بخش 2

سیستم موسوم به تونلی، یکی از روش‌های مورد استفاده برای اجرای ساختمان‌های با سیستم باربر دیوار و سقف بتنی است. از آنجایی که اجرای قالب‌بندی سقف و دیوارها به صورت سلولی و همزمان انجام می‌گردد به نام تونلی مرسوم است. در سیستم اجرای تونلی، دیوارها و سقف‌های بتن مسلح به‌صورت همزمان آرماتوربندی، قالب‌بندی و بتن‌ریزی می‌شوند. این روش، ضمن افزایش سرعت و کیفیت اجرا، عملکرد سازه‌ای و رفتار لرزه‌ای مجموعه سازه را به لحاظ یکپارچگی اعضا و اتصالات آن‌ها به نحو چشمگیری بهبود می‌بخشد.

قالب‌های مورد استفاده، به اندازه تقریبی ابعاد فضاها هستند. برای قالب‌بندی یا قالب‌برداری، نیاز به تبدیل آن‌ها به ابعاد کوچک نیست و با همان ابعاد اولیه و به‌صورت یکپارچه از فضا خارج می‌شوند. خروج قالب‌های تونلی، پس از بتن‌ریزی دیوار و سقف و گیرش اولیه بتن، با فاصله دادن قالب‌ها از جدارهای بتن‌ریزی‌شده (قالب‌برداری) و با حرکت افقی روی چرخ یا غلتک صورت می‌گیرد. جدارهایی که با استفاده از این روش اجرا می‌شوند جدارهای اصلی داخلی و بعضی جدارهای خارجی (جانبی) هستند.

سازه ساختمان‌های اجراشده با سیستم تونلی، سازه‌ای نسبتا شناخته شده بوده و از دیدگاه عملکرد لرزه‌ای اشکال عمده‌ای ندارد. تجربه زلزله‌های گذشته، رفتار مناسب سازه این ساختمان‌ها را نشان داده است.

در ساختمان‌های اجراشده با این روش، در برخی موارد، برای افزایش سهولت و سرعت اجرا، اجزای غیرسازه‌ای مانند دیوارهای جداکننده، پله‌ها و پانل‌های نما به صورت پیش ساخته در نظر گرفته می‌شوند و پس از تکمیل سازه اصلی، به آن متصل می‌شوند که این امر در مورد سازه پله‌ها توصیه نمی‌شود.

با انجام مدیریت صحیح در اجرا و با استفاده از فناوری‌های روز و به‌کارگیری تکنولوژی‌های جدید در تسریع گیرش و افزایش مقاومت بتن، می‌توان سرعت اجرا را به طور چشمگیری افزایش داد. هم اکنون، با استفاده از روش تونلی، انبوه‌سازان با برنامه‌ریزی اجرای یک طبقه در دو روز، مجتمع‌های مسکونی بزرگ را می‌سازند. از معایب این روش، محدودیت در طراحی فضاهای داخلی است و لازم است طراحی بر طبق محدودیت‌های اجرا در خصوص ابعاد قالب و قالب‌گذاری و به صورت مدولار انجام شود.

در ساختمان‌های اجرا شده به روش تونلی، ابتدا آرماتوربندی و تعبیه مسیرهای تاسیسات مکانیکی و برقی در دیوارها انجام می‌شود و همزمان با این اقدامات، قالب‌بندی بازشوهای مورد نیاز برای تاسیسات و در و پنجره اجرا می‌شود. قالب‌های دو طرف دیوار را به صورت پشت به پشت، قالب‌بندی می‌کنند و با قرار گرفتن قالب‌های متوالی در کنار هم، بدون قالب واسط سقفی یا همراه با آن‌ها، مجموعه قالب‌های دیوار و سقف را تشکیل می‌دهند.

در مرحله بعد، آرماتوربندی سقف و جاگذاری مسیرهای برق انجام می‌شود و قالب‌هایی برای خالی ماندن محل داکت‌ها و دیگر حفره‌های لازم در سقف نصب می‌شود. در ادامه، بتن‌ریزی سقف‌ها و دیوارها به‌صورت یکپارچه و در یک مرحله انجام می‌شود. اجرای جدارهای بتنی پرداخت شده، نیاز به نازک‌کاری بر روی سطوح آن‌ها را برطرف می‌کند.

این روش اجرا، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن، در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می‌باشد.

در این سیستم سازه‌ای بتنی، اتصال قطعات پیش‌ساخته بتن مسلح دیواری در امتدادهای افقی و قائم، عمدتاً توسط قلاب‌های U شکل که در کناره‌های این قطعات تعبیه شده است صورت می‌گیرد. بعد از نصب این قطعات، با افزودن آرماتورهای طولی (موازی لبه قطعه و رد شده از حلقه قلاب‌ها)، قلاب‌های U شکل یاد شده، به یکدیگر دوخته شده، و سپس فضای بین این قطعات که باید به یکدیگر متصل شوند، با بتن کاملاً پر می‌شود.

بارهای مرده و زنده از طریق دال‌های بتن‌آرمه کف به دیوارهای بتنی منتقل شده و دیوارها، نیروهای ناشی از بارهای وارده را به شالوده منتقل می‌نمایند.

در این سیستم، پانل‌های دیواری علاوه بر تحمل بارهای ثقلی ساختمان، بارهای جانبی اعمالی را نیز به صورت دیوار برشی تحمل می‌نمایند. در نتیجه این نوع سیستم در دسته‌بندی سازه‌ای، یک سیستم دیوارباربر از نوع دیوار برشی بتن مسلح می‌باشد.

بدلیل اتصالات ویژه، این سیستم قابل کاربرد در کلیه پهنه‌های لرزه خیزی کشور می‌باشد.

این سیستم سازه‌ای در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی شده و کاربرد آن در حیطه الزامات تدوین شده مورد تایید است.

سیستم Large Panel یا سیستم Box Type در دسته بندی سیستمهای پیش ساخته بتنی Tilt Up قرار می گیرد. در این سیستم، پانلهای دیواری علاوه بر تحمل بارهای ثقلی، بارهای جانبی را نیز بصورت دیوار برشی تحمل می نمایند، در نتیجه این نوع سیستم در دسته بندی سازه ای، یک سیستم دیوار باربر یا دیوار برشی می باشد.

بارهای مرده و زنده، از طریق دالهای بتن آرمه کف که از طریق اتصالات مفصلی یا غلتکی به دیوارها متصل می باشند، انتقال یافته و دیوارها نیروهای ناشی از بارهای وارده را به شالوده منتقل می نمایند.

سیستم باربر جانبی سیستم پیش ساخته فوق شامل دیوارهای پیش ساخته بتن آرمه بوده که به صورت دیوار برشی عمل نموده و در برابر نیروهای برشی ناشی از بارهای جانبی مقاومت می نمایند. در این سیستم به دلیل استفاده از پانلهای دیواری برای باربری ثقلی و اتصالات مفصلی مابین کفها و دیوارها، امکان استفاده از سیستم باربری جانبی از نوع قاب خمشی نمی باشد و تنها سیستم مقاوم در برابر بارهای جانبی، پانلهای دیواری است که به صورت دیوار برشی در برابر نیروهای جانبی مقاومت می نمایند.

ازآنجا که این سیستم، سیستم Large Panel با به کارگیری بتن سبک سازه ای و لایه عایق حرارتی در کارخانه می باشد، لذا به نظر می رسد ضمن کاهش وزن دیوارها، رفتار مطلوبتری در مقابل انبساط و انقباض را دارا باشد.

مصالح اصلی مصرفی در این سیستم شامل: سیمان، میلگرد، پوکه صنعتی (پوکه لیکا)، پلی استایرن و گاز طبیعی برای عمل آوری بتن بوده و کلیه مصالح در داخل کشور قابل تامین می باشند.

عایق حرارتی دیوارها از طریق استفاده از یک لایه ملات سیمان و پلی استایرن که در کارخانه به هنگام ساخت دیوارها بر روی لایه بیرونی دیوار خارجی اجرا می شود تامین می شود. از آنجایی که ضریب انتقال حرارت بتن سبک از بتن معمولی کمتر است، لذا به نظر می رسد که عایق حرارتی این سیستم توسط لایه عایق حرارتی سیمان و پلی استایرن به همراه بتن سبک تامین می شود. این سیستم در طبقه بندی صرفه جویی زیاد در مصرف انرژی قرار داشته و در تمام مناطق ایران قابل استفاده است.

مصالح بکار گرفته شده در این نوع از ساختمان از مقاومت خوبی در برابر آتش سوزی برخوردار هستند. این سیستم همچنین پاسخگوی نیاز صدابندی بر اساس مقررات ملی ساختمان می باشد.

این سیستم در زمینه های انرژی، حریق، آکوستیک و سازه، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می باشد.

۱- طراحی لرزه ای و سازه ای به ترتیب براساس آئین نامه های IBC 2003، ACI 318-05 و ویرایش های بعد آنها انجام گیرد.

۲- بار زنده در محدوده ۲۵۰-۴۰۰ کیلوگرم بر متر مربع مجاز می باشد.

۳- حداکثر طول دهانه قابل اجرا ۸ متر است.

۴- کاربرد سیستم در ساختمانهای مسکونی می باشد.

۵- رعایت ضوابط کلی شکل پذیری ویژه بر اساس فصل ۲۱ آئین نامه ACI 318-05 و ویرایش های بعد از آن الزامی است.

۶- منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع الزامی است.

۷- رعایت حداقل و حداکثر مقاومت فشاری به ترتیب ۲۱ و ۳۵ مگاپاسکال بر اساس ACI213R-03 و ویرایش های بعد از آن برای ساخت بتن سبک الزامی است.

۸- طبقات مجاز قابل اجرا حداکثر سه طبقه مسکونی روی پیلوت با ۱۲ متر از تراز پایه سازه می باشد.

۹- رعایت تنش تسلیم فولاد به مقدار ۳۰۰ و ۴۰۰ مگاپاسکال در اعضای سازه ای و حداقل ۴۰۰ مگاپاسکال در اتصالات فلزی الزامی است.

۱۰- رعایت تمهیدات لازم برای عدم مشارکت دیوارهای غیر سازه ای و تیغه ها (جداگرهای میانی) در سختی سازه الزامی است.

۱۱- رعایت تمهیدات لازم متناسب با شرایط اقلیمی مختلف کشور الزامی است.

۱۲- عایقکاری حرارتی جداره های خارجی ساختمان مطابق الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۱۳- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان درخصوص حفاظت ساختمانها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز

تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق با درنظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۴- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین گردد.

۱۵- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

در ساختمان های بتن آرمه متشکل از دیوار باربر و سقف های نیمه پیش ساخته با بتن درجا، قسمتی از دیوارهای بتن مسلح به صورت پیش ساخته در کارخانه تولید می شود. این دیوارها از دو لایه بتن مسلح، که با فاصله خاصی نسبت به یکدیگر قرار می گیرند ساخته می شوند. فاصله بین لایه ها، علاوه بر تاثیری که بر کاهش وزن دیوار در زمان حمل و نقل (در مقایسه با دیوارهای پیش ساخته یکپارچه توپر) دارد، قابلیت نصب و برپایی آن را نیز سهلتر می نماید. بتن ریزی درجا یکپارچگی اعضای سازه ای را ایجاد می نماید و عملکرد لرزه ای ساختمان را بهبود می بخشد. بتن پیش ساخته و بتن درجا توسط میلگردهایی که میان دو جداره تعبیه شده اند، و همچنین توسط قفل و بست بین لایه ها، به یکدیگر متصل می شوند.

معمولاً قطعات پیش ساخته قالب، بدون میلگرد انتظار، طراحی و تولید می شوند. اتصال دو لایه بتنی طرفین قطعه، توسط خرپاهای فلزی صورت می گیرد تا عملکرد مرکب داشته باشند. این اقدام، در عین دارا بودن مزایای اجرایی، خطر آسیب دیدن در زمان حمل را نیز کاهش می دهد و باعث می گردد نیاز به قالببندی کاملاً منتفی شود یا به حداقل کاهش یابد.

سقف این سیستم معمولاً با پیش دالهای خرپادار طراحی و اجرا می شود. بتن ریزی دیوار و سقف معمولاً به صورت درجا و همزمان انجام می شود.

این دیوارها می توانند به تنهایی و یا همراه با دیگر اجزای سازه ای بتنی (پیش ساخته یا درجا) سازه ساختمان را تشکیل دهند. پس از اجرای دیوارهای خارجی این سیستم، یک لایه عایق حرارتی از خارج یا از داخل به دیوار متصل می شود.

در کشورهای اروپایی، این سیستم برای ساختمانهای مسکونی، اداری و عمومی مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین، اجرای این سیستم در ایران توسط شرکت های متعددی صورت گرفته است.

دیوارهای بتن مسلح پیش ساخته دو لایه، در کارخانه تولید می شوند. قطعات توسط جرثقیل و با استفاده از قلابهایی که محل و جزئیات آنها با محاسبه تعیین شده اند، به محل نصب حمل و بر روی شالوده ها نصب می گردند. شالوده ها، همانند اغلب سیستمهای سازه ای، از بتن مسلح و به صورت درجا ساخته می شوند. دیوارها، طی مدت نصب و تا زمان تکمیل اتصالات عناصر سازه ای، توسط نگهدارنده هایی در موقعیت خود نگه داشته می شوند.

سقفهای این سیستم معمولاً به صورت دال نیمه پیش ساخته یا پیش دال هستند. این سقفها در کارخانه آماده می شوند و پس از نصب بر روی دیوارها با تعبیه عناصر تسلیح مناسب، با بتن ریزی درجا به دیوارها متصل می شوند. در مواردی نیز از سقفهای پیش ساخته دو لایه (مشابه دیوارها) استفاده می شود. در این حالت نفوذ بتن به تمام قسمتهای جداره میانی سقف به آسانی صورت نمی گیرد. از این رو، سیستم مورد بحث در مواقعی که از نظر سازه ای لایه های بتن بالایی و پایینی سقف پاسخگوی بارهای وارده بر آن باشند و لایه میانی با مواد پر کننده یا عایق پر شود، استفاده می شود.

در برخی مدارک و مستندات موجود، در خصوص ساختمانهای با سیستم دیوارهای بتنی دو لایه، جزئیات اتصال مناسب بین عناصر باربر سازه ای برای مناطق با خطر لرزه خیزی کم و زیاد ارائه شده است، ولی، به نظر می رسد بیشترین کاربرد این نوع ساختمانها در مناطق با خطر لرزه خیزی کم بوده باشد. این سیستم در زمینه های انرژی، حریق، آکوستیک و سازه، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن، در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می باشد.

۱- سیستم دیوار دو لایه بتنی از نظر سازه ای، دیوار باربر بتن مسلح معمولی با شکل پذیری کم می باشد. استفاده از این سیستم سازه ای، با استناد به ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان و سایر آئین نامه های معتبر دنیا نظیر ASCE-7 صرفاً در مناطق با لرزه خیزی کم و متوسط، با رعایت محدودیتهای موجود در استاندارد ۲۸۰۰ ایران، مجاز می باشد.

۲- مقاطع دیوارهای باربر، می بایستی به صورت مقطع کامل بتن آرمه تامین کننده الزامات مربوط به مبحث نهم مقررات ملی ساختمان یا آئین نامه ACI318-05 و ویرایش بعد از آن باشد.

۳- در محاسبات تحلیل و طراحی این سیستم صرفاً باید قسمت میانی دیوار که به صورت درجا اجرا می شود، به عنوان دیوار باربر منظور شود.

۴- حداکثر ارتفاع ساختمان از تراز پایه ۵۱ متر یا چهار طبقه و ضریب رفتار آن مطابق استاندارد ۲۸۰۰ برابر با چهار می باشد.

۵- پانل های سقفی به صورت دال یک طرفه عمل نموده و مشتمل بر لایه زیرین بتن مسلح درجا می باشد.

۶- آرماتورگذاری لایه میانی دیوار لازم است مطابق ضوابط حداقل فولاد گذاری آئین نامه آبا صورت گیرد.

۷- کلیه اتصالات سازه ای و اجزاء غیر سازه ای می بایست مطابق الزامات آئین نامه ACI 318-05 طراحی گردد.

۸- مشخصات فنی بتن پیش ساخته و بتن درجا می بایستی یکسان و طبق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان یا آئین نامه ACI 318-05 تامین گردد.

۹- حداقل ضخامت لایه میانی دیوار که با بتن درجا بتن ریزی می شود ۱۵ سانتی متر باشد.

۱۰- به هنگام نصب دیوارهای باربر استفاده از ملات گروت در قسمت تحتانی دیوار الزامی است و رعایت الزامات مشخصات فنی ملاتهای مورد پذیرش ACI 318-05 ضروری است.

۱۱- به منظور عایقبندی حرارتی ساختمان و دستیابی به اهداف تعیین شده در مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان لازم است عایق کاری حرارتی بر روی پانل های پیش ساخته انجام شود و از به کار بردن لایه عایق در حد فاصل بین دو لایه بتنی پیش ساخته پرهیز شود.

۱۲- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در خصوص حفاظت ساختمانها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی الزامی است.

۱۳- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین گردد.

۱۴- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

ساختمانهای نیمه پیش ساخته با صفحات دولایه ساندویچی 3D، و بتن میانی درجا برای ساختمانهای با کاربری مسکونی تا حداکثر ۴ طبقه روی پارکینگ، مورد تایید است. این ساختمانها متشکل از پانل های دیوار و سقف بوده و پانل های دیواری به دو صورت به کار گرفته می شوند. نوع اول، به عنوان دیوارهای جداکننده و نوع دوم در نقش اعضا سازه ای و باربر ثقلی و جانبی، در این سیستم، پانل های سقفی، بارهای کف را تحمل کرده و آن را بصورت مستقیم (بدون وجود المان تیر) به پانل های دیواری منتقل می نمایند. پانل ها در قطعاتی با عرض معمول یک متر و طول سه متر در کارخانه تولید و پس از انتقال به کارگاه در موقعیت خود قرار گرفته و به یکدیگر متصل می شوند. اجزای پانلی دیوارهای سازه ای در این ساختمانها، شامل یک شبکه خرپایی فضای چهار لایه از میلگردهای ساده، یک لایه بتن میانی درجا، دو لایه ورق پلی استایرن و دولایه بتن پاششی است. در هنگام ساخت شبکه فولادی، دو لایه ورق پلی استایرن به ضخامت ۴ تا ۹ سانتی متر در دو وجه بیرونی شبکه قرار می گیرند. لایه پلی استایرن علاوه بر این که در عایق کاری حرارتی، برودتی و صوتی موثر است، به عنوان قالب ماندگار برای لایه بتن درجا نیز به کار می رود. لایه بتن نهایی که پس از استقرار و محکم کردن پانل ها در محل، اجرا می شود، به صورت مسلح و به عنوان دیوار باربر برای سیستم مذکور عمل خواهد کرد. پس از انجام بتن ریزی درجا و گیرش بتن، دو سمت بیرونی به ضخامت ۴ الی ۷ سانتی متر بتن پاشی می شود. ضخامت پانل ها، بر اساس محاسبات سازه ای تعیین شده و لازم است پانل ها برای تحمل برش و خمش در سقفها و تحمل بار محوری و برش، در دیوارها محاسبه شوند. در حین مراحل نصب پانل ها و قبل از اجرای بتن میانی، لازم است تمهیدات لازم برای تامین اتصالات و تعبیه بازشوها در نظر گرفته شود. تاسیسات مکانیکی

و برقی را می توان پس از اجرای بتن درجا و قبل از بتن پاشی مجموعه اجرا نمود.

از مزایای این ساختمانها می توان به انعطاف پذیری پانل ها در ایجاد اشکال مختلف در بازشوها و فضاهای داخلی ساختمان، باز پخش بیش تر نیرو به دلیل پیوستگی بین دیوارها و سقف، سهولت نصب پانل ها، کاهش زمان اجرای پروژه و نیروی انسانی مورد نیاز، امکان ساخت سریع ساختمانهای یک طبقه و امکان اسکان آسیب دیدگان ناشی از بلایای طبیعی با سرعت زیاد اشاره کرد. همچنین، از نقطه ضعف این سیستم می توان موارد زیر را برشمرد: ترد بودن فولادهای پیش کشیده، امکان ایجاد خوردگی در شبکه فولادی، عدم امکان دسترسی جهت تعمیر یا اصلاح مسیر تاسیساتی. این سیستم در زمینه های انرژی، حریق، آکوستیک و سازه، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن، در حیطه الزامات ارائه شده مجاز است.

۱- در این سیستم صفحات 3D طرفین به عنوان قالب محسوب و دیوار میانی به عنوان دیوار باربر سازه ای محسوب می شود.

۲- سقفهای سازه ای در این سیستم می تواند تیرچه بلوک و یا دالهای بتن مسلح است.

۳- اجرای ساختمان در حداکثر ۴ طبقه مسکونی روی طبقه پارکینگ و با ارتفاع ۱۶ متر مجاز است.

۴- الزامات طراحی و اجرا براساس آئین نامه ACI ۳۱۸-۰۵ و ویرایش های بعد از آن صورت گیرد.

۵- طرح لرزه ای می تواند بر مبنای آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران و یا سایر آئین نامه های معتبر لرزه ای انجام شود.

۶- طراحی و کنترل سازه در مقابل سایر بارهای وارده بر مبنای مقررات ملی ساختمان صورت گیرد.

۷- مشخصات شبکه جوش باید براساس استاندارد ASTM باشد.

۸- تمهیدات لازم در شرایط مختلف اقلیمی برای بتن مسلح مانند فولاد گالوانیزه و بتن مقاوم در محیط خورنده لحاظ شود.

۹- حداقل تنش تسلیم فولادها ۲۴۰ مگاپاسکال و حداقل قطر آنها ۳ میلی متر باشد.

۱۰- عمل سختی زدایی در صورت استفاده از فولاد پس کشیده، انجام گیرد.

۱۱- کاربرد پلی استایرن منبسط شونده از نوع کندسوز مطابق با دستورالعمل ارائه شده مرکز و یا استاندارد ASTM مجاز است.

۱۲- رعایت مباحث مربوط به انرژی، حریق و آکوستیک بر اساس مقررات ملی ساختمان الزامی است.

۱۳- امکان اجرای نما از نوع تر و یا با رعایت تمهیدات خاص از نوع خشک وجود دارد.

۱۴- چنانچه مجموعه ضوابط، دستورالعمل و یا آئین نامه در خصوص این سیستم توسط این مرکز انتشار یابد؛ شرکتهای تولید کننده، کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران ملزم به رعایت آن می باشند.

۱۵- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری، سازه ای و تاسیسات مکانیکی و برقی از حیث دوام، خوردگی، زیست محیطی، بهداشتی و غیره می بایستی بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آئین نامه های ملی یا معتبر بین المللی شناخته شده و مورد تایید، به کار گرفته شود، در غیر این صورت اخذ تاییدیه فنی در این خصوص از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱۶- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

در سال های اخیر استفاده از پیچ و مهره در اتصالات سازه های فولادی در کشور، خصوصاً در بخش های صنعتی مانند سوله ها و در بخش ساختمان های بلند مرتبه و انبوه سازی، رشد چشمگیری داشته است. پرهیز از مشکلات ناشی از کنترل کیفیت جوشکاری در محل اجرای ساختمان به ویژه در ارتفاع سازه، موجب شده است تا توجه بیشتری به اتصالات پیچ و مهره ای شود. در این روش، معمولاً پس از طراحی و تهیه نقشه های ساخت اسکلت، قسمتی از قطعات به همراه اتصالات آنها به ویژه محل های بحرانی سازه توسط جوش در محل کارخانه به صورت پیش ساخته و کنترل شده ساخته شده و در محل اجرا با پیچ و مهره به هم متصل می شوند. نصب قطعات در محل توسط پیچ و مهره از سرعت قابل ملاحظه ای برخوردار است. در اتصالات پیچ و مهره ای تنش های پسماند به وجود آمده ناشی از جوشکاری و خطای نصب، به مراتب کمتر از اتصالات تمام جوشی است.

در سازه های پیچ و مهره ای، امکان باز کردن مجدد اتصال به منظور ترمیم یا ایجاد تغییرات ثانویه میسر است.

الزامات و مشخصات مصالح و روش طراحی و اجرای این سیستم سازه ای باید بر اساس مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "طرح و اجرای ساختمانهای فولادی" باشد.

ساختمانهای نیمه پیش ساخته متشکل از قابهای ساده مرکب و دیوار بتن مسلح، نوعی سیستم سازه ای می باشد که در آن قاب ساختمانی ساده متشکل از ستونهای مرکب بتنی-فولادی، تیرهای گرم نورد شده و دیوارهای برشی بتن مسلح می باشد. در این سیستم، قابهای ساختمانی ساده وظیفه باربری ثقلی و دیوارهای برشی بتن مسلح نقش باربری جانبی را به عهده دارند. ستونها دارای مقطع لوله ای شکل بوده و با خم کاری ورقهای فولادی و جوشکاری مختص ورقهای سرد نورد شده ساخته می شوند. داخل ستونهای لوله ای شکل، با بتن پر شده و مقطع مرکب فولادی-بتنی حاصل خواهد شد.

تمامی اتصالات در این سیستم از نوع اتصالات ساده پیچی می باشند.

در گره اتصال پای ستون و اتصالات تیر-ستون طبقات، لازم است با تقویت جداره ورق فولادی ستون، تمهیدات لازم جهت جلوگیری از لهیدگی یا جروخوردگی ورق ستون در این ناحیه به عمل آید.

سقفهای این سیستم سازه ای، نوعی سقف مرکب بتنی-فولادی

مشتمل بر تیرچه های فلزی کرمیت، بلوک پلی استایرن منبسط شونده و دال بتن مسلح می باشد. در تمام تیرهای سقف، با تعبیه برشگیرهای فولادی از نیمرخ نبشی شکل بر روی بال فوقانی و در فواصل مناسب، پیوستگی لازم جهت یکپارچگی دال مرکب بتنی-فولادی و انتقال نیروی برشی زلزله از

طریق دیافراگم صلب سقف به سیستم قائم باربر جانبی (دیوار برشی بتن مسلح) تامین خواهد شد. اتصال تیرچه های کرمیت به تیرهای پیرامونی به صورت پیچی می باشد. آرماتورگذاری دال بتن مسلح مطابق با ضوابط مربوط به سقفهای تیرچه-بلوک طراحی می شوند.

دیوارهای برشی بتن مسلح، با توجه به شکل پذیری مورد انتظار، طراحی شده و در صورت لزوم، اعضای مرزی نیز باید در دیوار تعبیه شود.

این سیستم در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده مجاز می باشد.

۱- اجرای این نوع سیستم به عنوان قاب ساختمانی ساده، به همراه دیوار برشی بتن آرمه برای ساختمانهای مسکونی، در همه انواع زمینها و کلیه پهنه های لرزه خیزی ایران بر اساس آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰ ایران بلامانع است.

۲- بارگذاری ثقلی و لرزه ای سیستم، به ترتیب بر اساس آخرین ویرایش های مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و استاندارد ۲۸۰۰ ایران صورت گیرد.

۳- طراحی کلیه اجزاء، اتصالات فلزی و کلیه اعضا مرکب بتنی-فولادی براساس آئین نامه AISC 2005 و طراحی کلیه اجزا بتن آرمه براساس آئین نامه ACI318-05 الزامی است.

۴- رعایت ضوابط فصل ۲۱ آئین نامه ACI318-05 و ویرایش های پس از آن برای طراحی دیوارهای برشی بتن آرمه الزامی است.

۵- رعایت مشخصات فولاد سرد نورد شده براساس استاندارد ASTM الزامی است.

- رعایت ضوابط و مقررات مربوط به جوشکاری اعضای سرد نوردشده مطابق استاندارد AISI و آئین نامه های AWS و AISC الزامی است.

۶- رعایت تمهیدات لازم جهت عملکرد کامل مقطع مرکب در ستونهای بتنی-فولادی و در محل پای ستونها با توجه به تعبیه میلگرد انتظار، الزامی است.

۷- تامین ضوابط دیافراگم صلب و رعایت تمهیدات لازم جهت انتقال برش از سقف به اعضا مقاوم باربر برای کلیه سقفها الزامی است.

۸- کلیه اتصالات اعم از نوع مکانیکی، جوشی و یا به واسطه

پیوستگی بتن و فولاد، می بایستی به گونه ای طراحی و اجرا شوند تا ضمن رعایت کلیه ضوابط طراحی مطابق آئین نامه های فوق الذکر، تامین کننده یکپارچگی اعضا و سیستم باربر ساختمانی باشند.

۹- رعایت تمهیدات لازم جهت عدم مشارکت پانل های غیرباربر و جداکننده ها در سختی جانبی سازه الزامی است.

۱۰- رعایت تمهیدات لازم متناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیطهای خورنده ایران الزامی است.

۱۱- رعایت تمهیدات لازم جهت عمل آوری بتن در ستونهای مرکب بتنی-فولادی الزامی است.

۱۲- کلیه مصالح و اجزا در این سیستم از حیث دوام، خوردگی و زیست محیطی، باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان و یا آئین نامه های ملی یا معتبر بین المللی شناخته شده و مورد تایید به کار گرفته شود، در غیر این صورت اخذ تاییدیه فنی در این خصوص از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

۱۳- تمهیدات لازم برای مقاومت در برابر حریق باید در طراحی و اجرا در نظر گرفته شود.

۱۴- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

سیستم بتنی قاب خمشی پیرامونی و دال تخت، مبتنی بر بکارگیری تیرهای با ارتفاع بلند و ستونهای عریض در پیرامون ساختمان به منظور جذب و انتقال نیروهای ناشی از زلزله به فونداسیون است که از دال تخت و ستونهای میانی برای انتقال نیروهای ثقلی استفاده می شود. به این ترتیب سطح زیرین دال سقف یکپارچه و تخت شده و اهداف زیر حاصل می شود:

این سیستم ساختمانی در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی شده و کاربرد آن در حیطه الزامات تدوین شده مورد تایید است.

۱. در این سیستم سازه ای بتنی، قابهای خمشی در پیرامون سازه قرار گرفته و در بخش های میانی، سازه از نوع دال تخت و ستون می باشد. در سیستم مذکور، اعضای باربر جانبی، قابهای خمشی پیرامونی بوده و سیستم دال تخت و ستون در قسمت میانی، صرفاً وظیفه تحمل و انتقال بارهای ثقلی را بر عهده دارند. در اجرای این سیستم، از روش میز پرنده (قالب پرنده) یا قالب مدولار برای قالببندی یکپارچه سقف استفاده می شود.

۲. مشخصات و محدودیت های لرزه ای مربوط به قاب خمشی بتنی حاصله مانند: ضریب رفتار، حداکثر ارتفاع مجاز از تراز پایه، استفاده در مناطق با خطر لرزه خیزی بالا و ... بسته به میزان شکل پذیری، براساس استاندارد ۲۸۰۰ ایران تعیین می شود.

۳. مشخصات مصالح، ضوابط اجرایی و طرح سازه ای و لرزه ای این سیستم باید بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه" انجام گیرد.

۴. در صورت استفاده از قاب خمشی متوسط یا زیاد، رعایت ضوابط مربوط به شکل پذیری مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران الزامی است.

۵. برای جلوگیری از گسیختگی برشی پانچ دال در محل اتصال دال به ستون، ضروری است در صورت لزوم، مطابق بند 21.13.6 آئین نامه ACI 318-08، در آن محل تقویت برشی صورت گیرد.

۶. بارگذاری ثقلی و لرزه ای این سیستم، به ترتیب بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "بارهای وارد بر ساختمان" و استاندارد ۲۸۰۰ ایران صورت گیرد.

۷. کنترل سازه در مقابل بار باد بر مبنای مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران و یا در نظر گرفتن سیستم مقاوم در مقابل بار جانبی ناشی از زلزله انجام شود.

۸. کنترل خیز قائم و تغییر شکل جانبی مطابق آئین نامه های مربوطه ضروری است.

۹. تامین ضوابط دیافراگم صلب مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران برای کلیه سقفها در این سیستم الزامی است.

۱۰. در قالببندی و قالب برداری و اجرای این ساختمان بتنی، رعایت مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا" الزامی است.

۱۱. بارگذاری ثقلی و لرزه ای این سیستم، به ترتیب بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "بارهای وارد بر ساختمان" و استاندارد ۲۸۰۰ ایران صورت گیرد.

۱۲. کنترل سازه در مقابل بار باد بر مبنای مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران و یا در نظر گرفتن سیستم مقاوم در مقابل بار جانبی ناشی از زلزله انجام شود.

۱۳. کنترل خیز قائم و تغییر شکل جانبی مطابق آئین نامه های مربوطه ضروری است.

۱۴. تامین ضوابط دیافراگم صلب مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران برای کلیه سقفها در این سیستم الزامی است.

در قالببندی و قالب برداری و اجرای این ساختمان بتنی، رعایت مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا" الزامی است.

سیستم داموس در دسته بندی سیستم های پیش ساخته بتن مسلح قرار می گیرد. این سیستم متشکل از دیوارها و سقف های بتن آرمه پیش ساخته توخالی است. در این سیستم، دیوارها علاوه بر تحمل بارهای مرده و زنده وارده از طریق سقفها، بارهای جانبی را نیز تحمل می نمایند. قطعات پیش ساخته از کارخانه به کارگاه منتقل شده و به کمک اتصالات تر (درجا) به هم متصل می شوند. اتصال دیوارها به یکدیگر در ارتفاع، به صورت پیوسته نبوده و تنها از طریق المانهای مرزی تعبیه شده در دو انتهای دیوارها صورت می گیرد. بخش های درجای سیستم شامل شالوده، کلافهای افقی بالای دیوارها در محل اتصال به سقفها، کلافهای قائم تعبیه شده در محل تقاطع دیوارها، اعضای مرزی بتن مسلح در انتهای دیوارها جهت اتصال دیوارها در ارتفاع می باشد.

این روش اجرا در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می باشد.

۱- اجرای سیستم داموس با رعایت ضوابط سیستم دیوار باربر با دیوار برشی بتن مسلح متوسط پیش ساخته تا حداکثر ۴ طبقه یا ارتفاع ۱۲ متر از تراز پایه در کلیه پهنه های لرزه خیزی کشور مجاز می باشد.

۲- طراحی سیستم بر اساس آئین نامه های ASCE ۷ یا EC۸، ACI ۳۱۸ و راهنمای طراحی PCI الزامی است.

۳- حداکثر طول دهانه سقفها برابر ۵ متر توصیه می شود. افزایش طول دهانه ها با ارائه مدارک و محاسبات فنی کامل مجاز است.

۴- منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع الزامی است.

۵- رعایت محدودیت نسبت مساحت میلگردهای قائم و افقی به کار رفته در تسلیح لایه های داخلی و خارجی پیش ساخته، فواصل میلگردها و همچنین کلیه ضوابط مربوط به آرماتوربندی مطابق آئین نامه ACI۳۱۸-۰۸ یا EC۸ و ویرایشهای بعد از آن الزامی است.

۶- کلاف قائم باید در گوشه های اصلی ساختمان و در طول دیوار، در فاصله محور تا محور حداکثر ۵ متر، در موضع سوراخ ها همچنین در محل اتصال دیوارها به یکدیگر اجرا شود. سطح مقطع کلاف بتن مسلح درجا نباید از ۲۰۰ سانتی متر مربع کمتر باشد.

۷- اجرای کلاف های افقی بر روی دیوارهای باربر، محل اتصال سقف به دیوار و پیرامون ساختمان به منظور تامین یکپارچگی سازه الزامی است. همچنین عرض و ارتفاع کلاف سقف نباید از ۲۰ سانتی متر کمتر درنظر گرفته شود.

۸- در تراز هر طبقه، کلاف های افقی مختلف باید، به منظور تامین یکپارچگی و رفتار شبکه مانند، به هم متصل شوند به گونه ای که کلاف سقف نباید در هیچ جا منقطع باشد.

۹- لازم است دیوارهای برشی بتن مسلح توپر، در هر دو امتداد اصلی و در دو محور جداگانه، جهت تامین مقاومت برشی لازم در مقابل نیروهای جانبی طراحی و اجرا شوند.

۱۰- طراحی و اجرای شالوده بتن مسلح درجا و تعبیه میلگردهای ریشه انتظار برای دیوارها، مطابق ضوابط آئین نامه های مورد اشاره در بند ۲ الزامی می باشد.

۱۱- رعایت تمهیدات لازم در شرایط مختلف اقلیمی و محیط های خورنده ایران برای دوام و پایایی بتن، میلگرد فولادی الزامی است.

۱۲- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان درخصوص حفاظت ساختمانها در مقابل حریق، همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق، با درنظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۳- رعایت الزامات مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان جهت صرفه جویی در مصرف انرژی برای دیوارهای خارجی و سقف بام الزامی است.

۱۴- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین گردد.

۱۵- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

این سیستم سازه ای، متشکل از دیوارهای توپر بتن مسلح است که بنا به ضوابط و نیازهای معماری پروژه طراحی و تولید می شود. مقطع عرضی این دیوارها ممکن است در طول ارتفاع، با توجه به نیاز به تامین بازشو و طاقچه، متغیر باشد. در دو انتهای دیوارها شیارهای توخالی به نحوی تامین شده است که با قرار گرفتن دو پانل دیواری در کنار یکدیگر، امکان تعبیه کلاف را فراهم می کند. سقف این سیستم از نوع سقفهای با هسته توخالی بتن مسلح پیش ساخته می باشد و لازم است کلیه ضوابط مربوط به طرح و اجرای آنها مدنظر قرار گیرد.

این سیستم در زمینه های سازه و زلزله، انرژی، حریق و آکوستیک در این مرکز مورد بررسی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات تدوین شده مجاز می باشد.

۱- اجرای این سیستم به عنوان سیستم سازه ای دیوارهای باربر یا دیوار برشی بتن مسلح پیش ساخته معمولی، حداکثر تا ۵ طبقه یا ۱۵ متر از تراز پایه، برای ساختمانهای مسکونی مجاز است.

۲- طراحی سیستم بر اساس آئین نامه های ASCE 7-05 یا EC8، ACI 318-08 و راهنمای طراحی PCI الزامی است.

۳- منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع الزامی است.

۴- رعایت ضوابط مربوط به حداقل درصد مساحت میلگردهای طولی و عرضی مورد استفاده برای تسلیح دیوارهای بتن مسلح و سقفهای با هسته توخالی پیش ساخته، فواصل میلگردها و هم چنین کلیه ضوابط مربوط به آرماتوربندی، مطابق آئین نامه ACI 318-08 یا EC8 و راهنمای طراحی PCI الزامی است.

۵- طراحی و تعبیه کلاف قائم در گوشه های اصلی ساختمان و در طول دیوار، با فواصل حداکثر ۵ متر، و همچنین در محل اتصال دیوارها ضروری است. سطح مقطع کلاف قائم بتن مسلح درجا نباید از ۴۰۰ سانتی متر مربع کمتر باشد.

۶- طرح و اجرای کلاف افقی بر روی دیوارهای باربر، محل اتصال سقف به دیوار، پیرامون ساختمان، و همچنین اطراف بازشوهای سقف، به منظور تامین یکپارچگی الزامی است. عرض و ارتفاع کلاف افقی نباید از ۲۰ سانتی متر کمتر در نظر گرفته شود.

۷- طراحی و اجرای شالوده بتن مسلح درجا و تعبیه میلگردهای ریشه انتظار برای دیوارها، بر اساس ضوابط آئین نامه ها و استانداردهای مورد اشاره در بند ۲ الزامی است.

۸- طراحی و تعبیه قلابها و میلگردهای برش گیر در محل درز اتصالی قطعات پیش ساخته، مطابق آئین نامه ACI و راهنمای طراحی PCI الزامی است.

۹- اتصالات دو پانل پیش ساخته سقف و همچنین محل اتصال پانل های پیش ساخته سقف به دیوارها باید به گونه ای طراحی و اجرا شود که یکپارچگی سازه ای تامین و عملکرد صلب دیافراگم سقف فراهم شود.

۱۰- رعایت رواداری های مجاز برای ساخت و نصب قطعات پیش ساخته مطابق آئین نامه ACI-117 و راهنمای PCI الزامی است.

۱۱- رعایت تمهیدات لازم در شرایط اقلیمی مختلف و محیط های خورنده ایران برای دوام و پایایی بتن و میلگرد فولادی ضروری است.

۱۲- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان درخصوص حفاظت ساختمانها در برابر حریق، همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی الزامی است.

۱۳- رعایت الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان جهت صرفه جویی در مصرف انرژی برای دیوارهای خارجی و سقف بام الزامی است.

۱۴- صدابندی هوابرد بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات باید مطابق مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان تامین شود.

۱۵- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

سیستم ساختمانی ترونکو برای ساختمانهای با ارتفاع یک الی دو طبقه طراحی شده است. این سیستم متشکل از قابهای ساختمانی ساده با اعضای فلزی سرد نورد شده، شامل اعضای قائم با مقاطع مختلف مانند: L شکل، Ω شکل و ...، تیرهای قوطی شکل و بادبندهای ضربدری که در دیوارهای ساختمان نصب می شوند، می باشد. سقف این سیستم متشکل از لوله های فلزی متالوگ به همراه دال بتن آرمه فوقانی است. لوله های متالوگ، لوله های فلزی گالوانیزه با قطر ۲۰۶ میلی متر و ضخامت ۰/۵۳ میلی متر بوده که به عنوان پرکننده سقف طراحی شده است و نقش قالببندی برای دال بتنی سقف را ایفا می کند. در دیوارهای داخلی و خارجی این ساختمان، لازم است تمهیدات کافی جهت تامین مباحث سوم، هجدهم و نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان حفاظت

ساختمانها در برابر حریق، عایقبندی و تنظیم صدا و صرفه جویی در مصرف انرژی در نظر گرفته شود.

این روش اجرا، در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مورد ارزیابی قرار گرفته و کاربرد آن در حیطه الزامات ارائه شده، مجاز می باشد.

۱- کاربرد لوله های فولادی در دیوارهای ساختمان به علت اثرات نامناسب در فیزیک ساختمان قابل تایید نمی باشد و پیشنهاد می شود با پیروی از روش ساخت سازه های LSF نسبت به طراحی دیوارها اقدام شود.

۲- با توجه به بند ۱ الزامات، سیستم باربر جانبی همانند سازه های LSF با مهاربند همگرا خواهد بود.

۳- مهاربندی های تسمه ای مورد استفاده در این سیستم باید فاقد هرگونه افتادگی و لقی اولیه باشند.

۴- استفاده از این سیستم برای ساختمانهای با اهمیت متوسط تا ۲ طبقه و آموزشی ۱ طبقه بلامانع است.

۵- به کارگیری حداکثر دهانه باربر ثقلی ۴ متر و حداکثر ارتفاع ناخالص (با احتساب ضخامت سقف) ۳/۶ متر برای هر طبقه در این سیستم مجاز است.

۶- طراحی سازه ای کلیه اجزاء و اتصالات سیستم بر اساس استاندارد AISI و طرح لرزه ای آن بر اساس استاندارد ۲۸۰۰ و با استفاده از ضریب R مساوی ۵ انجام شود.

۷- کنترل سازه، در مقابل بار باد مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان بارهای وارد بر ساختمان با در نظر گرفتن سیستم مقاوم در مقابل بار جانبی زلزله که در بند ۲ آورده شده است، انجام شود.

۸- رعایت محدودیت حداکثر بار زنده و مرده به ترتیب ۲۵۰ و ۴۰۰ کیلوگرم بر متر مربع برای سقفها الزامی است.

۹- رعایت مشخصات فولاد سرد نورد شده بر اساس استاندارد ASTM الزامی است.

۱۰- تامین ضوابط دیافراگم صلب برای کلیه سقفها الزامی است.

۱۱- رعایت ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه در طرح و محاسبه سقفها الزامی است.

۱۲- به منظور تامین یکپارچگی بین سقف بتن مسلح و تیرهای فولادی سرد نورد شده، به کارگیری برشگیر مطابق آئین نامه AISC الزامی است.

۱۳- کلیه اتصالات اعضای قائم به اعضای افقی می باید به گونه ای باشد که یکپارچگی اعضا در ارتفاع سازه تامین شود.

۱۴- ضوابط مربوط به اجزاء اتصالی شامل پیچ خودکار، پیچ و مهره باید مطابق آئین نامه AISC و استاندارد AISI تامین شود.

۱۵- در صورت استفاده از اتصالات جوشی، رعایت ضوابط و مقررات مربوط به جوشکاری اعضای سرد نورد شده مطابق استاندارد AISI و آئین نامه های AWS و AISC الزامی است.

۱۶- لازم است تمهیدات لازم متناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیطهای خورنده ایران صورت پذیرد.

۱۷- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری و سازه ای از حیث دوام، خوردگی، زیست محیطی و ... باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آئین نامه های ملی یا معتبر بین المللی شناخته شده و مورد تایید به کار گرفته شود.

۱۸- در خصوص این سیستم، رعایت مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان صرفه جویی در مصرف انرژی الزامی است.

۱۹- ضوابط و مقررات مربوط به محافظت ساختمانها در برابر آتش باید مطابق با مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان حفاظت ساختمانها در مقابل حریق و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن (آیین نامه محافظت ساختمانها در برابر آتش) رعایت شود. مقاومت اجزای ساختمان در برابر آتش باید مطابق با ضوابط مذکور تامین شود که با توجه به نوع سازه، برای این منظور نیاز به استفاده از پوشش های محافظت کننده می باشد. از جمله رعایت ضوابط فصل های ۳ و ۸ از نشریه شماره ۴۴۴ در رابطه با مقاومت اجزای ساختمان در برابر آتش الزامی است. همچنین حداکثر ارتفاع مجاز ساختمان بستگی به مقاومت اجزای ساختمان در برابر آتش دارد که باید در مطابقت با فصل ۴ از نشریه ۴۴۴ تعیین شود.

۲۰- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات باید مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان عایق بندی و تنظیم صدا تامین شود.

۲۱- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

سیستم سازه های بتن مسلح پیش ساخته مدولار سه بعدی یا سیستم خانه سازی مدولار جعبه ای، یک سیستم ساختمانی کامل است که از مدول های جعبه ای شامل دیوار و سقف تشکیل شده است. این مدول ها به دو صورت در کارخانه تولید، به کارگاه منتقل می شوند و پس از سرهم بندی مدولها یک ساختمان کامل را تشکیل می دهند. مدول های اصلی این سیستم عبارتند از مدول میانی، شامل دو دیوار پیرامونی و سقف و مدول انتهایی، شامل سه دیوار پیرامونی و سقف. نکته قابل توجه در این خصوص امکان اجرای سقف شیبدار برای این ساختمانها می باشد.

به دلیل اینکه مصالح مورد استفاده در این سیستم ساختمانی، بتن و فولاد معمولی می باشد، لذا عملکرد این سیستم در خصوص انرژی، حریق و آکوستیک مشابه عملکرد سازه های بتن مسلح مرسوم بوده و کلیه تمهیداتی که در مورد آنها به کار گرفته می شود، می بایست در مورد این سیستم نیز رعایت شود.

سیستم سازه های بتن مسلح پیش ساخته مدولار سه بعدی، در زمینه های سازه و زلزله، انرژی، حریق و آکوستیک در این مرکز مورد بررسی و تایید قرار گرفته است و اجرای آن در حیطه الزامات تعیین شده، مجاز می باشد.

۱- سیستم سازه های بتن مسلح پیش ساخته مدولار سه بعدی، به عنوان سیستم دیوار باربر با دیوار برشی بتن مسلح پیش ساخته متوسط محسوب می شود و اجرای آن در یک طبقه و در کلیه مناطق لرزه خیزی ایران (مطابق ویرایش سوم آئین نامه ۲۸۰۰ ایران)، و با شرط رعایت الزامات زیر، مجاز می باشد.

۲- طراحی لرزه ای و سازه ای این سیستم می بایست به ترتیب براساس IBC۲۰۰۶ و ACI۳۱۸-۰۵ انجام شود.

۳- دیوارهای بتن مسلح باید مطابق با شرایط ارائه شده در خصوص دیوارهای بتن مسلح پیش ساخته متوسط مندرج در آئین نامه IBC ۲۰۰۶ طراحی شوند.

۴- حداقل ضخامت دیوارهای بتن مسلح باید ۱۰ سانتی متر منظور شود.

۵- براساس ضوابط مندرج در آئین نامه های ATC-۴۱ و FEMA ۳۵۶ و با توجه به اینکه نوع آرماتورگذاری در دیوارها، بصورت یک لایه مش در وسط، امکان عملکرد ستونی را در بخشی از دیوار فراهم نمی کند، لازمست محدودیت های زیر در ساخت دیوارها اعمال شود:

۶- در اتصال دیوارها به شالوده، لازمست دیوارها در تمام طول و از طریق ناودانی زیر دیوار، که به نحو مقتضی با دیوار درگیر شده، به تسمه فولادی که در امتداد طولی شالوده پیش بینی شده است،

جوش شوند. شایان ذکر است این صفحه می بایست به نحو مناسب و با زوائد برشی یا بولت گذاری به شالوده متصل شده باشد.

۷- در مقاطع سقف و دیوار، لازمست اتصال مدول ها از طریق عبور آرماتور طولی و درگیری به قلابهای پیش بینی شده و هم چنین بتن ریزی درجا تامین شود.

۸- به منظور اتصال المان مرزی که در محل اتصال دیوارهای دو مدول مختلف و یا بین بتن ریزی درجا ایجاد می شود، می بایستی ریشه گذاری مناسب در شالوده پیش بینی شود.

۹- تمهیدات لازم به منظور جلوگیری از مشارکت جداکننده های داخلی و خارجی در سختی جانبی سازه در نظر گرفته شود.

۱۰- رعایت تمهیدات لازم در شرایط مختلف اقلیمی و محیط های خورنده ایران برای دوام و پایایی بتن، میلگرد فولادی الزامی است.

۱۱- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان درخصوص حفاظت ساختمانها در مقابل حریق، همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت جداره ها در مقابل حریق با در نظر گرفتن تعداد طبقات، ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی عنصر ساختمانی ضروری است.

۱۲- رعایت الزامات مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان جهت صرفه جویی در مصرف انرژی برای دیوارهای خارجی و سقف بام الزامی است.

۱۳- صدابندی هوابرد جداکننده های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات می بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان تامین شود.

ساختمانهایی که به شیوه ساخت JKStructure تولید می شوند، از دیوارهای خارجی، دیوارهای داخلی و سقفهای تشکیل یافته از پانلهای مشبک سه بعدی (مشابه 3D) تشکیل می شوند. این پانلهای مشبک از

ورقهای گالوانیزه با ابعاد ۸×۱۲۰×۳۰۰ و ضخامت ۱.۷ میلیمتر که به روشهای خاصی برشکاری می شوند، ساخته می شوند. در این پانلها همچنین، تیرچه های فلزی افقی و عمودی بشکل خرپا به طول ۳۰۰ سانتی متر و ارتفاع ۷ و ۸ سانتی متر (که از میلگردهای دوبل با قطر ۴۵ میلیمتر ساخته شده اند) تعبیه شده است. زمانی که اجزاء فلزی پانل به یکدیگر متصل شد و در صورت نیاز میلگردهای تقویتی نیز بنا به محاسبات در محلهای مورد نیاز قرار گرفت، نسبت به تزریق بتن در پانل مشبک اقدام می شود. این سیستم در مقایسه با سیستمهای مشابه که الزامات و محدودیتهای مشابهی دارند، سبکتر بوده و بتن ریزی همزمان سازه، پس از سوار کردن پانلها در کنار یکدیگر، در نهایت به یک سیستم یکپارچه منجر می شود. این سیستم سازه در زمینه های مختلف انرژی، حریق و

آکوستیک و مباحث سازه و زلزله در این مرکز مورد بررسی قرار گرفت و به شرط برآورده کردن الزامات زیر مورد تایید قرار گرفت.

۱- سیستم ساختمانی JKStructure یک سیستم ترکیبی متشکل از قطعات دیواری، سقف و دیوار ساخته شده از دولایه مش (متشکل از فولادهای گالوانیزه یا مفتولهای گالوانیزه)، لایه بتن داخلی و لایه بتن پاششی از نوع بتن سبک می باشد. استفاده از این سیستم در حیطه الزامات زیر و براساس مدارک ارائه شده، تا ارتفاع ۷/۳۰ متر (دو طبقه بدون پارکینگ)، در مناطق با خطر نسبی کم، متوسط و زیاد (براساس پهنه‌بندی مندرج در استاندارد ۲۸۰۰ ایران ویرایش سوم) مجاز است.

۲- استفاده از این سیستم در مناطق با خطر نسبی بسیار زیاد (بر اساس پهنه‌بندی مندرج در استاندارد ۲۸۰۰ ایران ویرایش سوم) مجاز نمی‌باشد. در صورت ارائه مدارک کافی و گزارش کاملی از عملکرد و رفتار لرزه ای سازه های حاصل از این سیستم، امکان تجدید نظر در جهت رفع این محدودیت وجود دارد.

۳- رعایت ضوابط مندرج در استاندارد ملی ایران به شماره ۷۱۴۳ با عنوان "پانلهای ساندویچی سبک سه بعدی - ویژگی ها" برای فولاد مصرفی از جمله قطر حداقل مفتولها، قطر حداقل برشگیرها، فواصل حداکثر مش ها، حداقل ضخامت بتن میانی و بتن پاششی برای پانلهای سقفی و دیواری الزامی است.

۴- حداکثر دهانه باربر ثقلی ۵ متر و حداکثر طول آزاد و ارتفاع خالص پانلهای دیواری به ترتیب ۶ و ۳/۲۰ متر است.

۵- تمهیدات لازم در مورد بازشوها براساس آیین نامه ACI-318-05 و ویرایشهای بعد از آن لحاظ شود.

۶- بار زنده قابل اعمال در محدوده ۲۵۰-۴۰۰ کیلوگرم بر مترمربع است.

۷- کنترل سازه در برابر بار باد بر مبنای مبحث ششم مقررات ملی کشور الزامی است.

۸- بتن مصرفی در پانلها از نوع بتن سبک بوده و مقاومت مشخصه آن می بایست حداقل برابر با ۱۰۰Kg/cm² باشد.

۹- اجرای یک لایه به ضخامت ۴ سانتی متر از بتن معمولی و با مقاومت مشخصه حداقل ۲۵۰Kg/cm² در قسمت فوقانی سقف برای ایجاد دیافراگم صلب و تأمین صلبیت آن الزامی است.

۱۰- بتن مصرفی می‌بایست از هر نظر، سنگدانه‌های مورد استفاده، طرح اختلاط و مشخصات فیزیکی-مکانیکی، سازگار با فولاد مصرفی، اقلیم و شرایط آب و هوایی باشد و باعث سهولت در اجرا و کاهش مشکلات ناشی از نیروی انسانی شود.

۱۱- شبکه فلزی به کار گرفته شده می‌بایست از فولاد گالوانیزه و با بیشترین همخوانی با بتن مصرفی انتخاب شود.

۱۲- با توجه به مدارک ارائه شده، دیوارهای این سیستم از نظر مشخصات صدابندی و براساس ضوابط مندرج در مبحث ۱۸ مقررات ملی کشور، صرفاً برای استفاده در دیوارهای جدا کننده فضاهای یک واحد مستقل و جداکننده‌های داخلی مورد تأیید است. برای دیوارهای خارجی و دیوارهای جداکننده واحدهای مجزا، لازم است از دیوارهای دیگری با جنس مصالح مشابه و با مشخصات صدابندی منطبق بر الزامات مبحث ۱۸ مقررات ملی کشور استفاده شود. در صورت استفاده از دیوارهایی مشابه با دیوارهای داخلی، لازم است تمهیدات لازم برای انطباق کامل مشخصات این دیوارها با ضوابط آکوستیکی دیوارهای خارجی و جداکننده واحدها درنظر گرفته شود و پیش از نصب یا اجرا، جزئیات اجرایی به این مرکز ارسال و مورد تأیید قرار گیرد.

۱۳- برآورده ساختن ضوابط مندرج در مبحث ۱۹ مقررات ملی کشور با عنوان صرفه جویی در مصرف انرژی با استفاده از این سیستم به تنهایی میسر نمی باشد و لازم است تمهیدات لازم، به منظور بهره گیری از یک لایه عایق تکمیلی، مطابق با الزامات مندرج در مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان ایران، در نظر گرفته شود.

۱۴- رعایت ضوابط مندرج در مبحث ۳ مقررات ملی ساختمان کشور و آئین نامه ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن با عنوان محافظت ساختمانها در برابر آتش الزامی است.

۱۵- با توجه به اینکه نوع بتن مصرفی و سنگدانه‌های آن، نقش بسزایی در تعیین قابلیت سوختن دیوارها و سقف دارد، لازم است در روند تولید، این میزان مورد آزمایش قرار گرفته و تمهیدات لازم برای برآورده ساختن الزامات مربوط به محافظت ساختمانها در برابر آتش در نظر گرفته شود.

۱۶- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری، سازه و تاسیسات مکانیکی و برقی، از حیث دوام، خوردگی، زیست محیطی، بهداشتی و

غیره باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آئین نامه های ملی یا معتبر بین‌المللی شناخته شده و مورد تأیید به کار گرفته شود.

۱۷- رعایت مقررات ملی ساختمان در کلیه مراحل تولید، ساخت و بهره برداری از اجزاء، قطعات و برای کل ساختمان الزامی است.

۱۸- اخذ گواهینامه فنی برای محصول تولیدی پس از احداث کارخانه و راه اندازی خط الزامی است.

این سیستم از نوع قاب‌های ساده فولادی سرد نورد شده با مهاربندی‌های هم‌محور فولادی است. این نوع ساختمان‌های پیش ساخته فولادی سبک (Light Weight Steel Frame) به صورت اجرای خشک و عمدتاً با استفاده از اتصالات پیچی و به روش تولید صنعتی بکار گرفته می شوند. این سیستم ساختمانی در زمینه‌های سازه، انرژی، حریق و آکوستیک در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی شده و کاربرد آن در حیطه الزامات تدوین شده مورد تأیید می‌باشد.

این سیستم سازه‌ای از نوع بتن آرمه و یک طبقه می‌باشد. در این سیستم، سقف به شکل گنبدی بوده که بر روی پایه‌های دیواری بتنی قرار می‌گیرد و پوسته پیوسته‌ای را تشکیل می‌دهد. دهانه گنبد بین ۱۰ تا ۱۴ متر متغیر بوده و ضخامت پوسته بتنی گنبد بین ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر می‌باشد. پوسته گنبدی شکل به لحاظ تحمل بارهای ثقلی و جانبی وارده، دارای عملکرد سه بعدی بوده و نیازمند محاسبات سازه‌ای پیچیده‌ای است. ضخامت زیاد پوسته به لحاظ سازه‌ای مورد نیاز نیست و سقف‌های گنبدی را می‌توان با ضخامت‌های کمتری به لحاظ تئوری سازه‌ای طراحی نمود لیکن ملاحظات اجرایی، عایق‌بندی حرارتی و همچنین امکان میلگردگذاری در دو لایه (به لحاظ جلوگیری از ترک‌های حرارتی و افت) موجب افزایش ضخامت آن می‌شود.

این سیستم در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن بررسی شده و کاربرد آن در حیطه الزامات تدوین شده مورد تأیید است.

۱- این سیستم سازه‌ای از نوع بتن آرمه و یک طبقه می‌باشد. در این سیستم، سقف به شکل گنبدی بوده که بر روی پایه‌های دیواری بتنی قرار می‌گیرد و پوسته پیوسته‌ای را تشکیل می‌دهد. دهانه گنبد بین ۱۰ تا ۱۴ متر متغیر بوده و ضخامت پوسته بتنی گنبد بین ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر می‌باشد. ضریب رفتار این سیستم به روش تنش مجاز برابر ۵ است. به شرط رعایت کلیه الزامات زیر، استفاده از این سیستم در تمام مناطق ایران مجاز است.

۲- مشخصات مصالح، ضوابط اجرایی و طرح سازه‌ای و لرزه‌ای این سیستم سازه‌ای باید بر اساس آیین‌نامه ACI 318-08 باشد.

۳- در قسمت گنبدی این سازه، لازم است ضوابط فصل ۱۹ از آیین‌نامه ACI 318-08 رعایت شود.

۴- مقاومت فشاری بتن مورد استفاده نباید کمتر از ۲۱۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و مقاومت تسلیم میلگرد آن نباید بیش از ۴۲۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع باشد.

۵- آرماتورهای کل گنبد شکل یکنواختی داشته که محاسبه و طراحی آن بر اساس نیروهای داخلی ماکزیمم که در هر جای گنبد ممکنست اتفاق بیفتد، صورت می‌گیرد.

۶- بارگذاری ثقلی (بار مرده، زنده و برف) و زلزله این سیستم، به ترتیب بر اساس مبحث ششم مقررات ملی

ساختمان ایران با عنوان "بارهای وارد بر ساختمان" و استاندارد ۲۸۰۰ ایران صورت گیرد.

۷- کنترل سازه در مقابل بار باد بر مبنای مبحث ششم مقررات ملی ساختمان ایران انجام شود.

۸- کنترل خیز قائم و تغییر شکل جانبی مطابق آیین‌نامه‌های مربوطه ضروری است.

۹- ساختمان در مقابل واژگونی کنترل شود.

۱۰- دیوارهای غیر باربر داخلی و خارجی و جداکننده‌ها باید برای بارهای خارج از صفحه مانند طوفان، زلزله و ... طراحی شوند. در اتصال این عناصر به اعضای سازه‌ای لازم است که ضوابط استاندارد ۲۸۰۰ ایران در ارتباط با انتقال نیروها و تأثیر آن‌ها بر حرکت جانبی سازه رعایت شود.

۱۱- در قالب‌بندی و قالب‌برداری و اجرای این ساختمان بتنی، رعایت مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا" الزامی است.

۱۲- لازم است تمهیدات لازم متناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران صورت پذیرد.

۱۳- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام و زیست محیطی باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آیین‌نامه‌های ملی یا معتبر بین‌المللی بکار گرفته شوند.

۱۴- الزامات مربوط به انرژی در پوسته خارجی ساختمان باید مطابق مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "صرفه جویی در مصرف انرژی" رعایت شود.

۱۵- رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق" و همچنین الزامات نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزای ساختمانی الزامی است.

۱۶- صدابندی هوابرد جداکننده‌های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان می‌بایست مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "عایق‌بندی و تنظیم صدا" تأمین شود.

۱۷- در تمامی مراحل تولید، طراحی و اجرا، مسئولیت نظارت عالیه و کنترل کیفی بر عهده شرکت متقاضی می‌باشد.

۱۸- اخذ گواهی‌نامه فنی برای محصولات تولیدی، پس از راه اندازی خط تولید کارخانه، از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.

استفاده از قاب چوبی سبک در ساخت و ساز در کشور ایالات متحده آمریکا از دهه ۱۸۴۰ در حومه شیکاگو آغاز شد. روش اولیه ساخت به گونه قاب چوبی، اجرای دیوارهای یکپارچه Balloon Framing بود و تمامی ارتفاع ساختمان را در بر می‌گرفت. تکامل این سیستم در کشور سوئد به گونه ساخت طبقه‌ای Platform Framing انجام گرفت و در دهه ۱۹۲۰ به کشورهای انگلستان و ایالات متحده آمریکا و سپس به کشورهای صنعتی دیگر گسترش پیدا کرد. سیستم ساختمانی قاب سبک چوبی یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های ساختمانی است. در این سیستم، علاوه بر طراحی و اجرای درست سازه چوبی و تأمین انتظارات مقاومتی

خرپا

پوشش کف

تیر دوتایی بالای دیوار

استاد (وادار)

بادبند

استاد (وادار)

پوشش کف

تیر زیرین دیوار

پی بتنی

تعیین شده، باید اصول فیزیک ساختمان برای جوابگویی به دیگر انتظارات تعیین شده نیز رعایت شود. مهم‌ترین نکته در این سیستم، محافظت سازه چوبی در برابر عوامل مخرب محیط از قبیل تغییرات شدید دما و رطوبت،

قرار گرفتن در معرض قارچ‌ها، حشراتی که از چوب تغذیه می‌کنند، میکروارگانیزم‌ها و حرارت زیاد است. از طرفی دیگر، آتش‌سوزی خطری جدی برای قاب‌های سبک چوبی است.

شالوده این سیستم ساختمانی، علاوه بر تحمل بار سبک سازه چوبی، باید به نحو موثری از نفوذ آب، رطوبت و حشرات به داخل سازه چوبی جلوگیری به عمل آورد، در نتیجه این سیستم نیازمند پی‌سازی منحصر به فردی است که با این شرایط همساز باشد.

اجزای گوناگون سیستم قاب سبک چوبی در روش طبقه‌ای با آنکه چوب ماده‌ای آلی است و می‌تواند به اجرای تشکیل دهنده خود تجزیه شود، ولی با نگهداری درست و رعایت اصول طراحی و اجرایی سیستم خانه‌های چوبی، می‌توان عمری بسیار طولانی برای آن در نظر گرفت. به طور کلی، می‌توان گفت که در صورت رعایت اصول سیستم خانه‌های چوبی و آگاهی از نحوه برخورد چوب با عوامل محیطی، می‌توان عمر مفید ساختمان‌های این سیستم را بی گمان به بیش از صد سال رساند، ولی در صورت سهل انگاری و یا عدم رعایت این اصول، ساختمان‌های اسکلت چوبی به شدت آسیب‌پذیر خواهند بود.

دیوارهای این سیستم ساختمانی با پوشش‌های تخته‌ای مقاوم مانند تخته چندلا Plywood و یا ورق تولید شده از چوب تراشه جهت دار OSB قادر هستند به‌عنوان دیوارهای برشی عمل کنند. سقف‌ها نیز با ایجاد یکپارچگی، توسط پوشش‌های مقاوم فوق، می‌توانند به‌صورت دیافراگم کار کنند. تیرپایه سقف‌های نهایی یا پوشش‌های چوبی در دو طرف آن‌ها، به‌صورت یکپارچه در می‌آیند. یک اصل بسیار مهم در این سیستم ساختمانی تأمین یکپارچگی سازه آن است. شالوده، دیوارها، سقف‌های جداکننده طبقات و سقف نهایی (بام) و تمامی اجزای تشکیل‌دهنده سازه ساختمان باید به درستی و با دقت بسیار، همانند جعبه‌ای یکپارچه به یکدیگر دوخته شوند. اجزای ساختمانی به گونه‌ای طراحی می‌شوند که چوب‌های به کار برده شده در سازه ساختمان تا حد امکان به‌صورت فشاری یا کششی عمل کنند تا باعث ایجاد گشتاورهای ناشی از خروج از محوریت نشوند.

یکی دیگر از موارد بسیار اساسی در این سیستم ساختمانی، تأمین هوابندی آن است، به گونه‌ای که نفوذ هوا، حتی در مواردی که اختلاف فشار بین دو طرف جدار زیاد است از حدود تعیین شده بیشتر نشود.

در طراحی این نوع ساختمان‌ها، علاوه بر محاسبات سازه‌ای، محاسبات دقیقی در زمینه انتقال رطوبت و حرارت به منظور پیشگیری از بروز میعان باید انجام شود. میعان خطری جدی برای این نوع سازه به‌شمار می‌رود و علاوه بر کاهش مقاومت حرارتی جداره، باعث بروز رطوبت دائمی در مجاورت اجزای چوبی و در نتیجه ظهور انواع میکروارگانیسم‌های مخرب چوب و تهدید کننده بهداشت محیط مسکن می‌شود.

زمین‌لرزه‌های فراوانی که در گوشه و کنار جهان به وقوع پیوسته، حاکی از آن است که خانه‌های با اسکلت چوبی، عملکرد بسیار مناسبی در برابر زلزله از خود نشان می‌دهند. این عملکرد و پایداری به‌دلیل سبکی، یکپارچگی و نحوه خاص طراحی این سیستم ساختمانی است. مقاومت در هنگام آتش سوزی ساختمان‌های این سیستم، بیشتر از هر چیز دیگر بواسطه ورق‌های گچی که تمامی سطح داخلی ساختمان را می‌پوشانند، تأمین می‌شود.

سیستم ساختمانی قاب سبک چوبی در زمان کمی برپا می‌شود و سرعت اجرا نسبت به شیوه‌های سنتی و حتی صنعتی سنگین بسیار بالاتر است. این سیستم قابلیت اجرا در تمام شرایط جوی را دارد و با تغییرات شرایط جوی،

مشکلات جدی در اجرا به وجود نخواهد آمد، ولی لازم است که طراحی با در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی محیط و بر اساس محاسبات فیزیک ساختمان انجام گیرد.

این سیستم ساختمانی، متشکل از دیوارهای باربر مسلح و یک سیستم ساختمانی با مصالح بنایی می‌باشد. در این سیستم از بلوک‌های خشت تثبیت شده در ساخت دیوارهای باربر مسلح استفاده می‌شود. این سیستم ساختمانی می‌تواند، به عنوان راه حلی در تأمین مسکن روستایی ارزان و مقاوم در نظر گرفته شود به طور کلی طبق استاندارد ۲۸۰۰ ایران، استفاده از بناهای سنتی و خشتی صرفاً در مناطق دور دست که امکان فراهم آوردن مصالح مقاوم به سادگی میسر نمی‌باشد و با رعایت دستورالعمل‌های فنی ویژه که ایمنی نسبی این بناها را تأمین گردانند، مجاز می‌باشد. با توجه به شکل و هندسه بلوک‌ها در این سیستم، ظرفیت‌های مناسبی به منظور مقاوم‌سازی و تأمین یکپارچگی در سیستم مشاهده می‌شود. از جمله این ظرفیت‌ها می‌توان به حفرات تعبیه شده در داخل بلوک‌ها به منظور امکان تأمین تسلیح و یکپارچه نمودن اعضا، امکان قفل و بست بلوک‌ها در یکدیگر با استفاده از کام و زبانه‌های تعبیه شده و همچنین امکان ایجاد کلاف‌های افقی با استفاده از بلوک‌های U شکل اشاره نمود. در این سیستم به دلیل استفاده از مصالح در دسترس و همچنین امکان تولید

بلوک‌ها در محل اجرای پروژه، از سادگی و سهولت لازم اجرایی در کنار مقاومت مورد نیاز در مسکن روستایی می‌باشد. این سیستم ساختمانی در مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مورد بررسی قرار گرفته و استفاده از آن در محدوده الزامات ارائه شده مجاز است.

سیستم معرفی شده یک سیستم ساختمانی با مصالح بنایی است، در صورتی که در این سیستم، ضوابط ساختمان‌های خشتی بر اساس مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "طرح و اجرای ساختمان‌های بنایی" رعایت شود، استفاده از آن در مناطق با لرزه‌خیزی کم و متوسط مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران تا حداکثر ۲ طبقه و صرفاً به عنوان مسکن روستایی مجاز است.

۱- در خصوص خصوصیات مصالح تشکیل‌دهنده، رعایت موارد زیر الزامیست:

خاک: خاک مورد استفاده نباید حاوی کمتر از ۲۵ درصد و بیش از ۴۵ درصد مواد رد شده از الک نمره ۲۰۰ باشد. خاک باید دارای مقدار کافی رس باشد که ذرات را به هم بچسباند. و نباید حاوی بیش از ۰/۲ درصد نمک‌های محلول باشد.

ملات: اگر مواد ملات خاکی دارای همان مواد واحد بنایی خاکی باشد، استفاده از ملات خاکی مجاز است. هم‌چنین ملات‌های متداول آهک- ماسه- سیمان از انواع M، S و N مجاز می‌باشد.

تثبیت‌کننده‌ها: در صورت لزوم مواد تثبیت کننده مانند، قیر امولسیون شده، سیمان پرتلند، آهک یا سایر مواد افزودنی مورد قبول باشد. مواد تثبیت کننده باید به طور یکنواخت با خاک مخلوط، در مقادیر کافی مخلوط شوند تا مقاومت مورد نیاز در برابر جذب آب بدست آید.

۲- مقدار رطوبت خشت‌های عمل‌آوری نشده نباید بیش از ۴ درصد وزنی باشد.

۳- هیچ خشتی نباید دارای بیش از ۳ ترک جمع‌شدگی باشد و هیچ ترک جمع‌شدگی نباید بیش از ۷۶ میلیمتر طول یا بیش از ۴ میلیمتر عرض داشته باشد.

۴- خشت‌ها باید دارای میانگین مقاومت فشاری حداقل ۲ مگاپاسکال باشند. یکی از ۵ نمونه می‌تواند مقاومت فشاری بیش از ۱/۷ مگاپاسکال داشته باشد.

۵- بلوک‌های خاک تثبیت شده با سیمان، باید مطابق استاندارد IS3495:1992 آزمون شده و از نظر ویژگی‌ها با استاندارد IS1725:1982 مطابقت داشته باشند.

۶- در اجرا و احداث ساختمان با این سیستم لازم است، کلیه موارد مندرج در راهنمای ساخت "HABITECH center" که به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ارائه شده، رعایت شود.

۷- در خصوص این سیستم، رعایت مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق" و همچنین الزامات مندرج در آئین‌نامه محافظت ساختمان‌ها در برابر آتش، نشریه شماره ۴۴۴ مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن مربوط به مقاومت اجزای ساختمان در مقابل حریق با در نظر گرفتن ابعاد ساختمان، کاربری و وظیفه عملکردی اجزای ساختمانی الزامی است.

۸- در خصوص این سیستم، با توجه به این نکته که دیوار ساخته شده به تنهایی جوابگوی انتظارات تعیین شده در مبحث ۱۹ نیست، استفاده از یک لایه عایق حرارتی در طرف داخل یا خارج آن الزامی است. مشخصات عایق حرارتی (از جمله ضخامت) باید مطابق محاسبات و طراحی باشد.

۹- رعایت مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "صرفه‌جویی در مصرف انرژی" الزامی است.

۱۰- صدابندی هوابرد جداکننده‌های بین واحدهای مستقل و پوسته خارجی ساختمان و صدابندی سقف بین طبقات باید مطابق مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "عایق‌بندی و تنظیم صدا" تأمین شود.

۱۱- ضروری است تمهیدات لازم متناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیط‌های خورنده ایران صورت پذیرد.

۱۲- کلیه مصالح و اجزاء در این سیستم اعم از معماری و سازه‌ای از حیث دوام، زیست محیطی و ... باید بر مبنای مقررات ملی ساختمان ایران و یا آئین‌نامه‌های معتبر بین‌المللی به کار گرفته شود.

۱۳- اخذ گواهی‌نامه فنی برای محصولات تولیدی پس از راه‌اندازی خط تولید از مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن الزامی است.