تراز شدت صدا عبارت است از ده برابر لگاریتم (بر) پایه ده) نسبت شدت صدا به شدت صدای مبنا برحسب دسی بل، که از معادله (۱) به دست می‌آید:

$L_{I}=10Log\frac{I}{I_{0}} dB$

تراز فشار صدا عبارت است از ده برابر لگاریتم (بر پایه ده) نسبت مربع فشار صدا به مربع فشار صدای مبنا برحسب دسی بل، که از معادله (۲) به دست می‌آید:

$L_{P}=10Log\frac{p^{2}}{p_{0}^{2}}=20Log\frac{p}{p_{0}}dB$

تراز فشار صدای وزن یافته A ، از معادله (۳) برحسب دسی بل محاسبه می‌شود:

$L_{PA}=20Log\frac{p_{A}}{p_{0}}dB$

تراز صدای معادل یک موج صوتی غیر یکنواخت، عبارت است از مقدار تر از فشار صدای پیوسته و پایدار که در یک مدت زمان مشخص T، دارای همان فشار صدای مؤثری باشد که صدای مورد نظر با تراز متغیر دارد. این کمیت از معادله (۴) برحسب دسی بل به دست می‌آید:

$dBL_{eqT}=10Log[\frac{1}{T}\int_{0}^{T}\frac{p^{2}(t)}{p_{0}^{2}}dt]$

این کمیت تراز معادل فشار صدای پیوسته‌ای است که پیش از مربع کردن و میانگین گیری، با اعمال شبکه A ، وزن دهی شده است. مقدار این کمیت از معادله (۵) برحسب دسی بل محاسبه می‌شود:

$L_{AeqT}=10Log[\frac{1}{T}\int_{0}^{T}\frac{p_{A}^{2}(t)}{p_{0}^{2}}dt]dB$

این شاخص، بیانگر میزان تراز فشار صدای کوبه‌ای تراگسیل یافته از سقف است و از معادله (۶) برحسب دسی بل به دست می‌آید:

$L_{n}=L_{i}+10Log \frac{A}{A_{0}}dB$

تراز فشار صدای کوبه‌ای معمول شده وزن یافته کمیتی است تک عددی برای درجه بندی صدابندی سقف-کف در برابر صدای کوبه‌ای که بر اساس نتایج اندازه گیریهای تراز فشار صدای کوبه‌ای معمول شده در بسامد بندهای یک سوم هنگامی به دست می‌آید. این کمیت، برابر است با مقدار نمودار مبنا برای صدای کوبه‌ای در بسامد ۵۰۰ هرتز، پس از لغزاندن آن به روشی که در استاندارد ملی ایران ۲-۸۸۳۴ مشخص شده است. مقادیر مبنا برای صدای کوبه‌ای در جدول ۱۸-۱-۳-۱ و نمودار شکل ۱۸-۱-۳-۱ ارائه شده است.

*

با توجه به آنکه هر چقدر میزان صدای تراگسیل شده کمتر باشد، صدابندی بهتری حاصل می‌شود، بنابراین کاهش L _nw بیانگر افزایش صدابندی در برابر صدای کوبه‌ای است.

شاخص تک عددی دیگری که برای بیان صدابندی سقف در برابر صدای کوبه‌ای به کار می‌رود، بر اساس استاندارد ASTM E989 درجه صدابندی کوبه ای، IIC است. افزایش IIC نشان دهنده افزایش صدابندی در برابر صدای کوبه‌ای است.

رابطه بین IIC و L _nw در معادله (۷) نشان داده شده است:

IIC= 110-L _nw

هرگاه جداکننده‌ای در اثر کوبش به ارتعاش درآید، نحوه انتقال صدای اولیه به فضای مورد نظر را تراگسیل صدای کوبه‌ای از طریق آن جدا کننده گویند. مانند صدای راه رفتن بر روی کف که به طبقه پایین منتقل شود ( شکل ۱۸-۱-۳-۲ ).

هرگاه جدا کننده‌ای به وسیله امواج صدای هوابرد به ارتعاش درآید، نحوه انتقال صدای اولیه به فضای مورد نظر را تراگسیل صدای هوابرد از طریق آن جدا کننده گویند. مانند صدای آموزگار که از یک کلاس درس به کلاس مجاور انتقال می‌یابد ( شکل ۱۸-۱-۳-۳ ).

جداکننده ساده به جدا کننده‌ای گفته می‌شود که در مقطع از یک یا چند لایه تشکیل شده است چگالی سطحی (جرم واحد سطح) آن در تمام نقاط یکسان است. مانند در، پنجره، دیوار آجری با اندود گچ و خاک یا دیوار دوجداره آجری.

جدا کننده مرکب به جدا کننده‌ای گفته می‌شود که سطح آن از دو یا چند جداکننده ساده تشکیل شده باشد. مانند پوسته خارجی ساختمان که ترکیبی از دیوار، در و پنجره است.

یادآوری : نحوه محاسبه شاخص کاهش صدا برای جداکننده مرکب ، در پیوست ۱ ارائه شده است.

زمان واخنش در یک فضای بسته، مدت زمانی است که پس از قطع منبع صدا، تراز فشار صدا ۶۰ دسی بل افت کند. زمان و واخنش با توجه به مشخصات فضا با استفاده از یکی از دو معادله (۸) یا (۹) محاسبه می‌شود:

T=\frac{0/16V}{4mV+A}

T=\frac{0/16V}{4mV-S ln(1-\bar{\alpha })}

یادآوری 1: سطح معادل جذب کننده ها، A و ضریب جذب میانگین ، $\bar{\alpha }$، از معادله‌های (۱۰) و (۱۱) محاسبه می‌شود:

$A=\sum_{i=1}^{n}\alpha _{i}s_{i}$

$\bar{\alpha }=\frac{\sum_{i=1}^{n}\alpha _{i}s_{i}}{\sum_{i=1}^{n}s_{i}}$

شاخص تراگسیل گفتار، شاخصی برای سنجش و تعیین وضوح گفتار در یک فضا است. این کمیت به نوفه زمینه، زمان واخنش و فاصله شنونده از منبع صدا بستگی دارد و بر اساس استاندارد IEC 60268-16 اندازه گیری و محاسبه می‌شود.

این شاخص بیانگر میزان صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد است (اصطلاح "افت تراگسیل صدا" (TL) که همچنان در برخی کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد، معادل با "شاخص کاهش صدا" است). شاخص کاهش صدا یا افت تراگسیل صدا از معادله (۱۲) برحسب دسی بل تعیین می‌شوند:

$TL یا R=10Log\frac{W_{1}}{W_{2}}=10Log\frac{1}{\tau }dB$

شاخص کاهش صدای وزن یافته، کمیتی تک عددی برای درجه بندی صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد است که بر اساس نتایج اندازه گیری‌های شاخص کاهش صدا در بسامد بندهای یک سوم هنگامی به دست می‌آید. مقدار این کمیت، برابر است با مقدار نمودار مبنا در بسامد ۵۰۰ هرتز ، پس از لغزاندن آن به روشی که در استاندارد ملی ایران ۱-۸۸۳۴ مشخص شده است. مقادیر مبنا برای صدای هوابرد در جدول ۱۸-۱-۳-۲ و نمودار شکل ۱۸-۱-۳-۴ ارائه شده است.

*

شاخص تک عددی دیگری که برای بیان صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد به کار می‌رود، بر اساس استاندارد ASTM E413 درجه تراگسیل صدا STC است که مقدار آن از نظر عددی تقریباً برابر با R _w است.

مقدار صدای یک منبع صوتی یا نوفه زمینه در یک فضا معمولاً به دو روش تک عددی و یا نموداری ارائه می‌شود که به طور مختصر به شرح زیر می‌باشد:

شبکه وزنی A، شبکه‌ای است که به طور تقریبی پاسخ بسامدی گوش انسان را در بسامدهای مختلف به وسیله یک مدار الکترونیکی در دستگاه ترازسنج صدا تقلید کرده و بر روی صدای مورد اندازه گیری اعمال می‌کند ( جدول ۱۸-۱-۳-۴ و شکل ۱۸-۱-۳-۶ ).

*

شرایط تحویل به شرایطی گفته می‌شود که کلیه عملیات اجرایی ساختمان اعم از سفت کاری، نازک کاری، نصب در و پنجره و غیره تکمیل شده باشد و کلیه سیستمهای تأسیسات مکانیکی و الکتریکی فعال باشند.

صدا موج مکانیکی است که در گازها، مایعات و جامدات منتشر می‌شود. به تعبیر ساده تر، صدا را می‌توان به صورت حرکات موجی در یک فراگیر کشسان و یا به عنوان محرک حس شنوایی تعریف کرد. گستره بسامدی امواج صوتی قابل شنیدن، بین ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز است.

صدابندی، جلوگیری از تراگسیل صدا به فضای مجاور و یا به عبارت دیگر، کاهش انرژی صوتی تراگسیل یافته به فضای مجاور است. در آکوستیک ساختمان، دو نوع صدابندی در برابر صدای هوابرد و صدای کوبه‌ای مورد بررسی قرار میگیرد و برای هر کدام شاخص‌های مربوطه ارائه می‌گردد.

هنگامی که موج صوتی با یک جداکننده برخورد می‌کند، بخشی از انرژی از طریق جداکننده تراگسیل می‌شود ( شکل ۱۸-۱-۳-۳ ). نسبت شدت موج تراگسیل یافته ( $I_{\tau }$) به شدت موج فرودی (I _i )، ضریب تراگسیل جداکننده ( $\tau$) نامیده می‌شود و از معادله (۱۳) به دست می‌آید:

$\tau =\frac{I_{\tau }}{I_{i}}$

هنگامی که موج صوتی با سطحی برخورد میکند، بخشی از انرژی بازتاب شده (I _r ) و باقی آن جذب می‌شود. نسبت شدت موج جذب شده (I _α ) به شدت موج فرودی (I _i )، ضریب جذب آن سطح (α) نامیده می‌شود و از معادله (۱۴) به دست می‌آید:

$\alpha =\frac{I_{\alpha }}{I_{i}}$

یادآوری 1: ضریب جذب معیار انرژی صوتی است که بازتاب نشده .است در نتیجه α=1-r که در آن r، ضریب بازتاب سطح است و از معادله (۱۵) به دست می‌آید:

$r =\frac{I_{r}}{I_{i}}$

یادآوری 2: ضریب جذب صدا در اتاق واخنش بر اساس استاندارد ملی ایران شماره ۱۰۹۴۵ اندازه گیری می‌شود.

ضریب جذب صدای وزن یافته، α _w ، کمیتی تک عددی برای درجه بندی جذب صدا است که بر اساس نتایج اندازه گیری‌های ضریب جذب صدا در بسامد بندهای یک هنگامی به دست می‌آید. مقدار این کمیت برابر است با مقدار نمودار مبنا در بسامد ۵۰۰ هرتز، پس از لغزاندن آن به روشی که در استاندارد ملی ایران ۸۱۸۴ مشخص شده است. مقادیر مبنا برای ضریب جذب صدا در جدول 18-1-3-5 و نمودار شکل ۱۸-۱-۳-۷ ارائه شده است.

*

پارامترهای آکوستیکی با استفاده از صافی‌های بند یک سوم هنگامی، با بسامدهای مرکزی زیر (برحسب هرتز) اندازه گیری می‌شوند:

31/5 40 50 63 80 100 125 160 200 250

315 400 500 630 800 1000 1250 1600 2000 2500

3150 4000 5000 6300 8000

لازم به ذکر است که می‌توان از مقادیر نتایج اندازه گیری در بندهای یک سوم هنگامی نتایج در بندهای یک هنگامی، را با بسامدهای مرکزی زیر به دست آورد:

31/5 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000

یادآوری: در مواردی که اندازه گیری در بسامدهای میانی مطرح می‌شود، منظور بسامدهای ۵۰۰، 1000 و 2000 هرتز است.

لایه به ساختاری گفته می‌شود که چگالی سطحی آن در نقاط مختلف روی یک سطح، یکسان باشد. مانند اندود گچ ، قیرگونی، دیوار آجری.

نوفه به هرگونه صدای ناخواسته گفته می‌شود.

یاد آوری: تفاوت بین واژه‌های صدا و نوفه یک تفاوت ذهنی است که صدا را خواسته و نوفه را ناخواسته ارزیابی می‌کند. این تعریف در برگیرنده نوع صدا نیست. برای مثال "گفتار" که در اکثر موارد صدای خواسته است، هنگامی که از واحد مسکونی مجاور شنیده می‌شود، از نظر ذهنی نوفه ارزیابی می‌گردد.

نوفه زمینه به صداهای ناخواسته موجود در یک فضا گفته می‌شود. نوفه زمینه می‌تواند از منابع خارجی مانند نوفه ترافیک و نوفه ناشی از فضاهای مجاور و همچنین منابع داخلی مانند نوفه ناشی از سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و الکتریکی از قبیل تهویه، آبرسانی و آسانسور سرچشمه بگیرد.