. این سیستم از اجزای اصلی شالوده بتنی درجا، دیوارها و سقفهای بتنی اجرا شده در محل کارگاه، قابها یا پیش قابهای درها و پنجره های کار گذاشته شده در دیوارها قبل از بتن ریزی آنها و مدارهای تاسیسات مکانیکی و برقی کار گذاشته شده در دیوارها و سقفها، تشکیل می شود.

در این شیوه اجرایی، مدارهای توزیع تاسیسات مکانیکی و برقی، بازشوهای در، سقف و دیوارها، با توجه به نقشه های طراحی در هنگام قالببندی یکپارچه فلزی پیش بینی می شوند، به گونه ای که پس از بتن ریزی دیوارها و سقفها به صورت جداگانه و قالب برداری، ساختمان آماده نصب سرویس، شیشه و نقاشی بوده و هیچ گونه عملیات بنایی در آن صورت نخواهد گرفت.

سازه حاصل از این روش اجرا، یک سازه بتن مسلح با دیوارهای باربر و برشی می باشد که انطباق و سازگاری کامل با آئین نامه ها و استانداردهای معتبر شناخته شده ملی یا بین المللی دارد. سازه مذکور را می توان در شرایط مختلف لرزه خیزی و اقلیمی کشور مورد استفاده قرار

داد. اگر چه لازم است ضوابط خاصی را در نحوه میلگرد گذاری سازه و اتصالات آن، با توجه به میزان شکل پذیری مورد نیاز، در طول مراحل طراحی و اجرا به عمل آورد.

شایان ذکر است، با توجه به قابلیتهای بتن مسلح در پاسخگویی به نیازهای ساختمان از نظر مباحثی مانند حریق، سیستم مذکور، یکی از گزینه های بسیار مطلوب به شمار می رود ولی به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی حتماً باید تمهیدات لازم برای عایقکاری حرارتی جداره های خارجی ساختمان به عمل آید، به هر حال کلیه ضوابط و الزامات مندرج در تمامی مباحث مقررات ملی ساختمان باید به طور کامل رعایت شود. همچنین با توجه به صاف و هموار بودن سطح بتن پس از برداشت قالبها، لازم است در صورت نیاز به اجرای نما و نازک کاریهای متنوع، تمهیدات به خصوصی برای این منظور انجام شود.

این روش اجرا، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز است.

۱- این سیستم یک شیوه اجرایی قالببندی برای سازه های بتن مسلح با سیستم دیوارهای باربر و سقف و دال تخت، به شمار می روند.

۲- استفاده از این روش در کلیه پهنه های لرزه خیزی ایران، با رعایت سطح شکل پذیری مورد انتظار و حداکثر ارتفاع مجاز (مطابق استاندارد ۲۸۰۰) بلامانع است.

۳- رعایت ضوابط قالببندی و قالب برداری اجزای سازه ای مطابق با مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۴- مشخصات بتن مورد استفاده در اجرای سازه های بتن مسلح با این روش، همچنین مشخصات فنی و اجرایی آرماتوربندی و بتن ریزی باید مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان صورت گیرد.

۵- پیش بینی لازم باید برای اجرای تاسیسات مکانیکی و برقی در

مرحله طراحی و اجرای سازه بتن مسلح صورت گرفته و تمهیدات لازم برای دسترسی به این تاسیسات به عمل آید.

۶- در صورتی که دیوارهای جداکننده از نوع دیوارهای بتنی درجا نبوده، از سایر جداگرها استفاده خواهد شد، لازم است جزئیات مناسب در محل اتصال این دیوارها به سازه، مطابق با استاندارد ۲۸۰۰ و سایر مراجع معتبر، طراحی و اجرا شود.

۷- به علت صیقلی بودن سطح بتن، لازم است تمهیدات لازم برای اجرای نازک کاری و نماسازی بر روی این سطوح صورت گیرد.

۸- تمهیدات لازم متناسب با شرایط اقلیمی مختلف کشور در اجرای سازه بتن مسلح در نظر گرفته شود.

۹- لازم است تمهیدات خاص برای عایقکاری دیوارهای خارجی مطابق الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان انجام گیرد.

۱۰- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان درخصوص حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق، با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی الزامی است.

۱۱- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می بایست مطابق مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان تامین شود.

ساختمانهای بتن مسلح با سیستم دیوار باربر، از جمله ساختمانهایی هستند که استفاده از آنها براساس استاندارد ۲۸۰۰ ایران در تمام مناطق لرزه خیزی کشور مجاز است. با توجه به گستردگی استفاده از این سازه ها، تلاش می شود تا مشکلاتی که در اجرای این نوع ساختمانها ممکن است بوجود بیاید، با تدابیر مختلف برطرف شود تا این سیستم ساختمانی علاوه بر مورد تایید بودن از جهت رفتار سازه ای، از نظر اجرایی نیز مطلوب باشد.

یکی از مشکلات موجود در روش اجرای این ساختمانها، قالب بندی آنهاست که عمدتاً شرایط زمانبری است و در کنار آن، در اغلب موارد با قالبهای سنگین سر و کار دارد. بر اساس مطالعات به عمل آمده، نوع جدیدی از قالبها به بازار صنعت ساختمان معرفی شدند که علاوه بر مدولار بودن و سهولت در نصب و اتصال، از جنس آلومینیوم بوده و به مقدار قابل توجهی در مقابل سایر قالبها سبک هستند.

استفاده از این نوع سیستم قالب بندی در صورت رعایت الزامات مربوطه چه در مورد مسائل اجرایی و چه در مورد مقاومت قالبها، مورد تایید این مرکز می باشد.

۱- سیستم سازه ای حاصل از این روش اجرا به عنوان سیستم سازه ای دیوار باربر با دیوارهای برشی بتن مسلح محسوب می شود. در صورتی که ضوابط شکل پذیری بر اساس آئین نامه ۲۸۰۰ و مبحث نهم مقررات ملی ایران رعایت نشده و با استناد به بند ۹-۲۰-۲-۵-۲ مبحث نهم مقررات ملی ایران، کاربرد این سیستم صرفاً در مناطق با خطر نسبی کم و متوسط و برای ساختمانهای دارای اهمیت کم و متوسط تا حداکثر ارتفاع ۱۰ متر مجاز می باشد. بدیهی است در صورتی که ضوابط شکل پذیری رعایت شود، ضمن رعایت ضوابط مقاومت در برابر حریق، حداکثر ارتفاع ساختمان براساس ضوابط آئین نامه ۲۸۰۰ ایران، ۵۰ متر از تراز پایه می باشد.

۲- بارگذاری ثقلی و لرزه ای سیستم سازه ای حاصل از این روش، به ترتیب بر اساس آخرین ویرایش های مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و استاندارد ۲۸۰۰ ایران صورت گیرد.

۳- طرح سازه ای سیستم حاصل از این روش، باید اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان یا آئین نامه ACI 318-05 و ویرایش های بعد از آن صورت گیرد.

۴- ضخامت دیوارهای بتنی نباید از ۱۵ سانتی متر کمتر باشد.

۵- بتن مصرفی باید از نوع بتن سازه ای و با حداقل مقاومت ۲۰MPa و حداکثر اندازه اسمی سنگدانه مصرفی ۲۰ میلی متر باشد.

۶- مشخصات فنی کلیه مصالح مصرفی مربوط به اجزاء قالببندی، باید مطابق با استانداردهای بین المللی معتبر و اسناد ارائه شده باشد. مشخصات سایر مصالح مصرفی نیز باید مطابق استانداردها و آئین نامه های ملی یا معتبر بین المللی باشد.

۷- قالبها می بایست برای مقاومت در برابر بارهای وارده حین بتن ریزی، طراحی و ضوابط مندرج در آئین نامه ACI347-1 را برآورده سازد.

۸- مقاومت سیستم در برابر آتش برای دیوار و سقف، با توجه به تعداد طبقات، نوع و جزئیات دیوار بتنی و ... مطابق مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمانها در مقابل حریق و الزامات نشریه ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق تامین شود.

۹- رعایت کلیه مباحث مندرج در مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان به جهت صدابندی دیوار و سقف الزامی است.

۱۰- لازم است تمهیدات لازم به منظور تامین صدابندی مورد انتظار، بخصوص در دیوارهای بین واحدها، با استفاده از روشهای توصیه شده در مقررات ملی ایران، انجام شود.

۱۱- رعایت مباحث مربوط به صرفه جویی در مصرف انرژی مطابق مبحث شماره ۱۹ مقررات ملی ساختمان ضروری است.

۱۲- تمهیدات لازم در شرایط اقلیمی مختلف کشور برای پوشش نهایی جهت نماها در محیطهای خورنده، و نیز استفاده از فولاد گالوانیزه در این محیطها و رعایت الزامات مربوط به مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۱۳- در تمامی مراحل تولید و اجرا، مسئولیت نظارت عالیه و کنترل کیفی بر عهده شرکت متقاضی می باشد.

۱۴- رعایت کلیه مباحث مقررات ملی ساختمان و آئین نامه های ملی در استفاده از این سیستم الزامی است.

۱۵- اخذ گواهینامه فنی برای قالبهای اجرایی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

سرعت و سهولت قالببندی، یکی از عوامل مهم در بهبود سرعت اجرای سازه های بتن مسلح به شمار می رود. سیستم قالببندی با استفاده از میز پرنده، علاوه بر سرعت بخشیدن به قالببندی، امکان قالببندی همزمان و موازی را در کل پروژه ایجاد می کند.

در این سیستم بتنی درجا، قالببندی دیوارها به صورت معمول و با استفاده از قالبهای دیواری انجام می شود، اما برای قالببندی سقف پس از اجرای دیوارها، از میزهای پرنده استفاده شده، و دال بتن مسلح سقف اجرا خواهد شد. این میزها پس از قالب برداری توسط جرثقیل، از محل بازشوها، از سازه خارج می شوند.

سازه حاصل از این روش اجرایی، از نوع دیوار باربر بتن مسلح بوده و جزو سیستم های شناخته شده، و منطبق بر آئین نامه ها و استاندارد ملی یا بین المللی است. به علاوه، سیستم مذکور دارای عملکرد لرزه ای مطلوبی است و می توان آن را در پهنه های مختلف لرزه خیزی کشور اجرا کرد.

با توجه به این که این روش اجرایی، سیستمی مشابه سیستم تونلی در

دو جهت متعامد اصلی ساختمان ایجاد می کند، لازم است به منظور عملکرد بهتر باربری جانبی، دیوارهای برشی در هر دو جهت اصلی به میزان لازم تامین شوند. قطعاً چنین نحوه توزیع دیوارهای بتن مسلح در پلان سازه، معماری خاصی را بر سیستم حاکم خواهد کرد. سقفهای بتن مسلح در این سیستم نیز می توانند به صورت دال تخت یا تیرچه و بلوک، طراحی و اجرا شوند.

در این سیستم، امکان تعبیه و پیش بینی مسیرهای توزیع تاسیسات مکانیکی و برقی در زمان میلگردگذاری و پیش از بتن ریزی سازه وجود دارد.

این روش اجرا در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته، کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز است.

۱- مبانی کلی طراحی این سیستم مطابق با ساختمانهای بتن آرمه از نوع دیوار باربر صورت گرفته و شیوه اجرای آن به روش قالبهای یکپارچه دیوار با استفاده از میز پرنده، برای قالببندی یکپارچه سقف انجام می شود.

۲- اجرای این سیستم در کلیه پهنه های لرزه خیزی ایران (مطابق استاندارد ۲۸۰۰) حداکثر تا ۱۵ طبقه یا ۵۰ متر از تراز پایه بلامانع است.

۳- طراحی سازه ای ساخته شده با این روش قالببندی، بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران و آئین نامه آبا یا آئین نامه ACI ۳۱۸-۰۵ و ویرایش های بعد از آن انجام گیرد.

۴- رعایت ضوابط مربوط به شکل پذیری متوسط و زیاد متناسب با لرزه خیزی مناطق مختلف ایران مطابق استاندارد ۲۸۰۰ الزامی است.

۵- منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع ضروری است.

۶- در این سیستم، ارتفاع خالص دیوارها در هر طبقه حداکثر ۳ متر (بدون احتساب ضخامت سقف) و ضخامت دیوار حداقل ۱۵ سانتی متر می باشد.

۷- سطح مقطع اسمی دیوارهای سازه ای یک جهت می بایست حداقل ۸۰٪ جهت دیگر باشد.

۸- رعایت حداقل مقاومت فشاری نمونه استوانه ای ۲۵ مگاپاسکال برای بتن سازه ای و حداقل تنش تسلیم ۴۰۰ مگاپاسکال برای فولاد الزامی است.

۹- در نظر گرفتن ملاحظات خاص در معماری، جهت بستن و باز نمودن قالبهای دیوارها و ورود و خروج میزهای پرنده، برای قالببندی سقف ضروری است.

۱۰- تامین آرماتورهای اضافی در اطراف بازشوها، براساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۱۱- قالب برداری اجزاء سازه ای می بایستی مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان صورت گیرد.

۱۲- استفاده از مواد افزودنی شیمیایی (روان کننده، فوق روان کننده و افزودنی های تسریع کننده گیرش بتن) باید مطابق با مقررات ملی ساختمان و یا سایر مراجع معتبر بین المللی بوده، همچنین نوع و میزان مصرف آنها بر مبنای مشخصات اجرایی و اقلیمی کشور انتخاب گردد.

۱۳- در شرایط اقلیمی مختلف، باید تمهیدات لازم در طراحی و اجرای ساختمانها در نظر گرفته شود.

۱۴- طراحی و اجرای جزئیات مناسب در محل اتصال دیوارهای غیر سازه ای به منظور عدم مشارکت در سختی جانبی سازه الزامی است.

۱۵- لحاظ نمودن جزئیات دقیق مسیر و محل نصب کلیه اقلام تاسیسات برقی و مکانیکی در مرحله طراحی و اجرا ضروری است.

۱۶- تمهیدات لازم در اجرای نازک کاری و نماسازی بر روی سطوح بتنی، می بایستی در مراحل طراحی و اجرا در نظر گرفته شود.

۱۷- سقفهای بتن مسلح در این سیستم به صورت دال یکطرفه یا دوطرفه و یا با استفاده از قالبهای ماندگار از نوع پلی پروپیلن اجرا می شوند. مشخصات فنی قالب ماندگار پلی پروپیلن باید بر مبنای استانداردهای معتبر ملی و بین المللی تامین شود.

۱۸- در طراحی و اجرای سقفهای حاصل از این روش، رعایت کلیه الزامات مربوط به طرح لرزه ای، مطابق با استاندارد ۲۸۰۰-۸۴ و ویرایش های بعد از آن الزامی است.

۱۹- تحلیل و طراحی قطعات بتن مسلح سقف به همراه میلگردگذاریهای خمشی و برشی، باید بر مبنای روشهای معتبر شناخته شده و آئین نامه های معتبر بتن مسلح، صورت پذیرد.

۲۰- در محل اتصال سقف با دیوارها، میلگردگذاری ویژه طولی و عرضی جهت توزیع یکنواخت تلاشها و ایجاد یکپارچگی سقف و دیوار از حیث اتصالات الزامی است.

۲۱- منظور نمودن بارهای حین اجرا در استفاده از قالب پلی پروپیلن جهت سقف، ضروری است.

۲۲- رعایت مشخصات فنی مربوط به میلگرد و بتن مورد استفاده در سقف، همچنین ضوابط آرماتوربندی و بتن ریزی، مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان الزامی می باشد.

۲۳- درنظر گرفتن جزئیات دقیق مسیر و محل نصب کلیه اقلام تاسیسات مکانیکی و برقی در مرحله طراحی و اجرای سقف و دیوار، ضروری است.

۲۴- اخذ گواهینامه فنی برای محصول قالب ماندگار نوع پلی پروپیلن، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۲۵- عایقکاری حرارتی جداره های خارجی ساختمان مطابق الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۲۶- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان درخصوص حفاظت ساختمانها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق با درنظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۲۷- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین گردد.