۲۳-۲-۵ تعیین‌ سفرسازی‌ بنا

به‌ منظور مطالعه‌ تأثیر ناشی‌ از احداث هر کاربری‌ جدید که‌ همواره اثری‌ افزایشی‌ در حجم‌ ترافیک‌ محدوده مورد نظر خواهد داشت‌، شناخت‌ تقاضا و بررسی‌ احجام ترافیکی‌ در شرایط‌ فعلی‌ و آتی‌ الزامی‌ است‌. در مطالعه‌ تقاضای‌ ایجاد شده پس‌ از توسعه‌ کاربری‌، فرآیند تحلیل‌ تقاضای‌ سفر باید به‌ شکل‌ چهار مرحله‌ای‌ شامل‌ برآورد تولید و جذب سفر، توزیع‌ سفر، انتخاب وسیله‌ نقلیه‌ و تخصیص‌ ترافیک‌ انجام گیرد. برای‌ شناخت‌ تقاضای‌ موجود، باید حجم‌ تردد انواع وسائل‌نقلیه‌ در معابر و تقاطع‌های‌ محدوده تحت‌ تأثیر به‌ تفکیک‌ نوع وسیله‌نقلیه‌، خط‌ عبور و حرکت‌ گردشی‌ برداشت‌ شود. برداشت‌ حجم‌ بایستی‌ در زمانهایی‌ صورت بگیرد که‌ امکان تعیین‌ ساعت‌ اوج تردد در معبر یا شبکه‌ وجود داشته‌ باشد.

تبصره : شناخت‌ تقاضا برای‌ کاربری‌های‌ با بیش‌ از ۱۰۰۰ سفر در ساعت‌ اوج به‌ شکل‌ چهار مرحله‌ای‌ کلاسیک‌ و برای‌ کاربری‌های‌ کمتر از ۱۰۰۰ سفر در ساعت‌ اوج به‌ شکل‌ تقریبی‌ موجود در این‌ آئین‌نامه‌ صورت می‌گیرد.

۲۳-۲-۵-۱ برداشت‌ حجم‌ ترافیک‌

برداشت‌ حجم‌ تردد انواع وسائل‌ نقلیه‌، باید در معابر و تقاطع‌های‌ محدوده بلافصل‌ انجام پذیرد. بدین‌ منظور باید، تقاضای‌ موجود شناسایی‌ شده و با تقاضای‌ آینده (که‌ از طریق‌ برآورد تولید و جذب سفر محاسبه‌ می‌شود) تجمیع‌ شود و در نهایت‌ به‌ شبکه‌ عرضه‌ تخصیص‌ داده شود. اندازه گیری‌ حجم‌ ترافیک‌، شمارش تعداد وسایل‌ نقلیه‌ای‌ است‌ که‌ از مقطعی‌ معین‌ در مدت زمانی‌ مشخص‌ عبور می‌کند و می‌تواند به‌ تفکیک‌ نوع وسیله‌ نقلیه‌، خط‌ عبور، حرکت‌ گردشی‌ و غیره دسته‌بندی‌ شود، بنابراین‌ در تنظیم‌ آن باید به‌ نکات زیر توجه‌ شود:

  • تعیین‌ محل‌ و زمان مناسب‌ برای‌ اندازه گیری‌،

  • سازماندهی‌ عملیات میدانی‌،

  • طرح و انتخاب روش مناسب‌ برای‌ ثبت‌ اطلاعات،

  • انتخاب روشهای‌ مناسب‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ و آماده سازی‌ اطلاعات برای‌ استفاده و استخراج نتایج‌،

    برای‌ فرایند برداشت‌ حجم‌ باید از روشها و دستورالعمل‌های‌ پیشنهادی‌ در راهنمای‌ تهیه‌ شده توسط‌ مهندسان حمل‌ و نقل‌ و ترافیک‌ هر شهر استفاده شود. در پیوست‌ ۲۳-۱ ، نمونه‌ای‌ از فرمهای‌ آمارگیری‌ برای‌ ثبت‌ ورود و خروج افراد و آمارگیری‌ برای‌ انواع کاربری‌ها ارائه‌ شده است‌.

    ✓ بازه های‌ زمانی‌ برداشت‌ حجم‌

    در برداشت‌ اطلاعات برای‌ هر کاربری‌، بازه های‌ زمانی‌ مختلف‌ باید مطابق‌ راهنمای‌ نرخ سفرسازی‌ شهر مورد مطالعه‌ تعیین‌ گردد. در صورت عدم دسترسی‌ به‌ راهنمای‌ مذکور، باید به‌ راهنمای‌ شهری‌ که‌ دارای‌ بیشترین‌ شباهت‌ از لحاظ پارامترهای‌ جمعیت‌ و مساحت‌ است‌ مراجعه‌ کرد. بازه های‌ زمانی‌ برداشت‌ حجم‌ پیشنهادی‌ در جدول ۲۳-۲-۳ نشان داده شده است‌. با برداشت‌ حجم‌ در این‌ بخش‌، تقاضای‌ موجود شناسایی‌ شده که‌ بایستی‌ با تقاضای‌ آینده (که‌ از طریق‌ برآورد تولید و جذب سفر محاسبه‌ می‌شود) تجمیع‌ شده و در نهایت‌ به‌ شبکه‌ عرضه‌ تخصیص‌ داده شود. بازه های‌ زمانی‌ موجود در جدول مطابق‌ زیر تعریف‌ می‌شوند:

    الف‌- روز کاری‌: روزی‌ بین‌ شنبه‌ تا چهارشنبه

    1. روز تعطیل‌: تعطیلات رسمی‌ میان یا آخر هفته‌

    2. صبح‌: از ساعت‌ 6:30 تا ۱۱

    3. ظهر: از ساعت‌ ۱۱ تا ۱۵

    4. عصر: از ساعت‌ ۱۵ تا ۱۹

    5. شب‌: از ساعت‌ ۱۹ تا ۲۴

      جدول

    ۲۳-۲-۵-۲ برآورد تولید و جذب سفر

    برآورد تولید و جذب سفرها با توجه‌ به‌ ماهیت‌ کاربری‌های‌ ایجاد شده در مجموعه‌ انجام می‌شود. هر نوع کاربری‌ گروه خاصی‌ از افراد شامل‌ کارکنان و یا مراجعین‌ را به‌ خود جذب می‌کند. روشهای‌ مورد استفاده در برآورد تولید و جذب سفر کاربری‌ها در خدمات اثرسنجی‌ ترافیکی‌ شامل‌ سه‌ روش مدل روندگرا، مقدار میانگین‌ و شناسنامه‌ می‌باشد. اولویت‌ استفاده از این‌ روشها به‌ ترتیب‌ مدل روندگرا، مقدار میانگین‌ و شناسنامه‌ها می‌باشد. لذا برای‌ هر گروه کاربری‌ ابتدا بایستی‌ شرایط‌ استفاده از مدل بررسی‌ شده و در صورت عدم تأیید، شرایط‌ استفاده از مقدار میانگین‌ کنترل می‌شود. چنانچه‌ شرایط‌ استفاده از مقدار میانگین‌ نیز فراهم‌ نشود، باید از شناسنامه‌ کاربری‌ها استفاده کرد. استفاده از روشهای‌ مذکور باید بر اساس راهنمای‌ تهیه‌ شده هر شهر صورت گیرد. در صورت عدم دسترسی‌، استفاده از راهنمای‌ شهرهای‌ دارای‌ بیشترین‌ شباهت‌ جمعیتی‌ و مساحتی‌ توصیه‌ می‌شود. در پیوست‌ ۲۳-۲ نمونه‌ای‌ از تولید و جذب کاربری‌های‌ مختلف‌ ارائه‌ شده است‌.

    ✓ مدل روندگرا

    در صورتی‌ می‌توان از معادله‌ روندگرای‌ خطی‌ استفاده کرد که‌ الزامات زیر تأمین‌ شود:

    الف‌- کاربری‌ توسعه‌ موردنظر دارای‌ نوع مشابه‌ در بانک‌ اطلاعاتی‌ باشد.

    1. مقدار متغیر مستقل‌ کاربری‌ موردنظر در بازه متغیرهای‌ مستقل‌ نمونه‌های‌ برداشت‌ شده قرار داشته‌ باشد.

    2. بیش‌ از ۳ نمونه‌ در بانک‌ اطلاعاتی‌ برداشت‌ شده باشد.

    3. مدل در بازه اطمینان ۹۰درصد معنادار باشد.

      برای‌ استفاده از مدلهای‌ روندگرای‌، مقدار متغیر مستقل‌ را به‌ جای‌ (X) در مدل قرار داده و مقدار سفرسازی‌ (T) محاسبه‌ می‌شود.

      ✓ مقدار میانگین‌

      به‌ منظور استفاده از مقادیر میانگین‌ بایستی‌ شرایط‌ زیر فراهم‌ شود:

      الف‌- کاربری‌ توسعه‌ موردنظر دارای‌ نوع مشابه‌ در بانک‌ اطلاعاتی‌ باشد.

    4. مقدار متغیر مستقل‌ کاربری‌ موردنظر در بازه متغیرهای‌ مستقل‌ نمونه‌های‌ برداشت‌ شده قرار داشته‌ باشد.

    5. بیش‌ از ۳ نمونه‌ در بانک‌ اطلاعاتی‌ برداشت‌ شده باشد.

    6. انحراف معیار نرخ سفرسازی‌ نمونه‌ها، حداکثر برابر ۱۱۰ درصد میانگین‌ این‌ نرخ باشد.

    7. نقاط مشاهده شده در نزدیکی‌ خط‌ میانگین‌ نرخ سفرسازی‌، در محدوده متغیر مستقل‌ کاربری‌ موردنظر قرار گیرد.

      تعداد سفرهای‌ تولید شده کاربری‌، از حاصل‌ضرب میانگین‌ نرخ سفرسازی‌ (تعداد سفرهای‌ ایجاد شده بر واحد متغیر مستقل‌)، در مقدار متغیر مستقل‌ کاربری‌ موردنظر، محاسبه‌ می‌شود.

      ✓ شناسنامه‌ کاربری‌

      چنانچه‌ شرایط‌ استفاده از مدل و یا میانگین‌ برای‌ یک‌ نوع کاربری‌ خاص فراهم‌ نباشد، با تطبیق‌ کاربری‌ مورد مطالعه‌ (از نظر عملکرد، موقعیت‌ جغرافیایی‌، ویژگی‌های‌ اجتماعی‌ و اقتصادی‌ مراجعان و غیره) با نمونه‌های‌ برداشت‌ شده، اطلاعات شناسنامه‌ کاربری‌ برای‌ تعیین‌ نرخ سفر استفاده می‌شود.

    ۲۳-۲-۵-۳ برآورد توزیع‌ سفر

    جهت‌ تعیین‌ توزیع‌ سفرها در مبادی‌ ورودی‌ و خروجی‌ شبکه‌ باید یکی‌ از روشهای‌ الگوی‌ توزیع‌ فعلی‌ یا روشهای‌ ابتکاری‌ به‌ کار گرفته‌ شود.

    ✓ الگوی‌ توزیع‌ فعلی‌

    در این‌ روش با استفاده از برداشت‌ نمونه‌هایی‌ از وضعیت‌ موجود و یا استفاده از مدل شبکه‌ شهر مورد مطالعه‌، توزیع‌ سفرهای‌ تولید و جذب شده در وضعیت‌ فعلی‌ در بخش‌های‌ مختلف‌ شهر به‌ تفکیک‌ اهداف سفر محاسبه‌ می‌شود. با تعمیم‌ این‌ الگو، می‌توان توزیع‌ سفرهای‌ کاربری‌های‌ جدید را نیز تعیین‌ نمود. همچنین‌، در صورتی‌ که‌ الگوی‌ سفرهای‌ افق‌ طرح از نتایج‌ مطالعات طرح جامع‌ حمل‌ و نقل‌ شهر قابل‌ استخراج باشد، می‌توان این‌ الگو را برای‌ کاربری‌های‌ جدید نیز به‌ کار برد.

    ✓ روشهای‌ ابتکاری‌ و اجرایی‌

    در این‌ روش توزیع‌ سفرهای‌ ایجاد شده در کاربری‌های‌ مورد مطالعه‌ با استفاده از روشهای‌ ابتکاری‌ و بهره گیری‌ از قضاوت کارشناسی‌ مانند، تعمیم‌ توزیع‌ وضع‌ موجود از طریق‌ روشهایی‌ همچون، پرسشنامه‌، ثبت‌ پلاک و ... انجام می‌گیرد. بر این‌ اساس با توجه‌ به‌ عملکرد کاربری‌های‌ مورد مطالعه‌، محدوده بلافصل‌ ساختمان شناسایی‌ شده و نواحی‌ اطراف کاربری‌ مورد نظر تقسیم‌بندی‌ می‌شود. در ادامه‌ بر اساس پارامترهایی‌ نظیر موقعیت‌ جغرافیایی‌ کاربری‌، جمعیت‌ نواحی‌ اطراف آن می‌توان توزیع‌ سفرهای‌ منتهی‌ به‌ توسعه‌ جدید را برآورد نمود. با توجه‌ به‌ آنکه‌ تقسیم‌بندی‌ نواحی‌ شهری‌ به‌ صورت کیفی‌ می‌باشد، این‌ روش برآورد تخمینی‌ توزیع‌ سفر را به‌ دست‌ می‌دهد.

    ۲۳-۲-۵-۴ برآورد سهم‌ شیوه های‌ مختلف‌ سفر

    برآورد سهم‌ شیوه های‌ مختلف‌ سفر باید بر اساس مدلها و یا راهنمای‌ تهیه‌ شده هر شهر صورت گیرد. در صورت عدم دسترسی‌ به‌ موارد مذکور، باید از ضوابط‌ راهنمای‌ شهرهایی‌ استفاده کرد که‌ بیشترین‌ شباهت‌ را از دید جمعیت‌ و مساحت‌ به‌ شهر مورد نظر دارند. نمونه‌ای‌ از سهم‌ وسایل‌ نقلیه‌ مختلف‌ با توجه‌ به‌ نوع کاربری‌، در پیوست‌ ۲۳-۳ ارائه‌ شده است‌.

    ۲۳-۲-۵-۵ تخصیص‌ ترافیک‌ ناشی‌ از احداث بنا

    پس‌ از تعیین‌ میزان سفرهای‌ ورودی‌ و خروجی‌ به‌/ از کاربری‌ مورد مطالعه‌ در ساعات اوج، تعیین‌ نحوه توزیع‌ سفر، تعیین‌ سهم‌ وسایل‌نقلیه‌ و تعیین‌ طرح دسترسی‌، باید تقاضای‌ سفربرآورد شده به‌ شبکه‌ معابر اطراف کاربری‌ تخصیص‌ داده شود. بسته‌ به‌ ابعاد کاربری‌، مرحله‌ تخصیص‌ می‌تواند برای‌ توسعه‌ کوچک‌ به‌ صورت تحلیلی‌ و قضاوتی‌ انجام پذیرد؛ اما برای‌ توسعه‌های‌ بزرگ یا متوسط‌ تحلیل‌های‌ نرم افزاری‌ و شبیه‌سازی‌ به‌ منظور ارزیابی‌ وضعیت‌ تردد وسایل‌نقلیه‌ در محدوده بلافصل‌ ساختمان لازم است‌. در فرآیند شبیه‌سازی‌ می‌توان اجزا و پارامترهای‌ مختلف‌ ترافیک‌ را به‌ صورت همزمان و برهمکنش‌ آن‌ها را در بازه های‌ زمانی‌ مختلف‌ مطالعه‌ کرد. با توجه‌ به‌ شرایط‌ هر مطالعه‌ می‌توان از نرم افزارهای‌ متنوع شبیه‌سازی‌ با نحوه عملکرد خردنگر، میان نگر و کلان نگر استفاده کرد.


    نظرات (0)

    برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

    در حال بارگذاری نظرات...