مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان الزامات طراحی و اجرای سامانه گاز طبیعی ساختمانها شامل لوله کشی گاز طبیعی، انتخاب و نصب دستگاه های گازسوز، تأمین هوای احتراق، تخلیه محصولات حاصل از احتراق و بهره برداری از گاز طبیعی در ساختمانها را با هدف تأمین ایمنی، بهداشت، آسایش، بهره دهی مناسب و صرفه اقتصادی بهره برداران بیان می کند.

پیروی از احکام مندرج در این مبحث بر پایه قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آئین نامه های اجرایی آن الزام قانونی دارد. و علاوه بر وظایف و مسئولیت های مندرج در این مبحث در باب تبیین وظایف و مسئولیتهای طراح، ناظر و مجری، مفاد و الزامات مبحث دوم مقررات ملی ساختمان نیز بر آن حاکم است.

طراح شخص حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت طراحی سامانه گاز برای فشار ۱/۴ پوند بر اینچ مربع از وزارت راه و شهرسازی است که مسئولیت محاسبه کلیه اجزاء و عناصر شبکه داخلی لوله کشی گاز و همچنین مسئولیت جانمایی مناسب تجهیزات گازسوز و تعیین حداقل مشخصات الحاقات مربوط به آنها را مطابق طرح اولیه تاسیسات و الزامات این مبحث بر عهده دارد.

مجری لوله کشی گاز، شخص حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت است که مسئولیت اجرای سامانه لوله کشی داخل ساختمان را وفق نقشه های تایید شده و الزامات این مبحث بر عهده دارد. 

مجریان لوله کشی گاز به شرح زیر تعریف می شوند:

حداقل وظایف و مسئولیت های مجری لوله کشی گاز به شرح زیر است: 

شخصی حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی با صلاحیت نظارت بر اجرای سامانه گاز طبیعی در ساختمان از وزارت راه و شهرسازی می باشد. حداقل وظایف و مسئولیتهای ناظر به  شرح زیر است: 

دامنه کاربرد بخش اول این مبحث شامل سامانه های گازرسانی با مشخصات زیر است:

لوله کشی گاز ساختمان شامل انتخاب مصالح، اجرا، آزمایش، بازرسی، راه اندازی و تحویل لوله کشی گاز در محدوده های مشخص شده است.

شامل تعیین روش و طراحی بر مبنای آن روش، انتخاب مصالح، تجهیزات و اجراست.

شامل طراحی، انتخاب جنس، تعیین اندازه ها و نصب دودکش و معبر دودکش است.

شامل تجهیزات مورد نیاز مرتبط با ایمنی سامانه گاز و هشدار در مواقع اضطراری است.

شامل انتخاب دستگاه و تجهیزات مرتبط با آن، الزامات نصب، اتصال به شیرهای مصرف و راه اندازی است.

مصالحی که مورد استفاده قرار می گیرند باید دارای نشان استاندارد ملی ایران یا استاندارد بین المللی معتبر یا گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی باشند.

دستگاه های گازسوز مورد استفاده در سامانه گاز طبیعی ساختمان ها باید دارای نشان استاندارد ملی ایران یا استاندارد بین المللی معتبر یا گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی باشند.

دستگاه دارای حسگر حساس به گاز طبیعی که در صورت انتشار گاز در فضا، قبل از رسیدن غلظت گاز به  حد خطرناک، وجود آن را هشدار می دهد.

دستگاهی دارای حسگر حساس به گاز مونوکسید کربن است و در صورت انتشار این گاز در فضا، قبل از رسیدن غلظت آن به حد خطرناک (به طور معمول ۵۰ppm) وجود آن را مشخص می کند.

سوختن یا اکسیداسیون گاز که به طور معمول با ایجاد گرما و شعله همراه است.

مقدار انرژی حرارتی تولید شده در اثر احتراق کامل واحد حجم گاز در شرایط فشار و دمای معین که انرژی لازم برای تبخیر مجموع آب موجود در سوخت و آب تولید شده در فرآیند احتراق از آن کسر شده باشد؛ ارزش حرارتی خالص گاز بر حسب انرژی بر واحد حجم بیان می شود. 

کل انرژی حرارتی تولید شده در اثر احتراق کامل واحد حجم گاز در شرایط فشار و دمای معین است و بر حسب انرژی بر واحد حجم بیان می شود. ارزش حرارتی ناخالص گاز شامل گرمای نهان مقدار بخار آب موجود در محصولات احتراق نیز می شود. ارزش حرارتی ناخالص گاز، مجموع ارزش حرارتی خالص گاز به اضافه انرژی حرارتی لازم برای تبخیر آب موجود در سوخت و آب تولید شده در فرآیند احتراق است. 

مجموعه استانداردهای شرکت ملی گاز ایران که در پروژه های گازرسانی کشور مورد استفاده قرار می گیرد  و شرکت ملی گاز ایران مسئول تدوین و بازنگری آنها است. در این مقررات در صورت لزوم برای موارد  مرتبط به عنوان مرجع مورد استناد قرار گرفته است. 

مجموعه استانداردهای وزارت نفت که در پروژه های صنعت نفت کشور مورد استفاده قرار می گیرد و وزارت نفت مسئول تدوین و بازنگری آنها است. در این مقررات در صورت لزوم برای موارد مرتبط به عنوان مرجع مورد استناد قرار گرفته است. 

استانداردهایی هستند که از طرف مراجع خارج از کشور تدوین شده و اعتبار آنها مورد تأیید سازمان ملی استاندارد ایران است.

محل نصب تجهیزاتی که به منظور اندازه گیری مقدار گاز در محل مورد تأیید شرکت گاز و در نقطه تحویل گاز از شبکه توزیع یا تغذیه یا انتقال گاز به مشترک نصب شده و در مالکیت شرکت گاز می باشد. 

محل نصب تجهیزاتی که به منظور اندازه گیری مقدار گاز، تنظیم و تثبیت فشار گاز در محل مورد تأیید شرکت گاز و در نقطه تحویل گاز از شبکه توزیع یا تغذیه یا انتقال گاز به مشترک نصب شده و در مالکیت شرکت گاز می باشد. 

محل نصب تجهیزاتی که برای کاهش فشار و تنظیم آن به فشار قابل بهره برداری بخش های مختلف لوله کشی گاز در شبکه های داخلی گازرسانی مشترکین عمده، بعد از ایستگاه های گاز اندازه گیری و تقلیل فشار اولیه نصب می شود. 

محل نصب تأسیسات مرتبط با وسایل اندازه گیری و کنترل گاز طبیعی ورودی به شبکه توزیع شهری از شبکه تغذیه است که در آنها فشار گاز از حدود ۱۷ بار ^(۴) به حدود ۴ بار ^(۵) کاهش داده  می شود. 

ایستگاه گاز تقلیل فشار و اندازه گیری اولیه یا ایستگاه گاز اندازه گیری است که در محل مورد تأیید شرکت گاز و در نقطه تحویل گاز از شبکه توزیع یا تغذیه یا انتقال گاز به مشترک نصب می شود.

محل نصب تأسیسات مرتبط با وسایل اندازه گیری و کنترل گاز طبیعی ورودی به شبکه تغذیه از خطوط انتقال است که در آنها فشار گاز به حدود ۲۷ بار ^{( ۷ )} و کمتر کاهش داده می شود.

شخص حقیقی یا حقوقی است که پس از برقراری جریان گاز و راه اندازی سامانه گاز از آن بهره برداری  می کند.

دستگاه گازسوزی است که سرمایش لازم برای سیستم سرمایش بخشی از ساختمان یا کل آن را تأمین  می کند.

دستگاه گازسوزی است که گرمایش لازم برای گرم کردن آب گرم مصرفی و آب سیستم گرمایش بخشی از ساختمان یا کل آن را تأمین می کند.

سیستم چگالشی است که به منظور ایجاد گرمایش برای محیط های مختلف و تولید آب گرم بهداشتی  استفاده می شود. در این نوع دستگاه گاز سوز گرمای حاصل از احتراق جهت گرمایش آب گرم در دیگ ها با تغییر فاز به مایع و با راندمان بسیار بالایی (تا حدود ۹۰%) عمل کرده و مطابق استاندارد EN483 ساخته شده و مجهز به دمپر در خروجی دودکش جهت رعایت الزامات مرتبط با گازهای حاصل از احتراق می باشد. 

وسیله ای است که روی دستگاه گازسوز نصب شده و در صورت روشن نشدن مشعل دستگاه یا خاموشی شعله اصلی مشعل، سبب بسته شدن مسیر ورود گاز به مشعل یا شعله اصلی مشعل و شمعک ^{( ۸ )} می شود.

دستگاهی است که فشار گاز را به فشاری که در سیستم لوله کشی گاز مورد نیاز است، کاهش داده و تنظیم می کند. 

نوعی روش جوشکاری لوله و اتصالات پلی اتیلن است که با استفاده از اتصالات خاصی انجام می شود. داخل این اتصالات برای ایجاد گرمای ذوب سطوح جوش، سیم های حلقوی کار گذاشته شده و با برقرای جریان الکتریکی و گرم شدن سیم، سطوح جوش ذوب شده و با یکدیگر ممزوج و یکپارچه می شوند. 

منظور از چگالی گاز در این مبحث، چگالی نسبی است که بدون بعد می باشد و عبارت است از نسبت وزن مخصوص گاز طبیعی (برحسب کیلوگرم بر متر مکعب) به وزن مخصوص هوا در دما ^{( ۹ )} و فشار ^{( ۱۰ )}  استاندارد که مقدار آن از طرف شرکت گاز اعلام می شود. 

بیشترین مقدار افت فشاری است که محاسبات و تعیین قطر لوله کشی بخش های مختلف لوله کشی گاز بر اساس آن انجام می شود. طبق این مقررات در سامانه گاز با فشار یک چهارم پوند بر اینچ مربع، حداکثر افت فشار مجاز در لوله کشی گاز از نقطه خروجی رگولاتور تا دورترین نقطه مصرف از آن، برابر ۱۲٫۷ میلی متر ستون آب است. در شبکه های گازرسانی با فشار بیش از یک چهارم پوند بر اینچ مربع حداکثر افت فشار مجاز از نقطه ورودی گاز به شبکه تا دورترین نقطه از آن معادل ۱۰ درصد فشار گاز در نقطه ورودی گاز است. 

مجموع مصرف ساعتی تمامی دستگاه های متصل به سیستم لوله کشی گاز در حالت استفاده همزمان بوده و واحد آن متر مکعب ^{( ۱۱ )} در ساعت است. 

دستگاهی است که دارای یک یا چند مشعل بوده و گاز طبیعی در این مشعل­ها می سوزد. در این مقررات  هر جا کلمه دستگاه گاز سوز آمده باشد، منظور دستگاه گازسوزی است که دارای نشان استاندارد ملی ایران یا استاندارد بین المللی معتبر باشد. 

دستگاه گازسوزی که باید محصولات حاصل از احتراق در محفظه احتراق آن از راه دودکش به هوای آزاد خارج از ساختمان هدایت شود و وجود دودکش برای آن الزامی است. 

دستگاه گاز سوزی که دارای محفظه احتراق است و هوای مورد نیاز احتراق و هوای اضافه از فضای محل نصب دستگاه گازسوز وارد محفظه احتراق آن می شود. 

دستگاه گاز سوزی که دارای محفظه احتراق است و هوای مورد نیاز احتراق و هوای اضافه از فضای آزاد خارج از محل نصب دستگاه گازسوز، وارد محفظه احتراق آن می شود. 

دستگاه گازسوزی است که به صورت دایمی و ثابت روی کف، دیوار یا سقف نصب می شود. اجاق گاز، آبگرمکن دیواری و پکیج از این نوع دستگاه ها هستند. 

سازه قائم که مقطع آن در بیشتر موارد دایره یا چهارگوش است و محصولات حاصل از احتراق را به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت می کند. 

دودکشی است که در آن مکش طبیعی در اثر ارتفاع دودکش و اختلاف دمای محصولات احتراق داخل دودکش با هوای آزاد ^{( ۱۲ )} موجود در خروجی انتهای دودکش ایجاد می شود. 

دودکشی است که دمنده نصب شده در آن با ایجاد فشار منفی باعث مکش و ایجاد جریان برای خروج محصولات احتراق از داخل دودکش به فضای خارج از آن می شود. 

دودکشی است که دمنده نصب شده در ابتدای آن با ایجاد فشار مثبت باعث رانش و ایجاد جریان برای خروج محصولات احتراق از داخل دودکش به فضای خارج از آن می شود. 

نوعی دودکش است که داخل غلاف قرار دارد و در فاصله بین دودکش و غلاف، هوا یا عایق حرارتی وجود دارد. این نوع دودکش برای جلوگیری از کاهش تلفات حرارتی محصولات احتراق و جلوگیری از انتقال حرارت به مصالح مجاور محلی که دودکش نصب می شود، به کار می رود. 

دودکشی است که مکنده نصب شده در انتهای آن با ایجاد مکش سبب ایجاد جریان بیشتر برای خروج محصولات احتراق از داخل دودکش به خارج از آن می شود. 

قطعات ساخته شده در کارخانه است که برای تشکیل دودکش نوع و کلاس معینی از دستگاه های گاز سوز در محل نصب به یکدیگر متصل می شوند. این دودکش ها باید دارای نشان استاندارد ملی ایران با استاندارد معتبر بین المللی باشند. 

نوعی دودکش است که از دو لوله با قطرهای متفاوت و با محور طولی مشترک ساخته می شود و لوله با قطر کوچک تر داخل لوله با قطر بزرگ تر قرار می گیرد. محصولات احتراق از داخل لوله با قطر کوچکتر عبور کرده و هوای تازه از فاصله بین دو لوله عبور می کند.  ( ۱۳ )

دودکشی است که لوله های رابط دودکش بیش از یک دستگاه گازسوز به آن وصل شده و محصولات  احتراق را به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت می کند. 

جهت خروج گازهای حاصل از احتراق سیستم های چگالشی از دودکش پلیمر گرمانرم مطابق استاندارد ASHRAE (Chapter ۳۵)  و ۱۴۴۷۱ BS EN و یا ۱۹۲۷۹ inso سامانه دودکش با معبر پلاستیکی استفاده می شود. این نوع دودکش باید داخل غلافی فلزی و معبر دودکش با مصالح ساختمانی و دود بند قرار داشته باشد. 

جهت خروج گازهای حاصل از احتراق سیستم چگالشی برای ظرفیت بیش از یک میلیون کالری بر  ساعت از دودکش های استیل مطابق استاندارد (35 ASHRAE (Chapter و از نوع فولاد ضد  زنگ استفاده می شود. 

جهت خروج گازهای حاصل از احتراق دستگاه ها از دودکش فلزی مطابق استاندارد ۱۷۳۸۸ inso   (الزامات دودکش های فلزی) استفاده شود. 

بنایی واحد که وجه های بیرونی آن در سطح و ارتفاع، از زیر پی تا بالاترین نقطه یک پوسته  معماری بسته را تشکیل دهد. 

ساختمانی است که دارای بیش از یک واحد مستقل برای فعالیت های مختلف مانند سکونت و کسب و کار باشد. در این نوع ساختمان فضاهایی مانند راه پله و راهرو، غیر اختصاصی بوده و به صورت مشترک مورد  استفاده قرار می گیرد. 

ساختمانی است که عملیات ساخت آن به پایان نرسیده و آماده بهره برداری نیست. 

ساختمانی که عملیات ساخت آن به پایان رسیده یا در حال بهره برداری است. 

ساختمانی است که به صورت موقت در محلی بنا می شود یا به صورت پیش ساخته بوده و در محلی به صورت ثابت نصب می شود و به منظور سکونت یا انجام فعالیت خاصی در مدت حداکثر یک سال مورد استفاده قرار می گیرد.

مجموعه ای متشکل از سیستم لوله کشی گاز ساختمان، دستگاه های گازسوز و تجهیزات ارتباط دهنده آنها به شیرهای مصرف، دریچه ها و کانال های تأمین هوا دودکش ها و تجهیزات ایمنی مرتبط با گازرسانی ساختمان است. 

مجموعه لوله کشی گاز محوطه ها با فشار بیش از یک چهارم پوند بر اینچ مربع است که از خروجی ایستگاه  اختصاصی گاز تا خروجی رگولاتورهای تقلیل فشار ثانویه را شامل می شود ^{( ۱۵ )} . 

تمام خطوط گاز با فشار حداکثر ۱۷ بار که گاز را از ایستگاه های ورودی شهری به ایستگاه های داخل شهری هدایت می کنند. 

تمام شبکه و خطوط گاز شهری که گاز طبیعی را با فشار حداکثر ۴ بار از ایستگاه های داخل شهری به محل های مصرف ^{( ۱۶ )} هدایت می کنند. 

در این مقررات منظور از شرکت گاز، اصطلاح رایجی است که به بخشی از شرکت گاز استانی که با مشترکین ارتباط دارد، اطلاق می شود. 

شعله کوچکی در دستگاه های گاز سوز است که برای مشتعل نمودن مخلوط گاز و هوا در مشعل اصلی مورد استفاده قرار می گیرد. 

عرصه ای متشکل از مجموعه ای از بلوک های ساختمانی و دارای معابر اختصاصی که از گروه های مختلف ساختمان های مسکونی بنا شده و از طریق درب یا درب های مشترک به معابر عمومی ارتباط داشته و تابع مقررات این مبحث می باشد. در برخی موارد ساختمانهای عمومی یا تلفیقی نیز در آنها احداث می شود. 

شیری که بعد از کنتور در ابتدای لوله کشی گاز داخل ساختمان نصب و برای قطع و وصل کل جریان گاز استفاده می شود. 

شیری است که در ابتدای لوله کشی گاز نصب و هنگام بروز زلزله با شدتی بیش از حد تنظیم شده،  جریان گاز را قطع می کند. این نوع شیرها بر اساس نوع حسگر به دو دسته اصلی مکانیکی و الکترومکانیکی تقسیم بندی می شوند. 

شیر سماوری گوشواره ای که قبل از رگولاتور روی علمک گاز نصب می شود و در حالت بسته، قابل قفل کردن است. 

شیر ربع گرد نوع توپی که در لوله کشی گاز ساختمان استفاده می شود و در حالت بسته قابل قفل کردن است. 

شیر ربع گرد نوع توپی که برای قطع و وصل جریان گاز در انتهای انشعاب مربوط به هر دستگاه گازسوز نصب می شود. 

شخص حقیقی یا حقوقی که دارای صلاحیت طراحی تأسیسات مکانیکی ساختمان از وزارت راه و شهرسازی است.

طول مسیر لوله کشی گاز از نقطه خروجی رگولاتور تا دورترین مصرف کننده گاز از آن نقطه در ساختمان است.

نرخ انرژی حرارتی تولید شده توسط دستگاه گاز سوز است که به طور معمول روی پلاک مشخصات دستگاه نوشته شده است. 

حداکثر مقدار گازی است که با دما و فشار استاندارد در مدت یک ساعت از کنتور/ایستگاه گاز قابل عبور است و واحد آن متر مکعب در ساعت است. 

قسمت عمودی و انتهایی انشعاب اخذ شده از شبکه گازرسانی با فشار بیش از یک چهارم پوند بر اینچ مربع است که در مجاورت یا متکی به ملک یا ساختمان مشترک قرار می گیرد و پس از نصب رگولاتور بر روی آن، گاز یک یا چند مشترک از طریق آن تأمین می شود. 

ساختمانی است که نرخ نفوذ هوای آن محاسبه شده و تعداد دفعات تعویض هوای آن در هر ساعت ^{( ۱۹ )} مشخص باشد. 

به فضاهایی گفته می شود که حداقل یک دیوار یا یک جداره مشترک با یکدیگر داشته باشند. 

به فضایی گفته می شود که حداقل یک دیوار یا یک جداره آن با فضای آزادِ خارج از ساختمان ارتباط مستقیم داشته باشد.

قطعه ای است که در انتهای دودکش نصب شده و علاوه بر جلوگیری از ورود آب باران و اشیای دیگر، مانع برگشت محصولات احتراق در اثر وزش باد به داخل دودکش می شود. 

قطعه ای که از لوله و اتصالات ساخته شده و دارای انشعاب هایی است که قطر آنها از لوله کلکتور کوچک تر بوده و گاز از طریق آن بین انشعاب ها توزیع می شود. 

دستگاهی برای اندازه گیری حجم گاز مصرف شده مشترک است که در مالکیت شرکت گاز بوده و نگهداری آن بر عهده مشترک است. 

آمیخته ای از محصولات احتراق گازهای بی اثر و هوای اضافی است که از محفظه احتراق دستگاه گازسوز خارج می شود. 

مخلوط پالایش شده ای از هیدروکربن های گازی است که درصد عمده آن را گاز متان تشکیل می دهد و از پالایشگاه ها به نقاط مصرف منتقل می شود. در این مقررات هر جا که کلمه گاز آمده، گاز طبیعی مدنظر است. 

مسمومیتی است که به دلیل تنفس گاز مونوکسید کربن ایجاد می شود. 

قسمتی از لوله کشی گاز ساختمان، حد فاصل بین شیر اصلی تا اولین انشعاب است. 

قطعه لوله ای است که هنگام اجرای لوله کشی گاز در محلی که باید کنتور قرار گیرد به صورت موقت نصب می شود و طول و قطر آن متناسب با ظرفیت کنتور است و در صورت نیاز باید از شرکت گاز استعلام شود.

قطعه یا قطعاتی که دهانه خروجی محصولات احتراق دستگاه گازسوز را به دودکش متصل کرده و محصولات احتراق را از خروجی محفظه احتراق دستگاه گازسوز به سمت دودکش هدایت می کند. 

قسمتی از لوله کشی گاز حد فاصل بین خروجی رگولاتور تا ورودی کنتور گاز است.  

واحدی برای اندازه گیری حجم گاز طبیعی بوده و آن مقدار گازی است که فضایی با حجم ۱ متر مکعب را در دما و فشار استاندارد اشغال می نماید. 

آنچه در نتیجه احتراق گاز در محفظه احتراق تولید می شود. 

بخشی از دستگاه گازسوز است که عمل احتراق مخلوط گاز و هوا داخل آن انجام می شود. ممکن است محفظه احتراق نسبت به فضای محل نصب دستگاه گازسوز به صورت باز یا بسته باشد. 

مشترکی است که فشار گاز مورد تقاضای وی یک چهارم پوند بر اینچ مربع و مقدار مصرف گاز وی حداکثر برابر با ۱۰۰ متر مکعب در ساعت باشد. 

مشترکی است که فشار گاز مورد تقاضای وی بیش از یک چهارم پوند بر اینچ مربع یا مقدار مصرف گاز وی بیش از ۱۰۰ متر مکعب در ساعت باشد. 

مشعلی که در آن از نیروی فوران گاز برای مکش هوای لازم برای احتراق (هوای اولیه) استفاده می شود. این مشعل بدون دمنده است و برای احتراق کامل به هوای ثانویه نیاز دارد. 

وسیله ای که گاز یا مخلوط گاز و هوا را برای ایجاد شعله در محفظه احتراق یا فضای باز آزاد می کند. 

نوعی مشعل گازی که مجهز به دمنده است و هوای مورد نیاز احتراق توسط آن دمنده وارد محفظه احتراق می شود. 

سازه ای که از مصالح بنایی ^{( ۲۱ )} یا فلزی به صورت داکت یا کانال و در امتداد قائم ساخته می شود و داخل آن یک یا چند دودکش قرار می گیرد معبر دودکش برای محافظت و تکیه گاه دودکش ها، داخل آن به کار می رود. در فضای داخلی معبر دودکش محصولات احتراق در حالت عادی جریان نداشته و در صورت نشت محصولات احتراق از دودکش ها، آنها را به فضای خارج از ساختمان هدایت می کند. 

مقدار نفوذ هوا بر حسب واحد حجم در واحد زمان است که به عوامل متعددی از جمله مشخصات فیزیکی ساختمان، سرعت وزش باد و دما بستگی دارد و به دلیل متغیر بودن برخی از عوامل در زمانهای  مختلف نرخ نفوذ هوا نیز متغیر می باشد. ^{( ۲۳ )}

جریان هوای کنترل نشده ای است که از فضای آزاد خارج ساختمان و از طریق درزها و منافذ جداره های خارجی به فضای داخل ساختمان وارد می شود. 

برای مشترکین جزء نقطه خروجی کنتور و برای مشترکین عمده فلنج بعد از شیر خروجی ایستگاه گاز، نقطه تحویل گاز می باشد. 

نقطه خروجی شیر مصرف نصب شده در انتهای هر یک از انشعاب های لوله کشی گاز که دستگاه های گازسوز به آن متصل می شود. 

نقطه خروجی از رگولاتور روی علمک، نقطه ورودی گاز ساختمان در نظر گرفته می شود. 

واحدی است که برای سکونت مورد بهره برداری قرار می گیرد و حداقل دارای یک آشپزخانه، یک سرویس  بهداشتی مستقل و دارای درب مستقل باشد. شکل متعارف آن خانه معمولی است که برای سکونت یک خانواده ساخته می شود. 

عمل جایگزین کردن هوای درون لوله کشی با گاز است. 

هوایی که برای احتراق کامل گاز مورد نیاز است و قبل یا در مشعل دستگاه گازسوز با گاز مخلوط می شود. 

هوایی که علاوه بر هوای احتراق وارد محفظۀ احتراق شده و برای اطمینان از سوختن کامل گاز لازم است. 

هوایی که برای رقیق کردن گازهای دودکش وارد دودکش می شود. 

واژه های فنی رایج که در این مقررات تعریف نشده اند، باید به همان معنای معمول و متداول به کار روند.

ساختمانها در ابعاد و اشکال گوناگون بنا شده و به عنوان محلی برای سکونت، انجام فعالیت های اقتصادی، ارائه خدمات عمومی یا تلفیقی از آنها مورد استفاده قرار می گیرند. بنا بر تجربیات چند دهه گذشته در نحوه استفاده از گاز در ساختمانها، بر حسب نوع بهره برداری، جمعیت کاربران و شرایط فیزیکی برای هر گروه از ساختمانها باید تمهیدات ایمنی ویژه ای به منظور کنترل حوادث و اتفاقات پیش بینی شود. طراحی، اجرا، کنترل کیفیت اجرای لوله کشی گاز، بهره برداری دستگاه های گاز سوز و تجهیزات ایمنی سیستم لوله کشی گاز تمامی ساختمانها باید بر اساس الزامات این مبحث باشد. بر این اساس، ساختمانها در این مبحث به سه گروه اصلی مسکونی، عمومی و خاص و یک گروه فرعی با عنوان ساختمانهای تلفیقی، تقسیم شده اند. 

ساختمانی که در آن شخص یا خانواده ای سکونت کند و به منظور خوابیدن از آن استفاده شود و به طور کلی به بنای مجزای مستقل، استوار، مسقف و محصوری که در قطعه زمینی به صورت ثابت در تراز زیر یا بالای سطح ساخته شده و دارای درب مستقل به گذرگاه است و به وسیله دیوارهای مستقل یا مشترک از بناهای همجوار جدا شده و برای فعالیت مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد، ساختمان مسکونی گفته می شود. این ساختمان شامل حداقل یک واحد مسکونی است.

ساختمان مسکونی که دارای یک واحد مسکونی بوده و به طور معمول در یک یا دو یا سه طبقه ساخته شده و مورد استفاده قرار می گیرند. ساختمانهای یک واحدی که می تواند دارای حیاط اختصاصی باشد  نیز در ردیف ساختمانهای یک واحد مسکونی قرار می گیرند.

ساختمان آپارتمانی است که بیش از یک واحد مسکونی داشته باشد و به شرح زیر گروه بندی می شوند:

ساختمان آپارتمانی مسکونی با تعداد واحد کم، از ۲ تا ۱۰ واحد آپارتمانی مسکونی.

ساختمان آپارتمانی مسکونی با تعداد واحد متوسط، از ۱۱ تا ۳۰ واحد آپارتمانی مسکونی.

ساختمان آپارتمانی مسکونی با تعداد واحد زیاد از ۳۱ واحد آپارتمانی مسکونی و  بیش از آن. ^(۲)

ساختمانی است که در آن فعالیت های اقتصادی انجام می شود و یا خدمات عمومی ارایه می گردد و مورد مراجعه و استفاده عمومی افراد قرار می گیرد. این گروه از ساختمانها، از یک واحد تجاری تا مجتمعی با ساختمانهای متعدد و دارای فعالیت های متنوع را شامل می شود.

ساختمان آپارتمانی است که دارای بیش از یک واحد آپارتمانی برای انجام فعالیت های متنوع اقتصادی  مستقل یا وابسته به یکدیگر مورد بهره برداری قرار می گیرد.

ساختمان های آپارتمانی عمومی به شرح زیر گروه بندی می شوند: 

ساختمانهای آپارتمانی عمومی با تعداد واحد کم، از ۲ تا ۱۰ واحد آپارتمانی عمومی. 

ساختمانهای آپارتمانی عمومی با تعداد واحد متوسط، از ۱۱ تا ۳۰ واحد آپارتمانی عمومی.

ساختمانهای آپارتمانی عمومی با تعداد واحد زیاد، از ۳۱ واحد آپارتمانی عمومی و بیش از  آن.

در این بخش تقسیم بندی انواع ساختمانهای عمومی که برای فعالیت های مختلف مورد بهره برداری قرار  می گیرند، مشخص شده است:

هر ساختمان یا بخشی از آن که محل تجمع عده ای از مردم به منظورهایی مانند برگزاری مراسم مذهبی، تفریحی، ورزشی، سرگرمی یا انتظار استفاده شود، جزو فعالیت تجمعی قرار می گیرد. مساجد، سینماها، سالن های تئاتر، سالن های سخنرانی، مراکز همایش، تالارهای اجرای موسیقی، نمایشگاه های آثار هنری، رستورانها، سالن های ورزشی، اماکن تفریحی، پایانه های مسافری و حمل و نقل زمینی، هوایی و دریایی از جمله این ساختمان ها می باشند. 

ساختمان هایی هستند که در برگیرنده اتاق های متعدد یا انواع دیگر فضاهای داخلی که در هر یک عده ای به منظور فراگیری علوم و فنون و مطالعه گرد هم می آیند. مدارس، هنرستان ها، دانشگاه ها، مراکز آموزشی اختصاصی وزارتخانه ها و مؤسسات از جمله این ساختمان ها می باشند. 

ساختمان­هایی هستند که به صورت مجموعه­ای از اتاق ها یا آپارتمانهای محل اقامت موقت افراد می­باشند و به طور عمومی فاقد امکانات آشپزی در هر واحد اقامتی می­باشند. در برخی موارد، واحد اقامتی به صورت یک واحد آپارتمانی کوچک ^(۱) با امکانات آشپزی است. هتل­ها، مسافرخانه ­ها، زائر سراها، مهمانسراهای  عمومی یا اختصاصی، خوابگاه های دانشجویی و متل های بین شهری از جمله این ساختمان ها می باشند. 

ساختمان هایی که از مجموعه ای از دفاتر کار تشکیل شده و به منظور انجام خدمات اداری مورد بهره برداری قرار می گیرند. وزارتخانه ها، مؤسسات اداری دولتی و خصوصی و بانک ها از جمله این ساختمان ها می باشند. 

ساختمان هایی هستند که به عنوان مراکز خریدوفروش، نمایش کالا یا انجام خدمات مختلف مورد  بهره برداری قرار گرفته و از مجموعه هایی وابسته به صنوف مختلف خدماتی یا تجاری تشکیل میشوند. در برخی موارد رستوران، امکانات تفریحی، مرکز آموزش و مراقبت از اطفال نیز در آنها وجود دارد. مراکز خرید بزرگ، پاساژها و بازارچه ها از جمله این ساختمان ها می باشند. 

ساختمان هایی هستند که برای معالجه، استراحت یا مراقبت از افراد اعم از عادی یا بیماران خاص و کسانی که به دلیل شرایط جسمی یا روانی قادر به مراقبت از خود نیستند، مورد بهره برداری قرار می گیرند. درمانگاه ها، مهد کودک ها، شیر خوارگاه ها و خانه های سالمندان از جمله این ساختمان ها می باشند. 

هر بنا یا بخشی که برای انبار کردن استفاده شود، به شرطی که جزو فعالیت های مخاطره آمیز (موضوع مبحث چهارم ) نباشد، جزو فعالیت های انباری قرار می گیرد. 

تبصره : ساختمان­های موقت بر اساس نوع فعالیتی که مورد بهره برداری قرار می گیرند، جزو یکی از گروه های ساختمانهای مسکونی یا عمومی محسوب می شوند و حسب مورد رعایت کلیه الزامات مربوط  به گروه ساختمانی مربوطه در این گونه ساختمانها الزامی است. اتاق های مربوط به کارگاه های موقت ساختمانی، اتاق های موقت کارگری و کانکس­هایی که به صورت ثابت در یک محل نصب می شوند، از این گونه ساختمان ها هستند. 

ساختمانهای مشمول ضوابط این بخش، ساختمانهایی هستند که: 

ساختمان هایی هستند که بخشی از آنها برای سکونت و بخش دیگر برای انجام فعالیت های اقتصادی و خدماتی مورد استفاده قرار می گیرد. به عبارتی، ساختمان­هایی هستند که بخشی از آنها مسکونی  و بخشی دیگر عمومی می باشند. 

تبصره ۱ : در ساختمانهای تلفیقی، سیستم لوله کشی گاز باید بر اساس الزامات اختصاصی هر بخش از ساختمان اجرا شود؛ به این صورت که در بخش مسکونی باید الزامات گازرسانی ساختمانهای مسکونی و در بخش عمومی الزامات گازرسانی ساختمانهای عمومی رعایت شود. 

تبصره ۲: کانکس های موقت و غیر ثابت، مشمول طرح گازرسانی نمی شوند و باید از سایر وسایل گرماساز غیرگازسوز استفاده کنند.

در طراحی سامانه گاز طبیعی ساختمان، نوع دستگاه گازسوز و محل نصب و نحوه ارتباط آن با لوله کشی گاز، چگونگی تأمین هوای احتراق و خروج محصولات حاصل از احتراق، مسیرها و قطر قسمت های مختلف لوله کشی گاز، نوع مصالح مصرفی و مقادیر آنها مشخص می شود. در این فصل به طراحی سامانه گاز طبیعی ساختمان با در نظر گرفتن الزامات بهره برداری از انواع ساختمان ها، محدودیت های به کارگیری دستگاه های گازسوز و محل نصب آنها پرداخته شده است. 

دودکش ها به عنوان بخشی از سامانه گاز ساختمان نیز نقش اصلی را در انتقال و تخلیه محصولات احتراق دارند و از آنجا که این محصولات حاوی گازهای مسموم کننده سوزاننده و آلاینده هستند، لزوم انتقال کامل، ترقیق آنها و هدایت به فضای آزاد خارج از ساختمان و پیشگیری از بروز هرگونه نشت یا انتشار در فضای محل نصب ایجاب می نماید که مراحل طراحی، ساخت، نصب و بازرسی دودکش ها با رعایت کلیه ضوابط ایمنی و فنی انجام شود. از این رو اجرای دقیق الزامات این فصل در حوزه وظایف طراح، مجری، ناظر، سازندگان ساختمانها و خصوصاً سازندگان و نصابان دستگاه های گازسوز و دودکش ها بوده و هر یک از اشخاص یاد شده در قبال وظایف خود مسئولیت قانونی دارند. 

الزامات طراحی در این فصل شامل موارد زیر می باشد: 

تبصره : در صورتی که بین الزامات این مبحث و مبحث ۱۴ در مورد دودکش دستگاه های گازسوز تفاوتی وجود داشته باشد الزامات سختگیرانه تر باید رعایت شود. 

در طراحی دودکش مشخصات مربوط به دودکش، لوله رابط و نحوه خروج محصولات احتراق تعیین می شود. این مشخصات عبارتند از:

انتخاب و تعیین محل نصب دستگاه های گازسوز باید ضمن انطباق کامل با کلیه الزامات این بخش بر  مبنای طراحی مصوب تأسیسات ساختمان، مطابق مبحث دوم مقررات ملی ساختمان حداقل موارد زیر را  نیز مد نظر قرار دهد؛ 

دستگاه های گازسوزی که در سامانه گاز از آنها استفاده می شود باید دارای نشان استاندارد ملی ایران یا  استاندارد بین المللی معتبر باشند. 

نصب دستگاه های گازسوز در فضاهای داخل یا خارج از ساختمان باید طبق الزامات زیر باشد: 

محل نصب دستگاه های گازسوز باید با رعایت الزامات زیر باشد:

الزاماتی که در طراحی و اجرای انواع دود کش و معبر دودکش باید رعایت شود شامل موارد زیر است: 

طراحی و اجرای دودکش باید بر اساس نوع و ظرفیت دستگاه های گازسوز متصل  به آن ابعاد و فضای محل نصب آنها انجام شود. ظرفیت دستگاه گازسوز بر اساس ارتفاع از سطح دریا ملاک عمل می باشد ^{( ۱ )}

اجزای دودکش باید از نقطه اتصال به دستگاه گازسوز تا انتهای دودکش در خارج  از ساختمان، بصورت به هم پیوسته و در زبندی شده باشد و گازهای حاصل از احتراق از هیچ نقطه  آن به فضای داخل ساختمان نشت نکند. 

دودکش و اجزای آن باید در برابر ضربات فیزیکی، صدمات خارجی و تکانهای زلزله مقاوم باشند. 

دودکش یا هیچ یک از اجزای دودکش نباید از داخل کانال یا پلنوم هوا عبور کند. 

در دودکش های قائم فلزی، سطوح داخل معبر دود باید در برابر خوردگی ناشی از چگالش بخار آب و گازهای خورنده خروجی مقاوم باشد. 

دودکش قائم باید بر روی پایه ای از مصالح ساختمانی مقاوم در برابر وزن دودکش  و دست کم ۳ ساعت مقاوم در برابر آتش قرار گیرد. 

قسمت پایین دودکش قائم در زیر پایین ترین اتصال رابط به آن باید دست کم  ۳۰۰ میلی متر (۱۲ اینچ) ادامه یابد. 

در طراحی و اجرای دودکش و لوله رابط باید دستورالعمل و الزامات این مبحث ملاک عمل باشد. 

در طراحی دودکش و لوله رابط دودکش باید محل تکیه گاه ها و بست ها برای تحمل وزن، حفاظت در برابر ضربات فیزیکی و نیروهای ناشی از زلزله و همچنین تغییرات دمای دودکش و لوله رابط مشخص شده و اجرا مطابق طراحی انجام پذیرد. 

عبور دودکش از فضای بالای سقف کاذب، فضای داخلی و دیوارهای مربوط به استخر، سونا و حمام ممنوع است. در صورت عبور دودکش از مجاورت دیوار فضاهای یاد شده، دیواره معبر دودکش در جوار فضای موصوف باید سیمان اندود شود. 

در طراحی دودکش باید جزئیات مربوط به عایق حرارتی آن مشخص شود. عایق حرارتی مورد استفاده باید غیر قابل سوختن باشد و مقاومت آن در مقابل انتقال گرما از جداره دودکش به خارج طوری باشد که خللی در عملکرد دودکش در اثر کاهش دمای محصولات احتراق ایجاد نشود. استفاده از لوله های قابل انعطاف به عنوان دودکش ممنوع است. در طراحی دودکش دستگاه های گازسوز فن دار باید الزامات دودکش با جریان مکانیکی رعایت شود. 

در صورت عبور دودکش از فضایی غیر از فضای محل نصب دستگاه گازسوز، دودکش باید داخل معبر دودکش مستقلی قرار گیرد و تا فضای آزادِ خارج از ساختمان امتداد داشته باشد. مشخصات معبر دودکش باید مطابق با بند ۱۷-۴-۶-۳ باشد. 

دهانه خروجی دودکش باید از مخازن مواد قابل اشتعال یا انفجار بالاتر قرار گیرد و فواصل آن در ترازهای افقی و عمودی بر مبنای الزامات ایمنی حریم آن مخزن تعیین شود. 

دهانه خروجی دودکش باید مجهز به کلاهکی باشد که جریان دود را مسدود نکند و از ورود آب باران، برف و سایر اشیاء به داخل دودکش و لانه گزینی پرندگان جلوگیری به عمل آورد. 

انتهای دودکش باید با فضای آزاد ارتباط داشته باشد و محصولات احتراق از دهانه دودکش نباید در فضای مسقف و محصور یا فضاهای داخل ساختمان تخلیه شود. ^{( ۲ )} دهانه ابتدای  دودکش باید به صورت عمودی و در داخل دیوار قرار گیرد. اتصال لوله رابط به دودکش در سقف  ممنوع می باشد. 

در دودکش های فلزی باید فاصله کافی جهت جلوگیری از سوختگی و آسیب دیدگی افراد منظور شود. 

در محل عبور دودکش و معبر دودکش از کف سقف یا بام ساختمان شکل و اندازه دودکش نباید تغییر نماید. 

عبور هرگونه تأسیسات از معبر دودکش ممنوع می باشد. 

رعایت الزامات عمومی طراحی و اجرای انواع دودکش ها برای کلیه دستگاه های گازسوز که نیاز به دودکش دارند الزامی است.

جنس دودکش ها و لوله رابط دودکش در ساختمان ها بستگی به دستگاه گازسوز و فن آوری استفاده شده در آن و دمای محصولات احتراق خروجی از دستگاه دارد. استفاده از دودکش با مصالح بنایی مانند آجر و سنگ برای دستگاه های گازسوز ممنوع است. 

معبر دودکش با استفاده از مصالح فلزی یا مصالح بنایی در فضای داخل یا خارج از ساختمان ساخته می شود و دودکش ها داخل آن قرار می گیرند. در طراحی و ساخت معبر دودکش از نظر محل نصب آن باید نکات زیر مد نظر باشد:

لوله رابط دودکش باید در همان فضایی که دستگاه در آن قرار دارد، نصب و قابل دسترسی باشد و نباید در مسیر تردد یا در معرض ضربه فیزیکی باشد.

محل های اتصال لوله رابط دودکش به دستگاه گازسوز و دودکش باید به صورت کامل هوابند و بدون نشت باشد. 

برای مهار وزن لوله رابط و نیروهای ناشی از انقباض و انبساط حرارتی و اثر زمین لرزه و سایر بارها، لوله رابط دودکش باید با بست و تکیه گاه مناسب به اجزای ساختمان به طور ثابت  متصل شود. 

لوله رابط دودکش با مکش طبیعی از محل اتصال به دستگاه تا نقطه اتصال به دودکش باید دارای شیب حداقل ۲ درصد به طرف بالا باشد

حداقل اندازه مساحت دهانه لوله رابط باید برابر با مساحت دهانه خروجی محصولات احتراق از دستگاه گاز سوز باشد. در صورتی که طبق طراحی سطح مقطع دهانه لوله رابط کوچک تر از سطح مقطع دهانه خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز باشد، باید مساحت دهانه لوله رابط را برابر با مساحت دهانه خروجی محصولات احتراق از دستگاه گازسوز در نظر گرفت. 

مسیر لوله رابط دودکش باید تا حد ممکن کوتاه و مستقیم باشد و استفاده از زانو با زاویه بیش از ۹۰ درجه در مسیر آن مجاز نیست.

نصب دمپر دستی داخل لوله رابط دودکش مجاز نیست. در صورت نصب دمپر موتوری در مسیر لوله رابط، دودکش باید با مشعل دستگاه مرتبط و وابسته باشد، تا در صورت بسته شدن دمپر، مشعل دستگاه نیز به طور خودکار خاموش شود.

حداکثر طول لوله رابط دودکش باید ۴۵۰ میلی متر (۱۸ اینچ) برای هر ۲۵ میلی متر  (۱ اینچ) قطر آن باشد. در صورتی که طول لوله رابط از ۴۵۰ میلی متر (۱۸ اینچ)  برای هر ۲۵ میلی متر (۱ اینچ) قطر آن بیشتر باشد، باید از طریق افزایش قطر، ظرفیت مورد نظر تأمین شود. در هر حال طول لوله رابط نباید از ۷۵ درصد ارتفاع دودکش قائم بیشتر باشد. 

در اتصال لوله رابط دودکش به دودکش، لوله رابط باید تا سطح داخلی دودکش ادامه یابد، ولی نباید وارد آن شود. محل اتصال باید به صورت کامل هوابند شود. 

جنس لوله رابط دودکش باید از لوله یا ورق فولادی گالوانیزه با ضخامتی برابر با  مقادیر جدول ۱۷-۴-۴ باشد. ساخت لوله رابط دودکش از سایر لوله ها یا ورق های فلزی با همان استحکام و همان مقاومت در برابر خوردگی، مجاز است. استفاده از پروفیل های فلزی برای تقویت لوله رابط دودکش و اتصال قطعات به صورت جوشی یا پرچی یا با پیچ و مهره مجاز است. 

عبور لوله رابط دودکش از کف سقف، دیوار یا پارتیشن ساخته شده از مواد و مصالح سوختنی یا دیواره مقاوم در برابر آتش ممنوع می باشد.

تعیین قطر دودکش باید با استفاده از روابطی که برای محاسبات دودکش ها در مراجع و استانداردهای مربوطه وجود دارد استفاده شود. در این قسمت طبق محاسبات، تعیین قطر دودکش ها برای سهولت کار ارائه شده است. 

تذکر : تعیین قطر دودکش برای مقادیر خارج از جدول باید با استفاده از روابط محاسبات دودکش انجام شود. ^{( ۱ )}

تعیین قطر دودکش مستقل برای یک دستگاه گازسوز که در طرح ذیل نشان داده شده ارتفاع کل دودکش که فاصله بین بلندترین نقطه دستگاه گازسوز تا انتهای دودکش است و طول لوله رابط، با استفاده از ظرفیت دستگاه گازسوز انجام می شود. 

طول افقی لوله رابط برابر (L=۰) به معنی دودکشی است که به طور مستقیم و قائم و بدون هیچ واسطه ای بر روی محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز نصب شده باشد. برای محاسبه قطر دودکش دستگاه های گازسوزی که در مناطق مرتفع نصب می شوند، ظرفیت دستگاه در سطح دریا ملاک خواهد بود.

در طراحی دودکش مشترک الزامات زیر باید رعایت شود:

تمامی دستگاه های متصل به دودکش مشترک می بایست به کنترل های ایمنی مجهز باشند. 

استفاده از دودکش مشترک فقط برای دستگاه های گازسوزی که هوای مورد نیاز احتراق آنها از فضای آزاد خارج از ساختمان تأمین شود، مجاز است.

استفاده از دودکش مشترک در داخل واحدهای آپارتمانی ممنوع است. 

دودکش مشترک برای دو دستگاه گازسوز که در یک طبقه نصب می شوند، باید نزدیک تر یا مستقیم روی دستگاه گازسوز با ظرفیت حرارتی کمتر قرار گیرد.

دودکش مشترک برای دستگاه های گازسوزی که در فضای اختصاصی مانند موتورخانه ها نصب می شوند در صورتی مجاز است که محل نصب دستگاه های گازسوز فضایی با درب مستقل داشته باشد و هوای احتراق آن مطابق الزامات فصل ۱۷-۵ به صورت مستقیم از فضای آزاد خارج از ساختمان تأمین شود.

طراحی و اجرای دودکش مشترک برای دستگاه های گازسوز که در طبقات متوالی قرار دارند حداکثر تا ۵ طبقه به شرطی مجاز است که هوای مورد نیاز احتراق به صورت مستقیم از فضای آزاد تأمین شود و دستگاه، خارج از فضای داخلی واحد که دسترسی آن از همان واحد است، نصب شود. علاوه بر آن باید دودکش آنها با مکش طبیعی باشد.

طراحی و اجرای دودکش مشترک برای دستگاه های گازسوزی که تأمین هوای احتراق آنها از فضای داخلی ساختمان­ها باشد، مجاز نیست. 

استفاده از دودکش مشترک برای پکیج های فن دار ممنوع است. 

اتصال دودکش دستگاه های گازسوز فن دار و دودکش دستگاه گازسوز بدون فن به یک دودکش مشترک مجاز نیست. 

لوله های رابط دستگاه های گازسوز با دودکش مشترک در محل اتصال به بخش قائم دودکش نباید مقابل یکدیگر قرار گیرند. 

سه راهی مورد استفاده برای اتصال لوله های رابط به دودکش مشترک باید هم سایز دودکش مشترک در محل اتصال لوله رابط به بخش قائم دودکش باشد. 

دودکش های مشترک و لوله رابط دودکش و اتصالات آنها در صورتی که سازنده دستگاه گازسوز نوع خاصی را بر اساس الزامات این مبحث برای آنها پیش بینی نکرده باشد، باید از نوع فلزی باشد. 

اتصال لوله های رابط دودکش مشترک فقط باید با استفاده از سه راهی اتصال پیش ساخته در بخش قائم دودکش انجام شود. گرفتن انشعاب با روش های دیگر مجاز نیست. 

تعیین قطر دودکش مشترک و لوله رابط 

قطر دودکش مشترک تک جداره و لوله رابط دودکش دستگاه های گازسوزی که در یک طبقه مطابق شکل ۱۷-۴-۲ نصب شده اند، با استفاده از ظرفیت دستگاه گازسوز، ارتفاع دودکش و طول لوله رابط از جدول ۱۷-۴-۶ و جدول ۱۷-۴-۷ تعیین می شود. 

تبصره: برای تعیین قطر دودکش مستقل دستگاه های گازسوزی که در یک طبقه نصب شده اند تا قسمتی که به دودکش مشترک متصل می شوند باید بر اساس شکل ۱۷-۴-۲ استفاده می شود.

قطر دودکش مشترک تک جداره و لوله رابط دودکش دستگاه های گازسوزی که در طبقات متوالی یک ساختمان مطابق شکل ۱۷-۴-۳ نصب شده اند؛ با استفاده از ظرفیت دستگاه گازسوز، ارتفاع دودکش و طول لوله رابط از جدول ۱۷-۴-۶ و ۱۷-۴-۷ تعیین می شود. 

تبصره: در ساختمانهایی که دستگاه های گازسوز در طبقات متوالی آن از دودکش مشترک استفاده می کنند، اندازه قطر پایین ترین لوله رابط و قسمت قائمی که محصولات احتراق را به پایین ترین سه راهی دودکش مشترک هدایت می کند باید بر اساس شکل ۱۷-۴-۲ محاسبه شود. در این رابطه ارتفاع کل، فاصله بین بالاترین نقطه محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز تا سه راهی پایین ترین طبقه  می باشد.

در دودکش های مشترک می توان حداکثر قطر محاسبه شده دودکش را از ابتدا تا انتها یکسان در نظر گرفت.

بدون در نظر گرفتن جدول ظرفیت، در صورت برابر بودن قطر لوله رابط با قطر دودکش مشترک، باید قطر دودکش مشترک در جدول حداقل یک اندازه بزرگتر در نظر گرفته  شود.

هر زانویی ۹۰ درجه اضافه بر دو زانویی اول، ظرفیت لوله رابط دودکش مشترک را  ۱۰% کاهش می دهد.