۶-پ۱-۴-۱ دیوارها

در این‌ بند ضوابط‌ و الزامات دیوار، بسته‌ به‌ نوع کاربرد آن ارائه‌ شده است‌. دیوارها را می‌ توان به‌ دو صورت غیر پیوسته‌ (جداسازی شده از سازه اصلی‌) و یا چسبانده شده به‌ دیوار (میانقابی‌) طراحی‌ و اجرا نمود. دیوارهای غیر پیوسته‌ به‌ دیواری اطلاق می‌شود که‌ بجز در کف‌ها با پیش‌ بینی‌ درز انقطاع از سازه باربر جانبی‌ جداشده و در سختی‌ آن دخالت‌ ندارند و مزاحمتی‌ برای رفتار سازه ایجاد نمی‌کنند. در دیوارهای غیر پیوسته‌ لازم است‌ دیوار و اتصالات آن صرفاً تحت‌ اثر نیروهای اینرسی‌ خارج صفحه‌ کنترل شوند. الزامات لازم برای جداسازی مطابق‌ جزییات ارائه‌ شده در این‌ بند باید در کلیه‌ ساختمان‌های بلندتر از چهارطبقه‌ و نیز در ساختمان‌های با اهمیت‌ بسیار زیاد و با طبقات کمتر از چهار طبقه‌ رعایت‌ شود.

دیوارهای چسبانده شده به‌ سازه (میانقابی‌) در سختی‌ آن دخالت‌ دارند و باید در برآورد نیروهای وارد بر آن طبق‌ بخش‌ پ۶-۲ دخالت‌ داده شوند. در این‌ صورت باید رفتار و عملکرد میانقابی‌ دیوار و نیروهای وارد بر تیر و ستون و خود دیوار - بر اثر این‌ رفتار- براساس ضوابط‌ ارائه‌ شده در آن بخش‌ در محاسبات لحاظ شود.

۶-پ۱-۴-۱-۱ دیوارهای خارجی‌

دیوارهای خارجی‌ را می‌توان با ایجاد درز پیوسته‌ بین‌ آن‌ها و سازه محیطی‌ غیر پیوسته‌ کرد. برای این‌ دیوارها باید اتصالاتی‌ در نظر گرفت‌ که‌ قابلیت‌ حرکت‌ داخل‌ صفحه‌ و مهار خارج از صفحه‌ را به‌ دیوار بدهند ( بندهای ۱-۵-۸ و ۴-۵-۳ این‌ استاندارد). فواصل‌ جداسازی دیوارها از قاب باید توسط‌ مواد تراکم‌ پذیر مناسب‌ از قبیل‌ پشم‌ سنگ‌ ضد رطوبت‌ پر شوند. توصیه‌ می‌شود برای جلوگیری از ترک خوردگی‌ در نازک کاری از یک‌ لایه‌ شبکه‌ الیاف یا رابیتس‌ بر روی مواد تراکم‌پذیر استفاده شود. در بیمارستانها ساختمان‌ها برای جلوگیری از ایجاد ترک خوردگی‌ در نازک کاری، در گوشه‌های دیوار در هنگام زلزله‌ لازم است‌ از اتصالات کشویی‌ سرتاسری در کناره‌ها و تراز سقف‌ استفاده شود. در سایر ساختمان‌های با اهمیت‌ بسیار زیاد استفاده از این‌ ضابطه‌ توصیه‌ می‌شود.

۶-پ۱-۴-۱-۱-۱ محدودیت‌ ابعاد هندسی‌

طول آزاد دیوار خارجی‌ در پلان نباید از ۴ متر و ارتفاع آزاد آن نباید از 3.5 متر بیشتر در نظر گرفته‌ شود. در دیوارهای با طول بیشتر از ۴ متر باید از عضو قائم‌ با مقطع‌ فولادی یا بتنی‌ به‌ عنوان تکیه‌گاه جهت‌ مهار خارج از صفحه‌ دیوار (وادار) و در دیوارهای با ارتفاع بیش‌ از 3.5 متر باید با استفاده از عضو افقی‌ با مقطع‌ فولادی یا بتنی‌ (تیرک) ارتفاع آ زاد را کاهش‌ داد. جزییات وادارها و تیرکها در بندهای پ۶-۱-۴-۲-۱ و ۶-پ۱-۴-۲-۴ ارائه‌ شده است‌. در دیوارهای پانلی‌ کارخانه‌‌ای ارتفاع دیوار می‌ تواند تا حدی که‌ برای برش و خمش‌ عمود بر صفحه‌ طراحی‌ شده، در نظر گرفته‌ شود.

۶-پ۱-۴-۱-۱-۲ طراحی‌ دیوارها

دیوارها باید برای بارهای اینرسی‌ ایجاد شده در آن ها، در جهت‌ داخل‌ صفحه‌ و در جهت‌ عمود بر صفحه‌ طراحی‌ شوند. در جهت‌ داخل‌ صفحه‌ دیوار تحت‌ تاثیر برش و خمش‌ و در جهت‌ عمود بر صفحه‌ تحت‌ تاثیر بار محوری ناشی‌ از وزن دیوار و برش و خمش‌ خارج از صفحه‌ عمودی و افقی‌ قرار می‌گیرد. روش طراحی‌ این‌ دیوارها در «راهنمای طراحی‌ سازه‌ای و جزییات اجرایی‌ دیوارهای غیر سازه‌ای - ضابطه‌ شماره ۸۱۹ مرکز تحقیقات راه، مسکن‌ و شهرسازی» ارائه‌ شده است‌. شرایط‌ مرزی تحت‌ نیروهای عمود بر صفحه‌ باید به‌ صورت مفصلی‌ در نظر گرفته‌ شود.

تبصره۱ : دیوارهای خارجی‌ که‌ تمام ارتفاع طبقه‌ را پوشش‌ نمی‌دهند (دیوار کوتاه)، بخصوص در ساختمان‌های بتنی‌، همواره باید از قاب سازه‌ای جدا شوند. زیرا در غیر اینصورت می‌تواند باعث‌ تشکیل‌ "ستون کوتاه" در سازه شود.

۶-پ۱-۴-۱-۱-۳ عرض درز‌های انقطاع (فاصله‌ جداسازی)

فاصله‌ جداسازی دیوار از ستونها به‌ اندازه 0.01 ارتفاع کف‌ تا کف‌ طبقه‌ و فاصله‌ جداسازی از سقف‌ برابر با بیشترین‌ دو مقدار ۲۵ میلی‌متر و حداکثر خیز دراز مدت تیر می‌باشد.

۶-پ۱-۴-۱-۱-۴ دیوارهای پانلی‌

دیوارهای پانلی‌ کارخانه‌ای که‌ به‌ صورت نو ارهای قائم‌ در طول دیوار نصب‌ می‌شوند مجاز به‌ استفاده در ساختمان‌ها به‌ عنوان دیوار خارجی‌، می‌ باشند. در این‌ حالت‌ دیوار به‌ صورت یک‌ دال یک‌ طرفه‌ عمل‌ می‌ کند. دیوار باید با استفاده از نبشی‌ یا المان مشابه‌ در جهت‌ خارج از صفحه‌، در تراز سقف‌ و کف‌ مهار شود. در این‌ حالت‌ باید اتصال پانل‌ دیوار در تراز سقف‌ با نبشی‌ به‌ صورت کشویی‌ بوده و دیوار اجازه جابجایی‌ داخل‌ صفحه‌ را داشته‌ باشد. در این‌ نوع دیوارها نیازی به‌ اجرای وادار نمی‌باشد.

در صورتی‌که‌ ارتفاع دیوار به‌ اندازه‌ای باشد که‌ پانل‌، قابلیت‌ تحمل‌ بار خمشی‌ وارد بر آن را نداشته‌ باشد، باید از تیرک در تراز میانی‌ و وادار انتهایی‌ استفاده نمود. تیرک مورد استفاده به‌ وادار متصل‌ می‌ شود و باید از اتصال آن به‌ ستونها پرهیز شود. دیوارهای پانلی‌‌ای مجاز به‌ استفاده در صنعت‌ ساختمان هستند که‌ دارای گواهی‌نامه‌ فنی‌ از مرکز تحقیقات راه، مسکن‌ و شهرسازی باشند. استفاده از دیوارهای خارجی‌ پانلی‌ در بیمارستانها موکداً توصیه‌ می‌شود.

۶-پ۱-۴-۱-۱-۵ دیوارهای بلوکی‌

در دیوارهای بلوکی‌، دیوار مشابه‌ با یک‌ پوسته‌ و دال دو طرفه‌ طراحی‌ می‌شود . در این‌ حالت‌ جداسازی در جهت‌ داخل‌ صفحه‌ و مهار در جهت‌ خارج از صفحه‌ می‌تواند توسط‌ نبشی‌‌های فولادی و یا بست‌های U شکل‌ متصل‌ به‌ دال سازه‌ای در تراز سقف‌ و نبشی‌ یا بست‌های U شکل‌ متصل‌ به‌ ستونها در دو انتهای (طرفین‌) دیوار و وادارهای میانی‌ انجام گردد. نبشی‌های فولادی می‌توانند منقطع‌ یا پیوسته‌ باشند که‌ باید برای نیروی خارج از صفحه‌ طراحی‌ شوند. در این‌ دیوارها باید از المان مسلح‌ کننده میلگرد بستر مورب یا نردبانی‌ برای دیوارهای دارای ملات ماسه‌ سیمان و از بست‌های فولادی منقطع‌ یا پیوسته‌ برای دیوارهای دارای ملات بستر نازک و یا محصولات جدید مانند نوارهای مش‌ الیاف، جهت‌ یکپارچه‌ سازی و حفظ‌ پیوستگی‌ دیوار استفاده نمود. در دیوارهای با ارتفاع کمتر از ۵/۳ متر لزومی‌ به‌ اجرای وادار انتهایی‌ در نزدیکی‌ ستون نمی‌باشد.

۶-پ۱-۴-۱-۲ دیوارهای داخلی‌ (تیغه‌ها)

خرابی‌ تیغه‌ها در زلزله‌ یکی‌ از عوامل‌ اصلی‌ آسیب‌رسان بوده است‌. به‌ علاوه در حالاتی‌ که‌ از تیغه‌ها به‌ عنوان مهار جانبی‌ برای لوله‌کشی‌، اتاقک‌های الکتریکی‌، قفسه‌ها یا دیگر اعضای غیرسازه‌ای استفاده می‌شود، خرابی‌ تیغه‌ها ممکن‌ است‌ باعث‌ آسیب‌ رساندن به‌ این‌ تاسیسات شود. تیغه‌های داخلی‌ باید مانند دیوارهای خارجی‌ از سقف‌ و ستونها جداسازی شوند.

فواصل‌ جداسازی دیوارها از قاب باید توسط‌ مواد تراکم‌پذی ر مناسب‌ از قبیل‌ پشم‌ سنگ‌ ضد رطوبت‌ پر شود. مانند دیوارهای خارجی‌ در دیوارهای داخلی‌ نیز توصیه‌ می‌شود برای جلوگیری از ترک خوردگی‌ در نازک کاری از یک‌ لایه‌ شبکه‌ الیاف یا رابیتس‌ بر روی مواد تراکم‌ پذیر استفاده شود. در بیمارستانها برای جلوگیری از ایجاد ترک خوردگی‌ در نازک کاری، در گوشه‌‌های دیوار در هنگام زلزله‌ لازم است‌ از اتصالات کشویی‌ سرتاسری در کناره‌ها و تراز سقف‌ استفاده شود. در سایر ساختمان‌های با اهمیت‌ بسیار زیاد استفاده از این‌ ضابطه‌ توصیه‌ می‌ شود.

تبصره۱ : در صورتی‌ که‌ از تیغه‌ به‌ عنوان مهار جانبی‌ دیگر اعضای غیرسازه‌ای استفاده شود، تیغه‌ و مهارهای لازم باید برای بار وارده کنترل شوند.

تبصره۲ : تیغه‌هایی‌ که‌ تمام ارتفاع طبقه‌ را پوشش‌ نمی‌دهند (دیوار کوتاه) مانند دیوارهای خارجی‌ بخصوص در ساختمان‌های بتنی‌ همواره باید از قاب سازه‌ای جدا شوند.

۶-پ۱-۴-۱-۲-۱ فاصله‌ جداسازی

فاصله‌ جداسازی دیوارهای داخلی‌ از ستونها به‌ اندازه ۰۱/۰ ارتفاع کف‌ تا کف‌ طبقه‌ و فاصله‌ جداسازی از سقف‌ برابر با بیشترین‌ دو مقدار ۲۵ میلی‌متر و حداکثر خیز دراز مدت تیر می‌باشد.

۶-پ۱-۴-۱-۲-۲ تیغه‌ پانلی‌

در تیغه‌های پانلی‌ قائم‌، دیوار به‌ صورت یک‌ دال یک‌ طرفه‌ طراحی‌ می‌شود و دیوار باید با استفاده از قطعات نبشی‌ یا قطعه‌ اتصال مشابه‌ در جهت‌ خارج از صفحه‌ در تراز سقف‌ و کف‌ مهار شود. در این‌ حالت‌ باید اتصال پانل‌ دیوار در تراز سقف‌ با نبشی‌ یا ناودانی‌ به‌ صورت کشویی‌ بوده و دیوار اجازه جابجایی‌ داخل‌ صفحه‌ را داشته‌ باشد. در این‌ نوع دیوارها نیازی به‌ وادار انتهایی‌ یا میانی‌ نمی‌باشد.

پوشش‌ نما و یا پاشش‌ سیمان بر روی سطوح تیغه‌‌های پانلی‌ باید به‌ نحوی اجرا شود که‌ موجب‌ چسبیدن و اتصال نبشی‌ به‌ تیغه‌ پانلی‌ نشود و از حرکت‌ آن در داخل‌ صفحه‌ جلوگیری ننماید.

در صورتی‌که‌ ارتفاع دیوار به‌ اندازه‌ای باشد که‌ پانل‌ قابلیت‌ تحمل‌ بار خمشی‌ وارد بر آن را نداشته‌ باشد، باید از تیرک در تراز میانی‌ و وادار انتهایی‌ استفاده نمود. توجه‌ شود که‌ تیرک باید به‌ وادار متصل‌ شود و از اتصال آن به‌ ستونها پرهیز شود. استفاده از دیوارهای داخلی‌ پنلی‌ در بیمارستانها موکدا توصیه‌ می‌شود.

در تیغه‌های ساخته‌ شده از LSF باید توجه‌ شود که‌ تیرک پانل‌ سرد نورد نباید به‌ سقف‌ متصل‌ شود. در این‌ حالت‌ می‌توان از تیرک تغییر شکل‌ دهنده (دو تیرک قرار گرفته‌ در درون هم‌ که‌ به‌ صورت کشویی‌ امکان جابجایی‌ دارند و تیرک بالا به‌ سقف‌ متصل‌ بوده و تیرک پایین‌ به‌ قاب سرد نورد متصل‌ است‌) استفاده نمود برای جزییات بیشتر می‌توان به‌ نشریه‌ ۶۱۲ سازمان برنامه‌ و بودجه‌ مراجعه‌ نمود.

۶-پ۱-۴-۱-۲-۳ تیغه‌ بلوکی‌

در تیغه‌های بلوکی‌، دیوار مشابه‌ با یک‌ پوسته‌ و دال دو طرفه‌ طراحی‌ می‌شود. جداسازی در جهت‌ داخل‌ صفحه‌ و مهار در جهت‌ خارج از صفحه‌ می‌ تواند توسط‌ قطعات نبشی‌ فولادی، بست‌های U شکل‌ و یا قطعات مشابه‌ آن‌ها، متصل‌ به‌ سازه در تراز سقف‌ و متصل‌ به‌ ستونها در دو انتهای (طرفین‌) دیوار و وادارهای میانی‌، انجام شود. قطعات اتصال می‌توانند منقطع‌ یا پیوسته‌ باشند که‌ باید برای نیروی خارج از صفحه‌ طراحی‌ شوند. در این‌ دیوارها باید از المان مسلح‌ کننده میلگرد بستر خرپایی‌ یا نردبانی‌ برای دیوارهای دارای ملات ماسه‌ سیمان و از بست‌های فولادی منقطع‌ یا پیوسته‌ برای دیوارهای دارای ملات بستر نازک جهت‌ یکپارچه‌سازی و حفظ‌ پیوستگی‌ دیوار استفاده کرد. در دیوارهای با ارتفاع کمتر از 3.5 متر لزومی‌ به‌ اجرای وادار انتهایی‌ در نزدیکی‌ ستون نمی‌باشد.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...