به منظور ایجاد ضمانت اجرای مقررات ملّی ساختمان و ایجاد بازدارندگی نسبت به عدم رعایت آنها و یا صدور گواهی خلاف واقع موضوع بندهای الف و ث از ماده ۹۱ آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب ۱۳۷۵ موارد تخلفات انضباطی و حرفه ای به شرح ذیل بیان شده است: 

تخلفات انضباطی و حرفه ای عبارت از تخلف در اموری است که انجام آن ناشی از پروانه اشتغال موضوع قانون یا عضویت در نظام مهندسی استان باشد. تخلف انضباطی و حرفه ای و انطباق آنها با مجازات های انتظامی به شرح زیر است: 

همچنین مطابق ماده ۹۰ همین آیین نامه مجازات های انتظامی درجه یک تا پنج به شرح ذیل است:

لازم به ذکر است ارزیابی و تأیید صلاحیت طراحان، مجریان و بازرسان ویرایش پنجم مبحث نوزدهم مقررات ملّی ساختمان و همچنین صحت سنجی و تأیید نرم افزارهای شبیه سازی انرژی ساختمان صرفاً بر عهده نهاد قانونی مسئول است و همچنین مطابق ماده ۳۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان نظارت عالیه بر عملکرد سازمان های نظام مهندسی بر عهده وزارت راه و شهرسازی بوده و در صورت تشخیص هر یک از تخلفات موضوع ماده ۹۰ آیین نامه اجرائی، موارد به اطلاع هیأت مدیره استان رسانده خواهد شد و بر اساس تبصره ۴ از ماده ۸۵ همان آیین نامه (اصلاحی ۱۳۹۴٫۱۲٫۰۲):

"هیأت مدیره مکلف است در صورت اطلاع از وقوع تخلف، بدون دریافت شکایت، رأساً نیز به شورای انتظامی استان اعلام شکایت کند."  

مطابق مواد ۸۳ و ۸۴ آیین نامه اجرایی، شورای انتظامی استان وظیفه رسیدگی به تخلفات و صدور رای را بر عهده خواهد داشت. یک عضو شورای انتظامی استان توسط رئیس کل دادگستری استان منصوب می شود. مطابق ماده ۹۵ این آیین نامه نیز وظیفه رسیدگی به تجدید نظر خواهی آراء صادره شورای انتظامی استان با شورای انتظامی نظام مهندسی است.