شکل‌ (فرم) ساختمان بیش‌ از ۶ طبقه‌ باید به‌ صورتی‌ باشد که‌ آوار آن باعث‌ انسداد دسترسی‌ها به‌ ساختمان نشود (نظیر اشکال پلکانی‌- شکل‌ ۲۱-۲-۴ ).

شکل‌ کلی‌ ساختمان های‌ مجاور خیابـان اصـلی‌، بـه‌گونـه‌ ای‌ باشـد کـه‌ در صـورت تخریب‌، سبب‌ انسداد معبر نشوند (با رعایت‌ بند ۲۱-۲-۲-۱-۳ ).

طراحی‌ پیلوت های‌ از دو طرف باز، توصیه‌ می‌شود ( شکل‌ ۲۱-۲-۵ ).

شکل‌ ساختمان تا حد امکان باید محدب و یا مدور باشد. استفاده از اشـکال مقعـر توصیه‌ نمی‌شود ( شکل‌ ۲۱-۲-۶ ). با توجـه‌ بـه‌ اهمیـت‌ شـکل‌ سـاختمان در بارگـذاری‌ انفجـار، در راستای‌ اجرای‌ بند ۲۱-۳-۳-۳ ، تعامل‌ با مهندس سازه، الزامی‌ است‌.

طراحی‌ فضای‌ ورودی‌ ساختمان ، با رعایت‌ الزامات معمـاری‌، بـه‌ نحـوی‌ باشـد کـه‌ ورودی‌ موج انفجار به‌ ساختمان، کمینه‌ (حداقل‌) گردد.

در فضاهای‌ مکث‌ بزرگ (مانند هال، لابی‌ و...) ساختمان، مسیرهای‌ حرکـت‌ نبایـد روبروی‌ هم‌ و مستقیم‌ باشند.

از ایجاد فضاهای‌ دارای‌ طرح خطی‌ (مانند راهروهـای‌ طـولانی‌ و مسـتقیم‌) پرهیـز شود و درهای‌ داخل‌ آن‌ها، روبروی‌ یکدیگر قرار نگیرند.

در هنگام وقوع انفجار، پوشش‌ بیرونی‌ و نمای‌ سازه به‌ عنوان جزء غیرسازهای‌ نقش‌ بسیار مهمی‌ در کاهش‌ خسارات و تلفات ناشی‌ از انفجار دارد. در اثر فشار انفجار مقـادیر زیـادی‌ از اجـزا نمـا ماننـد شیشه‌ و سایر مصالح‌ به‌ صورت ترکش‌ در فضای‌ داخل‌ و بیرون ساختمان پراکنده می‌شوند. قسمتی‌ از تلفات ناشی‌ از انفجار مربوط به‌ عدم انتخاب صحیح‌ هندسه‌ پیرامونی‌ سازه و استفاده از مصـالح‌ و سامانه‌های‌ نامناسب‌ نما می‌باشد. برای‌ کاهش‌ این‌ اثرات مضر لازم است‌ تا موارد زیر برای‌ طراحی‌ و اجرای‌ هندسه‌ پیرامونی‌ و نمای‌ سازه در نظر گرفته‌ شوند.

هندسه‌ پیرامونی‌ سازه باید ساده، صاف و دارای‌ شکل‌ محدب باشد. اشکال مقعر و دارای‌ پیش‌ آمدگی‌ (مانند بالکن‌) و فرورفتگی‌ باعث‌ محبوس شدن امواج و تشدید اثرات انفجار می‌ شوند.

ضمن‌ در نظر گرفتن‌ ضوابط‌ معماری‌، سطوح شیشه‌ خور نما و تعداد بازشـوها بـه‌ کمترین‌ مقدار ممکن‌ برسد. این‌ موضوع در طبقات پایین‌تر ساختمان باید بیشتر مـورد توجـه‌ قـرار گیرد زیرا فشار انفجار در این‌ طبقات بیش‌ از طبقات بالایی‌ است‌.

مصالح‌ رو کار نما باید به‌ گونه‌ ای‌ انتخـاب شـوند کـه‌ در اثـر فشـار انفجـار دچـار خردشدگی‌ نشده و به‌ قطعات کوچک‌ تیز تبدیل‌ نشوند.

برای‌ نصب‌ مصالح‌ روکار نما باید از قابهای‌ مجزا استفاده شده و ایـن‌ قـابهـا بـا اتصالات مستقیم‌ به‌ دیافراگم‌ سقف‌ها متصل‌ شوند تا از انتقال لنگر خمشـی‌ موضـعی‌ بـه‌ سـتونهـا جلوگیری‌ شود.

قاب بندی‌ نمای‌ ساختمان به‌ گونه‌ ای‌ طراحی‌ شود که‌ امکان بازرسی‌ و در صـورت نیاز تعویض‌ و نصب‌ قطعات آسیب‌ دیده به‌ راحتی‌ فراهم‌ شود.

بکارگیری‌ نماهـای‌ شـکننده و عناصـر دارای‌ اتصـال سسـت‌ بـه‌ سـازه (در نمـای‌ ساختمان) و یا بدون اتصال مناسب‌ به‌ سازه، ممنوع است‌.

اتصال دیوارهای‌ خارجی‌ به‌ سـازه، ضـمن‌ حفـظ‌ انعطـافپـذیری‌ لازم، بایـد بطـور مطمئن‌، طبق‌ فشار وارده انجام شود.

در نمای‌ مجاور معابر، از طبقه‌ ی‌ چهار به‌ بالای‌ ساختمان ها، احداث بالکن‌ یـا شـبه‌ بالکن‌ سراسری‌ الزامی‌ است‌. در صورت وجود عقب‌ نشینی‌ در طبقات بالای‌ پایه‌ (پودیوم)، لزومـی‌ بـه‌ اجرای‌ بالکن‌ نمی‌باشد.

قسمت‌ بیرونی‌ ورودی‌ ساختمان، باید با ایجاد سقف‌ و یا هرگونه‌ حائـل‌ مقـاوم در برابر ریزش آوار، محفوظ و ایمن‌سازی‌ شوند.

قرارگیری‌ عناصر الحاقی‌ شکننده و یا فاقد اتصال مناسب‌ به‌سازه، در لبه‌ بام مجـاز نیست‌.

تأسیسات مستقر در بام، باید به‌ فاصله‌ کمینه‌ ۲ متر از لبه‌ ی‌ مجاور معابر و حیاط قرار گیرند.

اجرای‌ انواع نمای‌ اندودی‌ از ملات ماسه‌ سیمان یا مشابه‌، نقش‌ مؤثری‌ در پایداری‌ دیوارهای‌ خارجی‌ داشته‌ و آسیب‌ پذیری‌ آن‌ها را نسبت‌ به‌ دیوار های‌ خارجی‌ بدون اندود نما به‌ مراتـب‌ کاهش‌ می‌دهد . هم‌چنین‌ در برابر نیروی‌ لغزشی‌، مقاومتر از نماهای‌ آجری‌ و سنگ‌ بـوده و احتمـال ریزش آن‌ها کمتر است‌.

در صورت استفاده از نمای‌ آجری‌، آن را باید با ضخامت‌ کمینه‌ ۲۲ سانتیمتر، بـه‌ صورت مسلح‌ و با اتصال لازم به‌ سازه، اجرا نمود.

از کاربرد سنگ‌ (و مشابه‌ نظیر سرامیک‌ و دیگر مصالح‌ شکننده) بصـورت خشـک‌ در نمــا، خــودداری‌ شــود و لازم اســت‌ عناصــر نمــای‌ ســاختمان دارای‌ قــاب بنــدی‌ بــا مقاومــت‌ و انعطاف پذیری‌ مناسب‌ باشند.

نماهای‌ پیش‌ ساخته‌ بتن‌ مسلح‌، با اتصـال لازم بـه‌ سـازه، در برابـر انفجـار بسـیار مناسب‌ می‌ باشند. اتصال نمای‌ پیش‌ ساخته‌ بتنی‌ به‌ اعضای‌ محیطی‌ ساختمان، بایـد قابلیـت‌ تحمـل‌ بارهای‌ ناشی‌ از انفجار (مطابق‌ جدول ۲۱-۱-۳ ) را دارا باشد. به‌ طور کلی‌، عناصر نمـا نبایـد موجـب‌ ایجاد ترکش‌ و آوار شوند و آسیب‌رسان باشند.

تا حد امکان از پنجره های‌ کم‌تر و یا کوچک‌تر، استفاده شود.

استفاده از پنجره های‌ بزرگ، مشروط به‌ قـاب بنـدی‌ داخلـی‌ و تقسـیم‌ بـه‌ اجـزای‌ کوچک‌ و رعایت‌ تمهیدات ضروری‌ برای‌ جلـوگیری‌ از آسـیب‌رسـانی‌ شیشـه‌ هـا (ماننـد اسـتفاده از روکش‌های‌ چسبنده به‌ شیشه‌)، بلامانع‌ است‌.

ارتفاع پنجره‌ها تا جـایی‌ کـه‌ ممکـن‌ اسـت‌ بـه‌ سـقف‌ طبقـات نزدیـک‌ باشـد تـا ترکش‌های‌ ناشی‌ از خرد شدن شیشه‌ها به‌ افراد داخل‌ ساختمان برخورد نکند.

جنس‌ شیشه‌های‌ به‌ کار رفته‌ در پنجره‌ها باید از نوع لمینیت‌ (چندلایه‌) باشد تـا پس‌ از گسیختگی‌ قطعات خرد شده به‌ اطراف پرتاب نشوند.

- در نورگیرهای‌ (سقفی‌) ساختمان، باید از صفحات شفاف نشکن‌، به‌ جـای‌ شیشـه‌، استفاده شود.

قاب پنجره‌ها باید دارای‌ استحکام و مقاومت‌ بیشتری‌ از شیشه‌ها باشند. این‌ قابها باید با اتصال مناسب‌ به‌ اطراف متصل‌ شوند تا در صورت وقوع انفجار، قاب و شیشه‌های‌ متصـل‌ بـه‌ آن به‌ صورت یک‌ قطعه‌ منفرد به‌ داخل‌ پرتاب نشوند.

چهارچوب پنجره‌ها به‌ سازه بایدکاملاً مهار شوند.

مهاربندی‌‌ها و چهارچوب های‌ جداره خارجی‌ به‌ سازه در ترکیب‌ با بازشـوها(درهـا، کرکره‌ها و دیگر بازشوها)، باید برای‌ تحمل‌ فشار بازتاب ( بند ۲۱-۳-۳-۳ )، طراحی‌ شوند.

درهای‌ ورودی‌ ساختمان مراکز تجمع‌ و پنجره ها، باید به‌ سمت‌ خارج باز شوند (بـا رعایت‌ عقب‌نشینی‌ لازم در معابر عمومی‌).

چارچوب درهای‌ ورودی‌ (و سایر چارچوب ها) باید با بتن‌ مناسـب‌ پرشـده و دارای‌ اتصال لازم به‌ سازه باشند.

اجزای‌ غیرباربر (مانند تیغه‌، سقف‌ کاذب و...) باید به‌ گونه‌ای‌ طراحی‌ و اجـرا شـوند که‌ در برابر آثار انفجار، کمترین‌ آسیب‌ به‌ آن‌ها وارد شود و یا پس‌ از شکسـتن‌ بـه‌ قطعـات لـب‌ تیـز تبدیل‌ نشوند.

دیوارهای‌ غیرباربر باید دارای‌ اتصال لازم به‌ سازه باشند.

دیوارهای‌ بنایی‌ باید با شبکه‌ی‌ میلگرد، مسلح‌ شوند.

لازم است‌:

ضروری‌ است‌:

در چاهک‌ (شافت‌) آسانسورها باید تمهیداتی‌ در نظر گرفته‌ شود که‌ از انتقال مـوج انفجار، دود و آتش‌ و آسیب‌رسیدن به‌ راهپله‌ و راهروهای‌ طبقات، تا حد امکان، جلوگیری‌ شود.

راه پلـه‌ بایـد از چـاه آسانسـور، فاصـله‌ مناسـبی‌ داشـته‌ و ورودی‌ آن، مقابـل‌ درب آسانسور نباشد (در این‌ خصوص ضوابط‌ مبحث‌ سوم رعایت‌ شود).

ارتفاع کف‌ اتاقـک‌ آسانسـور (درصـورت وجـود) از روی‌ بـام، بایـد بـه‌ میـزان ۵۰ سانتیمتر افزایش‌ یابد و این‌ فاصله‌ با دیوارهای‌ سبک‌ پران (رو به‌ بیرون) پوشانده شود.

برای‌ امداد و تخلیه‌ اضطراری‌، باید راه پله‌ ای‌ در جداره ی‌ خارجی‌ آن هـا، طراحـی‌ و اجرا شود.

راه پله‌ ساختمان ها، باید از فضاهای‌ پرخطر (مانند منابع‌ سـوخت‌) دور باشـد. ایـن‌ مکان می‌تواند به‌ عنوان فضای‌ امن‌ درنظر گرفته‌ شده و برمبنای‌ بند ۲۱-۲-۴ طراحی‌ شود.